{"id":"informator-egzamin-zawodowy-technik-odlewnik-2012/zad/P10","paper_id":"informator-egzamin-zawodowy-technik-odlewnik-2012","number":"P10","points":null,"ptype":"closed","subject":"egzamin-zawodowy","category":"informator-zawodowy","year":2012,"month":null,"level":null,"text":"Przykładowe zadanie 10.\nKtóre z wymienionych urządzeń należy zastosować w produkcji seryjnej do oczyszczania\nz resztek masy formierskiej drobnych odlewów o prostych kształtach?\nA. Oczyszczarkę tunelową przelotową.\nB. Oczyszczarkę bębnową.\nC. Aparat pneumatyczny śrutujący.\nD. Aparat ciśnieniowy do piaskowania.\nOdpowiedź prawidłowa: B.\nUmiejętność 9) dobiera metody zabezpieczania odlewów przed korozją, na przykład:\n dobiera metody zabezpieczania odlewów przed korozja zależnie od przeznaczenia\nodlewów, materiału z którego wykonano odlew;\n dobiera sposób przygotowania powierzchni odlewu do wykonania zabezpieczenia\nantykorozyjnego;\n dobiera sposób zabezpieczenia antykorozyjnego odlewów w zależności od wymagań\nzawartych w dokumentacji technicznej odlewu;\n dobiera z katalogów materiały niezbędne do zabezpieczenia antykorozyjnego\nodlewów ,w zależności od przyjętej technologii .\nPrzykładowe zadanie3.\nKtóry z wymienionych sposobów antykorozyjnego zabezpieczania powierzchni należy\nstosować do włazów kanałowych, kształtek ściekowych, pokryw montowanych w gruncie\ni wodnych środowiskach agresywnych?\nA. emaliowanie.\nB. smołowanie.\nC. galwaniczne pokrywanie metalami.\nD. pokrywanie żywicami syntetycznymi.\nOdpowiedź prawidłowa: B.\nModuł 3\nStrona 8\nModuł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań\n2. Przykład zadania do części praktycznej egzaminu dla wybranych\numiejętności\nz\nkwalifikacji\nM.4\nUżytkowanie\nmaszyn\ni\nurządzeń\ndo wykonywania odlewów\nWykonaj formę piaskową przy wykorzystaniu dzielonego modelu odlewniczego ze znakami\nrdzeniowymi. Formę wykonaj ręcznie, z mas dostępnych na stanowisku. Twardość\nna powierzchni podziału formy ma być zgodna z danymi w tabeli: Twardość powierzchniowa\nformy przy formowaniu ręcznym. Odpowietrzanie formy wykonaj zgodnie z danymi w tabeli:\nNormatyw odpowietrzania form.\nDobrana wielkość skrzynek formierskich powinna zapewnić położenie modelu w formie\nzgodnie wymiarami podanymi w Tabeli: Odległości pomiędzy modelami a elementami formy\nw mm.\nPo wykonaniu obu połówek formy oraz osadzeniu rdzenia w dolnej połówce formy zgłoś\nprzez podniesienie ręki gotowość do oceny przez egzaminatora przygotowanych elementów\nformy. Po wykonanej ocenie złóż formę i przygotuj ją do zalania ciekłym metalem.\nTabela 1. Twardość powierzchniowa formy przy formowaniu ręcznym\nCiężar\nodlewu\n[kg]\nWysokość od\nspodu formy\ndo poziomu\nzbiornika\nwlewowego\n[mm]\nTwardość formy wg twardościomierza\nodlewanie na wilgotno\nodlewanie na sucho\ngóra\ndół\ngóra\ndół\ndo 25\n25 - 100\n100 - 500\ndo 150\ndo 300\ndo 750\n20 - 30\n25 - 40\n35 - 55\n25 - 35\n30 - 50\n45 - 60\n35 - 50\n45 - 60\n40 - 60\n55 - 70\nTabela 2. Normy odpowietrzania form\nSposób odpowietrzania\nNazwa wskaźnika\nJedn.\nmiary\nNormatyw odpowietrzania\nOdpowietrzenie\nnakłuwakiem przy\nformowaniu ręcznym\nw skrzynkach\nPowierzchnia skrzynki\n[m2]\ndo 0,25\n0,25 - 0,5\n1 - 2\n2\nŚrednica nakłuwaka\n[mm]\n3\n5\n7\n10\nLiczna nakłuć na 1 dm2\n15\n10\n7\n5\nModuł 3\nStrona 9\nModuł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań\nTabela 3. Odległości pomiędzy modelami a elementami formy w mm\nMasa odlewu\n[kg]\na\nb\nc\nd\ne\nf\nmiędzy górną\npowierzchnią\nmodelu a\ngórną\npowierzchnią\nformy\nmiędzy dolną\npowierzchnią\nmodelu a\ndolną\npowierzchnią\nformy\nmiedzy\nmodelem a\nścianką\nskrzynki\nformierskiej\nmiędzy\nwlewem a\nścianką\nskrzynki\nformierskiej\nmiędzy\nmodelami\nmiędzy\nmodelem a\nwlewem\nrozprowa-\ndzającym\ndo 5\n5 - 10\n40\n50\n40\n50\n30\n40\n30\n40\n30\n40\n30\n30\nZadanie wykonaj na przygotowanym stanowisku pracy wyposażonym w niezbędne\nmateriały, narzędzia i sprzęt:\nPodczas wykonywania zadania przestrzegaj zasad organizacji pracy, bhp i p. poż. oraz\nochrony środowiska.\nCzas na wykonanie zadania wynosi 120 minut.\nOcenie podlegać będzie:\n kolejność czynności przy wykonywaniu formy;\n dolna połówka formy - rezultat 1;\n górna połówka formy - rezultat 2;.\n złożona forma przygotowana do zalania ciekłym metalem - rezultat 3.\nKryteria oceniania zadania praktycznego będą uwzględniać\n zgodność liczby nakłuć odpowietrzających z normatywem w obu częściach formy,\n zastosowanie dwóch rodzajów mas formierskich: przymodelowej i wypełniającej;\n jakość powierzchni wnęki odtwarzającej kształt odlewu,\n jednorodność ubicia masy formierskiej w obu częściach formy,\n zgodność twardości powierzchniowej formy z dokumentacją,\n odległości wnęki formy odtwarzającej kształt odlewu od ścianek formy,\n kształt zbiornika wlewowego i przelewowego w górnej części formy,\n kształt i wymiary wlewów doprowadzających,\n jakość osadzenia rdzenia w gnieździe rdzeniowym,\nModuł 3\nStrona 10\nModuł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań\n sposób zabezpieczenia formy przed otwarciem podczas zalewania ciekłym metalem.\n Oceniany będzie także przebieg wykonania zadania, na przykład: sposób\nzabezpieczenia modelu przed przywieraniem do niego masy formierskiej, sposób\nnaniesienia i zagęszczanie masy przymodelowej na modelu,\nUmiejętności sprawdzane zadaniem praktycznym\n2 Użytkowanie maszyn i urządzeń do wykonywania odlewów w formach nietrwałych\n2) dobiera narzędzia i przyrządy do wykonywania form nietrwałych i rdzeni;\n4) wykonuje ręcznie formy nietrwałe i rdzenie różnymi metodami,\n12) wykonuje czynności związane z wykańczaniem wgłębienia formy nietrwałej oraz\npowierzchni rdzeni;\n13) kontroluje jakość wykonanych form nietrwałych i rdzeni;\n14) składa i przygotowuje formy nietrwałe do zalania.\nInne zadania praktyczne z zakresu kwalifikacji M.4. Użytkowanie maszyn i urządzeń do\nwykonywania odlewów mogą dotyczyć\n wykonywania form odlewniczych w dwóch skrzynkach z obieraniem, luźną częścią,\ntzw.”sztuczką”, z modeli z odejmowanymi częściami, na fałszywce;\n wykonywania form odlewniczych w trzech skrzynkach;\n wykonywanae form odlewniczych w skrzynkach usuwalnych;\n wykonywania form odlewniczych w gruncie: otwartych, pod skrzynką, z użyciem\nmodeli i wzorników;\n wykonywania form odlewniczych przy użyciu modeli wypalanych;\n wykonywania form odlewniczych na maszynach formierskich,\n wykonywania form odlewniczych z mas szybkowiążących i samoutwardzalnych;\n wykonywania form skorupowych;\n wykonywanie form do odlewania metodą wytapianych modeli;\n wykonywanie form odlewniczych do odlewania metodą Shawa;\n ręcznego wykonywania rdzeni w różnego rodzajach rdzennicach;\n maszynowego wykonywania rdzeni metodą cold-box i hot-box,\n przygotowania metalowej formy odlewniczej (kokili) do pracy i wykonania odlewu\nkokilowego;\n przygotowania maszyny do odlewnia pod ciśnieniem do pracy oraz wykonanie\nodlewu;\n ręcznego wybijania odlewów z form;\n maszynowego wybicia odlewów z form odlewniczych przy użyciu np: krat\nwibracyjnych,\n usunięcia rdzeni z odlewów na maszynach wibracyjnych;\n oddzielenia układu wlewowego i nadlewek z odlewu ręcznie lub przy użyciu narzędzi;\n wykańczania powierzchni odlewów w bębnach obrotowych lub wibracyjnych;\n usuwania zalewek obróbka ścierną;\n wykonania obróbki cieplnej lub cieplno-chemicznej odlewu;\nModuł 3\nStrona 11\nModuł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań\n usunięcia wad odlewów;\n zabezpieczenia oczyszczonej powierzchni odlewów przed korozją,\nModuł 3\nStrona 12\nModuł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań\nKwalifikacja K2\nM.5. Użytkowanie maszyn i urządzeń do topienia metali\n1. Przykłady zadań do części pisemnej egzaminu dla wybranych umiejętności\nz kwalifikacji M.5. Użytkowanie maszyn i urządzeń do topienia metali\n1.1. Użytkowanie maszyn i urządzeń do przygotowania wsadu\nUmiejętność 1) rozpoznaje materiały wsadowe do topienia stopów żelaza i metali\nnieżelaznych oraz określa ich zastosowanie, na przykład:\n rozpoznaje na podstawie opisu, oznaczeń lub wyglądu materiały wsadowe do\ntopienia stopów żelaza, takie jak: żelazostopy, topniki, złom, materiały żużlotwórcze,\nitp.;\n wskazuje zastosowanie określonych materiałów wsadowych przy wytopie stopów\nżelaza i stopów metali nieżelaznych, do modyfikowania, rafinacji stopów, usuwania\nzanieczyszczeń, itp.;\n rozpoznaje na podstawie opisu, składu chemicznego wykorzystywane w topieniu\nstopów metali nieżelaznych stopy pośrednie, takie jak: żelazostopy, modyfikatory,\nodtleniacze, itp.;\nPrzykładowe zadanie 1.\nPodstawowym celem wprowadzenia żelazo-krzemu o granulacji 3÷10mm do ciekłego żeliwa\nw trakcie jego spustu jest\nA. odgazowanie stopu.\nB. uzyskanie drobnoziarnistej struktury stopu.\nC. utlenienie szkodliwych domieszek w ciekłym stopie.\nD. odizolowanie powierzchni ciekłego stopu od wpływów atmosferycznych.\nOdpowiedź prawidłowa: B.\nUmiejętność 2) dobiera maszyny i urządzenia do rozładunku, składowania oraz transportu\nmateriałów wsadowych, na przykład:\n dobiera maszyny i urządzenia do rozładunku materiałów wsadowych takie jak:\nsuwnice, chwytaki, manipulatory itp.;\n dobiera sposoby składowania materiałów wsadowych w zależności od ich rodzaju;\n dobiera\nurządzenia\ndo\nprzygotowania\nmateriałów\nwsadowych\nprzed\nich\nskładowaniem, takie jak: łamacze, kruszarki, separatory magnetyczne, prasy do\nbrykietowania, itp.;\n dobiera maszyny i urządzenia do transportu materiałów wsadowych z magazynu lub\nzasobników na stanowiska piecowe, takie jak: żurawie jezdne, wózki widłowe,\nprzenośniki taśmowe, wyciągi załadowcze, itd.;\nModuł 3\nStrona 13\nModuł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań\nPrzykładowe zadanie 2.\nKtóry z wymienionych środków transportu najlepiej nadaje się do rozładunku wagonów ze\nzłomem stalowym i załadunku złomu do zasobników w dużej odlewni żeliwa?\nA. Suwnica z chwytnikiem elektromagnetycznym.\nB. Suwnica z chwytakiem łapowym.\nC. Wózek podnośnikowy.\nD. Przenośnik taśmowy.\nOdpowiedź prawidłowa: A.\nUmiejętność 3) dobiera sposoby przygotowania materiałów wsadowych do topienia,\nna przykład:\n dobiera sposób przygotowania materiałów metalicznych do topienia, takich jak:\nzłomu stalowego, surówki odlewniczej, kamienia wapiennego, żelazostopów, itd.;\n dobiera\nsposób\nprzygotowania\ndo\ntopienia\nmodyfikatorów,\nmateriałów\nżużlotwórczych, rafinatorów;\nPrzykładowe zadanie 3.\nDo rozdrobnienia kamienia wapiennego dostarczonego w postaci dużych brył, na kawałki\no wielkości 20 - 50 mm, należy zastosować\nA. kafar.\nB. łamacz.\nC. kruszarkę szczękową.\nD. gniotownik krążkowy.\nOdpowiedź prawidłowa: C.\n1.2. Użytkowanie pieców odlewniczych\nUmiejętność 1) rozpoznaje rodzaje stopów odlewniczych, na przykład:\n rozpoznaje rodzaje odlewniczych stopów żelaza na podstawie oznaczeń, składu\nchemicznego, struktury;\n rozpoznaje rodzaje stopów odlewniczych metali nieżelaznych na podstawie znaku\ngatunku, cechy stopu.\nModuł 3\nStrona 14\nModuł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań\nPrzykładowe zadanie 4.\nKtóry z wymienionych symboli oznacza żeliwo sferoidalne?\nA. EN-GJL350\nB. EN-GJS-350-22\nC. EN-GJMW-400-5\nD. EN-GJN HV 550\nOdpowiedź prawidłowa: B.\nUmiejętność 2) rozróżnia rodzaje pieców odlewniczych, na przykład:\n rozróżnia rodzaje pieców odlewniczych ze względu na sposób nagrzewania wsadu;\n rozróżnia elementy budowy pieców oraz urządzeń pomocniczych stosowanych do\ntopienia stopów odlewniczych żelaza oraz stopów odlewniczych metali nieżelaznych;\nPrzykładowe zadanie 5.\nNa którym rysunku zilustrowano budowę i zasadę działania elektrycznego pieca łukowego?\nA.\nB.\nC.\nD.\nOdpowiedź prawidłowa: B.\nModuł 3\nStrona 15\nModuł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań\nUmiejętność 6) dobiera narzędzia do obsługi pieców odlewniczych, na przykład:\n dobiera narzędzia do ładowania wsadu do pieca, dozowania rafinatorów,\nmodyfikatorów, pobierania próbek ciekłego metalu do kontroli składu chemicznego i\nprób technologicznych, itd.;\n dobiera przyrządy pomiarowe do kontroli temperatury ciekłych stopów;\n dobiera kadzie do spustu ciekłego metalu z pieca odlewniczego;\nPrzykładowe zadanie 6.\nKtóry z wymienionych w tabeli czujników należy zastosować do ciągłego pomiaru\ntemperatury ciekłego staliwa?\nRodzaj\nczujnika\nTmax\noC\npraca ciągła\npraca\nkrótkotrwała\nFe-CuNi\n700\n1200\nNiCr-NiAl\n1000\n1370\nPtRh10-Pt\n1200\n1760\nPtRh18-PtRh6\n1600\n1820\nA. Fe-CuNi\nB. NiCr-NiAl\nC. PtRh10-Pt\nD. PtRh18-PtRh6\nOdpowiedź prawidłowa: D.\nModuł 3\nStrona 16\nModuł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań\n2. Przykład zadania do części praktycznej egzaminu dla wybranych\numiejętności z kwalifikacji M.5. Użytkowanie maszyn i urządzeń do topienia\nmetali\nPrzygotuj na stanowisku ważenia materiały wsadowe do wytopu 50 kg żeliwa szarego EN-\nGJL-200 w piecu elektrycznym oraz wyłóż przygotowaną przez siebie masą ogniotrwałą\nstalowy płaszcz kadzi ręcznej zgodnie z wymiarami wyłożenia podanymi na Rys 1. Kadź\nręczna zwykła z wyłożeniem ogniotrwałym. Po wyłożeniu, kadź pozostaw do wysuszenia\nw temperaturze otoczenia.\nZaładuj materiały wsadowe do blaszanego pojemnika, imitującego tygiel pieca, stosując\nzasady obowiązujące przy wypełnianiu tygla. Pozostaw w osobnych zasobnikach, obok\nzaładowanego tygla, te materiały wsadowe, które należy dodać do pieca:\n w trakcie wytopu, po stopieniu się części wsadu - I zasobnik,\n krótko przed spustem - II zasobnik,\n podczas spustu żeliwa z pieca (modyfikacja) III zasobnik.\nWypełnij formularz„ Metryka wytopu żeliwa EN-GJL 200”. Masę potrzebnych do wytopu\nmateriałów oblicz na podstawie tabeli „Namiar materiałów wsadowych do wytopu 100 kg\nżeliwa EN-GJL-200”.\nNamiar materiałów wsadowych do wytopu 100 kg żeliwa EN-GJL 200\nmateriał wsadowy\nmasa\nkg\nsurówka\n65\nzłom stalowy\n31\nantracyt\n0,7\nFe-Si\n1,7\nFe-Mn\n0,9\nmodyfikator: Fe-Si\n0,7\nModuł 3\nStrona 17\nModuł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań\nMetryka wytopu żeliwa EN-GJL 200\nMasa wytopu\nkg\nMateriały wsadowe\nrodzaj\nmasa\nkg\nsurówka\nzłom stalowy\nantracyt\nFe-Si\nFe-Mn\nFe-Si\nRysunek 1. Kadź ręczna zwykła z wyłożeniem ogniotrwałym\nZadanie wykonaj na przygotowanym stanowisku pracy, wyposażonym w niezbędne\ndo wykonania zadania materiały, narzędzia i sprzęt.\nPodczas wykonywania zadania przestrzegaj zasad organizacji pracy, bhp i p. poż. oraz\nochrony środowiska. Zastosuj niezbędne środki ochrony indywidualnej.\nModuł 3\nStrona 18\nModuł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań\nCzas na wykonanie zadania wynosi 150 minut.\nOcenie podlegać będzie\n Wsad do pojemnika imitującego tygiel;\n Metryka wytopu żeliwa - Rezultat 1;\n Przygotowany wsad - Rezultat 2;\n Wypełniony tygiel - Rezultat 3;\n Kadź - Rezultat 4.\nKryteria oceniania wykonania zadania praktycznego będą uwzględniać\n prawidłowość wyników obliczeń składników wsadu wpisanych do metryki wytopu;\n prawidłowość odważenia składników wsadu znajdujących się w pojemniku\nimitującym tygiel oraz w I zasobniku;\n poprawność ułożeniu wsadu w pojemniku imitującym tygiel pieca elektrycznego\nzgodnie z obowiązującymi zasadami;\n poprawność ciężaru naważonego poza tyglem FeMn80 - II zasobnik;\n poprawność ciężaru naważonego poza tyglem FeSi 75 - III zasobnik;\n jakość masy, którą wykonano wyłożenie kadzi ręcznej;\n prawidłowość grubości wyłożenia na powierzchni kadzi zgodnie wymiarami podanymi\nna rysunku;\n zachowanie porządku na stanowisku egzaminacyjnym;\n prawidłowość przestrzeganie zasad bhp podczas wykonywania zadania.\nUmiejętności sprawdzane zadaniem praktycznym\n1. Użytkowanie maszyn i urządzeń do przygotowania wsadu\n1) rozpoznaje materiały wsadowe do topienia stopów żelaza i metali nieżelaznych oraz\nokreśla ich zastosowanie;\n6) przygotowuje wsad do pieca zgodnie z recepturą.\n2. Użytkowanie pieców odlewniczych\n8) wykonuje czynności związane ze spustem ciekłego metalu.\nModuł 3\nStrona 19\nModuł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań\nInne zadania praktyczne z zakresu kwalifikacji M.5. Użytkowanie maszyn i urządzeń do\ntopienia metali mogą dotyczyć:\n ułożenia w magazynie materiałów wsadowych o różnej postaci, składzie chemicznym,\nwłaściwościach;\n rozdrobnienia materiałów wsadowych w celu uzyskania odpowiedniej kawałkowości\nz użyciem maszyn i urządzeń do rozdrabniania;\n oczyszczenia i konserwacji użytkowanych przy przygotowaniu wsadu maszyn\ni urządzeń;\n wykonania tygla niewielkiego pieca indukcyjnego;\n przygotowania (dobraniu, ewentualnym zabezpieczeniu odpowiednim pokryciem\ni wysuszeniu) łyżek odlewniczych do pobierania próbek ciekłego metalu w trakcie\nwytopu lub narzędzi do wykonania innych zabiegów metalurgicznych;\n kontroli przebiegu procesu topienia, np. pomiar temperatury termoparą\nzanurzeniową, pirometrem optycznym, uzbrojenie termopary zanurzeniowej\nw odpowiedni czujnik temperatury i przygotowanie termopary do pomiaru\ntemperatury, kontrola parametrów pracy laboratoryjnego pieca elektrycznego;\n kontrolowania składu chemicznego stopu odlewniczego np. pobranie próbki do\nbadań laboratoryjnych, analiza składu chemicznego próbek pobranych z pieca\nw trakcie wytopu, oceny stopnia zużycia wyłożenia ogniotrwałe.\nModuł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań\nModuł 3\nStrona 20\nKwalifikacja K3\nM.37. Organizacja i nadzorowanie procesu odlewniczego\n1. Przykłady zadań do części pisemnej egzaminu dla wybranych umiejętności\nz kwalifikacji M.37. Organizacja i nadzorowanie procesu odlewniczego\n1.1. Prowadzenie procesu odlewniczego.\nUmiejętność 2) rozróżnia zadania komórek organizacyjnych zakładu odlewniczego,\nna przykład:\n rozróżnia zadania działu kontroli technicznej, działu technologicznego, działu\nplanowania;\n rozróżnia\nkompetencje\nposzczególnych\nkomórek\norganizacyjnych\nzakładu\nodlewniczego.