{"id":"informator-egzamin-zawodowy-technik-odlewnik-2017/zad/P11","paper_id":"informator-egzamin-zawodowy-technik-odlewnik-2017","number":"P11","points":null,"ptype":"closed","subject":"egzamin-zawodowy","category":"informator-zawodowy","year":2017,"month":null,"level":null,"text":"Przykładowe zadanie 11.\nKtóry z wymienionych w tabeli czujników należy zastosować do ciągłego pomiaru temperatury\nciekłego staliwa?\nA. Fe-CuNi\nB. NiCr-NiAl\nC. PtRh10-Pt\nD. PtRh18-PtRh6\nOdpowiedź prawidłowa: D.\nRodzaj\nczujnika\nTmax/oC\npraca ciągła\npraca\nkrótkotrwała\nFe-CuNi\n700\n1200\nNiCr-NiAl\n1000\n1370\nPtRh10-Pt\n1200\n1760\nPtRh18-PtRh6\n1600\n1820\n14\n2. Przykład zadania do części praktycznej egzaminu dla wybranych umiejętności z kwalifikacji\nMG.06 Użytkowanie maszyn i urządzeń odlewniczych\nWykonaj formę odlewniczą wykorzystując jednolitą masę formierską na osnowie piaskowej\nkwarcowej. Do formowania zastosuj model dzielony ze znakami rdzeniowymi. Formę wykonaj\nręcznie, za pomocą narzędzi dostępnych na stanowisku formierskim. Gotowa masa oraz rdzeń\nznajdują się na stanowisku.\nDobrana wielkość skrzynek formierskich powinna zapewnić położenie modelu w formie zgodnie\nwymiarami podanymi w Tabeli 1: „Odległości pomiędzy modelami, a elementami formy w mm”.\nZałożone odległości sprawdzaj na bieżąco za pomocą wybranego narzędzia pomiarowego.\nTabela 1. Odległości pomiędzy modelami a elementami formy w mm\nPo wykonaniu obu połówek formy, wykonaniu ewentualnych drobnych napraw oraz osadzeniu\nrdzenia w dolnej połówce formy, zgłoś przez podniesienie ręki gotowość do oceny przygotowane\nelementy formy. Po wykonanej ocenie złóż i obciąż formę i przygotuj ją do zalania ciekłym\nmetalem.\nPrzygotuj na stanowisku ważenia materiały wsadowe do wytopu 5 kg brązu cynowego CuSn10 (B10)\nw piecu elektrycznym tyglowym.\nZaładuj materiały wsadowe do tygla umieszczonego w piecu, stosując zasady obowiązujące przy\nwypełnianiu tygla oraz zasady bezpieczeństwa i higieny pracy. Pozostaw w osobnych zasobnikach,\nobok załadowanego tygla, te materiały wsadowe, które należy dodać do pieca po roztopieniu\nczęści wsadu:\n- w trakcie wytopu, po stopieniu się części wsadu - I zasobnik,\n- krótko przed spustem - II zasobnik.\nMasa\nsurowego\nodlewu\n[kg]\na\nb\nc\nd\ne\nf\nmiędzy\ngórną\npowierzchnią\nmodelu,\na górną\npowierzchnią\nformy\nmiędzy\ndolną\npowierzchnią\nmodelu,\na dolną\npowierzchnią\nformy\nMiedzy\nmodelem,\na ścianką\nskrzynki\nformierskiej\nmiędzy\nwlewem,\na ścianką\nskrzynki\nformierskiej\nmiędzy\nmodelami\nmiędzy modelem,\na wlewem\nrozprowadzającym\ndo 5\n5 - 10\n40\n50\n40\n50\n30\n40\n30\n40\n30\n40\n30\n30\n15\nPo stopieniu wszystkich składników, bezpośrednio przed spustem przeprowadź pomiar\ntemperatury ciekłego metalu.\nWypełnij formularz „Metryka wytopu brązu CuSn10 (B10)”. Masę potrzebnych do wytopu\nmateriałów oblicz na podstawie tabeli „Namiar materiałów wsadowych do wytopu 5 kg CuSn10\n(B10)” (+/- 0,1 kg).\nNamiar materiałów wsadowych do wytopu 10 kg brązu CuSn10 (B10)\nMetryka wytopu 5 kg brązu CuSn10 (B10)\nZadanie wykonaj na przygotowanym stanowisku pracy, wyposażonym w niezbędne do wykonania\nzadania materiały, narzędzia i sprzęt. Podczas wykonywania zadania przestrzegaj zasad organizacji\npracy, bezpieczeństwa i higieny pracy i przeciwpożarowych oraz ochrony środowiska. Zastosuj\nniezbędne środki ochrony indywidualnej.\nCzas przeznaczony na wykonanie zadania wynosi 180 minut.\nOcenie podlegać będzie 6 rezultatów:\n dolna i górna połówka formy;\n złożona forma przygotowana do zalania ciekłym metalem;\n metryka wytopu brązu B10;\n przygotowany wsad;\n stopiony metal przygotowany do zalania formy;\nmateriał wsadowy\nmasa\nmiedź\n9\ncyna\n1\nCuP10\n0,06\nMasa wytopu\nMateriały wsadowe\nrodzaj\nmasa\nmiedź\ncyna\nCuP10\n16\n zalana forma.\nKryteria oceniania zadania praktycznego będą uwzględniać:\n odległość modelu w formie zgodna z normatywem w obu częściach formy;\n właściwe umieszczenie rdzenia w formie;\n jakość powierzchni wnęki odtwarzającej kształt odlewu;\n jednorodność ubicia masy formierskiej w obu częściach formy;\n kształt zbiornika wlewowego i przelewowego w górnej części formy;\n kształt i wymiary wlewów doprowadzających;\n sposób zabezpieczenia formy przed otwarciem podczas zalewania ciekłym metalem;\n prawidłowość wyników obliczeń składników wsadu wpisanych do metryki wytopu;\n prawidłowość odważenia składników wsadu znajdujących się w tyglu oraz w zasobnikach;\n poprawność ułożeniu wsadu w tyglu pieca elektrycznego zgodnie z obowiązującymi\nzasadami;\n zachowanie porządku na stanowisku egzaminacyjnym;\n oceniany będzie także przebieg wykonania zadania, na przykład: sposób zabezpieczenia\nmodelu przed przywieraniem do niego masy formierskiej, sposób naniesienia i zagęszczanie\nmasy na modelu, umieszczanie podczas wytopu pozostałych składników do tygla, określenie\ntemperatury metalu przed spustem.\nUmiejętności sprawdzane zadaniem praktycznym:\n2. Użytkowanie maszyn i urządzeń do wykonywania odlewów w formach jednorazowych, trwałych\ni półtrwałych\n1) rozróżnia rodzaje i elementy modeli odlewniczych, rdzennic i skrzynek formierskich\nstosowanych do wykonywania odlewów w formach jednorazowych;\n2) dobiera narzędzia i przyrządy do wykonywania form jednorazowych i rdzeni;\n4) wykonuje ręcznie formy jednorazowe i rdzenie różnymi metodami;\n11) wykonuje czynności związane z wykańczaniem wnęki formy jednorazowej oraz powierzchni\nrdzeni;\n12) kontroluje jakość wykonanych form jednorazowych i rdzeni;\n13) składa i przygotowuje formy jednorazowe do zalania;\n16) użytkuje urządzenia do ręcznego zalewania form.\n4. Użytkowanie maszyn i urządzeń do przygotowania wsadu\n1) rozpoznaje materiały wsadowe do topienia stopów żelaza i metali nieżelaznych oraz określa\nich zastosowanie;\n5) użytkuje maszyny i urządzenia do przygotowania i odważania materiałów wsadowych;\n6) przygotowuje wsad do pieca zgodnie z recepturą.\n5. Użytkowanie pieców odlewniczych\n1) rozpoznaje główne rodzaje stopów odlewniczych według określonych kryteriów;\n2) rozróżnia rodzaje pieców odlewniczych;\n6) dobiera narzędzia do obsługi pieców odlewniczych;\n17\n7) wykonuje czynności związane z dozowaniem wsadu do pieca odlewniczego, usuwaniem\nżużla, pobieraniem ciekłego metalu do prób technologicznych;\n8) wykonuje czynności związane ze spustem ciekłego metalu;\n9) wykonuje czynności związane z zalewaniem form.\nInne zadania praktyczne z zakresu kwalifikacji MG.06 Użytkowanie maszyn i urządzeń\nodlewniczych mogą dotyczyć:\n wykonywania form odlewniczych w dwóch skrzynkach z obieraniem, luźną częścią, tzw.\n”sztuczką”, z modeli z odejmowanymi częściami, na fałszywce;\n wykonywania form odlewniczych w trzech skrzynkach;\n wykonywanie form odlewniczych w skrzynkach usuwalnych;\n wykonywania form odlewniczych w gruncie: otwartych, pod skrzynką, z użyciem modeli\ni wzorników;\n wykonywania form odlewniczych metodą pełnej formy;\n wykonywania form odlewniczych na maszynach formierskich;\n wykonywania form odlewniczych z mas szybkowiążących i samoutwardzalnych;\n wykonywania form skorupowych;\n wykonywanie form do odlewania metodą wytapianych modeli;\n wykonywanie form odlewniczych do odlewania metodą Shawa;\n ręcznego wykonywania rdzeni w różnego rodzaju rdzennicach;\n maszynowego wykonywania rdzeni metodą cold-box i hot-box;\n przygotowania metalowej formy odlewniczej (kokili) do pracy i wykonania odlewu\nkokilowego;\n przygotowania maszyny do odlewnia pod ciśnieniem do pracy oraz wykonanie odlewu;\n ręcznego wybijania odlewów z form;\n maszynowego wybicia odlewów z form odlewniczych przy użyciu np: krat wibracyjnych;\n usunięcia rdzeni z odlewów na maszynach wibracyjnych;\n oddzielenia układu wlewowego i nadlewek z odlewu ręcznie lub przy użyciu narzędzi;\n wykańczania powierzchni odlewów w bębnach obrotowych lub wibracyjnych;\n usuwania zalewek obróbka ścierną;\n wykonania obróbki cieplnej lub cieplno-chemicznej odlewu;\n usunięcia wad odlewów;\n zabezpieczenia oczyszczonej powierzchni odlewów przed korozją;\n ułożenia w magazynie materiałów wsadowych o różnej postaci, składzie chemicznym,\nwłaściwościach;\n rozdrobnienia materiałów wsadowych w celu uzyskania odpowiedniej kawałkowości\nz użyciem maszyn i urządzeń do rozdrabniania;\n oczyszczenia i konserwacji użytkowanych przy przygotowaniu wsadu maszyn i urządzeń;\n wykonania wymurówki tygla niewielkiego pieca indukcyjnego;\n przygotowaniu\n(dobraniu,\newentualnym\nzabezpieczeniu\nodpowiednim\npokryciem\n18\ni wysuszeniu) łyżek odlewniczych do pobierania próbek ciekłego metalu w trakcie wytopu lub\nnarzędzi do wykonania innych zabiegów metalurgicznych;\n kontroli przebiegu procesu topienia, np. pomiar temperatury termoparą zanurzeniową,\npirometrem optycznym, uzbrojenie termopary zanurzeniowej w odpowiedni czujnik\ntemperatury i przygotowanie termopary do pomiaru temperatury, kontrola parametrów\npracy laboratoryjnego pieca elektrycznego;\n kontrolowania składu chemicznego stopu odlewniczego np. pobranie próbki do badań\nlaboratoryjnych, analiza składu chemicznego próbek pobranych z pieca w trakcie wytopu,\noceny stopnia zużycia wyłożenia ogniotrwałe.\n19\nKwalifikacja K2\nMG.37 Organizacja i nadzorowanie procesu odlewniczego\n1. Przykłady zadań do części pisemnej egzaminu dla wybranych umiejętności z kwalifikacji MG.37\nOrganizacja i nadzorowanie procesu odlewniczego\n1.1. Prowadzenie procesu odlewniczego\nUmiejętność 2) rozróżnia zadania komórek organizacyjnych zakładu odlewniczego, na przykład:\n rozróżnia zadania działu kontroli technicznej, działu technologicznego, działu planowania;\n rozróżnia kompetencje poszczególnych komórek organizacyjnych zakład odlewniczego.\nPrzykładowe zadanie 1.\nZgodnie\nze\nschematem\norganizacyjnym,\nnaprawa\nzmechanizowanej\nlinii\nformierskiej\nna wydziale formierni powinna zostać wykonana przez pracowników Działu\nA. Inwestycji.\nB. Technologicznego.\nC. Głównego Mechanika.\nD. Gospodarki Narzędziowej.\nOdpowiedź prawidłowa: C.\n20\nUmiejętność 4) sporządza zapotrzebowanie na urządzenia, przyrządy, narzędzia, materiały\ni surowce niezbędne w procesie produkcyjnym, na przykład:\n sporządza\nzapotrzebowanie\nna\nurządzenia,\nprzyrządy\ni\nnarzędzia,\nniezbędne\nw procesie produkcyjnym w odlewni;\n sporządza zapotrzebowanie na materiały i surowce niezbędne do wykonania odlewu.\nPrzykładowe zadanie 2.\nDziennie formiernia zużywa 2500 kg masy formierskiej przymodelowej o składzie podanym\nw tabeli. Oblicz ile należy zamówić dekstryny, aby utworzyć 5-dniowy zapas?\nA. 25 kg\nB. 75 kg\nC. 125 kg\nD. 250 kg\nOdpowiedź prawidłowa: C.\nUmiejętność 5) dokonuje rozliczeń materiałowych, na przykład:\n sporządza bilans materiałowy dla technologii stosowanych w odlewni;\n rozlicza zużycie materiałów w procesach odlewniczych.\nPrzykładowe zadanie 3.\nFormiernia wykonuje na jednej zmianie 200 form. Formy te są zalewane ciekłym metalem na tej\nsamej zmianie. Ciężar odlewu w skrzynce wraz z układem wlewowym wynosi 15 kg. Masa\nformierska w formie waży 30 kg. Każdy odlew jest rdzeniowany jednym rdzeniem. W której\nkolumnie tabeli zapisano poprawnie sporządzony dzienny bilans zużytych materiałów przez\nwydział odlewni pracującej w systemie dwuzmianowym?\nOdpowiedź prawidłowa: B.\nRodzaj masy\nOsnowa masy\nMateriał wiążący\nDodatki\nMasa przymodelowa\nna formy zalewane\nw stanie wilgotnym\nPiasek kwarcowy\nBentonit gat. II\nPył węgla\nkamiennego\nDekstryna\nUdział składnika w masie w % ciężarowych\n84%\n10%\n5%\n1%\nMateriał\nDzienne zużycie\nA.\nB.\nC.\nD.\nCiekły metal, kg\n3000\n6000\n3000\n6000\nRdzenie, szt.\n200\n400\n400\n200\nMasa formierska, kg\n6000\n12000\n6000\n12000\n21\n1.2. Przygotowywanie dokumentacji technologicznej i konstrukcyjnej procesów wytwarzania\nodlewów\nUmiejętność 1) rozróżnia elementy dokumentacji technologicznej odlewanych części maszyn oraz\nstosowane w niej oznaczenia, na przykład:\n rozróżnia elementy dokumentacji technologicznej odlewanych części maszyn;\n rozróżnia oznaczenia stosowane w dokumentacji technologicznej odlewów.\nPrzykładowe zadanie 4.\nKtóry opis, odnoszący się do wykonania formy odlewniczej, wynika z zamieszczonego rysunku?\nA. Do wykonania formy należy użyć masy formierskiej jednolitej.\nB. Rdzeń dolny oznaczony cyfrą 4 ma zostać sklejony z rdzeniem podwieszanym.\nC. Odpowietrzenie dolnej połówki formy będzie realizowane poprzez otwór o średnicy\n5 mm, wykonany w osi rdzenia oznaczonego cyfrą 4.\nD. Do odpowietrzenia dolnej połówki formy należy wykonać 25 nakłuć o średnicy 3 mm\ni głębokości 100 mm na powierzchni o średnicy 200 mm.\nOdpowiedź prawidłowa: D.\n22\nUmiejętność 2) rozróżnia rodzaje naddatków uwzględnianych w dokumentacji technologicznej\nodlewanych części maszyn, na przykład:\n klasyfikuje naddatki stosowane w dokumentacji technologicznej odlewów;\n wskazuje naddatki na obróbkę skrawaniem w dokumentacji technologicznej odlewu;\n wskazuje w dokumentacji technologicznej naddatki związane z technologią wykonania\nodlewu.\nPrzykładowe zadanie 5.