\nPrzykładowe zadanie 1.\nZgodnie ze schematem organizacyjnym naprawa zmechanizowanej linii formierskiej na\nwydziale formierni powinna zostać wykonana przez pracowników Działu\nA. Technologicznego.\nB. Głównego Mechanika.\nC. Gospodarki Narzędziowej.\nD. Inwestycji.\nOdpowiedź prawidłowa: B.\nModuł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań\nModuł 3\nStrona 21\nUmiejętność 4) sporządza zapotrzebowanie na urządzenia, przyrządy, narzędzia, materiały\ni surowce niezbędne w procesie produkcyjnym, na przykład:\n sporządza zapotrzebowanie na urządzenia, przyrządy i narzędzia, niezbędne\nw procesie produkcyjnym w odlewni;\n sporządza zapotrzebowanie na materiały i surowce niezbędne do wykonania odlewu.\nPrzykładowe zadanie 2.\nDziennie formiernia zużywa 2500 kg masy formierskiej przymodelowej o składzie podanym\nw tabeli. Oblicz ile należy zamówić dekstryny, aby utworzyć 5-dniowy zapas?\nRodzaj masy\nOsnowa masy\nMateriał wiążący\nDodatki\nMasa przymodelowa na\nformy zalewane\nw stanie wilgotnym\nPiasek kwarcowy\nBentonit gat. II\nPył węgla\nkamiennego\nDekstryna\nUdział składnika w masie w % ciężarowych\n84%\n10%\n5%\n1%\nA. 25 kg\nB. 75 kg\nC. 125 kg\nD. 250 kg\nOdpowiedź prawidłowa: C.\nUmiejętność 5) dokonuje rozliczeń materiałowych, na przykład:\n sporządza bilans materiałowy dla technologii stosowanych w odlewni;\n rozlicza zużycie materiałów w procesach odlewniczych.\nPrzykładowe zadanie 3.\nFormiernia wykonuje na jednej zmianie 200 form. Formy te są zalewane ciekłym metalem na\ntej samej zmianie. Ciężar odlewu w skrzynce wraz z układem wlewowym wynosi 15 kg. Masa\nformierska w formie waży 30 kg. Każdy odlew jest rdzeniowany jednym rdzeniem. W której\nkolumnie tabeli zapisano poprawnie sporządzony dzienny bilans zużytych materiałów przez\nwydział odlewni pracującej w systemie dwuzmianowym?\nMateriał\nDzienne zużycie\nA.\nB.\nC.\nD.\nCiekły metal, kg\n3000\n6000\n3000\n6000\nRdzenie, szt.\n200\n400\n400\n200\nMasa formierska, kg\n6000\n12000\n6000\n12000\nOdpowiedź prawidłowa: B.\nModuł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań\nModuł 3\nStrona 22\n1.2. Przygotowywanie dokumentacji technologicznej i konstrukcyjnej procesów\nwytwarzania odlewów\nUmiejętność 1) rozróżnia elementy dokumentacji technologicznej odlewanych części maszyn\noraz stosowane w niej oznaczenia, na przykład:\n rozróżnia elementy dokumentacji technologicznej odlewanych części maszyn;\n rozróżnia oznaczenia stosowane w dokumentacji technologicznej odlewów.\nPrzykładowe zadanie 4.\nKtóry opis, odnoszący się do wykonania formy odlewniczej, wynika z zamieszczonego\nrysunku?\nA. Do wykonania formy należy użyć masy formierskiej jednolitej.\nB. Rdzeń dolny oznaczony cyfrą 4 ma zostać sklejony z rdzeniem podwieszanym.\nC. Do odpowietrzenia dolnej połówki formy należy wykonać 25 nakłuć o średnicy 3 mm\ni głębokości 100 mm na powierzchni o średnicy 200 mm.\nD. Odpowietrzenie dolnej połówki formy będzie realizowane poprzez otwór o średnicy\n5 mm, wykonany w osi rdzenia oznaczonego cyfrą 4.\nOdpowiedź prawidłowa: C.\nModuł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań\nModuł 3\nStrona 23\nUmiejętność\n2)\nrozróżnia\nrodzaje\nnaddatków\nuwzględnianych\nw\ndokumentacji\ntechnologicznej odlewanych części maszyn, na przykład:\n klasyfikuje naddatki stosowane w dokumentacji technologicznej odlewów;\n wskazuje naddatki na obróbkę skrawaniem w dokumentacji technologicznej odlewu;\n wskazuje w dokumentacji technologicznej naddatki związane z technologią\nwykonania odlewu.\nPrzykładowe zadanie 5.\nNa rysunku koncepcji surowego odlewu, jeden z naddatków technologicznych został\noznaczony cyfrą\nA. 1\nB. 2\nC. 3\nD. 4\nOdpowiedź prawidłowa: C.\nModuł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań\nModuł 3\nStrona 24\nUmiejętność 10) rozpoznaje w dokumentacji konstrukcyjnej elementy konstrukcyjne kokil\ni form ciśnieniowych, na przykład:\n rozpoznaje w dokumentacji konstrukcyjnej elementy budowy kokil;\n rozpoznaje w dokumentacji konstrukcyjnej elementy budowy form ciśnieniowych.\nPrzykładowe zadanie 6.\nJaką literą oznaczono wypychacz na rysunku kokili do odlewania wirnika?\nOdpowiedź prawidłowa: C.\n1.3. Kontrola jakości procesów odlewniczych\nUmiejętność 1) rozróżnia metody badania wytrzymałości, wilgotności, przepuszczalności,\ntwardości i stopnia zagęszczenia mas formierskich i rdzeniowych, na przykład:\n rozróżnia aparaturę laboratoryjną stosowana w różnych metodach badań własności\nmas formierskich i rdzeniowych,\n rozróżnia metody badań mas formierskich i rdzeniowych na podstawie opisu,\n określa zastosowanie aparatury laboratoryjnej do badań właściwości mas\nformierskich i rdzeniowych.\nModuł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań\nModuł 3\nStrona 25\nPrzykładowe zadanie 7.\nPrzy pomocy przedstawionego na\nrysunku aparatu do badania mas\nformierskich wykonuje się pomiary\nA. osypliwości masy.\nB. wilgotności masy.\nC. wytrzymałości na rozciąganie\nw podwyższonej temperaturze.\nD. temperatury mięknienia piasku powleczonego.\nOdpowiedź prawidłowa: C.\nUmiejętność 7) rozpoznaje i klasyfikuje wady odlewów i określa przyczyny ich powstawania,\nna przykład:\n rozpoznaje wady odlewów,\n klasyfikuje wady odlewów,\n określa przyczyny powstawania wad odlewniczych.\nPrzykładowe zadanie 8.\nJaką nazwą określamy wskazaną strzałką na rysunku wadę odlewniczą, będącą nieregularną\nnaroślą na powierzchni odlewu, utworzoną z metalu, lub metalu i materiału formierskiego?\nA. Blizną.\nB. Strupem.\nC. Rakowatością.\nD. Ospowatością.\nOdpowiedź prawidłowa: B.\nUmiejętność 20) rozróżnia metody badań właściwości mechanicznych metali, na przykład:\n rozróżnia metody badań własności technologicznych i wytrzymałościowych,\n określa zastosowanie poszczególnych metod badania właściwości mechanicznych\nmetali,\n rozpoznaje metody badań właściwości mechanicznych metali na podstawie opisu\nbadania.\nModuł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań\nModuł 3\nStrona 26\nPrzykładowe zadanie 9.\nJaka metoda badań własności mechanicznych pozwala na określenie wartości granicy\nplastyczności metalu?\nA. Statyczna próba rozciągania.\nB. Próba udarności.\nC. Zmęczeniowa próba zginania.\nD. Próba przeginania.\nOdpowiedź prawidłowa: A.\nModuł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań\nModuł 3\nStrona 27\n2. Przykład zadania do części praktycznej egzaminu dla wybranych\numiejętności z kwalifikacji M.37. Organizacja i nadzorowanie procesu\nodlewniczego\nOpracuj rysunek koncepcji technologicznej odlewania kołnierza żeliwnego na podstawie\nrysunku PS-K-0 2012. Dobierz masy, które należy wykorzystać do wykonania form na\npodstawie Receptur mas formierskich i rdzeniowych. Dobierz z norm naddatki na obróbkę\nskrawaniem, wielkość znaków rdzeniowych, wymiary układu wlewowego. Uzupełnij Kartę\nTechnologiczną Odlewni. Formy mają być wykonane z mas wilgotnych, a rdzenie z mas do\nutwardzania CO2. Formy i rdzenie mają być wykonane ręcznie. Rdzennica i model będą\nwykonane z drewna. Przy wykonaniu form należy zastosować masy przymodelowe. W jednej\nformie jednocześnie formowane będą dwa modele. Formy będą zalewane ręcznie, łyżką\nodlewniczą. Do obliczeń należy przyjąć następujące dane: skurcz odlewniczy 1%, ciężar\nwłaściwy żeliwa szarego 7,2 g/cm3, klasa dokładności odlewu II. Odlewnia dysponuje\nniezbędnymi narzędziami i urządzeniami do wybijania, oczyszczania i wykańczania odlewów.\nRECEPTURY MAS FORMIERSKICH I RDZENIOWYCH\nSymbol\nmasy\nRodzaj masy\nOsnowa\nSpoiwo\nDodatki\nMf1\nMasa jednolita wypełniająca\ndo form wilgotnych\nmasa używana 57\n- 94%, piasek\nkwarcowy do 30%\nbentonit do 10%\npył węgla\nkamiennego do\n0,9%, dekstryna do\n0,3%\nMf 2\nMasa przymodelowa\nsyntetyczna do form\nwilgotnych\npiasek kwarcowy\ndo 95%\nbentonit do 10%\npył węgla\nkamiennego do\n5%, dekstryna do\n0,8%\nMf3\nMasa przymodelowa\nsyntetyczna do form\nsuszonych\nmasa używana 45\n- 93%, piasek\nkwarcowy do 34%\nbentonit do 10%\nMr 1\nMasy syntetyczne na rdzenie\nMasa używana 20-\n78%, piasek\npółtłusty do 60%,\npiasek tłusty do\n20%\nŁug posiarczynowy\ndo 2%\nTrociny do 20%, pył\nkoksowy do 6%,\ngrafit do 3%\nMr 2\nMasa utwardzana CO2\nmasa używana do\n60%, piasek\nkwarcowy do 95%\nBentonit do 10%,\nszkło wodne do\n10%\nNaOH do 1%, nafta\ndo 1%\nModuł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań\nModuł 3\nStrona 28\nModuł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań\nModuł 3\nStrona 29\nModuł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań\nModuł 3\nStrona 30\nZadanie wykonaj na przygotowanym stanowisku pracy wyposażonym w niezbędne\nmateriały, przybory kreślarskie oraz wyciągi z norm.\nCzas przeznaczony na wykonanie zadania 180 minut.\nOcenie podlegać będzie\n rysunek koncepcji technologicznej odlewania kołnierza żeliwnego - rezultat 1\n karta technologiczna odlewni - rezultat 2.\nKryteria oceniania wykonania zadania praktycznego będą uwzględniać\n zgodność wielkości naddatków technologicznych dla odlewu kołnierza z wartościami\nokreślonymi w normach,\n sposób doboru płaszczyzny podziału modelu,\n zgodność wysokości znaków rdzeniowych z wartościami określonymi w normach dla\ntej wielkości odlewów,\n wymiary dobranych elementów układu wlewowego,\n zgodność kolorów użytych do oznaczania naddatków technologicznych, płaszczyzny\npodziału formy, rdzenia z zasadami obowiązującymi w rysunku odlewniczym,\n prawidłowość danych wpisanych do Karty technologicznej odlewni.\nUmiejętności sprawdzane zadaniem praktycznym\n2. Przygotowywanie dokumentacji technologicznej i konstrukcyjnej procesów wytwarzania\nodlewów\n1) dobiera, na podstawie norm wartość skurczu odlewniczego, naddatków na obróbkę\nmechaniczną oraz naddatków technologicznych odlewanych części maszyn,\n2) dobiera płaszczyznę podziału odlewu oraz sposób doprowadzenia ciekłego metalu do\nwgłębienia formy,\n3) oblicza elementy układu wlewowego,\n4) wykonuje rysunki surowych odlewów i form odlewniczych,\n5) dobiera główne i pomocnicze materiały formierskie oraz oblicza ich zawartość\nw zależności od rodzaju masy formierskiej,\n6) planuje sposoby zalewania, wybijania, oczyszczania i wykańczania odlewów\nwykonanych w formach piaskowych.\nInne zadania praktyczne z zakresu kwalifikacji M.37. Organizacja i nadzorowanie procesu\nodlewniczego mogą dotyczyć\n sporządzenia zapotrzebowania na urządzenia, przyrządy, narzędzia, materiały\ni surowce niezbędne w procesie produkcyjnym dla wykonania określonej partii\nodlewów;\n wykonania rozliczeń materiałowych po wykonaniu określonej partii odlewów;\n doboru\nsprzętu\nkontrolno-pomiarowego\ndo\noceny\nstanu\ntechnicznego\noprzyrządowania odlewniczego, maszyn i urządzeń odlewniczych;\nModuł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań\nModuł 3\nStrona 31\n rozpoznawania wad odlewów oraz planowania sposobu ich zapobiegania;\n wykonania rysunku formy odlewniczej jednorazowej oraz formy metalowej - kokili;\n doboru elementów znormalizowanych użytych w budowie zespołów modelowych,\nmodeli i rdzennic;\n doboru głównych i pomocniczych materiałów formierskich oraz obliczania ich\nzawartości w zależności od rodzaju masy formierskiej i rdzeniowej;\n doboru materiałów do wykonywania pokryć ochronnych wgłębienia formy\ni powierzchni rdzeni;\n doboru parametrów suszenia form i rdzeni oraz temperatury utwardzania form\nskorupowych, wypalania form ceramicznych, suszenia form gipsowych;\n obliczania norm czasu pracy potrzebnego do wykonania formy lub rdzenia;\n doboru składu mieszanek stosowanych do wykonania modeli wytapianych;\n doboru sposobu zalewania, wybijania, oczyszczania i wykańczania odlewów\nwykonanych metodami odlewania precyzyjnego;\n wykonywania badan laboratoryjnych mas formierskich i rdzeniowych;\n ujawniania zewnętrznych i wewnętrznych wad odlewów;\n wykonywania badania odlewów i oceny ich jakości;\n wykonywania pomiarów odlewów próbnych;\n wykonywania badań właściwości technologicznych stopów odlewniczych;\n przeprowadzania prób technologicznych ciekłego metalu;\n wykonywania badań składu chemicznego stopów odlewniczych,\n wykonywania badań właściwości mechanicznych metali.\nZałączniki\nZałączniki\nStrona 1\nZAŁĄCZNIKI\nZAŁĄCZNIK 1. Wykaz wybranych aktów prawnych\nZAŁĄCZNIK 2. Podstawa programowa kształcenia w zawodzie technik\nodlewnik\nZAŁĄCZNIK 3. Procedury przeprowadzania i organizowania egzaminu\npotwierdzającego kwalifikacje w zawodzie\nZAŁĄCZNIK 4. Wzór deklaracji przystąpienia do egzaminu\ndla ucznia/słuchacza/absolwenta\nZAŁĄCZNIK 5. Wzór wniosku o dopuszczenie do egzaminu eksternistycznego\nzawodowego\nZAŁĄCZNIK 6. Wykaz Okręgowych Komisji Egzaminacyjnych\nZałączniki\nZałączniki\nStrona 2\nZAŁĄCZNIK 1. Wykaz wybranych aktów prawnych\n Ustawa z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz\nniektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011 r, Nr 205, poz. 1206)\n Rozporządzenie MEN z dnia 23 grudnia 2011 r. w sprawie klasyfikacji zawodów\nszkolnictwa zawodowego (Dz. U. z 2012 r., poz. 7)\n Rozporządzenie MEN z dnia 7 lutego 2012 r. w sprawie podstawy programowej\nkształcenia w zawodach (Dz. U. z 2012 r., poz. 184)\n Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 stycznia 2012 r. w sprawie\negzaminów eksternistycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 188)\n Rozporządzenie MEN z dnia 24 lutego 2012 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie\nwarunków i sposobu oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy\noraz przeprowadzania sprawdzianów i egzaminów w szkołach publicznych\n(Dz. U. z 2012 r., poz. 262)\nZałączniki\nZałączniki\nStrona 3\nZAŁĄCZNIK 2. Podstawa programowa kształcenia w zawodzie\nOpracowano na podstawie dokumentu z dnia 7 lutego 2012 r.\ntechnik odlewnik 311705\nCelem kształcenia zawodowego jest przygotowanie uczących się do życia w warunkach współczesnego świata,\nwykonywania pracy zawodowej i aktywnego funkcjonowania na zmieniającym się rynku pracy.\nZadania szkoły i innych podmiotów prowadzących kształcenie zawodowe oraz sposób ich realizacji są\nuwarunkowane zmianami zachodzącymi w otoczeniu gospodarczo-społecznym, na które wpływają\nw szczególności: idea gospodarki opartej na wiedzy, globalizacja procesów gospodarczych i społecznych,\nrosnący udział handlu międzynarodowego, mobilnośd geograficzna i zawodowa, nowe techniki i technologie,\na także wzrost oczekiwao pracodawców w zakresie poziomu wiedzy i umiejętności pracowników.\nW procesie kształcenia zawodowego ważne jest integrowanie i korelowanie kształcenia ogólnego\ni zawodowego, w tym doskonalenie kompetencji kluczowych nabytych w procesie kształcenia ogólnego,\nz uwzględnieniem niższych etapów edukacyjnych. Odpowiedni poziom wiedzy ogólnej powiązanej z wiedzą\nzawodową przyczyni się do podniesienia poziomu umiejętności zawodowych absolwentów szkół kształcących\nw zawodach, a tym samym zapewni im możliwośd sprostania wyzwaniom zmieniającego się rynku pracy.\nW procesie kształcenia zawodowego są podejmowane działania wspomagające rozwój każdego uczącego się,\nstosownie do jego potrzeb i możliwości, ze szczególnym uwzględnieniem indywidualnych ścieżek edukacji\ni kariery, możliwości podnoszenia poziomu wykształcenia i kwalifikacji zawodowych oraz zapobiegania\nprzedwczesnemu kooczeniu nauki.\nElastycznemu reagowaniu systemu kształcenia zawodowego na potrzeby rynku pracy, jego otwartości na\nuczenie się przez całe życie oraz mobilności edukacyjnej i zawodowej absolwentów ma służyd wyodrębnienie\nkwalifikacji w ramach poszczególnych zawodów wpisanych do klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego.\n1. CELE KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE\nAbsolwent szkoły kształcącej w zawodzie technik odlewnik powinien byd przygotowany do wykonywania\nnastępujących zadao zawodowych:\n1) wykonywania odlewów;\n2) przygotowywania materiałów wsadowych oraz topienia metali w piecach odlewniczych;\n3) prowadzenia dokumentacji technologicznej procesów wytwarzania odlewów;\n4) kontrolowania jakości wytwarzanych odlewów;\n5) organizowania i kontroli procesów produkcyjnych w odlewniach.\n2. EFEKTY KSZTAŁCENIA\nDo wykonywania wyżej wymienionych zadao zawodowych niezbędne jest osiągnięcie zakładanych efektów\nkształcenia, na które składają się:\n1) efekty kształcenia wspólne dla wszystkich zawodów;\n(BHP). Bezpieczeostwo i higiena pracy\nUczeo:\n1) rozróżnia pojęcia związane z bezpieczeostwem i higieną pracy, ochroną przeciwpożarową, ochroną\nśrodowiska i ergonomią;\n2) rozróżnia zadania i uprawnienia instytucji oraz służb działających w zakresie ochrony pracy i ochrony\nśrodowiska w Polsce;\n3) określa prawa i obowiązki pracownika oraz pracodawcy w zakresie bezpieczeostwa i higieny pracy;\n4) przewiduje zagrożenia dla zdrowia i życia człowieka oraz mienia i środowiska związane z wykonywaniem\nzadao zawodowych;\n5) określa zagrożenia związane z występowaniem szkodliwych czynników w środowisku pracy;\n6) określa skutki oddziaływania czynników szkodliwych na organizm człowieka;\nZałączniki\nZałączniki\nStrona 4\n7) organizuje stanowisko pracy zgodnie z obowiązującymi wymaganiami ergonomii, przepisami bezpieczeostwa\ni higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska;\n8) stosuje środki ochrony indywidualnej i zbiorowej podczas wykonywania zadao zawodowych;\n9) przestrzega zasad bezpieczeostwa i higieny pracy oraz stosuje przepisy prawa dotyczące ochrony\nprzeciwpożarowej i ochrony środowiska;\n10) udziela pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy oraz w stanach zagrożenia zdrowia\ni życia.\n(PDG). Podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej\nUczeo:\n1) stosuje pojęcia z obszaru funkcjonowania gospodarki rynkowej;\n2) stosuje przepisy prawa pracy, przepisy prawa dotyczące ochrony danych osobowych oraz przepisy prawa\npodatkowego i prawa autorskiego;\n3) stosuje przepisy prawa dotyczące prowadzenia działalności gospodarczej;\n4) rozróżnia przedsiębiorstwa i instytucje występujące w branży i powiązania między nimi;\n5) analizuje działania prowadzone przez przedsiębiorstwa funkcjonujące w branży;\n6) inicjuje wspólne przedsięwzięcia z różnymi przedsiębiorstwami z branży;\n7) przygotowuje dokumentację niezbędną do uruchomienia i prowadzenia działalności gospodarczej;\n8) prowadzi korespondencję związaną z prowadzeniem działalności gospodarczej;\n9) obsługuje urządzenia biurowe oraz stosuje programy komputerowe wspomagające prowadzenie działalności\ngospodarczej;\n10) planuje i podejmuje działania marketingowe prowadzonej działalności gospodarczej;\n11) optymalizuje koszty i przychody prowadzonej działalności gospodarczej.\n(JOZ). Język obcy ukierunkowany zawodowo\nUczeo:\n1) posługuje się zasobem środków językowych (leksykalnych, gramatycznych, ortograficznych oraz\nfonetycznych), umożliwiających realizację zadao zawodowych;\n2) interpretuje wypowiedzi dotyczące wykonywania typowych czynności zawodowych artykułowane powoli\ni wyraźnie, w standardowej odmianie języka;\n3) analizuje i interpretuje krótkie teksty pisemne dotyczące wykonywania typowych czynności zawodowych;\n4) formułuje krótkie i zrozumiałe wypowiedzi oraz teksty pisemne umożliwiające komunikowanie się\nw środowisku pracy;\n5) korzysta z obcojęzycznych źródeł informacji.\n(KPS). Kompetencje personalne i społeczne\nUczeo:\n1) przestrzega zasad kultury i etyki;\n2) jest kreatywny i konsekwentny w realizacji zadao;\n3) przewiduje skutki podejmowanych działao;\n4) jest otwarty na zmiany;\n5) potrafi radzid sobie ze stresem;\n6) aktualizuje wiedzę i doskonali umiejętności zawodowe;\n7) przestrzega tajemnicy zawodowej;\n8) potrafi ponosid odpowiedzialnośd za podejmowane działania;\n9) potrafi negocjowad warunki porozumieo;\n10) współpracuje w zespole.\n(OMZ). Organizacja pracy małych zespołów (wyłącznie dla zawodów nauczanych na poziomie technika)\nUczeo:\n1) planuje pracę zespołu w celu wykonania przydzielonych zadao;\n2) dobiera osoby do wykonania przydzielonych zadao;\n3) kieruje wykonaniem przydzielonych zadao;\nZałączniki\nZałączniki\nStrona 5\n4) ocenia jakośd wykonania przydzielonych zadao;\n5) wprowadza rozwiązania techniczne i organizacyjne wpływające na poprawę warunków i jakośd pracy;\n6) komunikuje się ze współpracownikami.\n2) efekty kształcenia wspólne dla zawodów w ramach obszaru mechanicznego i górniczo-hutniczego PKZ(M.a),\nPKZ(M.d) i PKZ(M.m);\nPKZ(M.a) Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodach: mechanik-operator pojazdów\ni maszyn rolniczych, zegarmistrz, optyk-mechanik, mechanik precyzyjny, mechanik automatyki przemysłowej\ni urządzeo precyzyjnych, mechanik-monter maszyn i urządzeo, mechanik pojazdów samochodowych,\noperator obrabiarek skrawających, ślusarz, kowal, monter kadłubów okrętowych, blacharz samochodowy,\nblacharz, lakiernik, technik optyk, technik mechanik lotniczy, technik mechanik okrętowy, technik\nbudownictwa okrętowego, technik pojazdów samochodowych, technik mechanizacji rolnictwa, technik\nmechanik, monter mechatronik, elektromechanik pojazdów samochodowych, technik mechatronik, technik\ntransportu drogowego, technik energetyk, modelarz odlewniczy, technik wiertnik, technik górnictwa\npodziemnego, technik górnictwa otworowego, technik górnictwa odkrywkowego, technik przeróbki kopalin\nstałych, technik odlewnik, technik hutnik, operator maszyn i urządzeo odlewniczych, operator maszyn\ni urządzeo metalurgicznych, operator maszyn i urządzeo do obróbki plastycznej, operator maszyn i urządzeo\ndo przetwórstwa tworzyw sztucznych, złotnik-jubiler\nUczeo:\n1) przestrzega zasad sporządzania rysunku technicznego maszynowego;\n2) sporządza szkice części maszyn;\n3) sporządza rysunki techniczne z wykorzystaniem technik komputerowych;\n4) rozróżnia części maszyn i urządzeo;\n5) rozróżnia rodzaje połączeo;\n6) przestrzega zasad tolerancji i pasowao;\n7) rozróżnia materiały konstrukcyjne i eksploatacyjne;\n8) rozróżnia środki transportu wewnętrznego;\n9) dobiera sposoby transportu i składowania materiałów;\n10) rozpoznaje rodzaje korozji oraz określa sposoby ochrony przed korozją;\n11) rozróżnia techniki i metody wytwarzania części maszyn i urządzeo;\n12) rozróżnia maszyny, urządzenia i narzędzia do obróbki ręcznej i maszynowej;\n13) rozróżnia przyrządy pomiarowe stosowane podczas obróbki ręcznej i maszynowej;\n14) wykonuje pomiary warsztatowe;\n15) rozróżnia metody kontroli jakości wykonanych prac;\n16) określa budowę oraz przestrzega zasad działania maszyn i urządzeo;\n17) posługuje się dokumentacją techniczną maszyn i urządzeo oraz przestrzega norm dotyczących rysunku\ntechnicznego, części maszyn, materiałów konstrukcyjnych i eksploatacyjnych;\n18) stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadao.\nPKZ(M.d) Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodach: operator maszyn i urządzeo\nodlewniczych, operator maszyn i urządzeo metalurgicznych, operator maszyn i urządzeo do obróbki\nplastycznej, operator maszyn i urządzeo do przetwórstwa tworzyw sztucznych, technik odlewnik, technik\nhutnik\nUczeo:\n1) rozpoznaje materiały konstrukcyjne i eksploatacyjne;\n2) rozróżnia rodzaje obróbki cieplnej i cieplno-chemicznej;\n3) rozróżnia technologie kształtowania wyrobów poprzez obróbkę ręczną, mechaniczną, spajanie, plastyczne\nkształtowanie oraz odlewanie stopów Fe-C, metali nieżelaznych i ich stopów oraz materiałów niemetalowych;\n4) dobiera przyrządy pomiarowe oraz wykonuje pomiary części maszyn;\n5) dobiera narzędzia do obróbki ręcznej, mechanicznej, spajania i plastycznego kształtowania metali;\n6) wykonuje operacje obróbki ręcznej, mechanicznej, spajania i plastycznego kształtowania metali;\nZałączniki\nZałączniki\nStrona 6\n7) stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadao.\nPKZ(M.m) Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodach: technik odlewnik, technik\nhutnik\nUczeo:\n1) rozróżnia właściwości wody technologicznej oraz określa sposoby jej uzdatniania;\n2) rozróżnia metody badania właściwości mechanicznych i technologicznych metali i stopów oraz ich struktury\nwewnętrznej;\n3) stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadao.\n3) efekty kształcenia właściwe dla zawodu technik odlewnik opisane w wyodrębnionych kwalifikacjach:\nM.4. Użytkowanie maszyn i urządzeo do wykonywania odlewów\n1. Użytkowanie maszyn i urządzeo do przygotowania mas formierskich i mas rdzeniowych\nUczeo:\n1) rozróżnia rodzaje oraz określa zastosowanie mas formierskich i mas rdzeniowych;\n2) rozróżnia materiały formierskie;\n3) wykonuje czynności związane z wyładunkiem oraz składowaniem materiałów formierskich;\n4) określa etapy procesu przeróbki mas formierskich;\n5) sporządza masę formierską i masę rdzeniową zgodnie z recepturą;\n6) przeprowadza regenerację masy formierskiej;\n7) rozróżnia urządzenia do transportu materiałów formierskich, mas formierskich i mas rdzeniowych;\n8) rozróżnia urządzenia do przerobu materiałów formierskich, mas formierskich i mas rdzeniowych;\n9) rozróżnia urządzenia do regeneracji mas formierskich;\n10) użytkuje urządzenia stosowane do transportu materiałów formierskich i mas formierskich;\n11) użytkuje maszyny, urządzenia i zmechanizowane zespoły do przerobu mas formierskich i mas rdzeniowych;\n12) przeprowadza bieżące przeglądy i konserwację maszyn i urządzeo do przerobu mas formierskich i mas\nrdzeniowych.\n2. Użytkowanie maszyn i urządzeo do wykonywania odlewów w formach nietrwałych\nUczeo:\n1) rozróżnia rodzaje i elementy modeli odlewniczych, rdzennic i skrzynek formierskich stosowanych do\nwykonywania odlewów w formach nietrwałych;\n2) dobiera narzędzia i przyrządy do wykonywania form nietrwałych i rdzeni;\n3) określa etapy procesu wytwarzania form nietrwałych i rdzeni;\n4) wykonuje ręcznie formy nietrwałe i rdzenie różnymi metodami;\n5) ocenia stan techniczny oprzyrządowania odlewniczego;\n6) rozróżnia elementy budowy maszyn formierskich oraz automatycznych linii formierskich;\n7) użytkuje maszyny i urządzenia do wykonywania form nietrwałych i rdzeni oraz automatyczne linie\nformowania;\n8) rozróżnia metody odlewania precyzyjnego w formach nietrwałych;\n9) dobiera stopy odlewnicze do wykonywania odlewów precyzyjnych;\n10) wykonuje formy nietrwałe do odlewania precyzyjnego;\n11) użytkuje urządzenia do suszenia form nietrwałych i rdzeni;\n12) wykonuje czynności związane z wykaoczaniem wgłębienia formy nietrwałej oraz powierzchni rdzeni;\n13) kontroluje jakośd wykonanych form nietrwałych i rdzeni;\n14) składa i przygotowuje formy nietrwałe do zalania;\n15) wykrywa wady oprzyrządowania odlewniczego i kwalifikuje to oprzyrządowanie do naprawy;\n16) przygotowuje łyżki i kadzie odlewnicze do zalewania;\n17) użytkuje urządzenia do ręcznego i zmechanizowanego zalewania form;\n18) określa podstawowe parametry maszyn i urządzeo do wykonywania odlewów w formach nietrwałych;\n19) przeprowadza bieżące przeglądy i konserwację maszyn i urządzeo do wykonywania odlewów w formach\nnietrwałych.\nZałączniki\nZałączniki\nStrona 7\n3. Użytkowanie maszyn i urządzeo stosowanych w procesach wytwarzania odlewów w formach trwałych\ni formach półtrwałych\nUczeo:\n1) rozróżnia metody wytwarzania odlewów w formach trwałych i formach półtrwałych;\n2) dobiera stopy odlewnicze do wykonywania odlewów w formach trwałych i formach półtrwałych;\n3) rozróżnia rodzaje form trwałych i form półtrwałych oraz elementy ich budowy;\n4) przygotowuje formy trwałe i formy półtrwałe do zalewania ciekłym metalem;\n5) dobiera i nanosi otuliny izolacyjne oraz pokrycia ochronne i oddzielające na wgłębienia form trwałych oraz na\npowierzchnie rdzeni;\n6) rozróżnia podstawowe zespoły maszyn i urządzeo do odlewania w formach trwałych i formach półtrwałych;\n7) określa podstawowe parametry pracy maszyn i urządzeo do odlewania w formach trwałych i formach\npółtrwałych;\n8) użytkuje maszyny i urządzenia stosowane w procesach wytwarzania odlewów w formach trwałych i formach\npółtrwałych;\n9) wykonuje odlewy w formach trwałych i formach półtrwałych;\n10) użytkuje urządzenia stosowane do usuwania odlewów z form trwałych i form półtrwałych;\n11) ocenia jakośd odlewów wykonanych w formach trwałych i formach półtrwałych;\n12) przeprowadza bieżące przeglądy i konserwacje maszyn i urządzeo stosowanych w procesach odlewania\nw formach trwałych i formach półtrwałych.\n4. Użytkowanie maszyn i urządzeo do wybijania, oczyszczania i wykaoczania odlewów\nUczeo:\n1) dobiera metody wybijania, oczyszczania i wykaoczania odlewów;\n2) rozpoznaje maszyny i urządzenia do wybijania, oczyszczania i wykaoczania odlewów;\n3) dobiera narzędzia oraz maszyny i urządzenia do ręcznego i mechanicznego wybijania, oczyszczania\ni wykaoczania odlewów;\n4) użytkuje urządzenia do ręcznego i mechanicznego wybijania odlewów z form oraz rdzeni z odlewów;\n5) dobiera narzędzia i urządzenia do usuwania układów wlewowych, nadlewów i zalewek;\n6) użytkuje urządzenia do ręcznego i mechanicznego oczyszczania powierzchni odlewów oraz usuwania\nukładów wlewowych, nadlewów i zalewek;\n7) dobiera metody naprawy odlewów w zależności od rodzaju wad odlewniczych;\n8) usuwa wady odlewów;\n9) dobiera metody zabezpieczania odlewów przed korozją;\n10) użytkuje urządzenia do pokrywania odlewów środkami zabezpieczającymi przed korozją;\n11) rozróżnia rodzaje obróbki cieplnej i cieplno-chemicznej odlewów;\n12) użytkuje urządzenia do obróbki cieplnej i cieplno-chemicznej odlewów;\n13) przeprowadza bieżące przeglądy i konserwacje maszyn i urządzeo do wybijania, oczyszczania i wykaoczania\nodlewów.\nM.5. Użytkowanie maszyn i urządzeo do topienia metali\n1. Użytkowanie maszyn i urządzeo do przygotowania wsadu\nUczeo:\n1) rozpoznaje materiały wsadowe do topienia stopów żelaza i metali nieżelaznych oraz określa ich\nzastosowanie;\n2) dobiera maszyny i urządzenia do rozładunku, składowania oraz transportu materiałów wsadowych;\n3) wykonuje czynności związane z wyładunkiem oraz składowaniem materiałów wsadowych;\n4) dobiera sposoby przygotowania materiałów wsadowych do topienia;\n5) użytkuje maszyny i urządzenia do przygotowania i odważania materiałów wsadowych;\n6) przygotowuje wsad do pieca zgodnie z recepturą;\n7) określa parametry pracy maszyn i urządzeo stosowanych do składowania, przygotowania, odważania\ni dozowania materiałów wsadowych;\nZałączniki\nZałączniki\nStrona 8\n8) przeprowadza bieżące przeglądy i konserwacje maszyn i urządzeo do przygotowania wsadu.\n2. Użytkowanie pieców odlewniczych\nUczeo:\n1) rozpoznaje rodzaje stopów odlewniczych;\n2) rozróżnia rodzaje pieców odlewniczych;\n3) określa etapy procesu topienia metali w piecach odlewniczych;\n4) rozróżnia rodzaje materiałów ogniotrwałych stosowanych w piecach odlewniczych;\n5) przygotowuje do pracy i uruchamia piece odlewnicze;\n6) dobiera narzędzia do obsługi pieców odlewniczych;\n7) wykonuje czynności związane z dozowaniem wsadu do pieca odlewniczego, usuwaniem żużla, pobieraniem\nciekłego metalu do prób technologicznych;\n8) wykonuje czynności związane ze spustem ciekłego metalu;\n9) kontroluje parametry pracy pieców odlewniczych;\n10) przeprowadza bieżące przeglądy i konserwacje maszyn i urządzeo do topienia metali.\nM.37. Organizacja i nadzorowanie procesu odlewniczego\n1. Prowadzenie procesu odlewniczego\nUczeo:\n1) rozpoznaje elementy schematu organizacyjnego zakładu odlewniczego;\n2) rozróżnia zadania komórek organizacyjnych zakładu odlewniczego;\n3) przydziela zadania pracownikom i nadzoruje ich wykonanie;\n4) sporządza zapotrzebowanie na urządzenia, przyrządy, narzędzia, materiały i surowce niezbędne w procesie\nprodukcyjnym;\n5) dokonuje rozliczeo materiałowych;\n6) dobiera przyrządy kontrolne do oceny stanu technicznego oprzyrządowania odlewniczego, maszyn\ni urządzeo;\n7) planuje sposoby zapobiegania wadom odlewów;\n8) stosuje przepisy prawa dotyczące bezpieczeostwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony\nśrodowiska w zakresie dotyczącym procesów odlewniczych.\n2. Przygotowywanie dokumentacji technologicznej i konstrukcyjnej procesów wytwarzania odlewów\nUczeo:\n1) rozróżnia elementy dokumentacji technologicznej odlewanych części maszyn oraz stosowane w niej\noznaczenia;\n2) rozróżnia rodzaje naddatków uwzględnianych w dokumentacji technologicznej odlewanych części maszyn;\n3) dobiera, na podstawie norm, wartośd skurczu odlewniczego, naddatków na obróbkę mechaniczną oraz\nnaddatków technologicznych odlewanych części maszyn;\n4) dobiera płaszczyznę podziału odlewu oraz sposób doprowadzenia ciekłego metalu do wgłębienia formy;\n5) oblicza elementy układu wlewowego;\n6) wykonuje rysunki surowych odlewów i form odlewniczych;\n7) planuje sposoby zalewania, wybijania, oczyszczania i wykaoczania odlewów wykonanych w formach\npiaskowych;\n8) dobiera elementy znormalizowane do zespołów modelowych, modeli i rdzennic;\n9) rozpoznaje w dokumentacji konstrukcyjnej elementy konstrukcji zespołów modelowych oraz\noprzyrządowania odlewniczego do precyzyjnych metod odlewania;\n10) rozpoznaje w dokumentacji konstrukcyjnej elementy konstrukcyjne kokil i form ciśnieniowych;\n11) dobiera główne i pomocnicze materiały formierskie oraz oblicza ich zawartośd w zależności od rodzaju masy\nformierskiej;\n12) dobiera materiały do wykonywania pokryd ochronnych wgłębienia formy i powierzchni rdzeni;\n13) dobiera parametry suszenia form i rdzeni oraz temperaturę utwardzania form skorupowych, wypalania\nform ceramicznych, suszenia form gipsowych;\nZałączniki\nZałączniki\nStrona 9\n14) oblicza normę czasu pracy potrzebnego do wykonania formy lub rdzenia;\n15) dobiera skład mieszanek stosowanych do wykonania modeli wytapianych;\n16) dobiera sposoby zalewania, wybijania, oczyszczania i wykaoczania odlewów wykonanych metodą\nodlewania precyzyjnego.\n3. Kontrola jakości procesów odlewniczych\nUczeo:\n1) rozróżnia właściwości technologiczne i wytrzymałościowe materiałów formierskich oraz mas formierskich\ni rdzeniowych;\n2) rozróżnia metody badania właściwości materiałów podstawowych i pomocniczych stosowanych w masach\nformierskich i rdzeniowych;\n3) klasyfikuje piaski formierskie na podstawie wyników badao;\n4) rozróżnia metody badania wytrzymałości, wilgotności, przepuszczalności, twardości i stopnia zagęszczenia\nmas formierskich i rdzeniowych;\n5) dobiera aparaturę i urządzenia do pomiaru parametrów mas formierskich, rdzeniowych, spoiw, piasków,\nlepiszcza;\n6) wykonuje badania laboratoryjne parametrów materiałów oraz mas formierskich i rdzeniowych;\n7) rozpoznaje i klasyfikuje wady odlewów i określa przyczyny ich powstawania;\n8) dobiera metody ujawniania zewnętrznych i wewnętrznych wad odlewów;\n9) dobiera aparaturę do przeprowadzania badao nieniszczących odlewów;\n10) wykonuje badania odlewów i ocenia ich jakośd;\n11) dobiera metody kontroli wymiarów formy odlewniczej i rdzeni;\n12) wykonuje pomiary odlewów próbnych;\n13) rozróżnia właściwości technologiczne stopów odlewniczych;\n14) dobiera metody badania właściwości technologicznych stopów odlewniczych;\n15) wykonuje badania właściwości technologicznych stopów odlewniczych;\n16) przeprowadza próby technologiczne ciekłego metalu;\n17) wykonuje badania składu chemicznego stopów odlewniczych;\n18) dobiera urządzenia i przygotowuje zgłady metalograficzne do badao mikroskopowych;\n19) rozpoznaje strukturę stopów odlewniczych na podstawie atlasu metalograficznego;\n20) rozróżnia metody badao właściwości mechanicznych metali;\n21) wykonuje badania właściwości mechanicznych metali.