\nNa rysunku koncepcji surowego odlewu, jeden z naddatków technologicznych został oznaczony\ncyfrą\nA. 1\nB. 2\nC. 3\nD. 4\nOdpowiedź prawidłowa: C.\nUmiejętność 10) rozpoznaje w dokumentacji konstrukcyjnej elementy konstrukcyjne kokil\ni form ciśnieniowych, na przykład:\n rozpoznaje w dokumentacji konstrukcyjnej elementy budowy kokil;\n rozpoznaje w dokumentacji konstrukcyjnej elementy budowy form ciśnieniowych.\n23\nPrzykładowe zadanie 6.\nJaką literą oznaczono wypychacz na rysunku kokili do odlewania wirnika?\nOdpowiedź prawidłowa: C.\n1.3. Kontrola jakości procesów odlewniczych\nUmiejętność 4) rozróżnia metody badania wytrzymałości, wilgotności, przepuszczalności,\ntwardości i stopnia zagęszczenia mas formierskich i rdzeniowych, na przykład:\n rozróżnia aparaturę laboratoryjną stosowana w różnych metodach badań własności mas\nformierskich i rdzeniowych;\n rozróżnia metody badań mas formierskich i rdzeniowych na podstawie opisu;\n określa zastosowanie\naparatury\nlaboratoryjnej\ndo\nbadań\nwłaściwości\nmas\nformierskich i rdzeniowych.\nPrzykładowe zadanie 7.\nPrzy pomocy\nprzedstawionego\nna rysunku aparatu do badania mas formierskich\nwykonuje się pomiary\nA. osypliwości masy.\nB. wilgotności masy.\nC. temperatury\nmięknienia\npiasku\npowleczonego.\nD. wytrzymałości\nna\nrozciąganie\nw podwyższonej temperaturze.\nOdpowiedź prawidłowa: D.\n24\nUmiejętność 7) rozpoznaje i klasyfikuje wady odlewów i określa przyczyny ich powstawania, na\nprzykład:\n rozpoznaje wady odlewów;\n klasyfikuje wady odlewów;\n określa przyczyny powstawania wad odlewniczych.\nPrzykładowe zadanie 8.\nJaką nazwą określamy wskazaną strzałką na rysunku wadę odlewniczą, będącą nieregularną\nnaroślą na powierzchni odlewu, utworzoną z metalu lub metalu i materiału formierskiego?\nA. Blizną.\nB. Strupem.\nC. Rakowatością.\nD. Ospowatością.\nOdpowiedź prawidłowa: B.\nUmiejętność 20) rozróżnia metody badań właściwości mechanicznych stopów odlewniczych, na\nprzykład:\n rozróżnia metody badań własności technologicznych i wytrzymałościowych;\n określa zastosowanie poszczególnych metod badania właściwości mechanicznych stopów\nodlewniczych;\n rozpoznaje metody badań właściwości mechanicznych stopów odlewniczych\n na podstawie opisu badania.\nPrzykładowe zadanie 9.\nJaka metoda badań własności mechanicznych pozwala na określenie wartości granicy\nplastyczności stopu odlewniczego?\nA. Zmęczeniowa próba zginania.\nB. Statyczna próba rozciągania.\nC. Próba przeginania.\nD. Próba udarności.\nOdpowiedź prawidłowa: B.\n25\n2. Przykład zadania do części praktycznej egzaminu dla wybranych umiejętności z kwalifikacji\nMG.37 Organizacja i nadzorowanie procesu odlewniczego\nOpracuj rysunek koncepcji technologicznej odlewania kołnierza żeliwnego na podstawie rysunku\nPS-K-0 2012. Dobierz masy, które należy wykorzystać do wykonania form na podstawie receptur\nmas formierskich i rdzeniowych. Dobierz z norm naddatki na obróbkę skrawaniem, wielkość\nznaków rdzeniowych, wymiary układu wlewowego. Uzupełnij Kartę Technologiczną Odlewni.\nFormy mają być wykonane z mas wilgotnych, a rdzenie z mas do utwardzania CO2. Formy i rdzenie\nmają być wykonane ręcznie. Rdzennica i model będą wykonane z drewna. Przy wykonaniu\nform należy zastosować masy przymodelowe. W jednej formie jednocześnie formowane będą dwa\nmodele. Formy będą zalewane ręcznie, łyżką odlewniczą. Do obliczeń należy przyjąć następujące\ndane: skurcz odlewniczy 1%, ciężar właściwy żeliwa szarego 7,2 g/cm3, klasa dokładności odlewu\nII. Odlewnia dysponuje niezbędnymi narzędziami i urządzeniami do wybijania, oczyszczania\ni wykańczania odlewów.\nRECEPTURY MAS FORMIERSKICH I RDZENIOWYCH\nSymbol\nmasy\nRodzaj masy\nOsnowa\nSpoiwo\nDodatki\nMf1\nMasa jednolita wypełniająca\ndo form wilgotnych\nmasa używana\n57 - 94%, piasek\nkwarcowy do 30%\nbentonit do 10%\npył węgla\nkamiennego do\n0,9%, dekstryna\ndo 0,3%\nMf 2\nMasa przymodelowa\nsyntetyczna do form\nwilgotnych\npiasek kwarcowy\ndo 95%\nbentonit do 10%\npył węgla\nkamiennego do\n5%, dekstryna do\n0,8%\nMf3\nMasa przymodelowa\nsyntetyczna do form\nsuszonych\nmasa używana 45\n- 93%, piasek\nkwarcowy do 34%\nbentonit do 10%\nMr 1\nMasy syntetyczne na rdzenie\nMasa używana\n2078%, piasek\npółtłusty do 60%,\npiasek tłusty do\n20%\nŁug posiarczynowy\ndo 2%\nTrociny do 20%, pył\nkoksowy do 6%,\ngrafit do 3%\nMr 2\nMasa utwardzana CO2\nmasa używana do\n60%, piasek kwar-\ncowy do 95%\nBentonit do 10%,\nszkło wodne do\n10%\nNaOH do 1%, nafta\ndo 1%\n26\n27\n28\nCzas przeznaczony na wykonanie zadania wynosi 180 minut.\nOcenie podlegać będą 2 rezultaty:\n rysunek koncepcji technologicznej odlewania kołnierza żeliwnego;\n karta technologiczna odlewni.\nKryteria oceniania wykonania zadania praktycznego będą uwzględniać:\n zgodność wielkości naddatków technologicznych dla odlewu kołnierza z wartościami\nokreślonymi w normach;\n sposób doboru płaszczyzny podziału modelu;\n zgodność wysokości znaków rdzeniowych z wartościami określonymi w normach dla tej\nwielkości odlewów;\n wymiary dobranych elementów układu wlewowego;\n zgodność kolorów użytych do oznaczania naddatków technologicznych, płaszczyzny podziału\nformy, rdzenia z zasadami obowiązującymi w rysunku odlewniczym;\n prawidłowość danych wpisanych do Karty technologicznej odlewni.\nUmiejętności sprawdzane zadaniem praktycznym:\n2. Przygotowywanie dokumentacji technologicznej i konstrukcyjnej procesów wytwarzania odlewów\n3) dobiera, na podstawie norm wartość skurczu odlewniczego, naddatków na obróbkę\nmechaniczną oraz naddatków technologicznych odlewanych części maszyn;\n4) dobiera płaszczyznę podziału odlewu oraz sposób doprowadzenia ciekłego metalu\ndo wnęki formy;\n5) oblicza oraz dobiera elementy układu wlewowego;\n6) wykonuje rysunki surowych odlewów i form odlewniczych;\n7) planuje sposoby zalewania, wybijania, oczyszczania i wykańczania odlewów.\n11) dobiera główne i pomocnicze materiały formierskie oraz oblicza ich zawartość\nw zależności od rodzaju masy formierskiej.\nInne zadania praktyczne z zakresu kwalifikacji MG.37 Organizacja i nadzorowanie procesu\nodlewniczego mogą dotyczyć:\n sporządzenia\nzapotrzebowania\nna\nurządzenia,\nprzyrządy,\nnarzędzia,\nmateriały\ni surowce niezbędne w procesie produkcyjnym dla wykonania określonej partii odlewów;\n wykonania rozliczeń materiałowych po wykonaniu określonej partii odlewów;\n doboru sprzętu kontrolno-pomiarowego do oceny stanu technicznego oprzyrządowania\nodlewniczego, maszyn i urządzeń odlewniczych;\n rozpoznawania wad odlewów oraz planowania sposobu ich zapobiegania;\n wykonania rysunku formy odlewniczej jednorazowej oraz formy metalowej - kokili;\n doboru elementów znormalizowanych użytych w budowie zespołów modelowych, modeli\ni rdzennic;\n doboru\ngłównych\ni\npomocniczych\nmateriałów\nformierskich\noraz\nobliczania\nich zawartości w zależności od rodzaju masy formierskiej i rdzeniowej;\n29\n doboru\nmateriałów\ndo\nwykonywania\npokryć\nochronnych\nwgłębienia\nformy\ni powierzchni rdzeni;\n doboru parametrów suszenia form i rdzeni oraz temperatury utwardzania form\nskorupowych, wypalania form ceramicznych, suszenia form gipsowych;\n obliczania norm czasu pracy potrzebnego do wykonania formy lub rdzenia;\n doboru składu mieszanek stosowanych do wykonania modeli wytapianych;\n doboru sposobu zalewania, wybijania, oczyszczania i wykańczania odlewów wykonanych\nmetodami odlewania precyzyjnego;\n wykonywania badan laboratoryjnych mas formierskich i rdzeniowych;\n ujawniania zewnętrznych i wewnętrznych wad odlewów;\n wykonywania badania odlewów i oceny ich jakości;\n wykonywania pomiarów odlewów próbnych;\n wykonywania badań właściwości technologicznych stopów odlewniczych;\n przeprowadzania prób technologicznych ciekłego metalu;\n wykonywania badań składu chemicznego stopów odlewniczych,\n wykonywania badań właściwości mechanicznych stopów odlewniczych.\n30\nPODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE\nPODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TECHNIK ODLEWNIK- 311705.\n1. CELE KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE\nAbsolwent szkoły kształcącej w zawodzie technik odlewnik powinien być przygotowany do\nwykonywania następujących zadań zawodowych:\n1) wykonywania odlewów różnymi metodami;\n2) przygotowania materiałów wsadowych oraz topienia stopów metali w piecach odlewniczych;\n3) prowadzenia dokumentacji technicznej procesów wytwarzania odlewów;\n4) kontrolowania jakości wytwarzanych odlewów;\n5) organizowania i kontroli procesów produkcyjnych.\n2. EFEKTY KSZTAŁCENIA\nDo wykonywania wyżej wymienionych zadań zawodowych niezbędne jest osiągnięcie zakładanych\nefektów kształcenia na które składają się:\n1) Efekty kształcenia wspólne dla wszystkich zawodów\n(BHP). Bezpieczeństwo i higiena pracy\nUczeń:\n1) rozróżnia pojęcia związane z bezpieczeństwem i higieną pracy, ochroną przeciwpożarową,\nochroną środowiska i ergonomią;\n2) rozróżnia zadania i uprawnienia instytucji oraz służb działających w zakresie ochrony pracy\ni ochrony środowiska w Polsce;\n3) określa prawa i obowiązki pracownika oraz pracodawcy w zakresie bezpieczeństwa i higieny\npracy;\n4) przewiduje zagrożenia dla zdrowia i życia człowieka oraz mienia i środowiska związane\nz wykonywaniem zadań zawodowych;\n5) określa zagrożenia związane z występowaniem szkodliwych czynników w środowisku pracy;\n6) określa skutki oddziaływania czynników szkodliwych na organizm człowieka;\n7) organizuje stanowisko pracy zgodnie z obowiązującymi wymaganiami ergonomii, przepisami\nbezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska;\n8) stosuje środki ochrony indywidualnej i zbiorowej podczas wykonywania zadań zawodowych;\n9) przestrzega zasad bezpieczeństwa i higieny pracy oraz stosuje przepisy prawa dotyczące\nochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska;\n10) udziela pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy oraz w stanach\nzagrożenia zdrowia i życia.\n(PDG). Podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej\nUczeń:\n1) stosuje pojęcia z obszaru funkcjonowania gospodarki rynkowej;\n2) stosuje przepisy prawa pracy, przepisy prawa dotyczące ochrony danych osobowych oraz\nprzepisy prawa podatkowego i prawa autorskiego;\n31\n3) stosuje przepisy prawa dotyczące prowadzenia działalności gospodarczej;\n4) rozróżnia przedsiębiorstwa i instytucje występujące w branży i powiązania między nimi;\n5) analizuje działania prowadzone przez przedsiębiorstwa funkcjonujące w branży;\n6) inicjuje wspólne przedsięwzięcia z różnymi przedsiębiorstwami z branży;\n7) przygotowuje dokumentację niezbędną do uruchomienia i prowadzenia działalności\ngospodarczej;\n8) prowadzi korespondencję związaną z prowadzeniem działalności gospodarczej;\n9) obsługuje urządzenia biurowe oraz stosuje programy komputerowe wspomagające\nprowadzenie działalności gospodarczej;\n10) planuje i podejmuje działania marketingowe prowadzonej działalności gospodarczej;\n11) planuje działania związane z wprowadzaniem innowacyjnych rozwiązań;\n12) stosuje zasady normalizacji;\n13) optymalizuje koszty i przychody prowadzonej działalności gospodarczej.\n(JOZ). Język obcy ukierunkowany zawodowo\nUczeń:\n1) posługuje się zasobem środków językowych (leksykalnych, gramatycznych, ortograficznych\noraz fonetycznych), umożliwiających realizację zadań zawodowych;\n2) interpretuje wypowiedzi dotyczące wykonywania typowych czynności zawodowych\nartykułowane powoli i wyraźnie, w standardowej odmianie języka;\n3) analizuje i interpretuje krótkie teksty pisemne dotyczące wykonywania typowych czynności\nzawodowych;\n4) formułuje krótkie i zrozumiałe wypowiedzi oraz teksty pisemne umożliwiające\nkomunikowanie się w środowisku pracy;\n5) korzysta z obcojęzycznych źródeł informacji.\n(KPS). Kompetencje personalne i społeczne\nUczeń:\n1) przestrzega zasad kultury i etyki;\n2) jest kreatywny i konsekwentny w realizacji zadań;\n3) potrafi planować działania i zarządzać czasem;\n4) przewiduje skutki podejmowanych działań;\n5) ponosi odpowiedzialność za podejmowane działania;\n6) jest otwarty na zmiany;\n7) stosuje techniki radzenia sobie ze stresem;\n8) aktualizuje wiedzę i doskonali umiejętności zawodowe;\n9) przestrzega tajemnicy zawodowej;\n10) negocjuje warunki porozumień;\n11) jest komunikatywny;\n12) stosuje metody i techniki rozwiązywania problemów;\n13) współpracuje w zespole.\n32\n(OMZ). Organizacja pracy małych zespołów\nUczeń:\n1) planuje i organizuje pracę zespołu w celu wykonania przydzielonych zadań;\n2) dobiera osoby do wykonania przydzielonych zadań;\n3) kieruje wykonaniem przydzielonych zadań;\n4) monitoruje i ocenia jakość wykonania przydzielonych zadań;\n5) wprowadza rozwiązania techniczne i organizacyjne wpływające na poprawę warunków\ni jakość pracy;\n6) stosuje metody motywacji do pracy;\n7) komunikuje się ze współpracownikami.