\n3. WARUNKI REALIZACJI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE\nSzkoła podejmująca kształcenie w zawodzie technik odlewnik powinna posiadad następujące pomieszczenia\ndydaktyczne:\n1) pracownię budowy i eksploatacji maszyn i urządzeo, wyposażoną w: stanowiska rysunkowe (jedno\nstanowisko dla jednego ucznia), modele brył geometrycznych, części maszyn, dokumentację techniczną,\nmodele połączeo rozłącznych i nierozłącznych części maszyn, normy dotyczące zasad wykonywania rysunku\ntechnicznego oraz elementów znormalizowanych stosowanych w budowie maszyn, modele urządzeo i układów\nprzenoszenia napędów oraz systemów smarowania elementów maszyn, modele maszyn i urządzeo transportu\nwewnętrznego, dokumentację techniczną, instrukcje obsługi maszyn i urządzeo odlewniczych, modele\ni schematy sprężarek, wentylatorów, pomp, części maszyn z różnymi postaciami zużycia, narzędzia do obróbki\nręcznej i mechanicznej skrawaniem oraz narzędzia monterskie i sprzęt kontrolno-pomiarowy, katalogi maszyn,\nurządzeo, materiałów eksploatacyjnych;\n2) pracownię technik wytwarzania odlewów, wyposażoną w: zestawy prób gatunków drewna, tworzyw\nsztucznych, materiałów ogniotrwałych, stopów odlewniczych, próbek materiałów i mas formierskich (jeden\nzestaw dla czterech uczniów), odlewnicze zespoły modelowe, narzędzia do ręcznego wykonywania form\ni rdzeni, modele i makiety maszyn i urządzeo odlewniczych do przygotowywania materiałów i mas formierskich,\nwykonywania form i rdzeni, topienia metali, oczyszczania i wykaoczania odlewów, makiety form ciśnieniowych,\nkokil i form do odlewania odśrodkowego, modele urządzeo do przygotowania, dozowania materiałów\nZałączniki\nZałączniki\nStrona 10\nwsadowych, urządzenia do kontroli procesu wytopu, modele maszyny i urządzenia, do odlewania pod\nciśnieniem, kokilowego oraz odśrodkowego, materiały, modele oraz urządzenia stosowane w odlewaniu\nprecyzyjnym, dokumentacje technologiczne, przyrządy do kontroli wymiarów form i rdzeni;\n3) pracownię mechanizacji i automatyzacji procesów wytwarzania odlewów, wyposażoną w: przyrządy do\npomiaru wartości elektrycznych, elementy obwodów elektrycznych, maszyny i aparaty elektryczne, osprzęt\ninstalacji elektrycznych, elementy sterowania pneumatycznego i hydraulicznego maszyn i urządzeo, modele\nmanipulatorów i robotów przemysłowych, programy specjalistyczne z zakresu automatycznej regulacji\nprocesów odlewniczych, kontroli jakości oraz sterowania procesami technologicznymi do wykorzystania\nw szkolnej pracowni komputerowej;\n4) pracownię projektowania, wyposażoną w: stanowiska komputerowe (jedno stanowisko dla jednego ucznia),\nz pakietem programów biurowych oraz oprogramowaniem do komputerowego wspomagania projektowania\n(Computer Aided Design), drukarki i plotery (jeden zestaw dla siedmiu uczniów), normy dotyczące rysunku\ntechnicznego oraz elementów znormalizowanych stosowanych w budowie oprzyrządowania odlewniczego;\n5) pracownię techniczną, wyposażoną w: próbki do badao właściwości mechanicznych i technologicznych\nmetali i ich stopów, próbki do badao makroskopowych i mikroskopowych metali i ich stopów, narzędzia do\nprzygotowywania zgładów metalograficznych; mikroskopy metalograficzne, przyrządy do wykonywania\npomiarów długości i kąta części maszyn, uniwersalną maszynę wytrzymałościową; twardościomierze: Brinella,\nRockwella, Vickersa; młot Charpy’ego, przyrządy i aparaturę do badania właściwości mas formierskich\ni rdzeniowych, aparaturę do oznaczania zawartości węgla i siarki; defektoskopy, piec elektryczny komorowy\nz automatyczną regulacją i rejestracją temperatury, pirometry, termometry cieczowe i termoelektryczne,\nprzylgowe i zanurzeniowe; atlas struktur metalograficznych;\n6) warsztaty szkolne, w których powinny byd zorganizowane następujące stanowiska:\na) stanowiska do obróbki ręcznej metali oraz montażu i demontażu elementów maszyn (jedno stanowisko dla\njednego ucznia), wyposażone w: stół ślusarski z imadłem, narzędzia do obróbki ręcznej, przyrządy kontrolno-\npomiarowe oraz narzędzia i przyrządy monterskie, prasę do wtłaczania montowanych elementów, wyposażenie\ndo mycia elementów maszyn i urządzeo,\nb) stanowiska do obróbki plastycznej metali (jedno stanowisko dla dwóch uczniów), wyposażone w: urządzenia\ndo gięcia elementów na zimno, palenisko kowalskie z przedmuchem powietrza i wyciągiem z kompletem\nnarzędzi i przyrządów kowalskich, piec komorowy do grzania wsadu do temperatury 1200ºC, urządzenia do\nobróbki plastycznej na gorąco,\nc) stanowiska do spawania metali (jedno stanowisko dla jednego ucznia), wyposażone w: stół spawalniczy\nz imadłem oraz wyciągiem gazów, urządzenia do spawania i cięcia gazowego, urządzenia do spawania\nelektrycznego elektrodą otuloną i w osłonie gazów, środki ochrony indywidualnej i zbiorowej,\nd) stanowiska do obróbki mechanicznej skrawaniem (jedno stanowisko dla dwóch uczniów), wyposażone w:\ntokarkę uniwersalną, frezarkę uniwersalną, szlifierkę do płaszczyzn, otworów i wałków, narzędzia skrawające,\nprzyrządy i uchwyty obróbkowe, przyrządy pomiarowe,\ne) stanowiska do przygotowania materiałów i mas formierskich (jedno stanowisko dla pięciu uczniów),\nwyposażone w: zasobniki, urządzenia do rozdrabniania, przesiewania i suszenia materiałów formierskich, wagę\no zakresie ważenia do 100 kg, mieszarki i spulchniarki do przygotowania mas formierskich i rdzeniowych,\nf) stanowiska do ręcznego wykonywania form i rdzeni (jedno stanowisko dla jednego ucznia), wyposażone w:\nstół, narzędzia do zagęszczania masy, wykaoczania powierzchni wnęki formy oraz powierzchni rdzeni,\nurządzenia do suszenia rdzeni (jedno urządzenie dla dziesięciu uczniów),\ng) stanowiska do mechanicznego wykonywania form i rdzeni (jedno stanowisko dla pięciu uczniów),\nwyposażone w: maszyny formierskie i rdzeniarskie, masy formierskie i rdzeniowe, narzędzia i przyrządy\nformierskie oraz narzędzia pomocnicze,\nh) stanowiska do wykonywania form metodami specjalnymi (jedno stanowisko dla jednego ucznia),\nwyposażone w: stół, oprzyrządowanie do wykonywania form metodami specjalnymi, masy ceramiczne, piece\ndo wytapiania wosku oraz wypalania form,\nZałączniki\nZałączniki\nStrona 11\ni) stanowiska do wybijania i oczyszczania odlewów (jedno stanowisko dla pięciu uczniów), wyposażone w:\nurządzenia i narzędzia do wybijania odlewów z form oraz usuwania rdzeni, obcinania układów wlewowych,\nnadlewów i zalewek, urządzenia i narzędzia do oczyszczania odlewów,\nj) stanowiska do wykonywania odlewów w formach metalowych (jedno stanowisko dla pięciu uczniów),\nwyposażone w: kokilarki, maszyny do odlewania pod ciśnieniem i urządzenia do odlewania odśrodkowego,\nk) stanowiska do przygotowania materiałów wsadowych i obsługi pieców odlewniczych (jedno stanowisko dla\npięciu uczniów), wyposażone w: urządzenia do rozdrabniania, ważenia i dozowania materiałów wsadowych,\nurządzenia, przyrządy i narzędzia do pomiaru parametrów pracy pieców odlewniczych, pobierania próbek\nciekłego metalu, narzędzia do transportu ciekłego metalu i zalewania form, piec odlewniczy żeliwiak i piec\nindukcyjny, środki do zabezpieczania oraz naprawy łyżek i kadzi odlewniczych.\nPonadto każde stanowisko powinno byd wyposażone w: instrukcje obsługi maszyn i urządzeo, dokumentacje\ntechniczne i technologiczne, katalogi maszyn i urządzeo, normatywy związane z doborem parametrów\nwykonywanych procesów, środki ochrony indywidualnej i zbiorowej.\nKształcenie praktyczne może odbywad się w: pracowniach i warsztatach szkolnych oraz przedsiębiorstwach\nwytwarzających odlewy.\nSzkoła organizuje praktyki zawodowe w podmiocie zapewniającym rzeczywiste warunki pracy właściwe dla\nnauczanego zawodu w wymiarze 8 tygodni (320 godzin).\n4. Minimalna liczba godzin kształcenia zawodowego1)\nEfekty kształcenia wspólne dla wszystkich zawodów oraz efekty kształcenia wspólne\ndla zawodów w ramach obszaru mechanicznego i górniczo-hutniczego stanowiące\npodbudowę do kształcenia w zawodzie lub grupie zawodów\n430 godz.\nM.4. Użytkowanie maszyn i urządzeo do wykonywania odlewów\n460 godz.\nM.5. Użytkowanie maszyn i urządzeo do topienia metali\n150 godz.\nM.37. Organizacja i nadzorowanie procesu odlewniczego\n150 godz.\n1) W szkole liczbę godzin kształcenia zawodowego należy dostosowad do wymiaru godzin określonego\nw przepisach w sprawie ramowych planów nauczania w szkołach publicznych, przewidzianego dla kształcenia\nzawodowego, zachowując minimalną liczbę godzin wskazanych w tabeli odpowiednio dla efektów kształcenia:\nwspólnych dla wszystkich zawodów i wspólnych dla zawodów w ramach obszaru kształcenia stanowiących\npodbudowę do kształcenia w zawodzie lub grupie zawodów oraz właściwych dla kwalifikacji wyodrębnionych\nw zawodzie.\nZałączniki\nZałączniki\nStrona 12\nZAŁĄCZNIK 3. Procedury przeprowadzania i organizowania egzaminu\npotwierdzającego kwalifikacje w zawodzie\nAktualne procedury dotyczące przeprowadzania i organizowania egzaminu potwierdzającego\nkwalifikacje w zawodzie są dostępne na stronie internetowej Centralnej Komisji\nEgzaminacyjnej pod adresem http://www.cke.edu.pl.\nZałączniki\nZałączniki\nStrona 13\nZAŁĄCZNIK 4. Wzór deklaracji przystąpienia do egzaminu\ndla ucznia/słuchacza/absolwenta\nZałączniki\nZałączniki\nStrona 14\nZAŁĄCZNIK 5. Wzór wniosku o dopuszczenie do egzaminu eksternistycznego\nzawodowego\nZałączniki\nZałączniki\nStrona 15\nZAŁĄCZNIK 6. Wykaz Okręgowych Komisji Egzaminacyjnych\nOkręgowa Komisja Egzaminacyjna w Gdańsku\nhttp://www.oke.gda.pl/\nOkręgowa Komisja Egzaminacyjna w Jaworznie\nhttp://www.oke.jaworzno.pl/\nOkręgowa Komisja Egzaminacyjna w Krakowie\nhttp://www.oke.krakow.pl/\nOkręgowa Komisja Egzaminacyjna w Łomży\nhttp://www.oke.lomza.pl/\nOkręgowa Komisja Egzaminacyjna w Łodzi\nhttp://www.komisja.pl/\nOkręgowa Komisja Egzaminacyjna w Poznaniu\nhttp://www.oke.poznan.pl/\nOkręgowa Komisja Egzaminacyjna w Warszawie\nhttp://www.oke.waw.pl/\nOkręgowa Komisja Egzaminacyjna we Wrocławiu\nhttp://www.oke.wroc.pl/\nSłownik pojęć\nSłownik\nStrona 1\nSŁOWNIK POJĘĆ\nSzkoła - należy przez to rozumieć trzy typy szkół ponadgimnazjalnych:\n- zasadniczą szkołę zawodową,\n- czteroletnie technikum,\n- szkołę policealną.\nPlacówka - należy przez to rozumieć placówkę kształcenia ustawicznego lub placówkę\nkształcenia praktycznego.\nDyrektor szkoły/placówki - należy przez to rozumieć dyrektora szkoły/placówki,\nw której jest realizowane kształcenie zawodowe.\nPracodawca - należy przez to rozumieć pracodawcę, u którego jest realizowane\nkształcenie zawodowe.\nOśrodek egzaminacyjny - należy przez to rozumieć szkołę, placówkę lub pracodawcę,\nupoważnione przez dyrektora komisji okręgowej do zorganizowania części praktycznej\negzaminu.\nEgzamin zawodowy - należy przez to rozumieć egzamin potwierdzający kwalifikacje\nw zawodzie przeprowadzany z zakresu danej kwalifikacji wyodrębnionej w tym zawodzie,\nzgodnie z klasyfikacją zawodów szkolnictwa zawodowego.\nKwalifikacja w zawodzie - wyodrębniony w danym zawodzie zestaw oczekiwanych\nefektów kształcenia, których osiągnięcie potwierdza świadectwo wydane przez okręgową\nkomisję egzaminacyjną, po zdaniu egzaminu potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie\nw zakresie jednej kwalifikacji.\nPodstawa programowa kształcenia w zawodach - obowiązkowe zestawy celów\nkształcenia i treści nauczania opisanych w formie oczekiwanych efektów kształcenia: wiedzy,\numiejętności zawodowych oraz kompetencji personalnych i społecznych, niezbędnych dla\nzawodów lub kwalifikacji wyodrębnionych w zawodach, uwzględniane w programach\nnauczania i umożliwiające ustalenie kryteriów ocen szkolnych i wymagań egzaminacyjnych\noraz warunki realizacji kształcenia w zawodach, w tym zalecane wyposażenie w pomoce\ndydaktyczne i sprzęt oraz minimalna liczba godzin kształcenia zawodowego.\nSłownik pojęć\nSłownik\nStrona 2\nFormy pozaszkolne - należy przez to rozumieć formy uzyskiwania i uzupełniania wiedzy,\numiejętności i kwalifikacji zawodowych w placówkach i ośrodkach kształcenia ustawicznego\ni praktycznego, a także kwalifikacyjne kursy zawodowe.\nKwalifikacyjny kurs zawodowy - należy przez to rozumieć kurs, którego program\nnauczania uwzględnia podstawę programową kształcenia w zawodach, w zakresie jednej\nkwalifikacji, którego ukończenie umożliwia przystąpienie do egzaminu potwierdzającego\nkwalifikacje w zawodzie w zakresie tej kwalifikacji.\nCzęść pisemna egzaminu przeprowadzana w formie elektronicznej - należy\nprzez to rozumieć część pisemną egzaminu zawodowego przeprowadzaną z wykorzystaniem\nelektronicznego systemu przeprowadzania egzaminu.\nOperator lub operatorzy egzaminu - należy przez to rozumieć wskazaną przez\ndyrektora szkoły/placówki/pracodawcę osobę lub osoby odpowiedzialne za przygotowanie\ntechniczne szkoły/placówki/pracodawcy do przeprowadzenia części pisemnej egzaminu\nz wykorzystaniem elektronicznego systemu oraz za poprawność funkcjonowania w czasie\negzaminu\nsystemu\nelektronicznego\ni\nindywidualnych\nstanowisk\negzaminacyjnych\nwspomaganych elektronicznie.\nAsystent techniczny - należy przez to rozumieć osobę lub osoby przygotowujące\nstanowiska\negzaminacyjne\nwskazane\nprzez\nkierownika\nośrodka\negzaminacyjnego,\nodpowiedzialne za przygotowanie stanowisk egzaminacyjnych i zapewniających prawidłowe\nfunkcjonowanie stanowisk komputerowych, specjalistycznego sprzętu oraz maszyn\ni urządzeń\nwykorzystywanych\ndo\nwykonania\nzadań\negzaminacyjnych\nw\nczasie\nprzeprowadzania części praktycznej egzaminu zawodowego.\nNauczyciel wspomagający - należy przez to rozumieć specjalistę z zakresu danej\nniepełnosprawności, o którym mowa w komunikacie dyrektora CKE w sprawie szczegółowej\ninformacji o sposobach dostosowania warunków i form przeprowadzania egzaminu\nzawodowego.\nOsoby posiadające świadectwa szkolne uzyskane za granicą - należy przez to\nrozumieć osoby posiadające świadectwa szkolne uzyskane za granicą, uznane za\nrównorzędne ze świadectwami ukończenia odpowiednich polskich szkół ponadgimnazjalnych\nlub szkół ponadpodstawowych.\nSłownik pojęć\nSłownik\nStrona 3\nZdający ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi - należy przez to rozumieć:\n- uczniów,\n- słuchaczy,\n- absolwentów\nposiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego lub orzeczenie o potrzebie\nindywidualnego nauczania, lub opinię poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni\nspecjalistycznej o specyficznych trudnościach w uczeniu się, lub zaświadczenie o stanie\nzdrowia wydane przez lekarza stwierdzające chorobę lub niesprawność czasową, lub opinię\nrady pedagogicznej wskazującą konieczność dostosowania warunków egzaminu ze względu\nna trudności adaptacyjne związane z wcześniejszym kształceniem za granicą, zaburzenia\nkomunikacji językowej, lub sytuację kryzysową lub traumatyczną - osoby niewidome,\nsłabowidzące, niesłyszące, słabosłyszące, z niepełnosprawnością ruchową, w tym z afazją,\nz upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim, z autyzmem, w tym z zespołem Aspergera,\nposiadające zaświadczenie lekarskie potwierdzające występowanie danej dysfunkcji,\nprzystępujące do egzaminu potwierdzającego kwalifikację w zawodzie na podstawie\nświadectwa szkolnego uzyskanego za granicą lub ukończonego kwalifikacyjnego kursu\nzawodowego lub decyzji dyrektora okręgowej komisji egzaminacyjnej o dopuszczeniu do\negzaminu zawodowego eksternistycznego.","answer":"B","answer_text":null,"solution":null,"image":"img/informator-egzamin-zawodowy-technik-odlewnik-2012/zad-P10.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":26,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Egzamin zawodowy · Informator zawodowy · 2012","subject_label":"egzamin-zawodowy","category_label":"Informator zawodowy","text_html":"<p>Przykładowe zadanie 10.<br>Które z wymienionych urządzeń należy zastosować w produkcji seryjnej do oczyszczania<br>z resztek masy formierskiej drobnych odlewów o prostych kształtach?<br>A. Oczyszczarkę tunelową przelotową.<br>B. Oczyszczarkę bębnową.<br>C. Aparat pneumatyczny śrutujący.<br>D. Aparat ciśnieniowy do piaskowania.<br>Odpowiedź prawidłowa: B.<br>Umiejętność 9) dobiera metody zabezpieczania odlewów przed korozją, na przykład:<br> dobiera metody zabezpieczania odlewów przed korozja zależnie od przeznaczenia<br>odlewów, materiału z którego wykonano odlew;<br> dobiera sposób przygotowania powierzchni odlewu do wykonania zabezpieczenia<br>antykorozyjnego;<br> dobiera sposób zabezpieczenia antykorozyjnego odlewów w zależności od wymagań<br>zawartych w dokumentacji technicznej odlewu;<br> dobiera z katalogów materiały niezbędne do zabezpieczenia antykorozyjnego<br>odlewów ,w zależności od przyjętej technologii .<br>Przykładowe zadanie3.<br>Który z wymienionych sposobów antykorozyjnego zabezpieczania powierzchni należy<br>stosować do włazów kanałowych, kształtek ściekowych, pokryw montowanych w gruncie<br>i wodnych środowiskach agresywnych?<br>A. emaliowanie.<br>B. smołowanie.<br>C. galwaniczne pokrywanie metalami.<br>D. pokrywanie żywicami syntetycznymi.<br>Odpowiedź prawidłowa: B.<br>Moduł 3<br>Strona 8<br>Moduł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań</p>\n<ol><li>Przykład zadania do części praktycznej egzaminu dla wybranych</li></ol>\n<p>umiejętności<br>z<br>kwalifikacji<br>M.4<br>Użytkowanie<br>maszyn<br>i<br>urządzeń<br>do wykonywania odlewów<br>Wykonaj formę piaskową przy wykorzystaniu dzielonego modelu odlewniczego ze znakami<br>rdzeniowymi. Formę wykonaj ręcznie, z mas dostępnych na stanowisku. Twardość<br>na powierzchni podziału formy ma być zgodna z danymi w tabeli: Twardość powierzchniowa<br>formy przy formowaniu ręcznym. Odpowietrzanie formy wykonaj zgodnie z danymi w tabeli:<br>Normatyw odpowietrzania form.<br>Dobrana wielkość skrzynek formierskich powinna zapewnić położenie modelu w formie<br>zgodnie wymiarami podanymi w Tabeli: Odległości pomiędzy modelami a elementami formy<br>w mm.<br>Po wykonaniu obu połówek formy oraz osadzeniu rdzenia w dolnej połówce formy zgłoś<br>przez podniesienie ręki gotowość do oceny przez egzaminatora przygotowanych elementów<br>formy. Po wykonanej ocenie złóż formę i przygotuj ją do zalania ciekłym metalem.<br>Tabela 1. Twardość powierzchniowa formy przy formowaniu ręcznym<br>Ciężar<br>odlewu<br>[kg]<br>Wysokość od<br>spodu formy<br>do poziomu<br>zbiornika<br>wlewowego<br>[mm]<br>Twardość formy wg twardościomierza<br>odlewanie na wilgotno<br>odlewanie na sucho<br>góra<br>dół<br>góra<br>dół<br>do 25<br>25 - 100<br>100 - 500<br>do 150<br>do 300<br>do 750<br>20 - 30<br>25 - 40<br>35 - 55<br>25 - 35<br>30 - 50<br>45 - 60<br>35 - 50<br>45 - 60<br>40 - 60<br>55 - 70<br>Tabela 2. Normy odpowietrzania form<br>Sposób odpowietrzania<br>Nazwa wskaźnika<br>Jedn.<br>miary<br>Normatyw odpowietrzania<br>Odpowietrzenie<br>nakłuwakiem przy<br>formowaniu ręcznym<br>w skrzynkach<br>Powierzchnia skrzynki<br>[m2]<br>do 0,25<br>0,25 - 0,5<br>1 - 2<br>2<br>Średnica nakłuwaka<br>[mm]<br>3<br>5<br>7<br>10<br>Liczna nakłuć na 1 dm2<br>15<br>10<br>7<br>5<br>Moduł 3<br>Strona 9<br>Moduł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań<br>Tabela 3. Odległości pomiędzy modelami a elementami formy w mm<br>Masa odlewu<br>[kg]<br>a<br>b<br>c<br>d<br>e<br>f<br>między górną<br>powierzchnią<br>modelu a<br>górną<br>powierzchnią<br>formy<br>między dolną<br>powierzchnią<br>modelu a<br>dolną<br>powierzchnią<br>formy<br>miedzy<br>modelem a<br>ścianką<br>skrzynki<br>formierskiej<br>między<br>wlewem a<br>ścianką<br>skrzynki<br>formierskiej<br>między<br>modelami<br>między<br>modelem a<br>wlewem<br>rozprowa-<br>dzającym<br>do 5<br>5 - 10<br>40<br>50<br>40<br>50<br>30<br>40<br>30<br>40<br>30<br>40<br>30<br>30<br>Zadanie wykonaj na przygotowanym stanowisku pracy wyposażonym w niezbędne<br>materiały, narzędzia i sprzęt:<br>Podczas wykonywania zadania przestrzegaj zasad organizacji pracy, bhp i p. poż. oraz<br>ochrony środowiska.<br>Czas na wykonanie zadania wynosi 120 minut.<br>Ocenie podlegać będzie:<br> kolejność czynności przy wykonywaniu formy;<br> dolna połówka formy - rezultat 1;<br> górna połówka formy - rezultat 2;.<br> złożona forma przygotowana do zalania ciekłym metalem - rezultat 3.<br>Kryteria oceniania zadania praktycznego będą uwzględniać<br> zgodność liczby nakłuć odpowietrzających z normatywem w obu częściach formy,<br> zastosowanie dwóch rodzajów mas formierskich: przymodelowej i wypełniającej;<br> jakość powierzchni wnęki odtwarzającej kształt odlewu,<br> jednorodność ubicia masy formierskiej w obu częściach formy,<br> zgodność twardości powierzchniowej formy z dokumentacją,<br> odległości wnęki formy odtwarzającej kształt odlewu od ścianek formy,<br> kształt zbiornika wlewowego i przelewowego w górnej części formy,<br> kształt i wymiary wlewów doprowadzających,<br> jakość osadzenia rdzenia w gnieździe rdzeniowym,<br>Moduł 3<br>Strona 10<br>Moduł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań<br> sposób zabezpieczenia formy przed otwarciem podczas zalewania ciekłym metalem.<br> Oceniany będzie także przebieg wykonania zadania, na przykład: sposób<br>zabezpieczenia modelu przed przywieraniem do niego masy formierskiej, sposób<br>naniesienia i zagęszczanie masy przymodelowej na modelu,<br>Umiejętności sprawdzane zadaniem praktycznym<br>2 Użytkowanie maszyn i urządzeń do wykonywania odlewów w formach nietrwałych</p>\n<ol><li>dobiera narzędzia i przyrządy do wykonywania form nietrwałych i rdzeni;</li><li>wykonuje ręcznie formy nietrwałe i rdzenie różnymi metodami,</li><li>wykonuje czynności związane z wykańczaniem wgłębienia formy nietrwałej oraz</li></ol>\n<p>powierzchni rdzeni;</p>\n<ol><li>kontroluje jakość wykonanych form nietrwałych i rdzeni;</li><li>składa i przygotowuje formy nietrwałe do zalania.</li></ol>\n<p>Inne zadania praktyczne z zakresu kwalifikacji M.4. Użytkowanie maszyn i urządzeń do<br>wykonywania odlewów mogą dotyczyć<br> wykonywania form odlewniczych w dwóch skrzynkach z obieraniem, luźną częścią,<br>tzw.”sztuczką”, z modeli z odejmowanymi częściami, na fałszywce;<br> wykonywania form odlewniczych w trzech skrzynkach;<br> wykonywanae form odlewniczych w skrzynkach usuwalnych;<br> wykonywania form odlewniczych w gruncie: otwartych, pod skrzynką, z użyciem<br>modeli i wzorników;<br> wykonywania form odlewniczych przy użyciu modeli wypalanych;<br> wykonywania form odlewniczych na maszynach formierskich,<br> wykonywania form odlewniczych z mas szybkowiążących i samoutwardzalnych;<br> wykonywania form skorupowych;<br> wykonywanie form do odlewania metodą wytapianych modeli;<br> wykonywanie form odlewniczych do odlewania metodą Shawa;<br> ręcznego wykonywania rdzeni w różnego rodzajach rdzennicach;<br> maszynowego wykonywania rdzeni metodą cold-box i hot-box,<br> przygotowania metalowej formy odlewniczej (kokili) do pracy i wykonania odlewu<br>kokilowego;<br> przygotowania maszyny do odlewnia pod ciśnieniem do pracy oraz wykonanie<br>odlewu;<br> ręcznego wybijania odlewów z form;<br> maszynowego wybicia odlewów z form odlewniczych przy użyciu np: krat<br>wibracyjnych,<br> usunięcia rdzeni z odlewów na maszynach wibracyjnych;<br> oddzielenia układu wlewowego i nadlewek z odlewu ręcznie lub przy użyciu narzędzi;<br> wykańczania powierzchni odlewów w bębnach obrotowych lub wibracyjnych;<br> usuwania zalewek obróbka ścierną;<br> wykonania obróbki cieplnej lub cieplno-chemicznej odlewu;<br>Moduł 3<br>Strona 11<br>Moduł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań<br> usunięcia wad odlewów;<br> zabezpieczenia oczyszczonej powierzchni odlewów przed korozją,<br>Moduł 3<br>Strona 12<br>Moduł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań<br>Kwalifikacja K2<br>M.5. Użytkowanie maszyn i urządzeń do topienia metali</p>\n<ol><li>Przykłady zadań do części pisemnej egzaminu dla wybranych umiejętności</li></ol>\n<p>z kwalifikacji M.5. Użytkowanie maszyn i urządzeń do topienia metali<br>1.1. Użytkowanie maszyn i urządzeń do przygotowania wsadu<br>Umiejętność 1) rozpoznaje materiały wsadowe do topienia stopów żelaza i metali<br>nieżelaznych oraz określa ich zastosowanie, na przykład:<br> rozpoznaje na podstawie opisu, oznaczeń lub wyglądu materiały wsadowe do<br>topienia stopów żelaza, takie jak: żelazostopy, topniki, złom, materiały żużlotwórcze,<br>itp.;<br> wskazuje zastosowanie określonych materiałów wsadowych przy wytopie stopów<br>żelaza i stopów metali nieżelaznych, do modyfikowania, rafinacji stopów, usuwania<br>zanieczyszczeń, itp.;<br> rozpoznaje na podstawie opisu, składu chemicznego wykorzystywane w topieniu<br>stopów metali nieżelaznych stopy pośrednie, takie jak: żelazostopy, modyfikatory,<br>odtleniacze, itp.;<br>Przykładowe zadanie 1.<br>Podstawowym celem wprowadzenia żelazo-krzemu o granulacji 3÷10mm do ciekłego żeliwa<br>w trakcie jego spustu jest<br>A. odgazowanie stopu.<br>B. uzyskanie drobnoziarnistej struktury stopu.<br>C. utlenienie szkodliwych domieszek w ciekłym stopie.<br>D. odizolowanie powierzchni ciekłego stopu od wpływów atmosferycznych.<br>Odpowiedź prawidłowa: B.<br>Umiejętność 2) dobiera maszyny i urządzenia do rozładunku, składowania oraz transportu<br>materiałów wsadowych, na przykład:<br> dobiera maszyny i urządzenia do rozładunku materiałów wsadowych takie jak:<br>suwnice, chwytaki, manipulatory itp.;<br> dobiera sposoby składowania materiałów wsadowych w zależności od ich rodzaju;<br> dobiera<br>urządzenia<br>do<br>przygotowania<br>materiałów<br>wsadowych<br>przed<br>ich<br>składowaniem, takie jak: łamacze, kruszarki, separatory magnetyczne, prasy do<br>brykietowania, itp.;<br> dobiera maszyny i urządzenia do transportu materiałów wsadowych z magazynu lub<br>zasobników na stanowiska piecowe, takie jak: żurawie jezdne, wózki widłowe,<br>przenośniki taśmowe, wyciągi załadowcze, itd.;<br>Moduł 3<br>Strona 13<br>Moduł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań<br>Przykładowe zadanie 2.<br>Który z wymienionych środków transportu najlepiej nadaje się do rozładunku wagonów ze<br>złomem stalowym i załadunku złomu do zasobników w dużej odlewni żeliwa?<br>A. Suwnica z chwytnikiem elektromagnetycznym.<br>B. Suwnica z chwytakiem łapowym.<br>C. Wózek podnośnikowy.<br>D. Przenośnik taśmowy.<br>Odpowiedź prawidłowa: A.<br>Umiejętność 3) dobiera sposoby przygotowania materiałów wsadowych do topienia,<br>na przykład:<br> dobiera sposób przygotowania materiałów metalicznych do topienia, takich jak:<br>złomu stalowego, surówki odlewniczej, kamienia wapiennego, żelazostopów, itd.;<br> dobiera<br>sposób<br>przygotowania<br>do<br>topienia<br>modyfikatorów,<br>materiałów<br>żużlotwórczych, rafinatorów;<br>Przykładowe zadanie 3.<br>Do rozdrobnienia kamienia wapiennego dostarczonego w postaci dużych brył, na kawałki<br>o wielkości 20 - 50 mm, należy zastosować<br>A. kafar.<br>B. łamacz.<br>C. kruszarkę szczękową.<br>D. gniotownik krążkowy.<br>Odpowiedź prawidłowa: C.<br>1.2. Użytkowanie pieców odlewniczych<br>Umiejętność 1) rozpoznaje rodzaje stopów odlewniczych, na przykład:<br> rozpoznaje rodzaje odlewniczych stopów żelaza na podstawie oznaczeń, składu<br>chemicznego, struktury;<br> rozpoznaje rodzaje stopów odlewniczych metali nieżelaznych na podstawie znaku<br>gatunku, cechy stopu.<br>Moduł 3<br>Strona 14<br>Moduł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań<br>Przykładowe zadanie 4.<br>Który z wymienionych symboli oznacza żeliwo sferoidalne?<br>A. EN-GJL350<br>B. EN-GJS-350-22<br>C. EN-GJMW-400-5<br>D. EN-GJN HV 550<br>Odpowiedź prawidłowa: B.<br>Umiejętność 2) rozróżnia rodzaje pieców odlewniczych, na przykład:<br> rozróżnia rodzaje pieców odlewniczych ze względu na sposób nagrzewania wsadu;<br> rozróżnia elementy budowy pieców oraz urządzeń pomocniczych stosowanych do<br>topienia stopów odlewniczych żelaza oraz stopów odlewniczych metali nieżelaznych;<br>Przykładowe zadanie 5.<br>Na którym rysunku zilustrowano budowę i zasadę działania elektrycznego pieca łukowego?<br>A.<br>B.<br>C.<br>D.<br>Odpowiedź prawidłowa: B.<br>Moduł 3<br>Strona 15<br>Moduł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań<br>Umiejętność 6) dobiera narzędzia do obsługi pieców odlewniczych, na przykład:<br> dobiera narzędzia do ładowania wsadu do pieca, dozowania rafinatorów,<br>modyfikatorów, pobierania próbek ciekłego metalu do kontroli składu chemicznego i<br>prób technologicznych, itd.;<br> dobiera przyrządy pomiarowe do kontroli temperatury ciekłych stopów;<br> dobiera kadzie do spustu ciekłego metalu z pieca odlewniczego;<br>Przykładowe zadanie 6.<br>Który z wymienionych w tabeli czujników należy zastosować do ciągłego pomiaru<br>temperatury ciekłego staliwa?<br>Rodzaj<br>czujnika<br>Tmax<br>oC<br>praca ciągła<br>praca<br>krótkotrwała<br>Fe-CuNi<br>700<br>1200<br>NiCr-NiAl<br>1000<br>1370<br>PtRh10-Pt<br>1200<br>1760<br>PtRh18-PtRh6<br>1600<br>1820<br>A. Fe-CuNi<br>B. NiCr-NiAl<br>C. PtRh10-Pt<br>D. PtRh18-PtRh6<br>Odpowiedź prawidłowa: D.<br>Moduł 3<br>Strona 16<br>Moduł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań</p>\n<ol><li>Przykład zadania do części praktycznej egzaminu dla wybranych</li></ol>\n<p>umiejętności z kwalifikacji M.5. Użytkowanie maszyn i urządzeń do topienia<br>metali<br>Przygotuj na stanowisku ważenia materiały wsadowe do wytopu 50 kg żeliwa szarego EN-<br>GJL-200 w piecu elektrycznym oraz wyłóż przygotowaną przez siebie masą ogniotrwałą<br>stalowy płaszcz kadzi ręcznej zgodnie z wymiarami wyłożenia podanymi na Rys 1. Kadź<br>ręczna zwykła z wyłożeniem ogniotrwałym. Po wyłożeniu, kadź pozostaw do wysuszenia<br>w temperaturze otoczenia.<br>Załaduj materiały wsadowe do blaszanego pojemnika, imitującego tygiel pieca, stosując<br>zasady obowiązujące przy wypełnianiu tygla. Pozostaw w osobnych zasobnikach, obok<br>załadowanego tygla, te materiały wsadowe, które należy dodać do pieca:<br> w trakcie wytopu, po stopieniu się części wsadu - I zasobnik,<br> krótko przed spustem - II zasobnik,<br> podczas spustu żeliwa z pieca (modyfikacja) III zasobnik.<br>Wypełnij formularz„ Metryka wytopu żeliwa EN-GJL 200”. Masę potrzebnych do wytopu<br>materiałów oblicz na podstawie tabeli „Namiar materiałów wsadowych do wytopu 100 kg<br>żeliwa EN-GJL-200”.<br>Namiar materiałów wsadowych do wytopu 100 kg żeliwa EN-GJL 200<br>materiał wsadowy<br>masa<br>kg<br>surówka<br>65<br>złom stalowy<br>31<br>antracyt<br>0,7<br>Fe-Si<br>1,7<br>Fe-Mn<br>0,9<br>modyfikator: Fe-Si<br>0,7<br>Moduł 3<br>Strona 17<br>Moduł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań<br>Metryka wytopu żeliwa EN-GJL 200<br>Masa wytopu<br>kg<br>Materiały wsadowe<br>rodzaj<br>masa<br>kg<br>surówka<br>złom stalowy<br>antracyt<br>Fe-Si<br>Fe-Mn<br>Fe-Si<br>Rysunek 1. Kadź ręczna zwykła z wyłożeniem ogniotrwałym<br>Zadanie wykonaj na przygotowanym stanowisku pracy, wyposażonym w niezbędne<br>do wykonania zadania materiały, narzędzia i sprzęt.<br>Podczas wykonywania zadania przestrzegaj zasad organizacji pracy, bhp i p. poż. oraz<br>ochrony środowiska. Zastosuj niezbędne środki ochrony indywidualnej.<br>Moduł 3<br>Strona 18<br>Moduł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań<br>Czas na wykonanie zadania wynosi 150 minut.<br>Ocenie podlegać będzie<br> Wsad do pojemnika imitującego tygiel;<br> Metryka wytopu żeliwa - Rezultat 1;<br> Przygotowany wsad - Rezultat 2;<br> Wypełniony tygiel - Rezultat 3;<br> Kadź - Rezultat 4.<br>Kryteria oceniania wykonania zadania praktycznego będą uwzględniać<br> prawidłowość wyników obliczeń składników wsadu wpisanych do metryki wytopu;<br> prawidłowość odważenia składników wsadu znajdujących się w pojemniku<br>imitującym tygiel oraz w I zasobniku;<br> poprawność ułożeniu wsadu w pojemniku imitującym tygiel pieca elektrycznego<br>zgodnie z obowiązującymi zasadami;<br> poprawność ciężaru naważonego poza tyglem FeMn80 - II zasobnik;<br> poprawność ciężaru naważonego poza tyglem FeSi 75 - III zasobnik;<br> jakość masy, którą wykonano wyłożenie kadzi ręcznej;<br> prawidłowość grubości wyłożenia na powierzchni kadzi zgodnie wymiarami podanymi<br>na rysunku;<br> zachowanie porządku na stanowisku egzaminacyjnym;<br> prawidłowość przestrzeganie zasad bhp podczas wykonywania zadania.<br>Umiejętności sprawdzane zadaniem praktycznym</p>\n<ol><li>Użytkowanie maszyn i urządzeń do przygotowania wsadu</li><li>rozpoznaje materiały wsadowe do topienia stopów żelaza i metali nieżelaznych oraz</li></ol>\n<p>określa ich zastosowanie;</p>\n<ol><li>przygotowuje wsad do pieca zgodnie z recepturą.</li><li>Użytkowanie pieców odlewniczych</li><li>wykonuje czynności związane ze spustem ciekłego metalu.</li></ol>\n<p>Moduł 3<br>Strona 19<br>Moduł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań<br>Inne zadania praktyczne z zakresu kwalifikacji M.5. Użytkowanie maszyn i urządzeń do<br>topienia metali mogą dotyczyć:<br> ułożenia w magazynie materiałów wsadowych o różnej postaci, składzie chemicznym,<br>właściwościach;<br> rozdrobnienia materiałów wsadowych w celu uzyskania odpowiedniej kawałkowości<br>z użyciem maszyn i urządzeń do rozdrabniania;<br> oczyszczenia i konserwacji użytkowanych przy przygotowaniu wsadu maszyn<br>i urządzeń;<br> wykonania tygla niewielkiego pieca indukcyjnego;<br> przygotowania (dobraniu, ewentualnym zabezpieczeniu odpowiednim pokryciem<br>i wysuszeniu) łyżek odlewniczych do pobierania próbek ciekłego metalu w trakcie<br>wytopu lub narzędzi do wykonania innych zabiegów metalurgicznych;<br> kontroli przebiegu procesu topienia, np. pomiar temperatury termoparą<br>zanurzeniową, pirometrem optycznym, uzbrojenie termopary zanurzeniowej<br>w odpowiedni czujnik temperatury i przygotowanie termopary do pomiaru<br>temperatury, kontrola parametrów pracy laboratoryjnego pieca elektrycznego;<br> kontrolowania składu chemicznego stopu odlewniczego np. pobranie próbki do<br>badań laboratoryjnych, analiza składu chemicznego próbek pobranych z pieca<br>w trakcie wytopu, oceny stopnia zużycia wyłożenia ogniotrwałe.<br>Moduł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań<br>Moduł 3<br>Strona 20<br>Kwalifikacja K3<br>M.37. Organizacja i nadzorowanie procesu odlewniczego</p>\n<ol><li>Przykłady zadań do części pisemnej egzaminu dla wybranych umiejętności</li></ol>\n<p>z kwalifikacji M.37. Organizacja i nadzorowanie procesu odlewniczego<br>1.1. Prowadzenie procesu odlewniczego.<br>Umiejętność 2) rozróżnia zadania komórek organizacyjnych zakładu odlewniczego,<br>na przykład:<br> rozróżnia zadania działu kontroli technicznej, działu technologicznego, działu<br>planowania;<br> rozróżnia<br>kompetencje<br>poszczególnych<br>komórek<br>organizacyjnych<br>zakładu<br>odlewniczego.<br>Przykładowe zadanie 1.<br>Zgodnie ze schematem organizacyjnym naprawa zmechanizowanej linii formierskiej na<br>wydziale formierni powinna zostać wykonana przez pracowników Działu<br>A. Technologicznego.<br>B. Głównego Mechanika.<br>C. Gospodarki Narzędziowej.<br>D. Inwestycji.<br>Odpowiedź prawidłowa: B.<br>Moduł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań<br>Moduł 3<br>Strona 21<br>Umiejętność 4) sporządza zapotrzebowanie na urządzenia, przyrządy, narzędzia, materiały<br>i surowce niezbędne w procesie produkcyjnym, na przykład:<br> sporządza zapotrzebowanie na urządzenia, przyrządy i narzędzia, niezbędne<br>w procesie produkcyjnym w odlewni;<br> sporządza zapotrzebowanie na materiały i surowce niezbędne do wykonania odlewu.<br>Przykładowe zadanie 2.<br>Dziennie formiernia zużywa 2500 kg masy formierskiej przymodelowej o składzie podanym<br>w tabeli. Oblicz ile należy zamówić dekstryny, aby utworzyć 5-dniowy zapas?<br>Rodzaj masy<br>Osnowa masy<br>Materiał wiążący<br>Dodatki<br>Masa przymodelowa na<br>formy zalewane<br>w stanie wilgotnym<br>Piasek kwarcowy<br>Bentonit gat. II<br>Pył węgla<br>kamiennego<br>Dekstryna<br>Udział składnika w masie w % ciężarowych<br>84%<br>10%<br>5%<br>1%<br>A. 25 kg<br>B. 75 kg<br>C. 125 kg<br>D. 250 kg<br>Odpowiedź prawidłowa: C.