\n2) Efekty kształcenia wspólne dla zawodów w ramach obszaru mechanicznego\ni górniczo--hutniczego, stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodzie lub\ngrupie zawodów PKZ(MG.a), PKZ(MG.d) i PKZ(MG.s)\nPKZ(MG.a) Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodach: mechanik-operator\npojazdów i maszyn rolniczych, zegarmistrz, optyk-mechanik, mechanik precyzyjny, mechanik\nautomatyki przemysłowej i urządzeń precyzyjnych, mechanik-monter maszyn i urządzeń,\nmechanik pojazdów samochodowych, operator obrabiarek skrawających, ślusarz, kowal, monter\nkadłubów jednostek pływających, blacharz samochodowy, blacharz, lakiernik, technik optyk,\ntechnik mechanik lotniczy, technik mechanik okrętowy, technik budowy jednostek pływających,\ntechnik\npojazdów\nsamochodowych,\ntechnik\nmechanik,\nelektromechanik\npojazdów\nsamochodowych, technik transportu drogowego, technik energetyk, modelarz odlewniczy,\ntechnik wiertnik, wiertacz, technik górnictwa podziemnego, górnik eksploatacji podziemnej,\ntechnik\ngórnictwa\notworowego,\ngórnik\neksploatacji\notworowej,\ntechnik\ngórnictwa\nodkrywkowego, górnik odkrywkowej eksploatacji złóż, technik przeróbki kopalin stałych, technik\nodlewnik, technik hutnik, operator maszyn i urządzeń odlewniczych, operator maszyn i urządzeń\nhutniczych, operator maszyn i urządzeń do przetwórstwa tworzyw sztucznych, złotnik-jubiler,\nmechanik motocyklowy, technik chłodnictwa i klimatyzacji, technik urządzeń dźwigowych, technik\nmechanizacji rolnictwa i agrotroniki, kierowca mechanik, mechanik-operator maszyn do produkcji\ndrzewnej, szkutnik\nUczeń:\n1) przestrzega zasad sporządzania rysunku technicznego maszynowego;\n2) sporządza szkice części maszyn;\n3) sporządza rysunki techniczne z wykorzystaniem technik komputerowych;\n4) rozróżnia części maszyn i urządzeń;\n5) rozróżnia rodzaje połączeń;\n6) przestrzega zasad tolerancji i pasowań;\n7) rozróżnia materiały konstrukcyjne i eksploatacyjne;\n8) rozróżnia środki transportu wewnętrznego;\n9) dobiera sposoby transportu i składowania materiałów;\n10) rozpoznaje rodzaje korozji oraz określa sposoby ochrony przed korozją;\n11) rozróżnia techniki i metody wytwarzania części maszyn i urządzeń;\n12) rozróżnia maszyny, urządzenia i narzędzia do obróbki ręcznej i maszynowej;\n13) rozróżnia przyrządy pomiarowe stosowane podczas obróbki ręcznej i maszynowej;\n14) wykonuje pomiary warsztatowe;\n33\n15) rozróżnia metody kontroli jakości wykonanych prac;\n16) określa budowę oraz przestrzega zasad działania maszyn i urządzeń;\n17) posługuje się dokumentacją techniczną maszyn i urządzeń oraz przestrzega norm\ndotyczących\nrysunku\ntechnicznego,\nczęści\nmaszyn,\nmateriałów\nkonstrukcyjnych\ni eksploatacyjnych;\n18) stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań.\nPKZ(MG.d) Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodach: operator maszyn\ni urządzeń odlewniczych, operator maszyn i urządzeń hutniczych, operator maszyn i urządzeń do\nprzetwórstwa tworzyw sztucznych, technik odlewnik, technik hutnik\nUczeń:\n1) rozpoznaje materiały konstrukcyjne i eksploatacyjne;\n2) rozróżnia rodzaje obróbki cieplnej i cieplno-chemicznej;\n3) rozróżnia technologie kształtowania wyrobów poprzez obróbkę ręczną, mechaniczną,\nspajanie, plastyczne kształtowanie oraz odlewanie stopów Fe-C, metali nieżelaznych i ich\nstopów oraz materiałów niemetalowych;\n4) dobiera przyrządy pomiarowe oraz wykonuje pomiary części maszyn;\n5) dobiera narzędzia do obróbki ręcznej, mechanicznej, spajania i plastycznego kształtowania\nmetali;\n6) wykonuje operacje obróbki ręcznej, mechanicznej, spajania i plastycznego kształtowania\nmetali;\n7) stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań.\nPKZ(MG.m) Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodach: technik odlewnik,\ntechnik hutnik\nUczeń:\n1) stosuje prawa i przestrzega zasad mechaniki;\n2) rozróżnia metody badania właściwości mechanicznych i technologicznych metali i stopów\noraz ich struktury wewnętrzne;\n3) stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań.\nPKZ(MG.s) Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodach: operator maszyn\ni urządzeń odlewniczych, operator maszyn i urządzeń hutniczych, technik odlewnik, technik hutnik\nUczeń:\n1) wyjaśnia znaczenie pojęcia mechatronika i ilustruje je przykładami rozwiązań technicznych\nz otoczenia;\n2) rozpoznaje elementy oraz układy elektryczne i elektroniczne;\n3) wskazuje zastosowanie elementów oraz układów elektrycznych i elektronicznych;\n4) wyjaśnia zasady działania elementów oraz układów hydraulicznych i pneumatycznych\nstosowanych w systemach mechatronicznych;\n5) wskazuje zastosowanie elementów oraz układów hydraulicznych i pneumatycznych\nw systemach mechatronicznych;\n6) charakteryzuje elementy w układach mechanicznych i systemach mechatronicznych;\n7) wymienia i opisuje elementy oraz układy automatyki przemysłowej;\n8) określa rodzaje oraz wyjaśnia zasady działania i zastosowanie czujników;\n9) wyjaśnia zasady działania i zastosowanie sterowników programowalnych;\n10) określa rodzaje oraz wyjaśnia zasady działania i zastosowanie aktuatorów;\n11) wyjaśnia budowę i zasady działania maszyn i urządzeń z systemami mechatronicznymi;\n12) określa zasady konstruowania elementów maszyn;\n34\n13) wyjaśnia budowę i działanie mechanizmów dźwigniowych, krzywkowych oraz mechanizmów\ndo utrzymywania ruchu przerywanego;\n14) stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań.\n3) Efekty kształcenia właściwe dla kwalifikacji wyodrębnionych w zawodzie technik\nodlewnik\nMG.06 Użytkowanie maszyn i urządzeń odlewniczych\n1. Użytkowanie maszyn i urządzeń do przygotowania mas formierskich i mas rdzeniowych\nUczeń:\n1) rozróżnia materiały formierskie;\n2) rozróżnia rodzaje oraz określa zastosowanie mas formierskich i mas rdzeniowych;\n3) wykonuje czynności związane z wyładunkiem oraz składowaniem materiałów formierskich;\n4) określa etapy procesu przeróbki mas formierskich;\n5) sporządza masę formierską i masę rdzeniową zgodnie z recepturą;\n6) przeprowadza odświeżanie masy formierskiej;\n7) rozróżnia etapy regeneracji masy formierskiej;\n8) rozróżnia urządzenia do transportu materiałów formierskich, mas formierskich i mas\nrdzeniowych;\n9) rozróżnia urządzenia do przerobu materiałów formierskich, mas formierskich i mas\nrdzeniowych;\n10) użytkuje urządzenia stosowane do transportu materiałów formierskich i mas formierskich;\n11) użytkuje maszyny, urządzenia i zmechanizowane zespoły do przerobu mas formierskich i mas\nrdzeniowych;\n12) stosuje instrukcje przeprowadzania bieżących przeglądów i konserwacji maszyn i urządzeń\ndo przerobu mas formierskich i mas rdzeniowych.\n2. Użytkowanie maszyn i urządzeń do wykonywania odlewów w formach jednorazowych,\ntrwałych i półtrwałych\nUczeń:\n1) rozróżnia rodzaje i elementy modeli odlewniczych, rdzennic i skrzynek formierskich\nstosowanych do wykonywania odlewów w formach jednorazowych;\n2) dobiera narzędzia i przyrządy do wykonywania form jednorazowych i rdzeni;\n3) określa etapy procesu wytwarzania form jednorazowych i rdzeni;\n4) wykonuje ręcznie formy jednorazowe i rdzenie różnymi metodami;\n5) ocenia stan techniczny oprzyrządowania odlewniczego;\n6) rozróżnia elementy budowy maszyn formierskich oraz automatycznych linii formierskich;\n7) użytkuje maszyny i urządzenia do wykonywania form jednorazowych i rdzeni;\n8) rozróżnia metody odlewania precyzyjnego w formach jednorazowych;\n9) wykonuje formy jednorazowe do odlewania precyzyjnego;\n10) użytkuje urządzenia do suszenia form jednorazowych i rdzeni;\n11) wykonuje czynności związane z wykańczaniem wnęki formy jednorazowej oraz powierzchni\nrdzeni;\n12) kontroluje jakość wykonanych form jednorazowych i rdzeni;\n13) składa i przygotowuje formy jednorazowe do zalania;\n14) wykrywa wady oprzyrządowania odlewniczego;\n15) przygotowuje łyżki i kadzie odlewnicze do zalewania;\n16) użytkuje urządzenia do ręcznego zalewania form;\n35\n17) określa podstawowe parametry maszyn i urządzeń do wykonywania odlewów w formach\njednorazowych;\n18) rozróżnia metody wytwarzania odlewów w formach trwałych i formach półtrwałych;\n19) rozróżnia rodzaje form trwałych i form półtrwałych oraz elementy ich budowy;\n20) przygotowuje formy trwałe i formy półtrwałe do zalewania ciekłym metalem;\n21) nanosi otuliny izolacyjne;\n22) nanosi pokrycia ochronne i oddzielające na wnęki form trwałych oraz na powierzchnie\nrdzeni;\n23) rozróżnia podstawowe zespoły maszyn i urządzenia do odlewania w formach trwałych\ni formach półtrwałych;\n24) rozróżnia podstawowe parametry pracy maszyn i urządzeń do odlewania w formach\ntrwałych i formach półtrwałych;\n25) użytkuje maszyny i urządzenia stosowane w procesach wytwarzania odlewów w formach\ntrwałych i formach półtrwałych;\n26) ocenia jakość odlewów wykonanych w formach trwałych i formach półtrwałych;\n27) stosuje instrukcje przeprowadzania bieżących przeglądów i konserwacji maszyn i urządzeń\nstosowanych w procesach odlewania w formach: jednorazowych, trwałych i półtrwałych.\n3. Użytkowanie maszyn i urządzeń do wybijania, oczyszczania i wykańczania odlewów\nUczeń:\n1) dobiera metody wybijania, oczyszczania i wykańczania odlewów;\n2) rozpoznaje maszyny i urządzenia do wybijania, oczyszczania i wykańczania odlewów;\n3) dobiera narzędzia oraz maszyny i urządzenia do ręcznego i mechanicznego wybijania,\noczyszczania i wykańczania odlewów;\n4) użytkuje urządzenia do ręcznego i mechanicznego wybijania odlewów z form oraz rdzeni\nz odlewów;\n5) użytkuje urządzenia do ręcznego i mechanicznego oczyszczania powierzchni odlewów oraz\nusuwania układów wlewowych, nadlewów i zalewek;\n6) dobiera metody naprawy odlewów w zależności od rodzaju wad odlewniczych;\n7) naprawia wady odlewów;\n8) dobiera metody zabezpieczania odlewów przed korozją;\n9) użytkuje urządzenia do pokrywania odlewów środkami zabezpieczającymi przed korozją;\n10) rozróżnia rodzaje obróbki cieplnej i cieplno-chemicznej odlewów;\n11) stosuje instrukcje przeprowadzania bieżących przeglądów i konserwacji maszyn i urządzeń\ndo wybijania, oczyszczania i wykańczania odlewów.\n4. Użytkowanie maszyn i urządzeń do przygotowania wsadu\nUczeń:\n1) rozpoznaje materiały wsadowe do topienia stopów żelaza i metali nieżelaznych oraz określa\nich zastosowanie;\n2) dobiera maszyny i urządzenia do rozładunku, składowania oraz transportu materiałów\nwsadowych;\n3) rozpoznaje czynności związane z wyładunkiem oraz składowaniem materiałów wsadowych;\n4) dobiera sposoby przygotowania materiałów wsadowych do topienia;\n5) użytkuje maszyny i urządzenia do przygotowania i odważania materiałów wsadowych;\n6) przygotowuje wsad do pieca zgodnie z recepturą;\n7) stosuje instrukcje przeprowadzania bieżących przeglądów i konserwacji maszyn i urządzeń\ndo przygotowania wsadu.\n36\n5. Użytkowanie pieców odlewniczych\nUczeń:\n1) rozpoznaje główne rodzaje stopów odlewniczych według określonych kryteriów;\n2) rozróżnia rodzaje pieców odlewniczych;\n3) określa etapy procesu topienia metali w piecach odlewniczych;\n4) rozróżnia rodzaje materiałów ogniotrwałych stosowanych w piecach odlewniczych;\n5) przygotowuje do pracy i uruchamia piece odlewnicze;\n6) dobiera narzędzia do obsługi pieców odlewniczych;\n7) wykonuje czynności związane z dozowaniem wsadu do pieca odlewniczego, usuwaniem\nżużla, pobieraniem ciekłego metalu do prób technologicznych;\n8) wykonuje czynności związane ze spustem ciekłego metalu;\n9) wykonuje czynności związane z zalewaniem form;\n10) kontroluje parametry pracy pieców odlewniczych;\n11) stosuje instrukcje przeprowadzania bieżących przeglądów i konserwacji maszyn i urządzeń\ndo topienia metali.\nMG.37 Organizacja i nadzorowanie procesu odlewniczego\n1. Prowadzenie procesu odlewniczego\nUczeń:\n1) rozpoznaje elementy schematu organizacyjnego zakładu odlewniczego;\n2) rozróżnia zadania komórek organizacyjnych zakładu odlewniczego;\n3) przydziela zadania pracownikom i nadzoruje ich wykonanie;\n4) sporządza zapotrzebowanie na urządzenia, przyrządy, narzędzia, materiały i surowce\nniezbędne w procesie produkcyjnym;\n5) dokonuje rozliczeń materiałowych;\n6) dobiera\nprzyrządy\nkontrolne\ndo\noceny\nstanu\ntechnicznego\noprzyrządowania\nodlewniczego, maszyn i urządzeń;\n7) dokonuje analizy procesu i podejmuje odpowiednie środki zaradcze w celu zapobiegania\npowstawaniu wad odlewów;\n8) stosuje\nprzepisy\nprawa\ndotyczące\nbezpieczeństwa\ni\nhigieny\npracy,\nochrony\nprzeciwpożarowej oraz ochrony środowiska w zakresie dotyczącym procesów odlewniczych.\n2. Przygotowywanie dokumentacji technologicznej i konstrukcyjnej procesów wytwarzania\nodlewów\nUczeń:\n1) rozróżnia elementy dokumentacji technologicznej odlewanych części maszyn oraz\nstosowane w niej oznaczenia;\n2) rozróżnia rodzaje naddatków uwzględnianych w dokumentacji technologicznej odlewanych\nczęści maszyn;\n3) dobiera, na podstawie norm, wartość skurczu odlewniczego, naddatków na obróbkę\nmechaniczną oraz naddatków technologicznych odlewanych części maszyn;\n4) dobiera płaszczyznę podziału odlewu oraz sposób doprowadzenia ciekłego metalu do wnęki\nformy;\n5) oblicza oraz dobiera elementy układu wlewowego;\n6) wykonuje rysunki surowych odlewów i form odlewniczych;\n7) planuje sposoby zalewania, wybijania, oczyszczania i wykańczania odlewów;\n8) dobiera elementy znormalizowane do zespołów modelowych, modeli i rdzennic;\n9) rozpoznaje w dokumentacji konstrukcyjnej elementy konstrukcji zespołów modelowych oraz\n37\noprzyrządowania odlewniczego do precyzyjnych metod odlewania;\n10) rozpoznaje w dokumentacji konstrukcyjnej elementy konstrukcyjne kokil i form\nciśnieniowych;\n11) dobiera główne i pomocnicze materiały formierskie oraz oblicza ich zawartość w zależności\nod rodzaju masy formierskiej;\n12) dobiera materiały do wykonywania pokryć ochronnych wnęki formy i powierzchni rdzeni;\n13) oblicza normę czasu pracy potrzebnego do wykonania formy lub rdzenia.