<br>Umiejętność 5) dokonuje rozliczeń materiałowych, na przykład:<br> sporządza bilans materiałowy dla technologii stosowanych w odlewni;<br> rozlicza zużycie materiałów w procesach odlewniczych.<br>Przykładowe zadanie 3.<br>Formiernia wykonuje na jednej zmianie 200 form. Formy te są zalewane ciekłym metalem na<br>tej samej zmianie. Ciężar odlewu w skrzynce wraz z układem wlewowym wynosi 15 kg. Masa<br>formierska w formie waży 30 kg. Każdy odlew jest rdzeniowany jednym rdzeniem. W której<br>kolumnie tabeli zapisano poprawnie sporządzony dzienny bilans zużytych materiałów przez<br>wydział odlewni pracującej w systemie dwuzmianowym?<br>Materiał<br>Dzienne zużycie<br>A.<br>B.<br>C.<br>D.<br>Ciekły metal, kg<br>3000<br>6000<br>3000<br>6000<br>Rdzenie, szt.<br>200<br>400<br>400<br>200<br>Masa formierska, kg<br>6000<br>12000<br>6000<br>12000<br>Odpowiedź prawidłowa: B.<br>Moduł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań<br>Moduł 3<br>Strona 22<br>1.2. Przygotowywanie dokumentacji technologicznej i konstrukcyjnej procesów<br>wytwarzania odlewów<br>Umiejętność 1) rozróżnia elementy dokumentacji technologicznej odlewanych części maszyn<br>oraz stosowane w niej oznaczenia, na przykład:<br> rozróżnia elementy dokumentacji technologicznej odlewanych części maszyn;<br> rozróżnia oznaczenia stosowane w dokumentacji technologicznej odlewów.<br>Przykładowe zadanie 4.<br>Który opis, odnoszący się do wykonania formy odlewniczej, wynika z zamieszczonego<br>rysunku?<br>A. Do wykonania formy należy użyć masy formierskiej jednolitej.<br>B. Rdzeń dolny oznaczony cyfrą 4 ma zostać sklejony z rdzeniem podwieszanym.<br>C. Do odpowietrzenia dolnej połówki formy należy wykonać 25 nakłuć o średnicy 3 mm<br>i głębokości 100 mm na powierzchni o średnicy 200 mm.<br>D. Odpowietrzenie dolnej połówki formy będzie realizowane poprzez otwór o średnicy<br>5 mm, wykonany w osi rdzenia oznaczonego cyfrą 4.<br>Odpowiedź prawidłowa: C.<br>Moduł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań<br>Moduł 3<br>Strona 23<br>Umiejętność<br>2)<br>rozróżnia<br>rodzaje<br>naddatków<br>uwzględnianych<br>w<br>dokumentacji<br>technologicznej odlewanych części maszyn, na przykład:<br> klasyfikuje naddatki stosowane w dokumentacji technologicznej odlewów;<br> wskazuje naddatki na obróbkę skrawaniem w dokumentacji technologicznej odlewu;<br> wskazuje w dokumentacji technologicznej naddatki związane z technologią<br>wykonania odlewu.<br>Przykładowe zadanie 5.<br>Na rysunku koncepcji surowego odlewu, jeden z naddatków technologicznych został<br>oznaczony cyfrą<br>A. 1<br>B. 2<br>C. 3<br>D. 4<br>Odpowiedź prawidłowa: C.<br>Moduł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań<br>Moduł 3<br>Strona 24<br>Umiejętność 10) rozpoznaje w dokumentacji konstrukcyjnej elementy konstrukcyjne kokil<br>i form ciśnieniowych, na przykład:<br> rozpoznaje w dokumentacji konstrukcyjnej elementy budowy kokil;<br> rozpoznaje w dokumentacji konstrukcyjnej elementy budowy form ciśnieniowych.<br>Przykładowe zadanie 6.<br>Jaką literą oznaczono wypychacz na rysunku kokili do odlewania wirnika?<br>Odpowiedź prawidłowa: C.<br>1.3. Kontrola jakości procesów odlewniczych<br>Umiejętność 1) rozróżnia metody badania wytrzymałości, wilgotności, przepuszczalności,<br>twardości i stopnia zagęszczenia mas formierskich i rdzeniowych, na przykład:<br> rozróżnia aparaturę laboratoryjną stosowana w różnych metodach badań własności<br>mas formierskich i rdzeniowych,<br> rozróżnia metody badań mas formierskich i rdzeniowych na podstawie opisu,<br> określa zastosowanie aparatury laboratoryjnej do badań właściwości mas<br>formierskich i rdzeniowych.<br>Moduł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań<br>Moduł 3<br>Strona 25<br>Przykładowe zadanie 7.<br>Przy pomocy przedstawionego na<br>rysunku aparatu do badania mas<br>formierskich wykonuje się pomiary<br>A. osypliwości masy.<br>B. wilgotności masy.<br>C. wytrzymałości na rozciąganie<br>w podwyższonej temperaturze.<br>D. temperatury mięknienia piasku powleczonego.<br>Odpowiedź prawidłowa: C.<br>Umiejętność 7) rozpoznaje i klasyfikuje wady odlewów i określa przyczyny ich powstawania,<br>na przykład:<br> rozpoznaje wady odlewów,<br> klasyfikuje wady odlewów,<br> określa przyczyny powstawania wad odlewniczych.<br>Przykładowe zadanie 8.<br>Jaką nazwą określamy wskazaną strzałką na rysunku wadę odlewniczą, będącą nieregularną<br>naroślą na powierzchni odlewu, utworzoną z metalu, lub metalu i materiału formierskiego?<br>A. Blizną.<br>B. Strupem.<br>C. Rakowatością.<br>D. Ospowatością.<br>Odpowiedź prawidłowa: B.<br>Umiejętność 20) rozróżnia metody badań właściwości mechanicznych metali, na przykład:<br> rozróżnia metody badań własności technologicznych i wytrzymałościowych,<br> określa zastosowanie poszczególnych metod badania właściwości mechanicznych<br>metali,<br> rozpoznaje metody badań właściwości mechanicznych metali na podstawie opisu<br>badania.<br>Moduł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań<br>Moduł 3<br>Strona 26<br>Przykładowe zadanie 9.<br>Jaka metoda badań własności mechanicznych pozwala na określenie wartości granicy<br>plastyczności metalu?<br>A. Statyczna próba rozciągania.<br>B. Próba udarności.<br>C. Zmęczeniowa próba zginania.<br>D. Próba przeginania.<br>Odpowiedź prawidłowa: A.<br>Moduł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań<br>Moduł 3<br>Strona 27</p>\n<ol><li>Przykład zadania do części praktycznej egzaminu dla wybranych</li></ol>\n<p>umiejętności z kwalifikacji M.37. Organizacja i nadzorowanie procesu<br>odlewniczego<br>Opracuj rysunek koncepcji technologicznej odlewania kołnierza żeliwnego na podstawie<br>rysunku PS-K-0 2012. Dobierz masy, które należy wykorzystać do wykonania form na<br>podstawie Receptur mas formierskich i rdzeniowych. Dobierz z norm naddatki na obróbkę<br>skrawaniem, wielkość znaków rdzeniowych, wymiary układu wlewowego. Uzupełnij Kartę<br>Technologiczną Odlewni. Formy mają być wykonane z mas wilgotnych, a rdzenie z mas do<br>utwardzania CO2. Formy i rdzenie mają być wykonane ręcznie. Rdzennica i model będą<br>wykonane z drewna. Przy wykonaniu form należy zastosować masy przymodelowe. W jednej<br>formie jednocześnie formowane będą dwa modele. Formy będą zalewane ręcznie, łyżką<br>odlewniczą. Do obliczeń należy przyjąć następujące dane: skurcz odlewniczy 1%, ciężar<br>właściwy żeliwa szarego 7,2 g/cm3, klasa dokładności odlewu II. Odlewnia dysponuje<br>niezbędnymi narzędziami i urządzeniami do wybijania, oczyszczania i wykańczania odlewów.<br>RECEPTURY MAS FORMIERSKICH I RDZENIOWYCH<br>Symbol<br>masy<br>Rodzaj masy<br>Osnowa<br>Spoiwo<br>Dodatki<br>Mf1<br>Masa jednolita wypełniająca<br>do form wilgotnych<br>masa używana 57</p>\n<ul><li>94%, piasek</li></ul>\n<p>kwarcowy do 30%<br>bentonit do 10%<br>pył węgla<br>kamiennego do<br>0,9%, dekstryna do<br>0,3%<br>Mf 2<br>Masa przymodelowa<br>syntetyczna do form<br>wilgotnych<br>piasek kwarcowy<br>do 95%<br>bentonit do 10%<br>pył węgla<br>kamiennego do<br>5%, dekstryna do<br>0,8%<br>Mf3<br>Masa przymodelowa<br>syntetyczna do form<br>suszonych<br>masa używana 45</p>\n<ul><li>93%, piasek</li></ul>\n<p>kwarcowy do 34%<br>bentonit do 10%<br>Mr 1<br>Masy syntetyczne na rdzenie<br>Masa używana 20-<br>78%, piasek<br>półtłusty do 60%,<br>piasek tłusty do<br>20%<br>Ług posiarczynowy<br>do 2%<br>Trociny do 20%, pył<br>koksowy do 6%,<br>grafit do 3%<br>Mr 2<br>Masa utwardzana CO2<br>masa używana do<br>60%, piasek<br>kwarcowy do 95%<br>Bentonit do 10%,<br>szkło wodne do<br>10%<br>NaOH do 1%, nafta<br>do 1%<br>Moduł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań<br>Moduł 3<br>Strona 28<br>Moduł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań<br>Moduł 3<br>Strona 29<br>Moduł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań<br>Moduł 3<br>Strona 30<br>Zadanie wykonaj na przygotowanym stanowisku pracy wyposażonym w niezbędne<br>materiały, przybory kreślarskie oraz wyciągi z norm.<br>Czas przeznaczony na wykonanie zadania 180 minut.<br>Ocenie podlegać będzie<br> rysunek koncepcji technologicznej odlewania kołnierza żeliwnego - rezultat 1<br> karta technologiczna odlewni - rezultat 2.<br>Kryteria oceniania wykonania zadania praktycznego będą uwzględniać<br> zgodność wielkości naddatków technologicznych dla odlewu kołnierza z wartościami<br>określonymi w normach,<br> sposób doboru płaszczyzny podziału modelu,<br> zgodność wysokości znaków rdzeniowych z wartościami określonymi w normach dla<br>tej wielkości odlewów,<br> wymiary dobranych elementów układu wlewowego,<br> zgodność kolorów użytych do oznaczania naddatków technologicznych, płaszczyzny<br>podziału formy, rdzenia z zasadami obowiązującymi w rysunku odlewniczym,<br> prawidłowość danych wpisanych do Karty technologicznej odlewni.<br>Umiejętności sprawdzane zadaniem praktycznym</p>\n<ol><li>Przygotowywanie dokumentacji technologicznej i konstrukcyjnej procesów wytwarzania</li></ol>\n<p>odlewów</p>\n<ol><li>dobiera, na podstawie norm wartość skurczu odlewniczego, naddatków na obróbkę</li></ol>\n<p>mechaniczną oraz naddatków technologicznych odlewanych części maszyn,</p>\n<ol><li>dobiera płaszczyznę podziału odlewu oraz sposób doprowadzenia ciekłego metalu do</li></ol>\n<p>wgłębienia formy,</p>\n<ol><li>oblicza elementy układu wlewowego,</li><li>wykonuje rysunki surowych odlewów i form odlewniczych,</li><li>dobiera główne i pomocnicze materiały formierskie oraz oblicza ich zawartość</li></ol>\n<p>w zależności od rodzaju masy formierskiej,</p>\n<ol><li>planuje sposoby zalewania, wybijania, oczyszczania i wykańczania odlewów</li></ol>\n<p>wykonanych w formach piaskowych.<br>Inne zadania praktyczne z zakresu kwalifikacji M.37. Organizacja i nadzorowanie procesu<br>odlewniczego mogą dotyczyć<br> sporządzenia zapotrzebowania na urządzenia, przyrządy, narzędzia, materiały<br>i surowce niezbędne w procesie produkcyjnym dla wykonania określonej partii<br>odlewów;<br> wykonania rozliczeń materiałowych po wykonaniu określonej partii odlewów;<br> doboru<br>sprzętu<br>kontrolno-pomiarowego<br>do<br>oceny<br>stanu<br>technicznego<br>oprzyrządowania odlewniczego, maszyn i urządzeń odlewniczych;<br>Moduł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań<br>Moduł 3<br>Strona 31<br> rozpoznawania wad odlewów oraz planowania sposobu ich zapobiegania;<br> wykonania rysunku formy odlewniczej jednorazowej oraz formy metalowej - kokili;<br> doboru elementów znormalizowanych użytych w budowie zespołów modelowych,<br>modeli i rdzennic;<br> doboru głównych i pomocniczych materiałów formierskich oraz obliczania ich<br>zawartości w zależności od rodzaju masy formierskiej i rdzeniowej;<br> doboru materiałów do wykonywania pokryć ochronnych wgłębienia formy<br>i powierzchni rdzeni;<br> doboru parametrów suszenia form i rdzeni oraz temperatury utwardzania form<br>skorupowych, wypalania form ceramicznych, suszenia form gipsowych;<br> obliczania norm czasu pracy potrzebnego do wykonania formy lub rdzenia;<br> doboru składu mieszanek stosowanych do wykonania modeli wytapianych;<br> doboru sposobu zalewania, wybijania, oczyszczania i wykańczania odlewów<br>wykonanych metodami odlewania precyzyjnego;<br> wykonywania badan laboratoryjnych mas formierskich i rdzeniowych;<br> ujawniania zewnętrznych i wewnętrznych wad odlewów;<br> wykonywania badania odlewów i oceny ich jakości;<br> wykonywania pomiarów odlewów próbnych;<br> wykonywania badań właściwości technologicznych stopów odlewniczych;<br> przeprowadzania prób technologicznych ciekłego metalu;<br> wykonywania badań składu chemicznego stopów odlewniczych,<br> wykonywania badań właściwości mechanicznych metali.<br>Załączniki<br>Załączniki<br>Strona 1<br>ZAŁĄCZNIKI<br>ZAŁĄCZNIK 1. Wykaz wybranych aktów prawnych<br>ZAŁĄCZNIK 2. Podstawa programowa kształcenia w zawodzie technik<br>odlewnik<br>ZAŁĄCZNIK 3. Procedury przeprowadzania i organizowania egzaminu<br>potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie<br>ZAŁĄCZNIK 4. Wzór deklaracji przystąpienia do egzaminu<br>dla ucznia/słuchacza/absolwenta<br>ZAŁĄCZNIK 5. Wzór wniosku o dopuszczenie do egzaminu eksternistycznego<br>zawodowego<br>ZAŁĄCZNIK 6. Wykaz Okręgowych Komisji Egzaminacyjnych<br>Załączniki<br>Załączniki<br>Strona 2<br>ZAŁĄCZNIK 1. Wykaz wybranych aktów prawnych<br> Ustawa z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz<br>niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011 r, Nr 205, poz. 1206)<br> Rozporządzenie MEN z dnia 23 grudnia 2011 r. w sprawie klasyfikacji zawodów<br>szkolnictwa zawodowego (Dz. U. z 2012 r., poz. 7)<br> Rozporządzenie MEN z dnia 7 lutego 2012 r. w sprawie podstawy programowej<br>kształcenia w zawodach (Dz. U. z 2012 r., poz. 184)<br> Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 stycznia 2012 r. w sprawie<br>egzaminów eksternistycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 188)<br> Rozporządzenie MEN z dnia 24 lutego 2012 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie<br>warunków i sposobu oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy<br>oraz przeprowadzania sprawdzianów i egzaminów w szkołach publicznych<br>(Dz. U. z 2012 r., poz. 262)<br>Załączniki<br>Załączniki<br>Strona 3<br>ZAŁĄCZNIK 2. Podstawa programowa kształcenia w zawodzie<br>Opracowano na podstawie dokumentu z dnia 7 lutego 2012 r.<br>technik odlewnik 311705<br>Celem kształcenia zawodowego jest przygotowanie uczących się do życia w warunkach współczesnego świata,<br>wykonywania pracy zawodowej i aktywnego funkcjonowania na zmieniającym się rynku pracy.<br>Zadania szkoły i innych podmiotów prowadzących kształcenie zawodowe oraz sposób ich realizacji są<br>uwarunkowane zmianami zachodzącymi w otoczeniu gospodarczo-społecznym, na które wpływają<br>w szczególności: idea gospodarki opartej na wiedzy, globalizacja procesów gospodarczych i społecznych,<br>rosnący udział handlu międzynarodowego, mobilnośd geograficzna i zawodowa, nowe techniki i technologie,<br>a także wzrost oczekiwao pracodawców w zakresie poziomu wiedzy i umiejętności pracowników.<br>W procesie kształcenia zawodowego ważne jest integrowanie i korelowanie kształcenia ogólnego<br>i zawodowego, w tym doskonalenie kompetencji kluczowych nabytych w procesie kształcenia ogólnego,<br>z uwzględnieniem niższych etapów edukacyjnych. Odpowiedni poziom wiedzy ogólnej powiązanej z wiedzą<br>zawodową przyczyni się do podniesienia poziomu umiejętności zawodowych absolwentów szkół kształcących<br>w zawodach, a tym samym zapewni im możliwośd sprostania wyzwaniom zmieniającego się rynku pracy.<br>W procesie kształcenia zawodowego są podejmowane działania wspomagające rozwój każdego uczącego się,<br>stosownie do jego potrzeb i możliwości, ze szczególnym uwzględnieniem indywidualnych ścieżek edukacji<br>i kariery, możliwości podnoszenia poziomu wykształcenia i kwalifikacji zawodowych oraz zapobiegania<br>przedwczesnemu kooczeniu nauki.<br>Elastycznemu reagowaniu systemu kształcenia zawodowego na potrzeby rynku pracy, jego otwartości na<br>uczenie się przez całe życie oraz mobilności edukacyjnej i zawodowej absolwentów ma służyd wyodrębnienie<br>kwalifikacji w ramach poszczególnych zawodów wpisanych do klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego.</p>\n<ol><li>CELE KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE</li></ol>\n<p>Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie technik odlewnik powinien byd przygotowany do wykonywania<br>następujących zadao zawodowych:</p>\n<ol><li>wykonywania odlewów;</li><li>przygotowywania materiałów wsadowych oraz topienia metali w piecach odlewniczych;</li><li>prowadzenia dokumentacji technologicznej procesów wytwarzania odlewów;</li><li>kontrolowania jakości wytwarzanych odlewów;</li><li>organizowania i kontroli procesów produkcyjnych w odlewniach.</li><li>EFEKTY KSZTAŁCENIA</li></ol>\n<p>Do wykonywania wyżej wymienionych zadao zawodowych niezbędne jest osiągnięcie zakładanych efektów<br>kształcenia, na które składają się:</p>\n<ol><li>efekty kształcenia wspólne dla wszystkich zawodów;</li></ol>\n<p>(BHP). Bezpieczeostwo i higiena pracy<br>Uczeo:</p>\n<ol><li>rozróżnia pojęcia związane z bezpieczeostwem i higieną pracy, ochroną przeciwpożarową, ochroną</li></ol>\n<p>środowiska i ergonomią;</p>\n<ol><li>rozróżnia zadania i uprawnienia instytucji oraz służb działających w zakresie ochrony pracy i ochrony</li></ol>\n<p>środowiska w Polsce;</p>\n<ol><li>określa prawa i obowiązki pracownika oraz pracodawcy w zakresie bezpieczeostwa i higieny pracy;</li><li>przewiduje zagrożenia dla zdrowia i życia człowieka oraz mienia i środowiska związane z wykonywaniem</li></ol>\n<p>zadao zawodowych;</p>\n<ol><li>określa zagrożenia związane z występowaniem szkodliwych czynników w środowisku pracy;</li><li>określa skutki oddziaływania czynników szkodliwych na organizm człowieka;</li></ol>\n<p>Załączniki<br>Załączniki<br>Strona 4</p>\n<ol><li>organizuje stanowisko pracy zgodnie z obowiązującymi wymaganiami ergonomii, przepisami bezpieczeostwa</li></ol>\n<p>i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska;</p>\n<ol><li>stosuje środki ochrony indywidualnej i zbiorowej podczas wykonywania zadao zawodowych;</li><li>przestrzega zasad bezpieczeostwa i higieny pracy oraz stosuje przepisy prawa dotyczące ochrony</li></ol>\n<p>przeciwpożarowej i ochrony środowiska;</p>\n<ol><li>udziela pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy oraz w stanach zagrożenia zdrowia</li></ol>\n<p>i życia.