\n3. Kontrola jakości procesów odlewniczych\nUczeń:\n1) rozróżnia właściwości technologiczne i wytrzymałościowe materiałów formierskich oraz mas\nformierskich i rdzeniowych;\n2) rozróżnia metody badania właściwości materiałów podstawowych i pomocniczych\nstosowanych w masach formierskich i rdzeniowych;\n3) klasyfikuje piaski formierskie na podstawie wyników badań;\n4) rozróżnia metody badania wytrzymałości, wilgotności, przepuszczalności, twardości i stopnia\nzagęszczenia mas formierskich i rdzeniowych;\n5) dobiera aparaturę i urządzenia do pomiaru parametrów mas formierskich, rdzeniowych,\nspoiw, piasków, lepiszcza;\n6) wykonuje badania laboratoryjne parametrów materiałów oraz mas formierskich\ni rdzeniowych;\n7) rozpoznaje i klasyfikuje wady odlewów i określa przyczyny ich powstawania;\n8) dobiera metody ujawniania zewnętrznych i wewnętrznych wad odlewów;\n9) dobiera aparaturę do przeprowadzania badań nieniszczących odlewów;\n10) wykonuje badania odlewów i ocenia ich jakość;\n11) dobiera metody kontroli wymiarów formy odlewniczej i rdzeni;\n12) wykonuje pomiary odlewów próbnych;\n13) rozróżnia właściwości technologiczne stopów odlewniczych;\n14) dobiera metody badania właściwości technologicznych stopów odlewniczych;\n15) wykonuje badania właściwości technologicznych stopów odlewniczych;\n16) przeprowadza próby technologiczne ciekłego metalu;\n17) wykonuje badania składu chemicznego stopów odlewniczych;\n18) dobiera urządzenia i przygotowuje zgłady metalograficzne do badań mikroskopowych;\n19) rozpoznaje strukturę stopów odlewniczych na podstawie atlasu metalograficznego;\n20) rozróżnia metody badań właściwości mechanicznych stopów odlewniczych;\n21) wykonuje badania właściwości mechanicznych stopów odlewniczych.\n3. WARUNKI REALIZACJI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE\nSzkoła podejmująca kształcenie w zawodzie technik odlewnik powinna posiadać następujące\npomieszczenia dydaktyczne:\n1) pracownię budowy i eksploatacji maszyn i urządzeń, wyposażoną w: stanowiska rysunkowe\n(jedno stanowisko dla jednego ucznia), modele brył geometrycznych, części maszyn,\ndokumentację techniczną, modele połączeń rozłącznych i nierozłącznych części maszyn,\nnormy\ndotyczące\nzasad\nwykonywania\nrysunku\ntechnicznego\noraz\nelementów\nznormalizowanych stosowanych w budowie maszyn, modele urządzeń i układów\nprzenoszenia napędów oraz systemów smarowania elementów maszyn, modele maszyn\ni urządzeń transportu wewnętrznego, dokumentację techniczną, instrukcje obsługi maszyn\ni urządzeń odlewniczych, modele i schematy sprężarek, wentylatorów, pomp, części maszyn\n38\nz różnymi postaciami zużycia, narzędzia do obróbki ręcznej i mechanicznej skrawaniem oraz\nnarzędzia monterskie i sprzęt kontrolno-pomiarowy, katalogi maszyn, urządzeń, materiałów\neksploatacyjnych;\n2) pracownię technik wytwarzania odlewów, wyposażoną w: zestawy prób gatunków drewna,\ntworzyw sztucznych, materiałów ogniotrwałych, stopów odlewniczych, próbek materiałów\ni mas formierskich (jeden zestaw dla czterech uczniów), odlewnicze zespoły modelowe,\nnarzędzia do ręcznego wykonywania form i rdzeni, modele i makiety maszyn i urządzeń\nodlewniczych do przygotowywania materiałów i mas formierskich, wykonywania form\ni rdzeni, topienia metali, oczyszczania i wykańczania odlewów, makiety form ciśnieniowych,\nkokil i form do odlewania odśrodkowego, modele urządzeń do przygotowania, dozowania\nmateriałów wsadowych, urządzenia do kontroli procesu wytopu, modele maszyn i urządzeń\ndo odlewania pod ciśnieniem, kokilowego oraz odśrodkowego, materiały, modele oraz\nurządzenia stosowane w odlewaniu precyzyjnym, dokumentacje technologiczne, przyrządy\ndo kontroli wymiarów form i rdzeni, zestawy odlewów z wadami odlewniczymi;\n3) pracownię mechanizacji i automatyzacji procesów wytwarzania odlewów, wyposażoną\nw: przyrządy do pomiaru wartości elektrycznych, elementy obwodów elektrycznych,\nmaszyny i aparaty elektryczne, osprzęt instalacji elektrycznych, elementy sterowania\npneumatycznego i hydraulicznego maszyn i urządzeń, modele manipulatorów i robotów\nprzemysłowych, programy specjalistyczne z zakresu automatycznej regulacji procesów\nodlewniczych,\nkontroli\njakości\noraz\nsterowania\nprocesami\ntechnologicznymi\ndo\nwykorzystania w szkolnej pracowni komputerowej;\n4) pracownię projektowania, wyposażoną w: stanowiska komputerowe dla uczniów (jedno\nstanowisko dla jednego ucznia), z pakietem programów biurowych oraz oprogramowaniem\ndo komputerowego wspomagania projektowania (Computer Aided Design), drukarki\ni plotery (jeden zestaw dla siedmiu uczniów), normy dotyczące rysunku technicznego oraz\nelementów znormalizowanych stosowanych w budowie oprzyrządowania odlewniczego;\n5) pracownię techniczną, wyposażoną w: próbki do badań właściwości mechanicznych\ni technologicznych metali i ich stopów, próbki do badań makroskopowych i mikroskopowych\nmetali i ich stopów, narzędzia do przygotowywania zgładów metalograficznych; mikroskopy\nmetalograficzne, przyrządy do wykonywania pomiarów długości i kąta części maszyn,\nuniwersalną maszynę wytrzymałościową; twardościomierze: Brinella, Rockwella, Vickersa;\nmłot Charpy’ego, przyrządy i aparaturę do badania właściwości mas formierskich\ni rdzeniowych, aparaturę do oznaczania zawartości węgla i siarki; defektoskopy, piec\nelektryczny komorowy z automatyczną regulacją i rejestracją temperatury, pirometry,\ntermometry cieczowe i termoelektryczne, przylgowe i zanurzeniowe; atlas struktur\nmetalograficznych;\n6) warsztaty szkolne, w których powinny być zorganizowane następujące stanowiska:\na) stanowiska do obróbki ręcznej metali oraz montażu i demontażu elementów maszyn\n(jedno stanowisko dla jednego ucznia), wyposażone w: stół ślusarski z imadłem, narzędzia\ndo obróbki ręcznej, przyrządy kontrolno-pomiarowe oraz narzędzia i przyrządy\nmonterskie, wyposażenie do mycia elementów maszyn i urządzeń,\nb) stanowiska do obróbki plastycznej metali (jedno stanowisko dla dwóch uczniów),\nwyposażone w: urządzenia i narzędzia do obróbki plastycznej,\nc) stanowiska do spawania metali (jedno stanowisko dla jednego ucznia), wyposażone\nw: stół spawalniczy z imadłem oraz wyciągiem gazów, urządzenia do spawania i cięcia\ngazowego, urządzenia do spawania elektrycznego elektrodą otuloną i w osłonie gazów,\nśrodki ochrony indywidualnej i zbiorowej,\nd) stanowiska do obróbki mechanicznej skrawaniem (jedno stanowisko dla dwóch uczniów),\nwyposażone w: tokarkę uniwersalną, frezarkę uniwersalną, szlifierkę do płaszczyzn,\n39\notworów i wałków, narzędzia skrawające, przyrządy i uchwyty obróbkowe, przyrządy\npomiarowe,\ne) stanowiska do przygotowania materiałów i mas formierskich (jedno stanowisko dla pięciu\nuczniów), wyposażone w: zasobniki, urządzenia do rozdrabniania, przesiewania i suszenia\nmateriałów formierskich, wagę o zakresie ważenia do 100 kg, mieszarki do przygotowania\nmas formierskich i rdzeniowych,\nf)\nstanowiska do ręcznego wykonywania form i rdzeni (jedno stanowisko dla jednego\nucznia), wyposażone w: stół, narzędzia do zagęszczania masy, wykańczania powierzchni\nwnęki formy oraz powierzchni rdzeni, urządzenia do suszenia rdzeni (jedno urządzenie dla\ndziesięciu uczniów),\ng) stanowiska do mechanicznego wykonywania form i rdzeni (jedno stanowisko dla pięciu\nuczniów), wyposażone w: maszyny formierskie i rdzeniarskie, masy formierskie\ni rdzeniowe, narzędzia i przyrządy formierskie oraz narzędzia pomocnicze,\nh) stanowiska do wykonywania form metodami specjalnymi (jedno stanowisko dla jednego\nucznia), wyposażone w: stół, oprzyrządowanie do wykonywania form metodami\nspecjalnymi, masy ceramiczne, piece do wytapiania wosku oraz wypalania form,\ni)\nstanowiska do wybijania i oczyszczania odlewów (jedno stanowisko dla pięciu uczniów),\nwyposażone w: urządzenia i narzędzia do wybijania odlewów z form oraz usuwania rdzeni,\nobcinania układów wlewowych, nadlewów i zalewek, urządzenia i narzędzia do\noczyszczania odlewów,\nj)\nstanowiska do wykonywania odlewów w formach metalowych (jedno stanowisko dla\npięciu uczniów), wyposażone w: kokilarki, maszyny do odlewania pod ciśnieniem\ni urządzenia do odlewania odśrodkowego,\nk) stanowiska do przygotowania materiałów wsadowych i obsługi pieców odlewniczych\n(jedno stanowisko dla pięciu uczniów), wyposażone w: urządzenia do rozdrabniania,\nważenia i dozowania materiałów wsadowych, urządzenia, przyrządy i narzędzia do\npomiaru parametrów pracy pieców odlewniczych, pobierania próbek ciekłego metalu,\nnarzędzia do transportu ciekłego metalu i zalewania form, piec odlewniczy, środki do\nzabezpieczania oraz naprawy łyżek i kadzi odlewniczych;\nl)\nponadto każde stanowisko powinno być wyposażone w: instrukcje obsługi maszyn\ni urządzeń, dokumentacje techniczne maszyn i urządzeń odlewniczych, środki ochrony\nindywidualnej i zbiorowej.\nKształcenie\npraktyczne\nmoże\nodbywać\nsię\nw:\npracowniach\ni\nwarsztatach\nszkolnych,\nprzedsiębiorstwach wytwarzających odlewy oraz innych podmiotach stanowiących potencjalne\nmiejsce zatrudnienia absolwentów szkół kształcących w zawodzie.\nSzkoła organizuje praktyki zawodowe w podmiocie zapewniającym rzeczywiste warunki pracy\nwłaściwe dla nauczanego zawodu w wymiarze 8 tygodni (320 godzin).\n4. MINIMALNA LICZBA GODZIN KSZTAŁCENIA ZAWODOWEGO1)\n1) W szkole liczbę godzin kształcenia zawodowego należy dostosować do wymiaru godzin określonego w przepisach\nw sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół, przewidzianego dla kształcenia zawodowego w danym\nEfekty kształcenia wspólne dla wszystkich zawodów oraz efekty\nkształcenia wspólne dla zawodów w ramach obszaru mechanicznego\ni górniczo-hutniczego, stanowiące podbudowę do kształcenia w\nzawodzie lub grupie zawodów\n430 godz.\nMG.06 Użytkowanie maszyn i urządzeń odlewniczych\n610 godz.\nMG.37 Organizacja i nadzorowanie procesu odlewniczego\n150 godz.\n40\ntypie szkoły, zachowując minimalną liczbę godzin wskazanych w tabeli odpowiednio dla efektów kształcenia:\nwspólnych dla wszystkich zawodów i wspólnych dla zawodów w ramach obszaru kształcenia, stanowiących\npodbudowę do kształcenia w zawodzie lub grupie zawodów oraz właściwych dla kwalifikacji wyodrębnionych\nw zawodzie.","answer":"D","answer_text":null,"solution":null,"image":"img/informator-egzamin-zawodowy-technik-odlewnik-2017/zad-P11.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Egzamin zawodowy · Informator zawodowy · 2017","subject_label":"egzamin-zawodowy","category_label":"Informator zawodowy","text_html":"<p>Przykładowe zadanie 11.<br>Który z wymienionych w tabeli czujników należy zastosować do ciągłego pomiaru temperatury<br>ciekłego staliwa?<br>A. Fe-CuNi<br>B. NiCr-NiAl<br>C. PtRh10-Pt<br>D. PtRh18-PtRh6<br>Odpowiedź prawidłowa: D.<br>Rodzaj<br>czujnika<br>Tmax/oC<br>praca ciągła<br>praca<br>krótkotrwała<br>Fe-CuNi<br>700<br>1200<br>NiCr-NiAl<br>1000<br>1370<br>PtRh10-Pt<br>1200<br>1760<br>PtRh18-PtRh6<br>1600<br>1820<br>14</p>\n<ol><li>Przykład zadania do części praktycznej egzaminu dla wybranych umiejętności z kwalifikacji</li></ol>\n<p>MG.06 Użytkowanie maszyn i urządzeń odlewniczych<br>Wykonaj formę odlewniczą wykorzystując jednolitą masę formierską na osnowie piaskowej<br>kwarcowej. Do formowania zastosuj model dzielony ze znakami rdzeniowymi. Formę wykonaj<br>ręcznie, za pomocą narzędzi dostępnych na stanowisku formierskim. Gotowa masa oraz rdzeń<br>znajdują się na stanowisku.<br>Dobrana wielkość skrzynek formierskich powinna zapewnić położenie modelu w formie zgodnie<br>wymiarami podanymi w Tabeli 1: „Odległości pomiędzy modelami, a elementami formy w mm”.<br>Założone odległości sprawdzaj na bieżąco za pomocą wybranego narzędzia pomiarowego.<br>Tabela 1. Odległości pomiędzy modelami a elementami formy w mm<br>Po wykonaniu obu połówek formy, wykonaniu ewentualnych drobnych napraw oraz osadzeniu<br>rdzenia w dolnej połówce formy, zgłoś przez podniesienie ręki gotowość do oceny przygotowane<br>elementy formy. Po wykonanej ocenie złóż i obciąż formę i przygotuj ją do zalania ciekłym<br>metalem.<br>Przygotuj na stanowisku ważenia materiały wsadowe do wytopu 5 kg brązu cynowego CuSn10 (B10)<br>w piecu elektrycznym tyglowym.<br>Załaduj materiały wsadowe do tygla umieszczonego w piecu, stosując zasady obowiązujące przy<br>wypełnianiu tygla oraz zasady bezpieczeństwa i higieny pracy. Pozostaw w osobnych zasobnikach,<br>obok załadowanego tygla, te materiały wsadowe, które należy dodać do pieca po roztopieniu<br>części wsadu:</p>\n<ul><li>w trakcie wytopu, po stopieniu się części wsadu - I zasobnik,</li><li>krótko przed spustem - II zasobnik.</li></ul>\n<p>Masa<br>surowego<br>odlewu<br>[kg]<br>a<br>b<br>c<br>d<br>e<br>f<br>między<br>górną<br>powierzchnią<br>modelu,<br>a górną<br>powierzchnią<br>formy<br>między<br>dolną<br>powierzchnią<br>modelu,<br>a dolną<br>powierzchnią<br>formy<br>Miedzy<br>modelem,<br>a ścianką<br>skrzynki<br>formierskiej<br>między<br>wlewem,<br>a ścianką<br>skrzynki<br>formierskiej<br>między<br>modelami<br>między modelem,<br>a wlewem<br>rozprowadzającym<br>do 5<br>5 - 10<br>40<br>50<br>40<br>50<br>30<br>40<br>30<br>40<br>30<br>40<br>30<br>30<br>15<br>Po stopieniu wszystkich składników, bezpośrednio przed spustem przeprowadź pomiar<br>temperatury ciekłego metalu.<br>Wypełnij formularz „Metryka wytopu brązu CuSn10 (B10)”. Masę potrzebnych do wytopu<br>materiałów oblicz na podstawie tabeli „Namiar materiałów wsadowych do wytopu 5 kg CuSn10<br>(B10)” (+/- 0,1 kg).<br>Namiar materiałów wsadowych do wytopu 10 kg brązu CuSn10 (B10)<br>Metryka wytopu 5 kg brązu CuSn10 (B10)<br>Zadanie wykonaj na przygotowanym stanowisku pracy, wyposażonym w niezbędne do wykonania<br>zadania materiały, narzędzia i sprzęt. Podczas wykonywania zadania przestrzegaj zasad organizacji<br>pracy, bezpieczeństwa i higieny pracy i przeciwpożarowych oraz ochrony środowiska. Zastosuj<br>niezbędne środki ochrony indywidualnej.<br>Czas przeznaczony na wykonanie zadania wynosi 180 minut.<br>Ocenie podlegać będzie 6 rezultatów:<br> dolna i górna połówka formy;<br> złożona forma przygotowana do zalania ciekłym metalem;<br> metryka wytopu brązu B10;<br> przygotowany wsad;<br> stopiony metal przygotowany do zalania formy;<br>materiał wsadowy<br>masa<br>miedź<br>9<br>cyna<br>1<br>CuP10<br>0,06<br>Masa wytopu<br>Materiały wsadowe<br>rodzaj<br>masa<br>miedź<br>cyna<br>CuP10<br>16<br> zalana forma.<br>Kryteria oceniania zadania praktycznego będą uwzględniać:<br> odległość modelu w formie zgodna z normatywem w obu częściach formy;<br> właściwe umieszczenie rdzenia w formie;<br> jakość powierzchni wnęki odtwarzającej kształt odlewu;<br> jednorodność ubicia masy formierskiej w obu częściach formy;<br> kształt zbiornika wlewowego i przelewowego w górnej części formy;<br> kształt i wymiary wlewów doprowadzających;<br> sposób zabezpieczenia formy przed otwarciem podczas zalewania ciekłym metalem;<br> prawidłowość wyników obliczeń składników wsadu wpisanych do metryki wytopu;<br> prawidłowość odważenia składników wsadu znajdujących się w tyglu oraz w zasobnikach;<br> poprawność ułożeniu wsadu w tyglu pieca elektrycznego zgodnie z obowiązującymi<br>zasadami;<br> zachowanie porządku na stanowisku egzaminacyjnym;<br> oceniany będzie także przebieg wykonania zadania, na przykład: sposób zabezpieczenia<br>modelu przed przywieraniem do niego masy formierskiej, sposób naniesienia i zagęszczanie<br>masy na modelu, umieszczanie podczas wytopu pozostałych składników do tygla, określenie<br>temperatury metalu przed spustem.<br>Umiejętności sprawdzane zadaniem praktycznym:</p>\n<ol><li>Użytkowanie maszyn i urządzeń do wykonywania odlewów w formach jednorazowych, trwałych</li></ol>\n<p>i półtrwałych</p>\n<ol><li>rozróżnia rodzaje i elementy modeli odlewniczych, rdzennic i skrzynek formierskich</li></ol>\n<p>stosowanych do wykonywania odlewów w formach jednorazowych;</p>\n<ol><li>dobiera narzędzia i przyrządy do wykonywania form jednorazowych i rdzeni;</li><li>wykonuje ręcznie formy jednorazowe i rdzenie różnymi metodami;</li><li>wykonuje czynności związane z wykańczaniem wnęki formy jednorazowej oraz powierzchni</li></ol>\n<p>rdzeni;</p>\n<ol><li>kontroluje jakość wykonanych form jednorazowych i rdzeni;</li><li>składa i przygotowuje formy jednorazowe do zalania;</li><li>użytkuje urządzenia do ręcznego zalewania form.</li><li>Użytkowanie maszyn i urządzeń do przygotowania wsadu</li><li>rozpoznaje materiały wsadowe do topienia stopów żelaza i metali nieżelaznych oraz określa</li></ol>\n<p>ich zastosowanie;</p>\n<ol><li>użytkuje maszyny i urządzenia do przygotowania i odważania materiałów wsadowych;</li><li>przygotowuje wsad do pieca zgodnie z recepturą.</li><li>Użytkowanie pieców odlewniczych</li><li>rozpoznaje główne rodzaje stopów odlewniczych według określonych kryteriów;</li><li>rozróżnia rodzaje pieców odlewniczych;</li><li>dobiera narzędzia do obsługi pieców odlewniczych;</li></ol>\n<p>17</p>\n<ol><li>wykonuje czynności związane z dozowaniem wsadu do pieca odlewniczego, usuwaniem</li></ol>\n<p>żużla, pobieraniem ciekłego metalu do prób technologicznych;</p>\n<ol><li>wykonuje czynności związane ze spustem ciekłego metalu;</li><li>wykonuje czynności związane z zalewaniem form.</li></ol>\n<p>Inne zadania praktyczne z zakresu kwalifikacji MG.06 Użytkowanie maszyn i urządzeń<br>odlewniczych mogą dotyczyć:<br> wykonywania form odlewniczych w dwóch skrzynkach z obieraniem, luźną częścią, tzw.<br>”sztuczką”, z modeli z odejmowanymi częściami, na fałszywce;<br> wykonywania form odlewniczych w trzech skrzynkach;<br> wykonywanie form odlewniczych w skrzynkach usuwalnych;<br> wykonywania form odlewniczych w gruncie: otwartych, pod skrzynką, z użyciem modeli<br>i wzorników;<br> wykonywania form odlewniczych metodą pełnej formy;<br> wykonywania form odlewniczych na maszynach formierskich;<br> wykonywania form odlewniczych z mas szybkowiążących i samoutwardzalnych;<br> wykonywania form skorupowych;<br> wykonywanie form do odlewania metodą wytapianych modeli;<br> wykonywanie form odlewniczych do odlewania metodą Shawa;<br> ręcznego wykonywania rdzeni w różnego rodzaju rdzennicach;<br> maszynowego wykonywania rdzeni metodą cold-box i hot-box;<br> przygotowania metalowej formy odlewniczej (kokili) do pracy i wykonania odlewu<br>kokilowego;<br> przygotowania maszyny do odlewnia pod ciśnieniem do pracy oraz wykonanie odlewu;<br> ręcznego wybijania odlewów z form;<br> maszynowego wybicia odlewów z form odlewniczych przy użyciu np: krat wibracyjnych;<br> usunięcia rdzeni z odlewów na maszynach wibracyjnych;<br> oddzielenia układu wlewowego i nadlewek z odlewu ręcznie lub przy użyciu narzędzi;<br> wykańczania powierzchni odlewów w bębnach obrotowych lub wibracyjnych;<br> usuwania zalewek obróbka ścierną;<br> wykonania obróbki cieplnej lub cieplno-chemicznej odlewu;<br> usunięcia wad odlewów;<br> zabezpieczenia oczyszczonej powierzchni odlewów przed korozją;<br> ułożenia w magazynie materiałów wsadowych o różnej postaci, składzie chemicznym,<br>właściwościach;<br> rozdrobnienia materiałów wsadowych w celu uzyskania odpowiedniej kawałkowości<br>z użyciem maszyn i urządzeń do rozdrabniania;<br> oczyszczenia i konserwacji użytkowanych przy przygotowaniu wsadu maszyn i urządzeń;<br> wykonania wymurówki tygla niewielkiego pieca indukcyjnego;<br> przygotowaniu<br>(dobraniu,<br>ewentualnym<br>zabezpieczeniu<br>odpowiednim<br>pokryciem<br>18<br>i wysuszeniu) łyżek odlewniczych do pobierania próbek ciekłego metalu w trakcie wytopu lub<br>narzędzi do wykonania innych zabiegów metalurgicznych;<br> kontroli przebiegu procesu topienia, np. pomiar temperatury termoparą zanurzeniową,<br>pirometrem optycznym, uzbrojenie termopary zanurzeniowej w odpowiedni czujnik<br>temperatury i przygotowanie termopary do pomiaru temperatury, kontrola parametrów<br>pracy laboratoryjnego pieca elektrycznego;<br> kontrolowania składu chemicznego stopu odlewniczego np. pobranie próbki do badań<br>laboratoryjnych, analiza składu chemicznego próbek pobranych z pieca w trakcie wytopu,<br>oceny stopnia zużycia wyłożenia ogniotrwałe.<br>19<br>Kwalifikacja K2<br>MG.37 Organizacja i nadzorowanie procesu odlewniczego</p>\n<ol><li>Przykłady zadań do części pisemnej egzaminu dla wybranych umiejętności z kwalifikacji MG.37</li></ol>\n<p>Organizacja i nadzorowanie procesu odlewniczego<br>1.1. Prowadzenie procesu odlewniczego<br>Umiejętność 2) rozróżnia zadania komórek organizacyjnych zakładu odlewniczego, na przykład:<br> rozróżnia zadania działu kontroli technicznej, działu technologicznego, działu planowania;<br> rozróżnia kompetencje poszczególnych komórek organizacyjnych zakład odlewniczego.<br>Przykładowe zadanie 1.<br>Zgodnie<br>ze<br>schematem<br>organizacyjnym,<br>naprawa<br>zmechanizowanej<br>linii<br>formierskiej<br>na wydziale formierni powinna zostać wykonana przez pracowników Działu<br>A. Inwestycji.<br>B. Technologicznego.<br>C. Głównego Mechanika.<br>D. Gospodarki Narzędziowej.<br>Odpowiedź prawidłowa: C.<br>20<br>Umiejętność 4) sporządza zapotrzebowanie na urządzenia, przyrządy, narzędzia, materiały<br>i surowce niezbędne w procesie produkcyjnym, na przykład:<br> sporządza<br>zapotrzebowanie<br>na<br>urządzenia,<br>przyrządy<br>i<br>narzędzia,<br>niezbędne<br>w procesie produkcyjnym w odlewni;<br> sporządza zapotrzebowanie na materiały i surowce niezbędne do wykonania odlewu.<br>Przykładowe zadanie 2.<br>Dziennie formiernia zużywa 2500 kg masy formierskiej przymodelowej o składzie podanym<br>w tabeli. Oblicz ile należy zamówić dekstryny, aby utworzyć 5-dniowy zapas?<br>A. 25 kg<br>B. 75 kg<br>C. 125 kg<br>D. 250 kg<br>Odpowiedź prawidłowa: C.<br>Umiejętność 5) dokonuje rozliczeń materiałowych, na przykład:<br> sporządza bilans materiałowy dla technologii stosowanych w odlewni;<br> rozlicza zużycie materiałów w procesach odlewniczych.<br>Przykładowe zadanie 3.<br>Formiernia wykonuje na jednej zmianie 200 form. Formy te są zalewane ciekłym metalem na tej<br>samej zmianie. Ciężar odlewu w skrzynce wraz z układem wlewowym wynosi 15 kg. Masa<br>formierska w formie waży 30 kg. Każdy odlew jest rdzeniowany jednym rdzeniem. W której<br>kolumnie tabeli zapisano poprawnie sporządzony dzienny bilans zużytych materiałów przez<br>wydział odlewni pracującej w systemie dwuzmianowym?<br>Odpowiedź prawidłowa: B.<br>Rodzaj masy<br>Osnowa masy<br>Materiał wiążący<br>Dodatki<br>Masa przymodelowa<br>na formy zalewane<br>w stanie wilgotnym<br>Piasek kwarcowy<br>Bentonit gat. II<br>Pył węgla<br>kamiennego<br>Dekstryna<br>Udział składnika w masie w % ciężarowych<br>84%<br>10%<br>5%<br>1%<br>Materiał<br>Dzienne zużycie<br>A.<br>B.<br>C.<br>D.<br>Ciekły metal, kg<br>3000<br>6000<br>3000<br>6000<br>Rdzenie, szt.<br>200<br>400<br>400<br>200<br>Masa formierska, kg<br>6000<br>12000<br>6000<br>12000<br>21<br>1.2. Przygotowywanie dokumentacji technologicznej i konstrukcyjnej procesów wytwarzania<br>odlewów<br>Umiejętność 1) rozróżnia elementy dokumentacji technologicznej odlewanych części maszyn oraz<br>stosowane w niej oznaczenia, na przykład:<br> rozróżnia elementy dokumentacji technologicznej odlewanych części maszyn;<br> rozróżnia oznaczenia stosowane w dokumentacji technologicznej odlewów.<br>Przykładowe zadanie 4.<br>Który opis, odnoszący się do wykonania formy odlewniczej, wynika z zamieszczonego rysunku?<br>A. Do wykonania formy należy użyć masy formierskiej jednolitej.<br>B. Rdzeń dolny oznaczony cyfrą 4 ma zostać sklejony z rdzeniem podwieszanym.<br>C. Odpowietrzenie dolnej połówki formy będzie realizowane poprzez otwór o średnicy<br>5 mm, wykonany w osi rdzenia oznaczonego cyfrą 4.<br>D. Do odpowietrzenia dolnej połówki formy należy wykonać 25 nakłuć o średnicy 3 mm<br>i głębokości 100 mm na powierzchni o średnicy 200 mm.<br>Odpowiedź prawidłowa: D.<br>22<br>Umiejętność 2) rozróżnia rodzaje naddatków uwzględnianych w dokumentacji technologicznej<br>odlewanych części maszyn, na przykład:<br> klasyfikuje naddatki stosowane w dokumentacji technologicznej odlewów;<br> wskazuje naddatki na obróbkę skrawaniem w dokumentacji technologicznej odlewu;<br> wskazuje w dokumentacji technologicznej naddatki związane z technologią wykonania<br>odlewu.<br>Przykładowe zadanie 5.<br>Na rysunku koncepcji surowego odlewu, jeden z naddatków technologicznych został oznaczony<br>cyfrą<br>A. 1<br>B. 2<br>C. 3<br>D. 4<br>Odpowiedź prawidłowa: C.<br>Umiejętność 10) rozpoznaje w dokumentacji konstrukcyjnej elementy konstrukcyjne kokil<br>i form ciśnieniowych, na przykład:<br> rozpoznaje w dokumentacji konstrukcyjnej elementy budowy kokil;<br> rozpoznaje w dokumentacji konstrukcyjnej elementy budowy form ciśnieniowych.<br>23<br>Przykładowe zadanie 6.<br>Jaką literą oznaczono wypychacz na rysunku kokili do odlewania wirnika?<br>Odpowiedź prawidłowa: C.<br>1.3. Kontrola jakości procesów odlewniczych<br>Umiejętność 4) rozróżnia metody badania wytrzymałości, wilgotności, przepuszczalności,<br>twardości i stopnia zagęszczenia mas formierskich i rdzeniowych, na przykład:<br> rozróżnia aparaturę laboratoryjną stosowana w różnych metodach badań własności mas<br>formierskich i rdzeniowych;<br> rozróżnia metody badań mas formierskich i rdzeniowych na podstawie opisu;<br> określa zastosowanie<br>aparatury<br>laboratoryjnej<br>do<br>badań<br>właściwości<br>mas<br>formierskich i rdzeniowych.<br>Przykładowe zadanie 7.<br>Przy pomocy<br>przedstawionego<br>na rysunku aparatu do badania mas formierskich<br>wykonuje się pomiary<br>A. osypliwości masy.<br>B. wilgotności masy.