<br>(PDG). Podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej<br>Uczeo:</p>\n<ol><li>stosuje pojęcia z obszaru funkcjonowania gospodarki rynkowej;</li><li>stosuje przepisy prawa pracy, przepisy prawa dotyczące ochrony danych osobowych oraz przepisy prawa</li></ol>\n<p>podatkowego i prawa autorskiego;</p>\n<ol><li>stosuje przepisy prawa dotyczące prowadzenia działalności gospodarczej;</li><li>rozróżnia przedsiębiorstwa i instytucje występujące w branży i powiązania między nimi;</li><li>analizuje działania prowadzone przez przedsiębiorstwa funkcjonujące w branży;</li><li>inicjuje wspólne przedsięwzięcia z różnymi przedsiębiorstwami z branży;</li><li>przygotowuje dokumentację niezbędną do uruchomienia i prowadzenia działalności gospodarczej;</li><li>prowadzi korespondencję związaną z prowadzeniem działalności gospodarczej;</li><li>obsługuje urządzenia biurowe oraz stosuje programy komputerowe wspomagające prowadzenie działalności</li></ol>\n<p>gospodarczej;</p>\n<ol><li>planuje i podejmuje działania marketingowe prowadzonej działalności gospodarczej;</li><li>optymalizuje koszty i przychody prowadzonej działalności gospodarczej.</li></ol>\n<p>(JOZ). Język obcy ukierunkowany zawodowo<br>Uczeo:</p>\n<ol><li>posługuje się zasobem środków językowych (leksykalnych, gramatycznych, ortograficznych oraz</li></ol>\n<p>fonetycznych), umożliwiających realizację zadao zawodowych;</p>\n<ol><li>interpretuje wypowiedzi dotyczące wykonywania typowych czynności zawodowych artykułowane powoli</li></ol>\n<p>i wyraźnie, w standardowej odmianie języka;</p>\n<ol><li>analizuje i interpretuje krótkie teksty pisemne dotyczące wykonywania typowych czynności zawodowych;</li><li>formułuje krótkie i zrozumiałe wypowiedzi oraz teksty pisemne umożliwiające komunikowanie się</li></ol>\n<p>w środowisku pracy;</p>\n<ol><li>korzysta z obcojęzycznych źródeł informacji.</li></ol>\n<p>(KPS). Kompetencje personalne i społeczne<br>Uczeo:</p>\n<ol><li>przestrzega zasad kultury i etyki;</li><li>jest kreatywny i konsekwentny w realizacji zadao;</li><li>przewiduje skutki podejmowanych działao;</li><li>jest otwarty na zmiany;</li><li>potrafi radzid sobie ze stresem;</li><li>aktualizuje wiedzę i doskonali umiejętności zawodowe;</li><li>przestrzega tajemnicy zawodowej;</li><li>potrafi ponosid odpowiedzialnośd za podejmowane działania;</li><li>potrafi negocjowad warunki porozumieo;</li><li>współpracuje w zespole.</li></ol>\n<p>(OMZ). Organizacja pracy małych zespołów (wyłącznie dla zawodów nauczanych na poziomie technika)<br>Uczeo:</p>\n<ol><li>planuje pracę zespołu w celu wykonania przydzielonych zadao;</li><li>dobiera osoby do wykonania przydzielonych zadao;</li><li>kieruje wykonaniem przydzielonych zadao;</li></ol>\n<p>Załączniki<br>Załączniki<br>Strona 5</p>\n<ol><li>ocenia jakośd wykonania przydzielonych zadao;</li><li>wprowadza rozwiązania techniczne i organizacyjne wpływające na poprawę warunków i jakośd pracy;</li><li>komunikuje się ze współpracownikami.</li><li>efekty kształcenia wspólne dla zawodów w ramach obszaru mechanicznego i górniczo-hutniczego PKZ(M.a),</li></ol>\n<p>PKZ(M.d) i PKZ(M.m);<br>PKZ(M.a) Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodach: mechanik-operator pojazdów<br>i maszyn rolniczych, zegarmistrz, optyk-mechanik, mechanik precyzyjny, mechanik automatyki przemysłowej<br>i urządzeo precyzyjnych, mechanik-monter maszyn i urządzeo, mechanik pojazdów samochodowych,<br>operator obrabiarek skrawających, ślusarz, kowal, monter kadłubów okrętowych, blacharz samochodowy,<br>blacharz, lakiernik, technik optyk, technik mechanik lotniczy, technik mechanik okrętowy, technik<br>budownictwa okrętowego, technik pojazdów samochodowych, technik mechanizacji rolnictwa, technik<br>mechanik, monter mechatronik, elektromechanik pojazdów samochodowych, technik mechatronik, technik<br>transportu drogowego, technik energetyk, modelarz odlewniczy, technik wiertnik, technik górnictwa<br>podziemnego, technik górnictwa otworowego, technik górnictwa odkrywkowego, technik przeróbki kopalin<br>stałych, technik odlewnik, technik hutnik, operator maszyn i urządzeo odlewniczych, operator maszyn<br>i urządzeo metalurgicznych, operator maszyn i urządzeo do obróbki plastycznej, operator maszyn i urządzeo<br>do przetwórstwa tworzyw sztucznych, złotnik-jubiler<br>Uczeo:</p>\n<ol><li>przestrzega zasad sporządzania rysunku technicznego maszynowego;</li><li>sporządza szkice części maszyn;</li><li>sporządza rysunki techniczne z wykorzystaniem technik komputerowych;</li><li>rozróżnia części maszyn i urządzeo;</li><li>rozróżnia rodzaje połączeo;</li><li>przestrzega zasad tolerancji i pasowao;</li><li>rozróżnia materiały konstrukcyjne i eksploatacyjne;</li><li>rozróżnia środki transportu wewnętrznego;</li><li>dobiera sposoby transportu i składowania materiałów;</li><li>rozpoznaje rodzaje korozji oraz określa sposoby ochrony przed korozją;</li><li>rozróżnia techniki i metody wytwarzania części maszyn i urządzeo;</li><li>rozróżnia maszyny, urządzenia i narzędzia do obróbki ręcznej i maszynowej;</li><li>rozróżnia przyrządy pomiarowe stosowane podczas obróbki ręcznej i maszynowej;</li><li>wykonuje pomiary warsztatowe;</li><li>rozróżnia metody kontroli jakości wykonanych prac;</li><li>określa budowę oraz przestrzega zasad działania maszyn i urządzeo;</li><li>posługuje się dokumentacją techniczną maszyn i urządzeo oraz przestrzega norm dotyczących rysunku</li></ol>\n<p>technicznego, części maszyn, materiałów konstrukcyjnych i eksploatacyjnych;</p>\n<ol><li>stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadao.</li></ol>\n<p>PKZ(M.d) Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodach: operator maszyn i urządzeo<br>odlewniczych, operator maszyn i urządzeo metalurgicznych, operator maszyn i urządzeo do obróbki<br>plastycznej, operator maszyn i urządzeo do przetwórstwa tworzyw sztucznych, technik odlewnik, technik<br>hutnik<br>Uczeo:</p>\n<ol><li>rozpoznaje materiały konstrukcyjne i eksploatacyjne;</li><li>rozróżnia rodzaje obróbki cieplnej i cieplno-chemicznej;</li><li>rozróżnia technologie kształtowania wyrobów poprzez obróbkę ręczną, mechaniczną, spajanie, plastyczne</li></ol>\n<p>kształtowanie oraz odlewanie stopów Fe-C, metali nieżelaznych i ich stopów oraz materiałów niemetalowych;</p>\n<ol><li>dobiera przyrządy pomiarowe oraz wykonuje pomiary części maszyn;</li><li>dobiera narzędzia do obróbki ręcznej, mechanicznej, spajania i plastycznego kształtowania metali;</li><li>wykonuje operacje obróbki ręcznej, mechanicznej, spajania i plastycznego kształtowania metali;</li></ol>\n<p>Załączniki<br>Załączniki<br>Strona 6</p>\n<ol><li>stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadao.</li></ol>\n<p>PKZ(M.m) Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodach: technik odlewnik, technik<br>hutnik<br>Uczeo:</p>\n<ol><li>rozróżnia właściwości wody technologicznej oraz określa sposoby jej uzdatniania;</li><li>rozróżnia metody badania właściwości mechanicznych i technologicznych metali i stopów oraz ich struktury</li></ol>\n<p>wewnętrznej;</p>\n<ol><li>stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadao.</li><li>efekty kształcenia właściwe dla zawodu technik odlewnik opisane w wyodrębnionych kwalifikacjach:</li></ol>\n<p>M.4. Użytkowanie maszyn i urządzeo do wykonywania odlewów</p>\n<ol><li>Użytkowanie maszyn i urządzeo do przygotowania mas formierskich i mas rdzeniowych</li></ol>\n<p>Uczeo:</p>\n<ol><li>rozróżnia rodzaje oraz określa zastosowanie mas formierskich i mas rdzeniowych;</li><li>rozróżnia materiały formierskie;</li><li>wykonuje czynności związane z wyładunkiem oraz składowaniem materiałów formierskich;</li><li>określa etapy procesu przeróbki mas formierskich;</li><li>sporządza masę formierską i masę rdzeniową zgodnie z recepturą;</li><li>przeprowadza regenerację masy formierskiej;</li><li>rozróżnia urządzenia do transportu materiałów formierskich, mas formierskich i mas rdzeniowych;</li><li>rozróżnia urządzenia do przerobu materiałów formierskich, mas formierskich i mas rdzeniowych;</li><li>rozróżnia urządzenia do regeneracji mas formierskich;</li><li>użytkuje urządzenia stosowane do transportu materiałów formierskich i mas formierskich;</li><li>użytkuje maszyny, urządzenia i zmechanizowane zespoły do przerobu mas formierskich i mas rdzeniowych;</li><li>przeprowadza bieżące przeglądy i konserwację maszyn i urządzeo do przerobu mas formierskich i mas</li></ol>\n<p>rdzeniowych.</p>\n<ol><li>Użytkowanie maszyn i urządzeo do wykonywania odlewów w formach nietrwałych</li></ol>\n<p>Uczeo:</p>\n<ol><li>rozróżnia rodzaje i elementy modeli odlewniczych, rdzennic i skrzynek formierskich stosowanych do</li></ol>\n<p>wykonywania odlewów w formach nietrwałych;</p>\n<ol><li>dobiera narzędzia i przyrządy do wykonywania form nietrwałych i rdzeni;</li><li>określa etapy procesu wytwarzania form nietrwałych i rdzeni;</li><li>wykonuje ręcznie formy nietrwałe i rdzenie różnymi metodami;</li><li>ocenia stan techniczny oprzyrządowania odlewniczego;</li><li>rozróżnia elementy budowy maszyn formierskich oraz automatycznych linii formierskich;</li><li>użytkuje maszyny i urządzenia do wykonywania form nietrwałych i rdzeni oraz automatyczne linie</li></ol>\n<p>formowania;</p>\n<ol><li>rozróżnia metody odlewania precyzyjnego w formach nietrwałych;</li><li>dobiera stopy odlewnicze do wykonywania odlewów precyzyjnych;</li><li>wykonuje formy nietrwałe do odlewania precyzyjnego;</li><li>użytkuje urządzenia do suszenia form nietrwałych i rdzeni;</li><li>wykonuje czynności związane z wykaoczaniem wgłębienia formy nietrwałej oraz powierzchni rdzeni;</li><li>kontroluje jakośd wykonanych form nietrwałych i rdzeni;</li><li>składa i przygotowuje formy nietrwałe do zalania;</li><li>wykrywa wady oprzyrządowania odlewniczego i kwalifikuje to oprzyrządowanie do naprawy;</li><li>przygotowuje łyżki i kadzie odlewnicze do zalewania;</li><li>użytkuje urządzenia do ręcznego i zmechanizowanego zalewania form;</li><li>określa podstawowe parametry maszyn i urządzeo do wykonywania odlewów w formach nietrwałych;</li><li>przeprowadza bieżące przeglądy i konserwację maszyn i urządzeo do wykonywania odlewów w formach</li></ol>\n<p>nietrwałych.<br>Załączniki<br>Załączniki<br>Strona 7</p>\n<ol><li>Użytkowanie maszyn i urządzeo stosowanych w procesach wytwarzania odlewów w formach trwałych</li></ol>\n<p>i formach półtrwałych<br>Uczeo:</p>\n<ol><li>rozróżnia metody wytwarzania odlewów w formach trwałych i formach półtrwałych;</li><li>dobiera stopy odlewnicze do wykonywania odlewów w formach trwałych i formach półtrwałych;</li><li>rozróżnia rodzaje form trwałych i form półtrwałych oraz elementy ich budowy;</li><li>przygotowuje formy trwałe i formy półtrwałe do zalewania ciekłym metalem;</li><li>dobiera i nanosi otuliny izolacyjne oraz pokrycia ochronne i oddzielające na wgłębienia form trwałych oraz na</li></ol>\n<p>powierzchnie rdzeni;</p>\n<ol><li>rozróżnia podstawowe zespoły maszyn i urządzeo do odlewania w formach trwałych i formach półtrwałych;</li><li>określa podstawowe parametry pracy maszyn i urządzeo do odlewania w formach trwałych i formach</li></ol>\n<p>półtrwałych;</p>\n<ol><li>użytkuje maszyny i urządzenia stosowane w procesach wytwarzania odlewów w formach trwałych i formach</li></ol>\n<p>półtrwałych;</p>\n<ol><li>wykonuje odlewy w formach trwałych i formach półtrwałych;</li><li>użytkuje urządzenia stosowane do usuwania odlewów z form trwałych i form półtrwałych;</li><li>ocenia jakośd odlewów wykonanych w formach trwałych i formach półtrwałych;</li><li>przeprowadza bieżące przeglądy i konserwacje maszyn i urządzeo stosowanych w procesach odlewania</li></ol>\n<p>w formach trwałych i formach półtrwałych.</p>\n<ol><li>Użytkowanie maszyn i urządzeo do wybijania, oczyszczania i wykaoczania odlewów</li></ol>\n<p>Uczeo:</p>\n<ol><li>dobiera metody wybijania, oczyszczania i wykaoczania odlewów;</li><li>rozpoznaje maszyny i urządzenia do wybijania, oczyszczania i wykaoczania odlewów;</li><li>dobiera narzędzia oraz maszyny i urządzenia do ręcznego i mechanicznego wybijania, oczyszczania</li></ol>\n<p>i wykaoczania odlewów;</p>\n<ol><li>użytkuje urządzenia do ręcznego i mechanicznego wybijania odlewów z form oraz rdzeni z odlewów;</li><li>dobiera narzędzia i urządzenia do usuwania układów wlewowych, nadlewów i zalewek;</li><li>użytkuje urządzenia do ręcznego i mechanicznego oczyszczania powierzchni odlewów oraz usuwania</li></ol>\n<p>układów wlewowych, nadlewów i zalewek;</p>\n<ol><li>dobiera metody naprawy odlewów w zależności od rodzaju wad odlewniczych;</li><li>usuwa wady odlewów;</li><li>dobiera metody zabezpieczania odlewów przed korozją;</li><li>użytkuje urządzenia do pokrywania odlewów środkami zabezpieczającymi przed korozją;</li><li>rozróżnia rodzaje obróbki cieplnej i cieplno-chemicznej odlewów;</li><li>użytkuje urządzenia do obróbki cieplnej i cieplno-chemicznej odlewów;</li><li>przeprowadza bieżące przeglądy i konserwacje maszyn i urządzeo do wybijania, oczyszczania i wykaoczania</li></ol>\n<p>odlewów.<br>M.5. Użytkowanie maszyn i urządzeo do topienia metali</p>\n<ol><li>Użytkowanie maszyn i urządzeo do przygotowania wsadu</li></ol>\n<p>Uczeo:</p>\n<ol><li>rozpoznaje materiały wsadowe do topienia stopów żelaza i metali nieżelaznych oraz określa ich</li></ol>\n<p>zastosowanie;</p>\n<ol><li>dobiera maszyny i urządzenia do rozładunku, składowania oraz transportu materiałów wsadowych;</li><li>wykonuje czynności związane z wyładunkiem oraz składowaniem materiałów wsadowych;</li><li>dobiera sposoby przygotowania materiałów wsadowych do topienia;</li><li>użytkuje maszyny i urządzenia do przygotowania i odważania materiałów wsadowych;</li><li>przygotowuje wsad do pieca zgodnie z recepturą;</li><li>określa parametry pracy maszyn i urządzeo stosowanych do składowania, przygotowania, odważania</li></ol>\n<p>i dozowania materiałów wsadowych;<br>Załączniki<br>Załączniki<br>Strona 8</p>\n<ol><li>przeprowadza bieżące przeglądy i konserwacje maszyn i urządzeo do przygotowania wsadu.</li><li>Użytkowanie pieców odlewniczych</li></ol>\n<p>Uczeo:</p>\n<ol><li>rozpoznaje rodzaje stopów odlewniczych;</li><li>rozróżnia rodzaje pieców odlewniczych;</li><li>określa etapy procesu topienia metali w piecach odlewniczych;</li><li>rozróżnia rodzaje materiałów ogniotrwałych stosowanych w piecach odlewniczych;</li><li>przygotowuje do pracy i uruchamia piece odlewnicze;</li><li>dobiera narzędzia do obsługi pieców odlewniczych;</li><li>wykonuje czynności związane z dozowaniem wsadu do pieca odlewniczego, usuwaniem żużla, pobieraniem</li></ol>\n<p>ciekłego metalu do prób technologicznych;</p>\n<ol><li>wykonuje czynności związane ze spustem ciekłego metalu;</li><li>kontroluje parametry pracy pieców odlewniczych;</li><li>przeprowadza bieżące przeglądy i konserwacje maszyn i urządzeo do topienia metali.</li></ol>\n<p>M.37. Organizacja i nadzorowanie procesu odlewniczego</p>\n<ol><li>Prowadzenie procesu odlewniczego</li></ol>\n<p>Uczeo:</p>\n<ol><li>rozpoznaje elementy schematu organizacyjnego zakładu odlewniczego;</li><li>rozróżnia zadania komórek organizacyjnych zakładu odlewniczego;</li><li>przydziela zadania pracownikom i nadzoruje ich wykonanie;</li><li>sporządza zapotrzebowanie na urządzenia, przyrządy, narzędzia, materiały i surowce niezbędne w procesie</li></ol>\n<p>produkcyjnym;</p>\n<ol><li>dokonuje rozliczeo materiałowych;</li><li>dobiera przyrządy kontrolne do oceny stanu technicznego oprzyrządowania odlewniczego, maszyn</li></ol>\n<p>i urządzeo;</p>\n<ol><li>planuje sposoby zapobiegania wadom odlewów;</li><li>stosuje przepisy prawa dotyczące bezpieczeostwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony</li></ol>\n<p>środowiska w zakresie dotyczącym procesów odlewniczych.</p>\n<ol><li>Przygotowywanie dokumentacji technologicznej i konstrukcyjnej procesów wytwarzania odlewów</li></ol>\n<p>Uczeo:</p>\n<ol><li>rozróżnia elementy dokumentacji technologicznej odlewanych części maszyn oraz stosowane w niej</li></ol>\n<p>oznaczenia;</p>\n<ol><li>rozróżnia rodzaje naddatków uwzględnianych w dokumentacji technologicznej odlewanych części maszyn;</li><li>dobiera, na podstawie norm, wartośd skurczu odlewniczego, naddatków na obróbkę mechaniczną oraz</li></ol>\n<p>naddatków technologicznych odlewanych części maszyn;</p>\n<ol><li>dobiera płaszczyznę podziału odlewu oraz sposób doprowadzenia ciekłego metalu do wgłębienia formy;</li><li>oblicza elementy układu wlewowego;</li><li>wykonuje rysunki surowych odlewów i form odlewniczych;</li><li>planuje sposoby zalewania, wybijania, oczyszczania i wykaoczania odlewów wykonanych w formach</li></ol>\n<p>piaskowych;</p>\n<ol><li>dobiera elementy znormalizowane do zespołów modelowych, modeli i rdzennic;</li><li>rozpoznaje w dokumentacji konstrukcyjnej elementy konstrukcji zespołów modelowych oraz</li></ol>\n<p>oprzyrządowania odlewniczego do precyzyjnych metod odlewania;</p>\n<ol><li>rozpoznaje w dokumentacji konstrukcyjnej elementy konstrukcyjne kokil i form ciśnieniowych;</li><li>dobiera główne i pomocnicze materiały formierskie oraz oblicza ich zawartośd w zależności od rodzaju masy</li></ol>\n<p>formierskiej;</p>\n<ol><li>dobiera materiały do wykonywania pokryd ochronnych wgłębienia formy i powierzchni rdzeni;</li><li>dobiera parametry suszenia form i rdzeni oraz temperaturę utwardzania form skorupowych, wypalania</li></ol>\n<p>form ceramicznych, suszenia form gipsowych;<br>Załączniki<br>Załączniki<br>Strona 9</p>\n<ol><li>oblicza normę czasu pracy potrzebnego do wykonania formy lub rdzenia;</li><li>dobiera skład mieszanek stosowanych do wykonania modeli wytapianych;</li><li>dobiera sposoby zalewania, wybijania, oczyszczania i wykaoczania odlewów wykonanych metodą</li></ol>\n<p>odlewania precyzyjnego.