<br>C. temperatury<br>mięknienia<br>piasku<br>powleczonego.<br>D. wytrzymałości<br>na<br>rozciąganie<br>w podwyższonej temperaturze.<br>Odpowiedź prawidłowa: D.<br>24<br>Umiejętność 7) rozpoznaje i klasyfikuje wady odlewów i określa przyczyny ich powstawania, na<br>przykład:<br> rozpoznaje wady odlewów;<br> klasyfikuje wady odlewów;<br> określa przyczyny powstawania wad odlewniczych.<br>Przykładowe zadanie 8.<br>Jaką nazwą określamy wskazaną strzałką na rysunku wadę odlewniczą, będącą nieregularną<br>naroślą na powierzchni odlewu, utworzoną z metalu lub metalu i materiału formierskiego?<br>A. Blizną.<br>B. Strupem.<br>C. Rakowatością.<br>D. Ospowatością.<br>Odpowiedź prawidłowa: B.<br>Umiejętność 20) rozróżnia metody badań właściwości mechanicznych stopów odlewniczych, na<br>przykład:<br> rozróżnia metody badań własności technologicznych i wytrzymałościowych;<br> określa zastosowanie poszczególnych metod badania właściwości mechanicznych stopów<br>odlewniczych;<br> rozpoznaje metody badań właściwości mechanicznych stopów odlewniczych<br> na podstawie opisu badania.<br>Przykładowe zadanie 9.<br>Jaka metoda badań własności mechanicznych pozwala na określenie wartości granicy<br>plastyczności stopu odlewniczego?<br>A. Zmęczeniowa próba zginania.<br>B. Statyczna próba rozciągania.<br>C. Próba przeginania.<br>D. Próba udarności.<br>Odpowiedź prawidłowa: B.<br>25</p>\n<ol><li>Przykład zadania do części praktycznej egzaminu dla wybranych umiejętności z kwalifikacji</li></ol>\n<p>MG.37 Organizacja i nadzorowanie procesu odlewniczego<br>Opracuj rysunek koncepcji technologicznej odlewania kołnierza żeliwnego na podstawie rysunku<br>PS-K-0 2012. Dobierz masy, które należy wykorzystać do wykonania form na podstawie receptur<br>mas formierskich i rdzeniowych. Dobierz z norm naddatki na obróbkę skrawaniem, wielkość<br>znaków rdzeniowych, wymiary układu wlewowego. Uzupełnij Kartę Technologiczną Odlewni.<br>Formy mają być wykonane z mas wilgotnych, a rdzenie z mas do utwardzania CO2. Formy i rdzenie<br>mają być wykonane ręcznie. Rdzennica i model będą wykonane z drewna. Przy wykonaniu<br>form należy zastosować masy przymodelowe. W jednej formie jednocześnie formowane będą dwa<br>modele. Formy będą zalewane ręcznie, łyżką odlewniczą. Do obliczeń należy przyjąć następujące<br>dane: skurcz odlewniczy 1%, ciężar właściwy żeliwa szarego 7,2 g/cm3, klasa dokładności odlewu<br>II. Odlewnia dysponuje niezbędnymi narzędziami i urządzeniami do wybijania, oczyszczania<br>i wykańczania odlewów.<br>RECEPTURY MAS FORMIERSKICH I RDZENIOWYCH<br>Symbol<br>masy<br>Rodzaj masy<br>Osnowa<br>Spoiwo<br>Dodatki<br>Mf1<br>Masa jednolita wypełniająca<br>do form wilgotnych<br>masa używana<br>57 - 94%, piasek<br>kwarcowy do 30%<br>bentonit do 10%<br>pył węgla<br>kamiennego do<br>0,9%, dekstryna<br>do 0,3%<br>Mf 2<br>Masa przymodelowa<br>syntetyczna do form<br>wilgotnych<br>piasek kwarcowy<br>do 95%<br>bentonit do 10%<br>pył węgla<br>kamiennego do<br>5%, dekstryna do<br>0,8%<br>Mf3<br>Masa przymodelowa<br>syntetyczna do form<br>suszonych<br>masa używana 45</p>\n<ul><li>93%, piasek</li></ul>\n<p>kwarcowy do 34%<br>bentonit do 10%<br>Mr 1<br>Masy syntetyczne na rdzenie<br>Masa używana<br>2078%, piasek<br>półtłusty do 60%,<br>piasek tłusty do<br>20%<br>Ług posiarczynowy<br>do 2%<br>Trociny do 20%, pył<br>koksowy do 6%,<br>grafit do 3%<br>Mr 2<br>Masa utwardzana CO2<br>masa używana do<br>60%, piasek kwar-<br>cowy do 95%<br>Bentonit do 10%,<br>szkło wodne do<br>10%<br>NaOH do 1%, nafta<br>do 1%<br>26<br>27<br>28<br>Czas przeznaczony na wykonanie zadania wynosi 180 minut.<br>Ocenie podlegać będą 2 rezultaty:<br> rysunek koncepcji technologicznej odlewania kołnierza żeliwnego;<br> karta technologiczna odlewni.<br>Kryteria oceniania wykonania zadania praktycznego będą uwzględniać:<br> zgodność wielkości naddatków technologicznych dla odlewu kołnierza z wartościami<br>określonymi w normach;<br> sposób doboru płaszczyzny podziału modelu;<br> zgodność wysokości znaków rdzeniowych z wartościami określonymi w normach dla tej<br>wielkości odlewów;<br> wymiary dobranych elementów układu wlewowego;<br> zgodność kolorów użytych do oznaczania naddatków technologicznych, płaszczyzny podziału<br>formy, rdzenia z zasadami obowiązującymi w rysunku odlewniczym;<br> prawidłowość danych wpisanych do Karty technologicznej odlewni.<br>Umiejętności sprawdzane zadaniem praktycznym:</p>\n<ol><li>Przygotowywanie dokumentacji technologicznej i konstrukcyjnej procesów wytwarzania odlewów</li><li>dobiera, na podstawie norm wartość skurczu odlewniczego, naddatków na obróbkę</li></ol>\n<p>mechaniczną oraz naddatków technologicznych odlewanych części maszyn;</p>\n<ol><li>dobiera płaszczyznę podziału odlewu oraz sposób doprowadzenia ciekłego metalu</li></ol>\n<p>do wnęki formy;</p>\n<ol><li>oblicza oraz dobiera elementy układu wlewowego;</li><li>wykonuje rysunki surowych odlewów i form odlewniczych;</li><li>planuje sposoby zalewania, wybijania, oczyszczania i wykańczania odlewów.</li><li>dobiera główne i pomocnicze materiały formierskie oraz oblicza ich zawartość</li></ol>\n<p>w zależności od rodzaju masy formierskiej.<br>Inne zadania praktyczne z zakresu kwalifikacji MG.37 Organizacja i nadzorowanie procesu<br>odlewniczego mogą dotyczyć:<br> sporządzenia<br>zapotrzebowania<br>na<br>urządzenia,<br>przyrządy,<br>narzędzia,<br>materiały<br>i surowce niezbędne w procesie produkcyjnym dla wykonania określonej partii odlewów;<br> wykonania rozliczeń materiałowych po wykonaniu określonej partii odlewów;<br> doboru sprzętu kontrolno-pomiarowego do oceny stanu technicznego oprzyrządowania<br>odlewniczego, maszyn i urządzeń odlewniczych;<br> rozpoznawania wad odlewów oraz planowania sposobu ich zapobiegania;<br> wykonania rysunku formy odlewniczej jednorazowej oraz formy metalowej - kokili;<br> doboru elementów znormalizowanych użytych w budowie zespołów modelowych, modeli<br>i rdzennic;<br> doboru<br>głównych<br>i<br>pomocniczych<br>materiałów<br>formierskich<br>oraz<br>obliczania<br>ich zawartości w zależności od rodzaju masy formierskiej i rdzeniowej;<br>29<br> doboru<br>materiałów<br>do<br>wykonywania<br>pokryć<br>ochronnych<br>wgłębienia<br>formy<br>i powierzchni rdzeni;<br> doboru parametrów suszenia form i rdzeni oraz temperatury utwardzania form<br>skorupowych, wypalania form ceramicznych, suszenia form gipsowych;<br> obliczania norm czasu pracy potrzebnego do wykonania formy lub rdzenia;<br> doboru składu mieszanek stosowanych do wykonania modeli wytapianych;<br> doboru sposobu zalewania, wybijania, oczyszczania i wykańczania odlewów wykonanych<br>metodami odlewania precyzyjnego;<br> wykonywania badan laboratoryjnych mas formierskich i rdzeniowych;<br> ujawniania zewnętrznych i wewnętrznych wad odlewów;<br> wykonywania badania odlewów i oceny ich jakości;<br> wykonywania pomiarów odlewów próbnych;<br> wykonywania badań właściwości technologicznych stopów odlewniczych;<br> przeprowadzania prób technologicznych ciekłego metalu;<br> wykonywania badań składu chemicznego stopów odlewniczych,<br> wykonywania badań właściwości mechanicznych stopów odlewniczych.<br>30<br>PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE<br>PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TECHNIK ODLEWNIK- 311705.</p>\n<ol><li>CELE KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE</li></ol>\n<p>Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie technik odlewnik powinien być przygotowany do<br>wykonywania następujących zadań zawodowych:</p>\n<ol><li>wykonywania odlewów różnymi metodami;</li><li>przygotowania materiałów wsadowych oraz topienia stopów metali w piecach odlewniczych;</li><li>prowadzenia dokumentacji technicznej procesów wytwarzania odlewów;</li><li>kontrolowania jakości wytwarzanych odlewów;</li><li>organizowania i kontroli procesów produkcyjnych.</li><li>EFEKTY KSZTAŁCENIA</li></ol>\n<p>Do wykonywania wyżej wymienionych zadań zawodowych niezbędne jest osiągnięcie zakładanych<br>efektów kształcenia na które składają się:</p>\n<ol><li>Efekty kształcenia wspólne dla wszystkich zawodów</li></ol>\n<p>(BHP). Bezpieczeństwo i higiena pracy<br>Uczeń:</p>\n<ol><li>rozróżnia pojęcia związane z bezpieczeństwem i higieną pracy, ochroną przeciwpożarową,</li></ol>\n<p>ochroną środowiska i ergonomią;</p>\n<ol><li>rozróżnia zadania i uprawnienia instytucji oraz służb działających w zakresie ochrony pracy</li></ol>\n<p>i ochrony środowiska w Polsce;</p>\n<ol><li>określa prawa i obowiązki pracownika oraz pracodawcy w zakresie bezpieczeństwa i higieny</li></ol>\n<p>pracy;</p>\n<ol><li>przewiduje zagrożenia dla zdrowia i życia człowieka oraz mienia i środowiska związane</li></ol>\n<p>z wykonywaniem zadań zawodowych;</p>\n<ol><li>określa zagrożenia związane z występowaniem szkodliwych czynników w środowisku pracy;</li><li>określa skutki oddziaływania czynników szkodliwych na organizm człowieka;</li><li>organizuje stanowisko pracy zgodnie z obowiązującymi wymaganiami ergonomii, przepisami</li></ol>\n<p>bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska;</p>\n<ol><li>stosuje środki ochrony indywidualnej i zbiorowej podczas wykonywania zadań zawodowych;</li><li>przestrzega zasad bezpieczeństwa i higieny pracy oraz stosuje przepisy prawa dotyczące</li></ol>\n<p>ochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska;</p>\n<ol><li>udziela pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy oraz w stanach</li></ol>\n<p>zagrożenia zdrowia i życia.<br>(PDG). Podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej<br>Uczeń:</p>\n<ol><li>stosuje pojęcia z obszaru funkcjonowania gospodarki rynkowej;</li><li>stosuje przepisy prawa pracy, przepisy prawa dotyczące ochrony danych osobowych oraz</li></ol>\n<p>przepisy prawa podatkowego i prawa autorskiego;<br>31</p>\n<ol><li>stosuje przepisy prawa dotyczące prowadzenia działalności gospodarczej;</li><li>rozróżnia przedsiębiorstwa i instytucje występujące w branży i powiązania między nimi;</li><li>analizuje działania prowadzone przez przedsiębiorstwa funkcjonujące w branży;</li><li>inicjuje wspólne przedsięwzięcia z różnymi przedsiębiorstwami z branży;</li><li>przygotowuje dokumentację niezbędną do uruchomienia i prowadzenia działalności</li></ol>\n<p>gospodarczej;</p>\n<ol><li>prowadzi korespondencję związaną z prowadzeniem działalności gospodarczej;</li><li>obsługuje urządzenia biurowe oraz stosuje programy komputerowe wspomagające</li></ol>\n<p>prowadzenie działalności gospodarczej;</p>\n<ol><li>planuje i podejmuje działania marketingowe prowadzonej działalności gospodarczej;</li><li>planuje działania związane z wprowadzaniem innowacyjnych rozwiązań;</li><li>stosuje zasady normalizacji;</li><li>optymalizuje koszty i przychody prowadzonej działalności gospodarczej.</li></ol>\n<p>(JOZ). Język obcy ukierunkowany zawodowo<br>Uczeń:</p>\n<ol><li>posługuje się zasobem środków językowych (leksykalnych, gramatycznych, ortograficznych</li></ol>\n<p>oraz fonetycznych), umożliwiających realizację zadań zawodowych;</p>\n<ol><li>interpretuje wypowiedzi dotyczące wykonywania typowych czynności zawodowych</li></ol>\n<p>artykułowane powoli i wyraźnie, w standardowej odmianie języka;</p>\n<ol><li>analizuje i interpretuje krótkie teksty pisemne dotyczące wykonywania typowych czynności</li></ol>\n<p>zawodowych;</p>\n<ol><li>formułuje krótkie i zrozumiałe wypowiedzi oraz teksty pisemne umożliwiające</li></ol>\n<p>komunikowanie się w środowisku pracy;</p>\n<ol><li>korzysta z obcojęzycznych źródeł informacji.</li></ol>\n<p>(KPS). Kompetencje personalne i społeczne<br>Uczeń:</p>\n<ol><li>przestrzega zasad kultury i etyki;</li><li>jest kreatywny i konsekwentny w realizacji zadań;</li><li>potrafi planować działania i zarządzać czasem;</li><li>przewiduje skutki podejmowanych działań;</li><li>ponosi odpowiedzialność za podejmowane działania;</li><li>jest otwarty na zmiany;</li><li>stosuje techniki radzenia sobie ze stresem;</li><li>aktualizuje wiedzę i doskonali umiejętności zawodowe;</li><li>przestrzega tajemnicy zawodowej;</li><li>negocjuje warunki porozumień;</li><li>jest komunikatywny;</li><li>stosuje metody i techniki rozwiązywania problemów;</li><li>współpracuje w zespole.</li></ol>\n<p>32<br>(OMZ). Organizacja pracy małych zespołów<br>Uczeń:</p>\n<ol><li>planuje i organizuje pracę zespołu w celu wykonania przydzielonych zadań;</li><li>dobiera osoby do wykonania przydzielonych zadań;</li><li>kieruje wykonaniem przydzielonych zadań;</li><li>monitoruje i ocenia jakość wykonania przydzielonych zadań;</li><li>wprowadza rozwiązania techniczne i organizacyjne wpływające na poprawę warunków</li></ol>\n<p>i jakość pracy;</p>\n<ol><li>stosuje metody motywacji do pracy;</li><li>komunikuje się ze współpracownikami.</li><li>Efekty kształcenia wspólne dla zawodów w ramach obszaru mechanicznego</li></ol>\n<p>i górniczo--hutniczego, stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodzie lub<br>grupie zawodów PKZ(MG.a), PKZ(MG.d) i PKZ(MG.s)<br>PKZ(MG.a) Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodach: mechanik-operator<br>pojazdów i maszyn rolniczych, zegarmistrz, optyk-mechanik, mechanik precyzyjny, mechanik<br>automatyki przemysłowej i urządzeń precyzyjnych, mechanik-monter maszyn i urządzeń,<br>mechanik pojazdów samochodowych, operator obrabiarek skrawających, ślusarz, kowal, monter<br>kadłubów jednostek pływających, blacharz samochodowy, blacharz, lakiernik, technik optyk,<br>technik mechanik lotniczy, technik mechanik okrętowy, technik budowy jednostek pływających,<br>technik<br>pojazdów<br>samochodowych,<br>technik<br>mechanik,<br>elektromechanik<br>pojazdów<br>samochodowych, technik transportu drogowego, technik energetyk, modelarz odlewniczy,<br>technik wiertnik, wiertacz, technik górnictwa podziemnego, górnik eksploatacji podziemnej,<br>technik<br>górnictwa<br>otworowego,<br>górnik<br>eksploatacji<br>otworowej,<br>technik<br>górnictwa<br>odkrywkowego, górnik odkrywkowej eksploatacji złóż, technik przeróbki kopalin stałych, technik<br>odlewnik, technik hutnik, operator maszyn i urządzeń odlewniczych, operator maszyn i urządzeń<br>hutniczych, operator maszyn i urządzeń do przetwórstwa tworzyw sztucznych, złotnik-jubiler,<br>mechanik motocyklowy, technik chłodnictwa i klimatyzacji, technik urządzeń dźwigowych, technik<br>mechanizacji rolnictwa i agrotroniki, kierowca mechanik, mechanik-operator maszyn do produkcji<br>drzewnej, szkutnik<br>Uczeń:</p>\n<ol><li>przestrzega zasad sporządzania rysunku technicznego maszynowego;</li><li>sporządza szkice części maszyn;</li><li>sporządza rysunki techniczne z wykorzystaniem technik komputerowych;</li><li>rozróżnia części maszyn i urządzeń;</li><li>rozróżnia rodzaje połączeń;</li><li>przestrzega zasad tolerancji i pasowań;</li><li>rozróżnia materiały konstrukcyjne i eksploatacyjne;</li><li>rozróżnia środki transportu wewnętrznego;</li><li>dobiera sposoby transportu i składowania materiałów;</li><li>rozpoznaje rodzaje korozji oraz określa sposoby ochrony przed korozją;</li><li>rozróżnia techniki i metody wytwarzania części maszyn i urządzeń;</li><li>rozróżnia maszyny, urządzenia i narzędzia do obróbki ręcznej i maszynowej;</li><li>rozróżnia przyrządy pomiarowe stosowane podczas obróbki ręcznej i maszynowej;</li><li>wykonuje pomiary warsztatowe;</li></ol>\n<p>33</p>\n<ol><li>rozróżnia metody kontroli jakości wykonanych prac;</li><li>określa budowę oraz przestrzega zasad działania maszyn i urządzeń;</li><li>posługuje się dokumentacją techniczną maszyn i urządzeń oraz przestrzega norm</li></ol>\n<p>dotyczących<br>rysunku<br>technicznego,<br>części<br>maszyn,<br>materiałów<br>konstrukcyjnych<br>i eksploatacyjnych;</p>\n<ol><li>stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań.</li></ol>\n<p>PKZ(MG.d) Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodach: operator maszyn<br>i urządzeń odlewniczych, operator maszyn i urządzeń hutniczych, operator maszyn i urządzeń do<br>przetwórstwa tworzyw sztucznych, technik odlewnik, technik hutnik<br>Uczeń:</p>\n<ol><li>rozpoznaje materiały konstrukcyjne i eksploatacyjne;</li><li>rozróżnia rodzaje obróbki cieplnej i cieplno-chemicznej;</li><li>rozróżnia technologie kształtowania wyrobów poprzez obróbkę ręczną, mechaniczną,</li></ol>\n<p>spajanie, plastyczne kształtowanie oraz odlewanie stopów Fe-C, metali nieżelaznych i ich<br>stopów oraz materiałów niemetalowych;</p>\n<ol><li>dobiera przyrządy pomiarowe oraz wykonuje pomiary części maszyn;</li><li>dobiera narzędzia do obróbki ręcznej, mechanicznej, spajania i plastycznego kształtowania</li></ol>\n<p>metali;</p>\n<ol><li>wykonuje operacje obróbki ręcznej, mechanicznej, spajania i plastycznego kształtowania</li></ol>\n<p>metali;</p>\n<ol><li>stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań.</li></ol>\n<p>PKZ(MG.m) Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodach: technik odlewnik,<br>technik hutnik<br>Uczeń:</p>\n<ol><li>stosuje prawa i przestrzega zasad mechaniki;</li><li>rozróżnia metody badania właściwości mechanicznych i technologicznych metali i stopów</li></ol>\n<p>oraz ich struktury wewnętrzne;</p>\n<ol><li>stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań.</li></ol>\n<p>PKZ(MG.s) Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodach: operator maszyn<br>i urządzeń odlewniczych, operator maszyn i urządzeń hutniczych, technik odlewnik, technik hutnik<br>Uczeń:</p>\n<ol><li>wyjaśnia znaczenie pojęcia mechatronika i ilustruje je przykładami rozwiązań technicznych</li></ol>\n<p>z otoczenia;</p>\n<ol><li>rozpoznaje elementy oraz układy elektryczne i elektroniczne;</li><li>wskazuje zastosowanie elementów oraz układów elektrycznych i elektronicznych;</li><li>wyjaśnia zasady działania elementów oraz układów hydraulicznych i pneumatycznych</li></ol>\n<p>stosowanych w systemach mechatronicznych;</p>\n<ol><li>wskazuje zastosowanie elementów oraz układów hydraulicznych i pneumatycznych</li></ol>\n<p>w systemach mechatronicznych;</p>\n<ol><li>charakteryzuje elementy w układach mechanicznych i systemach mechatronicznych;</li><li>wymienia i opisuje elementy oraz układy automatyki przemysłowej;</li><li>określa rodzaje oraz wyjaśnia zasady działania i zastosowanie czujników;</li><li>wyjaśnia zasady działania i zastosowanie sterowników programowalnych;</li><li>określa rodzaje oraz wyjaśnia zasady działania i zastosowanie aktuatorów;</li><li>wyjaśnia budowę i zasady działania maszyn i urządzeń z systemami mechatronicznymi;</li><li>określa zasady konstruowania elementów maszyn;</li></ol>\n<p>34</p>\n<ol><li>wyjaśnia budowę i działanie mechanizmów dźwigniowych, krzywkowych oraz mechanizmów</li></ol>\n<p>do utrzymywania ruchu przerywanego;</p>\n<ol><li>stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań.</li><li>Efekty kształcenia właściwe dla kwalifikacji wyodrębnionych w zawodzie technik</li></ol>\n<p>odlewnik<br>MG.06 Użytkowanie maszyn i urządzeń odlewniczych</p>\n<ol><li>Użytkowanie maszyn i urządzeń do przygotowania mas formierskich i mas rdzeniowych</li></ol>\n<p>Uczeń:</p>\n<ol><li>rozróżnia materiały formierskie;</li><li>rozróżnia rodzaje oraz określa zastosowanie mas formierskich i mas rdzeniowych;</li><li>wykonuje czynności związane z wyładunkiem oraz składowaniem materiałów formierskich;</li><li>określa etapy procesu przeróbki mas formierskich;</li><li>sporządza masę formierską i masę rdzeniową zgodnie z recepturą;</li><li>przeprowadza odświeżanie masy formierskiej;</li><li>rozróżnia etapy regeneracji masy formierskiej;</li><li>rozróżnia urządzenia do transportu materiałów formierskich, mas formierskich i mas</li></ol>\n<p>rdzeniowych;</p>\n<ol><li>rozróżnia urządzenia do przerobu materiałów formierskich, mas formierskich i mas</li></ol>\n<p>rdzeniowych;</p>\n<ol><li>użytkuje urządzenia stosowane do transportu materiałów formierskich i mas formierskich;</li><li>użytkuje maszyny, urządzenia i zmechanizowane zespoły do przerobu mas formierskich i mas</li></ol>\n<p>rdzeniowych;</p>\n<ol><li>stosuje instrukcje przeprowadzania bieżących przeglądów i konserwacji maszyn i urządzeń</li></ol>\n<p>do przerobu mas formierskich i mas rdzeniowych.</p>\n<ol><li>Użytkowanie maszyn i urządzeń do wykonywania odlewów w formach jednorazowych,</li></ol>\n<p>trwałych i półtrwałych<br>Uczeń:</p>\n<ol><li>rozróżnia rodzaje i elementy modeli odlewniczych, rdzennic i skrzynek formierskich</li></ol>\n<p>stosowanych do wykonywania odlewów w formach jednorazowych;</p>\n<ol><li>dobiera narzędzia i przyrządy do wykonywania form jednorazowych i rdzeni;</li><li>określa etapy procesu wytwarzania form jednorazowych i rdzeni;</li><li>wykonuje ręcznie formy jednorazowe i rdzenie różnymi metodami;</li><li>ocenia stan techniczny oprzyrządowania odlewniczego;</li><li>rozróżnia elementy budowy maszyn formierskich oraz automatycznych linii formierskich;</li><li>użytkuje maszyny i urządzenia do wykonywania form jednorazowych i rdzeni;</li><li>rozróżnia metody odlewania precyzyjnego w formach jednorazowych;</li><li>wykonuje formy jednorazowe do odlewania precyzyjnego;</li><li>użytkuje urządzenia do suszenia form jednorazowych i rdzeni;</li><li>wykonuje czynności związane z wykańczaniem wnęki formy jednorazowej oraz powierzchni</li></ol>\n<p>rdzeni;</p>\n<ol><li>kontroluje jakość wykonanych form jednorazowych i rdzeni;</li><li>składa i przygotowuje formy jednorazowe do zalania;</li><li>wykrywa wady oprzyrządowania odlewniczego;</li><li>przygotowuje łyżki i kadzie odlewnicze do zalewania;</li><li>użytkuje urządzenia do ręcznego zalewania form;</li></ol>\n<p>35</p>\n<ol><li>określa podstawowe parametry maszyn i urządzeń do wykonywania odlewów w formach</li></ol>\n<p>jednorazowych;</p>\n<ol><li>rozróżnia metody wytwarzania odlewów w formach trwałych i formach półtrwałych;</li><li>rozróżnia rodzaje form trwałych i form półtrwałych oraz elementy ich budowy;</li><li>przygotowuje formy trwałe i formy półtrwałe do zalewania ciekłym metalem;</li><li>nanosi otuliny izolacyjne;</li><li>nanosi pokrycia ochronne i oddzielające na wnęki form trwałych oraz na powierzchnie</li></ol>\n<p>rdzeni;</p>\n<ol><li>rozróżnia podstawowe zespoły maszyn i urządzenia do odlewania w formach trwałych</li></ol>\n<p>i formach półtrwałych;</p>\n<ol><li>rozróżnia podstawowe parametry pracy maszyn i urządzeń do odlewania w formach</li></ol>\n<p>trwałych i formach półtrwałych;</p>\n<ol><li>użytkuje maszyny i urządzenia stosowane w procesach wytwarzania odlewów w formach</li></ol>\n<p>trwałych i formach półtrwałych;</p>\n<ol><li>ocenia jakość odlewów wykonanych w formach trwałych i formach półtrwałych;</li><li>stosuje instrukcje przeprowadzania bieżących przeglądów i konserwacji maszyn i urządzeń</li></ol>\n<p>stosowanych w procesach odlewania w formach: jednorazowych, trwałych i półtrwałych.</p>\n<ol><li>Użytkowanie maszyn i urządzeń do wybijania, oczyszczania i wykańczania odlewów</li></ol>\n<p>Uczeń:</p>\n<ol><li>dobiera metody wybijania, oczyszczania i wykańczania odlewów;</li><li>rozpoznaje maszyny i urządzenia do wybijania, oczyszczania i wykańczania odlewów;</li><li>dobiera narzędzia oraz maszyny i urządzenia do ręcznego i mechanicznego wybijania,</li></ol>\n<p>oczyszczania i wykańczania odlewów;</p>\n<ol><li>użytkuje urządzenia do ręcznego i mechanicznego wybijania odlewów z form oraz rdzeni</li></ol>\n<p>z odlewów;</p>\n<ol><li>użytkuje urządzenia do ręcznego i mechanicznego oczyszczania powierzchni odlewów oraz</li></ol>\n<p>usuwania układów wlewowych, nadlewów i zalewek;</p>\n<ol><li>dobiera metody naprawy odlewów w zależności od rodzaju wad odlewniczych;</li><li>naprawia wady odlewów;</li><li>dobiera metody zabezpieczania odlewów przed korozją;</li><li>użytkuje urządzenia do pokrywania odlewów środkami zabezpieczającymi przed korozją;</li><li>rozróżnia rodzaje obróbki cieplnej i cieplno-chemicznej odlewów;</li><li>stosuje instrukcje przeprowadzania bieżących przeglądów i konserwacji maszyn i urządzeń</li></ol>\n<p>do wybijania, oczyszczania i wykańczania odlewów.</p>\n<ol><li>Użytkowanie maszyn i urządzeń do przygotowania wsadu</li></ol>\n<p>Uczeń:</p>\n<ol><li>rozpoznaje materiały wsadowe do topienia stopów żelaza i metali nieżelaznych oraz określa</li></ol>\n<p>ich zastosowanie;</p>\n<ol><li>dobiera maszyny i urządzenia do rozładunku, składowania oraz transportu materiałów</li></ol>\n<p>wsadowych;</p>\n<ol><li>rozpoznaje czynności związane z wyładunkiem oraz składowaniem materiałów wsadowych;</li><li>dobiera sposoby przygotowania materiałów wsadowych do topienia;</li><li>użytkuje maszyny i urządzenia do przygotowania i odważania materiałów wsadowych;</li><li>przygotowuje wsad do pieca zgodnie z recepturą;</li><li>stosuje instrukcje przeprowadzania bieżących przeglądów i konserwacji maszyn i urządzeń</li></ol>\n<p>do przygotowania wsadu.<br>36</p>\n<ol><li>Użytkowanie pieców odlewniczych</li></ol>\n<p>Uczeń:</p>\n<ol><li>rozpoznaje główne rodzaje stopów odlewniczych według określonych kryteriów;</li><li>rozróżnia rodzaje pieców odlewniczych;</li><li>określa etapy procesu topienia metali w piecach odlewniczych;</li><li>rozróżnia rodzaje materiałów ogniotrwałych stosowanych w piecach odlewniczych;</li><li>przygotowuje do pracy i uruchamia piece odlewnicze;</li><li>dobiera narzędzia do obsługi pieców odlewniczych;</li><li>wykonuje czynności związane z dozowaniem wsadu do pieca odlewniczego, usuwaniem</li></ol>\n<p>żużla, pobieraniem ciekłego metalu do prób technologicznych;</p>\n<ol><li>wykonuje czynności związane ze spustem ciekłego metalu;</li><li>wykonuje czynności związane z zalewaniem form;</li><li>kontroluje parametry pracy pieców odlewniczych;</li><li>stosuje instrukcje przeprowadzania bieżących przeglądów i konserwacji maszyn i urządzeń</li></ol>\n<p>do topienia metali.