</p>\n<ol><li>Kontrola jakości procesów odlewniczych</li></ol>\n<p>Uczeo:</p>\n<ol><li>rozróżnia właściwości technologiczne i wytrzymałościowe materiałów formierskich oraz mas formierskich</li></ol>\n<p>i rdzeniowych;</p>\n<ol><li>rozróżnia metody badania właściwości materiałów podstawowych i pomocniczych stosowanych w masach</li></ol>\n<p>formierskich i rdzeniowych;</p>\n<ol><li>klasyfikuje piaski formierskie na podstawie wyników badao;</li><li>rozróżnia metody badania wytrzymałości, wilgotności, przepuszczalności, twardości i stopnia zagęszczenia</li></ol>\n<p>mas formierskich i rdzeniowych;</p>\n<ol><li>dobiera aparaturę i urządzenia do pomiaru parametrów mas formierskich, rdzeniowych, spoiw, piasków,</li></ol>\n<p>lepiszcza;</p>\n<ol><li>wykonuje badania laboratoryjne parametrów materiałów oraz mas formierskich i rdzeniowych;</li><li>rozpoznaje i klasyfikuje wady odlewów i określa przyczyny ich powstawania;</li><li>dobiera metody ujawniania zewnętrznych i wewnętrznych wad odlewów;</li><li>dobiera aparaturę do przeprowadzania badao nieniszczących odlewów;</li><li>wykonuje badania odlewów i ocenia ich jakośd;</li><li>dobiera metody kontroli wymiarów formy odlewniczej i rdzeni;</li><li>wykonuje pomiary odlewów próbnych;</li><li>rozróżnia właściwości technologiczne stopów odlewniczych;</li><li>dobiera metody badania właściwości technologicznych stopów odlewniczych;</li><li>wykonuje badania właściwości technologicznych stopów odlewniczych;</li><li>przeprowadza próby technologiczne ciekłego metalu;</li><li>wykonuje badania składu chemicznego stopów odlewniczych;</li><li>dobiera urządzenia i przygotowuje zgłady metalograficzne do badao mikroskopowych;</li><li>rozpoznaje strukturę stopów odlewniczych na podstawie atlasu metalograficznego;</li><li>rozróżnia metody badao właściwości mechanicznych metali;</li><li>wykonuje badania właściwości mechanicznych metali.</li><li>WARUNKI REALIZACJI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE</li></ol>\n<p>Szkoła podejmująca kształcenie w zawodzie technik odlewnik powinna posiadad następujące pomieszczenia<br>dydaktyczne:</p>\n<ol><li>pracownię budowy i eksploatacji maszyn i urządzeo, wyposażoną w: stanowiska rysunkowe (jedno</li></ol>\n<p>stanowisko dla jednego ucznia), modele brył geometrycznych, części maszyn, dokumentację techniczną,<br>modele połączeo rozłącznych i nierozłącznych części maszyn, normy dotyczące zasad wykonywania rysunku<br>technicznego oraz elementów znormalizowanych stosowanych w budowie maszyn, modele urządzeo i układów<br>przenoszenia napędów oraz systemów smarowania elementów maszyn, modele maszyn i urządzeo transportu<br>wewnętrznego, dokumentację techniczną, instrukcje obsługi maszyn i urządzeo odlewniczych, modele<br>i schematy sprężarek, wentylatorów, pomp, części maszyn z różnymi postaciami zużycia, narzędzia do obróbki<br>ręcznej i mechanicznej skrawaniem oraz narzędzia monterskie i sprzęt kontrolno-pomiarowy, katalogi maszyn,<br>urządzeo, materiałów eksploatacyjnych;</p>\n<ol><li>pracownię technik wytwarzania odlewów, wyposażoną w: zestawy prób gatunków drewna, tworzyw</li></ol>\n<p>sztucznych, materiałów ogniotrwałych, stopów odlewniczych, próbek materiałów i mas formierskich (jeden<br>zestaw dla czterech uczniów), odlewnicze zespoły modelowe, narzędzia do ręcznego wykonywania form<br>i rdzeni, modele i makiety maszyn i urządzeo odlewniczych do przygotowywania materiałów i mas formierskich,<br>wykonywania form i rdzeni, topienia metali, oczyszczania i wykaoczania odlewów, makiety form ciśnieniowych,<br>kokil i form do odlewania odśrodkowego, modele urządzeo do przygotowania, dozowania materiałów<br>Załączniki<br>Załączniki<br>Strona 10<br>wsadowych, urządzenia do kontroli procesu wytopu, modele maszyny i urządzenia, do odlewania pod<br>ciśnieniem, kokilowego oraz odśrodkowego, materiały, modele oraz urządzenia stosowane w odlewaniu<br>precyzyjnym, dokumentacje technologiczne, przyrządy do kontroli wymiarów form i rdzeni;</p>\n<ol><li>pracownię mechanizacji i automatyzacji procesów wytwarzania odlewów, wyposażoną w: przyrządy do</li></ol>\n<p>pomiaru wartości elektrycznych, elementy obwodów elektrycznych, maszyny i aparaty elektryczne, osprzęt<br>instalacji elektrycznych, elementy sterowania pneumatycznego i hydraulicznego maszyn i urządzeo, modele<br>manipulatorów i robotów przemysłowych, programy specjalistyczne z zakresu automatycznej regulacji<br>procesów odlewniczych, kontroli jakości oraz sterowania procesami technologicznymi do wykorzystania<br>w szkolnej pracowni komputerowej;</p>\n<ol><li>pracownię projektowania, wyposażoną w: stanowiska komputerowe (jedno stanowisko dla jednego ucznia),</li></ol>\n<p>z pakietem programów biurowych oraz oprogramowaniem do komputerowego wspomagania projektowania<br>(Computer Aided Design), drukarki i plotery (jeden zestaw dla siedmiu uczniów), normy dotyczące rysunku<br>technicznego oraz elementów znormalizowanych stosowanych w budowie oprzyrządowania odlewniczego;</p>\n<ol><li>pracownię techniczną, wyposażoną w: próbki do badao właściwości mechanicznych i technologicznych</li></ol>\n<p>metali i ich stopów, próbki do badao makroskopowych i mikroskopowych metali i ich stopów, narzędzia do<br>przygotowywania zgładów metalograficznych; mikroskopy metalograficzne, przyrządy do wykonywania<br>pomiarów długości i kąta części maszyn, uniwersalną maszynę wytrzymałościową; twardościomierze: Brinella,<br>Rockwella, Vickersa; młot Charpy’ego, przyrządy i aparaturę do badania właściwości mas formierskich<br>i rdzeniowych, aparaturę do oznaczania zawartości węgla i siarki; defektoskopy, piec elektryczny komorowy<br>z automatyczną regulacją i rejestracją temperatury, pirometry, termometry cieczowe i termoelektryczne,<br>przylgowe i zanurzeniowe; atlas struktur metalograficznych;</p>\n<ol><li>warsztaty szkolne, w których powinny byd zorganizowane następujące stanowiska:</li></ol>\n<p>a) stanowiska do obróbki ręcznej metali oraz montażu i demontażu elementów maszyn (jedno stanowisko dla<br>jednego ucznia), wyposażone w: stół ślusarski z imadłem, narzędzia do obróbki ręcznej, przyrządy kontrolno-<br>pomiarowe oraz narzędzia i przyrządy monterskie, prasę do wtłaczania montowanych elementów, wyposażenie<br>do mycia elementów maszyn i urządzeo,<br>b) stanowiska do obróbki plastycznej metali (jedno stanowisko dla dwóch uczniów), wyposażone w: urządzenia<br>do gięcia elementów na zimno, palenisko kowalskie z przedmuchem powietrza i wyciągiem z kompletem<br>narzędzi i przyrządów kowalskich, piec komorowy do grzania wsadu do temperatury 1200ºC, urządzenia do<br>obróbki plastycznej na gorąco,<br>c) stanowiska do spawania metali (jedno stanowisko dla jednego ucznia), wyposażone w: stół spawalniczy<br>z imadłem oraz wyciągiem gazów, urządzenia do spawania i cięcia gazowego, urządzenia do spawania<br>elektrycznego elektrodą otuloną i w osłonie gazów, środki ochrony indywidualnej i zbiorowej,<br>d) stanowiska do obróbki mechanicznej skrawaniem (jedno stanowisko dla dwóch uczniów), wyposażone w:<br>tokarkę uniwersalną, frezarkę uniwersalną, szlifierkę do płaszczyzn, otworów i wałków, narzędzia skrawające,<br>przyrządy i uchwyty obróbkowe, przyrządy pomiarowe,<br>e) stanowiska do przygotowania materiałów i mas formierskich (jedno stanowisko dla pięciu uczniów),<br>wyposażone w: zasobniki, urządzenia do rozdrabniania, przesiewania i suszenia materiałów formierskich, wagę<br>o zakresie ważenia do 100 kg, mieszarki i spulchniarki do przygotowania mas formierskich i rdzeniowych,<br>f) stanowiska do ręcznego wykonywania form i rdzeni (jedno stanowisko dla jednego ucznia), wyposażone w:<br>stół, narzędzia do zagęszczania masy, wykaoczania powierzchni wnęki formy oraz powierzchni rdzeni,<br>urządzenia do suszenia rdzeni (jedno urządzenie dla dziesięciu uczniów),<br>g) stanowiska do mechanicznego wykonywania form i rdzeni (jedno stanowisko dla pięciu uczniów),<br>wyposażone w: maszyny formierskie i rdzeniarskie, masy formierskie i rdzeniowe, narzędzia i przyrządy<br>formierskie oraz narzędzia pomocnicze,<br>h) stanowiska do wykonywania form metodami specjalnymi (jedno stanowisko dla jednego ucznia),<br>wyposażone w: stół, oprzyrządowanie do wykonywania form metodami specjalnymi, masy ceramiczne, piece<br>do wytapiania wosku oraz wypalania form,<br>Załączniki<br>Załączniki<br>Strona 11<br>i) stanowiska do wybijania i oczyszczania odlewów (jedno stanowisko dla pięciu uczniów), wyposażone w:<br>urządzenia i narzędzia do wybijania odlewów z form oraz usuwania rdzeni, obcinania układów wlewowych,<br>nadlewów i zalewek, urządzenia i narzędzia do oczyszczania odlewów,<br>j) stanowiska do wykonywania odlewów w formach metalowych (jedno stanowisko dla pięciu uczniów),<br>wyposażone w: kokilarki, maszyny do odlewania pod ciśnieniem i urządzenia do odlewania odśrodkowego,<br>k) stanowiska do przygotowania materiałów wsadowych i obsługi pieców odlewniczych (jedno stanowisko dla<br>pięciu uczniów), wyposażone w: urządzenia do rozdrabniania, ważenia i dozowania materiałów wsadowych,<br>urządzenia, przyrządy i narzędzia do pomiaru parametrów pracy pieców odlewniczych, pobierania próbek<br>ciekłego metalu, narzędzia do transportu ciekłego metalu i zalewania form, piec odlewniczy żeliwiak i piec<br>indukcyjny, środki do zabezpieczania oraz naprawy łyżek i kadzi odlewniczych.<br>Ponadto każde stanowisko powinno byd wyposażone w: instrukcje obsługi maszyn i urządzeo, dokumentacje<br>techniczne i technologiczne, katalogi maszyn i urządzeo, normatywy związane z doborem parametrów<br>wykonywanych procesów, środki ochrony indywidualnej i zbiorowej.<br>Kształcenie praktyczne może odbywad się w: pracowniach i warsztatach szkolnych oraz przedsiębiorstwach<br>wytwarzających odlewy.<br>Szkoła organizuje praktyki zawodowe w podmiocie zapewniającym rzeczywiste warunki pracy właściwe dla<br>nauczanego zawodu w wymiarze 8 tygodni (320 godzin).</p>\n<ol><li>Minimalna liczba godzin kształcenia zawodowego1)</li></ol>\n<p>Efekty kształcenia wspólne dla wszystkich zawodów oraz efekty kształcenia wspólne<br>dla zawodów w ramach obszaru mechanicznego i górniczo-hutniczego stanowiące<br>podbudowę do kształcenia w zawodzie lub grupie zawodów<br>430 godz.<br>M.4. Użytkowanie maszyn i urządzeo do wykonywania odlewów<br>460 godz.<br>M.5. Użytkowanie maszyn i urządzeo do topienia metali<br>150 godz.<br>M.37. Organizacja i nadzorowanie procesu odlewniczego<br>150 godz.</p>\n<ol><li>W szkole liczbę godzin kształcenia zawodowego należy dostosowad do wymiaru godzin określonego</li></ol>\n<p>w przepisach w sprawie ramowych planów nauczania w szkołach publicznych, przewidzianego dla kształcenia<br>zawodowego, zachowując minimalną liczbę godzin wskazanych w tabeli odpowiednio dla efektów kształcenia:<br>wspólnych dla wszystkich zawodów i wspólnych dla zawodów w ramach obszaru kształcenia stanowiących<br>podbudowę do kształcenia w zawodzie lub grupie zawodów oraz właściwych dla kwalifikacji wyodrębnionych<br>w zawodzie.<br>Załączniki<br>Załączniki<br>Strona 12<br>ZAŁĄCZNIK 3. Procedury przeprowadzania i organizowania egzaminu<br>potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie<br>Aktualne procedury dotyczące przeprowadzania i organizowania egzaminu potwierdzającego<br>kwalifikacje w zawodzie są dostępne na stronie internetowej Centralnej Komisji<br>Egzaminacyjnej pod adresem http://www.cke.edu.pl.<br>Załączniki<br>Załączniki<br>Strona 13<br>ZAŁĄCZNIK 4. Wzór deklaracji przystąpienia do egzaminu<br>dla ucznia/słuchacza/absolwenta<br>Załączniki<br>Załączniki<br>Strona 14<br>ZAŁĄCZNIK 5. Wzór wniosku o dopuszczenie do egzaminu eksternistycznego<br>zawodowego<br>Załączniki<br>Załączniki<br>Strona 15<br>ZAŁĄCZNIK 6. Wykaz Okręgowych Komisji Egzaminacyjnych<br>Okręgowa Komisja Egzaminacyjna w Gdańsku<br>http://www.oke.gda.pl/<br>Okręgowa Komisja Egzaminacyjna w Jaworznie<br>http://www.oke.jaworzno.pl/<br>Okręgowa Komisja Egzaminacyjna w Krakowie<br>http://www.oke.krakow.pl/<br>Okręgowa Komisja Egzaminacyjna w Łomży<br>http://www.oke.lomza.pl/<br>Okręgowa Komisja Egzaminacyjna w Łodzi<br>http://www.komisja.pl/<br>Okręgowa Komisja Egzaminacyjna w Poznaniu<br>http://www.oke.poznan.pl/<br>Okręgowa Komisja Egzaminacyjna w Warszawie<br>http://www.oke.waw.pl/<br>Okręgowa Komisja Egzaminacyjna we Wrocławiu<br>http://www.oke.wroc.pl/<br>Słownik pojęć<br>Słownik<br>Strona 1<br>SŁOWNIK POJĘĆ<br>Szkoła - należy przez to rozumieć trzy typy szkół ponadgimnazjalnych:</p>\n<ul><li>zasadniczą szkołę zawodową,</li><li>czteroletnie technikum,</li><li>szkołę policealną.</li></ul>\n<p>Placówka - należy przez to rozumieć placówkę kształcenia ustawicznego lub placówkę<br>kształcenia praktycznego.<br>Dyrektor szkoły/placówki - należy przez to rozumieć dyrektora szkoły/placówki,<br>w której jest realizowane kształcenie zawodowe.<br>Pracodawca - należy przez to rozumieć pracodawcę, u którego jest realizowane<br>kształcenie zawodowe.<br>Ośrodek egzaminacyjny - należy przez to rozumieć szkołę, placówkę lub pracodawcę,<br>upoważnione przez dyrektora komisji okręgowej do zorganizowania części praktycznej<br>egzaminu.<br>Egzamin zawodowy - należy przez to rozumieć egzamin potwierdzający kwalifikacje<br>w zawodzie przeprowadzany z zakresu danej kwalifikacji wyodrębnionej w tym zawodzie,<br>zgodnie z klasyfikacją zawodów szkolnictwa zawodowego.<br>Kwalifikacja w zawodzie - wyodrębniony w danym zawodzie zestaw oczekiwanych<br>efektów kształcenia, których osiągnięcie potwierdza świadectwo wydane przez okręgową<br>komisję egzaminacyjną, po zdaniu egzaminu potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie<br>w zakresie jednej kwalifikacji.<br>Podstawa programowa kształcenia w zawodach - obowiązkowe zestawy celów<br>kształcenia i treści nauczania opisanych w formie oczekiwanych efektów kształcenia: wiedzy,<br>umiejętności zawodowych oraz kompetencji personalnych i społecznych, niezbędnych dla<br>zawodów lub kwalifikacji wyodrębnionych w zawodach, uwzględniane w programach<br>nauczania i umożliwiające ustalenie kryteriów ocen szkolnych i wymagań egzaminacyjnych<br>oraz warunki realizacji kształcenia w zawodach, w tym zalecane wyposażenie w pomoce<br>dydaktyczne i sprzęt oraz minimalna liczba godzin kształcenia zawodowego.<br>Słownik pojęć<br>Słownik<br>Strona 2<br>Formy pozaszkolne - należy przez to rozumieć formy uzyskiwania i uzupełniania wiedzy,<br>umiejętności i kwalifikacji zawodowych w placówkach i ośrodkach kształcenia ustawicznego<br>i praktycznego, a także kwalifikacyjne kursy zawodowe.<br>Kwalifikacyjny kurs zawodowy - należy przez to rozumieć kurs, którego program<br>nauczania uwzględnia podstawę programową kształcenia w zawodach, w zakresie jednej<br>kwalifikacji, którego ukończenie umożliwia przystąpienie do egzaminu potwierdzającego<br>kwalifikacje w zawodzie w zakresie tej kwalifikacji.<br>Część pisemna egzaminu przeprowadzana w formie elektronicznej - należy<br>przez to rozumieć część pisemną egzaminu zawodowego przeprowadzaną z wykorzystaniem<br>elektronicznego systemu przeprowadzania egzaminu.<br>Operator lub operatorzy egzaminu - należy przez to rozumieć wskazaną przez<br>dyrektora szkoły/placówki/pracodawcę osobę lub osoby odpowiedzialne za przygotowanie<br>techniczne szkoły/placówki/pracodawcy do przeprowadzenia części pisemnej egzaminu<br>z wykorzystaniem elektronicznego systemu oraz za poprawność funkcjonowania w czasie<br>egzaminu<br>systemu<br>elektronicznego<br>i<br>indywidualnych<br>stanowisk<br>egzaminacyjnych<br>wspomaganych elektronicznie.<br>Asystent techniczny - należy przez to rozumieć osobę lub osoby przygotowujące<br>stanowiska<br>egzaminacyjne<br>wskazane<br>przez<br>kierownika<br>ośrodka<br>egzaminacyjnego,<br>odpowiedzialne za przygotowanie stanowisk egzaminacyjnych i zapewniających prawidłowe<br>funkcjonowanie stanowisk komputerowych, specjalistycznego sprzętu oraz maszyn<br>i urządzeń<br>wykorzystywanych<br>do<br>wykonania<br>zadań<br>egzaminacyjnych<br>w<br>czasie<br>przeprowadzania części praktycznej egzaminu zawodowego.<br>Nauczyciel wspomagający - należy przez to rozumieć specjalistę z zakresu danej<br>niepełnosprawności, o którym mowa w komunikacie dyrektora CKE w sprawie szczegółowej<br>informacji o sposobach dostosowania warunków i form przeprowadzania egzaminu<br>zawodowego.<br>Osoby posiadające świadectwa szkolne uzyskane za granicą - należy przez to<br>rozumieć osoby posiadające świadectwa szkolne uzyskane za granicą, uznane za<br>równorzędne ze świadectwami ukończenia odpowiednich polskich szkół ponadgimnazjalnych<br>lub szkół ponadpodstawowych.<br>Słownik pojęć<br>Słownik<br>Strona 3<br>Zdający ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi - należy przez to rozumieć:</p>\n<ul><li>uczniów,</li><li>słuchaczy,</li><li>absolwentów</li></ul>\n<p>posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego lub orzeczenie o potrzebie<br>indywidualnego nauczania, lub opinię poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni<br>specjalistycznej o specyficznych trudnościach w uczeniu się, lub zaświadczenie o stanie<br>zdrowia wydane przez lekarza stwierdzające chorobę lub niesprawność czasową, lub opinię<br>rady pedagogicznej wskazującą konieczność dostosowania warunków egzaminu ze względu<br>na trudności adaptacyjne związane z wcześniejszym kształceniem za granicą, zaburzenia<br>komunikacji językowej, lub sytuację kryzysową lub traumatyczną - osoby niewidome,<br>słabowidzące, niesłyszące, słabosłyszące, z niepełnosprawnością ruchową, w tym z afazją,<br>z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim, z autyzmem, w tym z zespołem Aspergera,<br>posiadające zaświadczenie lekarskie potwierdzające występowanie danej dysfunkcji,<br>przystępujące do egzaminu potwierdzającego kwalifikację w zawodzie na podstawie<br>świadectwa szkolnego uzyskanego za granicą lub ukończonego kwalifikacyjnego kursu<br>zawodowego lub decyzji dyrektora okręgowej komisji egzaminacyjnej o dopuszczeniu do<br>egzaminu zawodowego eksternistycznego.</p>","solutions":[]}