<br>MG.37 Organizacja i nadzorowanie procesu odlewniczego</p>\n<ol><li>Prowadzenie procesu odlewniczego</li></ol>\n<p>Uczeń:</p>\n<ol><li>rozpoznaje elementy schematu organizacyjnego zakładu odlewniczego;</li><li>rozróżnia zadania komórek organizacyjnych zakładu odlewniczego;</li><li>przydziela zadania pracownikom i nadzoruje ich wykonanie;</li><li>sporządza zapotrzebowanie na urządzenia, przyrządy, narzędzia, materiały i surowce</li></ol>\n<p>niezbędne w procesie produkcyjnym;</p>\n<ol><li>dokonuje rozliczeń materiałowych;</li><li>dobiera</li></ol>\n<p>przyrządy<br>kontrolne<br>do<br>oceny<br>stanu<br>technicznego<br>oprzyrządowania<br>odlewniczego, maszyn i urządzeń;</p>\n<ol><li>dokonuje analizy procesu i podejmuje odpowiednie środki zaradcze w celu zapobiegania</li></ol>\n<p>powstawaniu wad odlewów;</p>\n<ol><li>stosuje</li></ol>\n<p>przepisy<br>prawa<br>dotyczące<br>bezpieczeństwa<br>i<br>higieny<br>pracy,<br>ochrony<br>przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska w zakresie dotyczącym procesów odlewniczych.</p>\n<ol><li>Przygotowywanie dokumentacji technologicznej i konstrukcyjnej procesów wytwarzania</li></ol>\n<p>odlewów<br>Uczeń:</p>\n<ol><li>rozróżnia elementy dokumentacji technologicznej odlewanych części maszyn oraz</li></ol>\n<p>stosowane w niej oznaczenia;</p>\n<ol><li>rozróżnia rodzaje naddatków uwzględnianych w dokumentacji technologicznej odlewanych</li></ol>\n<p>części maszyn;</p>\n<ol><li>dobiera, na podstawie norm, wartość skurczu odlewniczego, naddatków na obróbkę</li></ol>\n<p>mechaniczną oraz naddatków technologicznych odlewanych części maszyn;</p>\n<ol><li>dobiera płaszczyznę podziału odlewu oraz sposób doprowadzenia ciekłego metalu do wnęki</li></ol>\n<p>formy;</p>\n<ol><li>oblicza oraz dobiera elementy układu wlewowego;</li><li>wykonuje rysunki surowych odlewów i form odlewniczych;</li><li>planuje sposoby zalewania, wybijania, oczyszczania i wykańczania odlewów;</li><li>dobiera elementy znormalizowane do zespołów modelowych, modeli i rdzennic;</li><li>rozpoznaje w dokumentacji konstrukcyjnej elementy konstrukcji zespołów modelowych oraz</li></ol>\n<p>37<br>oprzyrządowania odlewniczego do precyzyjnych metod odlewania;</p>\n<ol><li>rozpoznaje w dokumentacji konstrukcyjnej elementy konstrukcyjne kokil i form</li></ol>\n<p>ciśnieniowych;</p>\n<ol><li>dobiera główne i pomocnicze materiały formierskie oraz oblicza ich zawartość w zależności</li></ol>\n<p>od rodzaju masy formierskiej;</p>\n<ol><li>dobiera materiały do wykonywania pokryć ochronnych wnęki formy i powierzchni rdzeni;</li><li>oblicza normę czasu pracy potrzebnego do wykonania formy lub rdzenia.</li><li>Kontrola jakości procesów odlewniczych</li></ol>\n<p>Uczeń:</p>\n<ol><li>rozróżnia właściwości technologiczne i wytrzymałościowe materiałów formierskich oraz mas</li></ol>\n<p>formierskich i rdzeniowych;</p>\n<ol><li>rozróżnia metody badania właściwości materiałów podstawowych i pomocniczych</li></ol>\n<p>stosowanych w masach formierskich i rdzeniowych;</p>\n<ol><li>klasyfikuje piaski formierskie na podstawie wyników badań;</li><li>rozróżnia metody badania wytrzymałości, wilgotności, przepuszczalności, twardości i stopnia</li></ol>\n<p>zagęszczenia mas formierskich i rdzeniowych;</p>\n<ol><li>dobiera aparaturę i urządzenia do pomiaru parametrów mas formierskich, rdzeniowych,</li></ol>\n<p>spoiw, piasków, lepiszcza;</p>\n<ol><li>wykonuje badania laboratoryjne parametrów materiałów oraz mas formierskich</li></ol>\n<p>i rdzeniowych;</p>\n<ol><li>rozpoznaje i klasyfikuje wady odlewów i określa przyczyny ich powstawania;</li><li>dobiera metody ujawniania zewnętrznych i wewnętrznych wad odlewów;</li><li>dobiera aparaturę do przeprowadzania badań nieniszczących odlewów;</li><li>wykonuje badania odlewów i ocenia ich jakość;</li><li>dobiera metody kontroli wymiarów formy odlewniczej i rdzeni;</li><li>wykonuje pomiary odlewów próbnych;</li><li>rozróżnia właściwości technologiczne stopów odlewniczych;</li><li>dobiera metody badania właściwości technologicznych stopów odlewniczych;</li><li>wykonuje badania właściwości technologicznych stopów odlewniczych;</li><li>przeprowadza próby technologiczne ciekłego metalu;</li><li>wykonuje badania składu chemicznego stopów odlewniczych;</li><li>dobiera urządzenia i przygotowuje zgłady metalograficzne do badań mikroskopowych;</li><li>rozpoznaje strukturę stopów odlewniczych na podstawie atlasu metalograficznego;</li><li>rozróżnia metody badań właściwości mechanicznych stopów odlewniczych;</li><li>wykonuje badania właściwości mechanicznych stopów odlewniczych.</li><li>WARUNKI REALIZACJI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE</li></ol>\n<p>Szkoła podejmująca kształcenie w zawodzie technik odlewnik powinna posiadać następujące<br>pomieszczenia dydaktyczne:</p>\n<ol><li>pracownię budowy i eksploatacji maszyn i urządzeń, wyposażoną w: stanowiska rysunkowe</li></ol>\n<p>(jedno stanowisko dla jednego ucznia), modele brył geometrycznych, części maszyn,<br>dokumentację techniczną, modele połączeń rozłącznych i nierozłącznych części maszyn,<br>normy<br>dotyczące<br>zasad<br>wykonywania<br>rysunku<br>technicznego<br>oraz<br>elementów<br>znormalizowanych stosowanych w budowie maszyn, modele urządzeń i układów<br>przenoszenia napędów oraz systemów smarowania elementów maszyn, modele maszyn<br>i urządzeń transportu wewnętrznego, dokumentację techniczną, instrukcje obsługi maszyn<br>i urządzeń odlewniczych, modele i schematy sprężarek, wentylatorów, pomp, części maszyn<br>38<br>z różnymi postaciami zużycia, narzędzia do obróbki ręcznej i mechanicznej skrawaniem oraz<br>narzędzia monterskie i sprzęt kontrolno-pomiarowy, katalogi maszyn, urządzeń, materiałów<br>eksploatacyjnych;</p>\n<ol><li>pracownię technik wytwarzania odlewów, wyposażoną w: zestawy prób gatunków drewna,</li></ol>\n<p>tworzyw sztucznych, materiałów ogniotrwałych, stopów odlewniczych, próbek materiałów<br>i mas formierskich (jeden zestaw dla czterech uczniów), odlewnicze zespoły modelowe,<br>narzędzia do ręcznego wykonywania form i rdzeni, modele i makiety maszyn i urządzeń<br>odlewniczych do przygotowywania materiałów i mas formierskich, wykonywania form<br>i rdzeni, topienia metali, oczyszczania i wykańczania odlewów, makiety form ciśnieniowych,<br>kokil i form do odlewania odśrodkowego, modele urządzeń do przygotowania, dozowania<br>materiałów wsadowych, urządzenia do kontroli procesu wytopu, modele maszyn i urządzeń<br>do odlewania pod ciśnieniem, kokilowego oraz odśrodkowego, materiały, modele oraz<br>urządzenia stosowane w odlewaniu precyzyjnym, dokumentacje technologiczne, przyrządy<br>do kontroli wymiarów form i rdzeni, zestawy odlewów z wadami odlewniczymi;</p>\n<ol><li>pracownię mechanizacji i automatyzacji procesów wytwarzania odlewów, wyposażoną</li></ol>\n<p>w: przyrządy do pomiaru wartości elektrycznych, elementy obwodów elektrycznych,<br>maszyny i aparaty elektryczne, osprzęt instalacji elektrycznych, elementy sterowania<br>pneumatycznego i hydraulicznego maszyn i urządzeń, modele manipulatorów i robotów<br>przemysłowych, programy specjalistyczne z zakresu automatycznej regulacji procesów<br>odlewniczych,<br>kontroli<br>jakości<br>oraz<br>sterowania<br>procesami<br>technologicznymi<br>do<br>wykorzystania w szkolnej pracowni komputerowej;</p>\n<ol><li>pracownię projektowania, wyposażoną w: stanowiska komputerowe dla uczniów (jedno</li></ol>\n<p>stanowisko dla jednego ucznia), z pakietem programów biurowych oraz oprogramowaniem<br>do komputerowego wspomagania projektowania (Computer Aided Design), drukarki<br>i plotery (jeden zestaw dla siedmiu uczniów), normy dotyczące rysunku technicznego oraz<br>elementów znormalizowanych stosowanych w budowie oprzyrządowania odlewniczego;</p>\n<ol><li>pracownię techniczną, wyposażoną w: próbki do badań właściwości mechanicznych</li></ol>\n<p>i technologicznych metali i ich stopów, próbki do badań makroskopowych i mikroskopowych<br>metali i ich stopów, narzędzia do przygotowywania zgładów metalograficznych; mikroskopy<br>metalograficzne, przyrządy do wykonywania pomiarów długości i kąta części maszyn,<br>uniwersalną maszynę wytrzymałościową; twardościomierze: Brinella, Rockwella, Vickersa;<br>młot Charpy’ego, przyrządy i aparaturę do badania właściwości mas formierskich<br>i rdzeniowych, aparaturę do oznaczania zawartości węgla i siarki; defektoskopy, piec<br>elektryczny komorowy z automatyczną regulacją i rejestracją temperatury, pirometry,<br>termometry cieczowe i termoelektryczne, przylgowe i zanurzeniowe; atlas struktur<br>metalograficznych;</p>\n<ol><li>warsztaty szkolne, w których powinny być zorganizowane następujące stanowiska:</li></ol>\n<p>a) stanowiska do obróbki ręcznej metali oraz montażu i demontażu elementów maszyn<br>(jedno stanowisko dla jednego ucznia), wyposażone w: stół ślusarski z imadłem, narzędzia<br>do obróbki ręcznej, przyrządy kontrolno-pomiarowe oraz narzędzia i przyrządy<br>monterskie, wyposażenie do mycia elementów maszyn i urządzeń,<br>b) stanowiska do obróbki plastycznej metali (jedno stanowisko dla dwóch uczniów),<br>wyposażone w: urządzenia i narzędzia do obróbki plastycznej,<br>c) stanowiska do spawania metali (jedno stanowisko dla jednego ucznia), wyposażone<br>w: stół spawalniczy z imadłem oraz wyciągiem gazów, urządzenia do spawania i cięcia<br>gazowego, urządzenia do spawania elektrycznego elektrodą otuloną i w osłonie gazów,<br>środki ochrony indywidualnej i zbiorowej,<br>d) stanowiska do obróbki mechanicznej skrawaniem (jedno stanowisko dla dwóch uczniów),<br>wyposażone w: tokarkę uniwersalną, frezarkę uniwersalną, szlifierkę do płaszczyzn,<br>39<br>otworów i wałków, narzędzia skrawające, przyrządy i uchwyty obróbkowe, przyrządy<br>pomiarowe,<br>e) stanowiska do przygotowania materiałów i mas formierskich (jedno stanowisko dla pięciu<br>uczniów), wyposażone w: zasobniki, urządzenia do rozdrabniania, przesiewania i suszenia<br>materiałów formierskich, wagę o zakresie ważenia do 100 kg, mieszarki do przygotowania<br>mas formierskich i rdzeniowych,<br>f)<br>stanowiska do ręcznego wykonywania form i rdzeni (jedno stanowisko dla jednego<br>ucznia), wyposażone w: stół, narzędzia do zagęszczania masy, wykańczania powierzchni<br>wnęki formy oraz powierzchni rdzeni, urządzenia do suszenia rdzeni (jedno urządzenie dla<br>dziesięciu uczniów),<br>g) stanowiska do mechanicznego wykonywania form i rdzeni (jedno stanowisko dla pięciu<br>uczniów), wyposażone w: maszyny formierskie i rdzeniarskie, masy formierskie<br>i rdzeniowe, narzędzia i przyrządy formierskie oraz narzędzia pomocnicze,<br>h) stanowiska do wykonywania form metodami specjalnymi (jedno stanowisko dla jednego<br>ucznia), wyposażone w: stół, oprzyrządowanie do wykonywania form metodami<br>specjalnymi, masy ceramiczne, piece do wytapiania wosku oraz wypalania form,<br>i)<br>stanowiska do wybijania i oczyszczania odlewów (jedno stanowisko dla pięciu uczniów),<br>wyposażone w: urządzenia i narzędzia do wybijania odlewów z form oraz usuwania rdzeni,<br>obcinania układów wlewowych, nadlewów i zalewek, urządzenia i narzędzia do<br>oczyszczania odlewów,<br>j)<br>stanowiska do wykonywania odlewów w formach metalowych (jedno stanowisko dla<br>pięciu uczniów), wyposażone w: kokilarki, maszyny do odlewania pod ciśnieniem<br>i urządzenia do odlewania odśrodkowego,<br>k) stanowiska do przygotowania materiałów wsadowych i obsługi pieców odlewniczych<br>(jedno stanowisko dla pięciu uczniów), wyposażone w: urządzenia do rozdrabniania,<br>ważenia i dozowania materiałów wsadowych, urządzenia, przyrządy i narzędzia do<br>pomiaru parametrów pracy pieców odlewniczych, pobierania próbek ciekłego metalu,<br>narzędzia do transportu ciekłego metalu i zalewania form, piec odlewniczy, środki do<br>zabezpieczania oraz naprawy łyżek i kadzi odlewniczych;<br>l)<br>ponadto każde stanowisko powinno być wyposażone w: instrukcje obsługi maszyn<br>i urządzeń, dokumentacje techniczne maszyn i urządzeń odlewniczych, środki ochrony<br>indywidualnej i zbiorowej.<br>Kształcenie<br>praktyczne<br>może<br>odbywać<br>się<br>w:<br>pracowniach<br>i<br>warsztatach<br>szkolnych,<br>przedsiębiorstwach wytwarzających odlewy oraz innych podmiotach stanowiących potencjalne<br>miejsce zatrudnienia absolwentów szkół kształcących w zawodzie.<br>Szkoła organizuje praktyki zawodowe w podmiocie zapewniającym rzeczywiste warunki pracy<br>właściwe dla nauczanego zawodu w wymiarze 8 tygodni (320 godzin).</p>\n<ol><li>MINIMALNA LICZBA GODZIN KSZTAŁCENIA ZAWODOWEGO1)</li><li>W szkole liczbę godzin kształcenia zawodowego należy dostosować do wymiaru godzin określonego w przepisach</li></ol>\n<p>w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół, przewidzianego dla kształcenia zawodowego w danym<br>Efekty kształcenia wspólne dla wszystkich zawodów oraz efekty<br>kształcenia wspólne dla zawodów w ramach obszaru mechanicznego<br>i górniczo-hutniczego, stanowiące podbudowę do kształcenia w<br>zawodzie lub grupie zawodów<br>430 godz.<br>MG.06 Użytkowanie maszyn i urządzeń odlewniczych<br>610 godz.<br>MG.37 Organizacja i nadzorowanie procesu odlewniczego<br>150 godz.<br>40<br>typie szkoły, zachowując minimalną liczbę godzin wskazanych w tabeli odpowiednio dla efektów kształcenia:<br>wspólnych dla wszystkich zawodów i wspólnych dla zawodów w ramach obszaru kształcenia, stanowiących<br>podbudowę do kształcenia w zawodzie lub grupie zawodów oraz właściwych dla kwalifikacji wyodrębnionych<br>w zawodzie.</p>","solutions":[]}