{"id":"informator-egzamin-zawodowy-technik-odlewnik-2019/zad/P26","paper_id":"informator-egzamin-zawodowy-technik-odlewnik-2019","number":"P26","points":null,"ptype":"closed","subject":"egzamin-zawodowy","category":"informator-zawodowy","year":2019,"month":null,"level":null,"text":"Przykładowe zadanie 26.\nPracownikowi udowodniono plagiat podczas przygotowania dokumentacji technologicznej dla formy ciśnieniowej. Zarzut ten polega\nna\nA. wręczeniu korzyści majątkowej.\nB. kradzieży własności intelektualnej.\nC. bezprawnym powołaniu się na normę.\nD. zignorowaniu istotnych założeń projektowych.\nOdpowiedź prawidłowa: B\n43\n3.2 Przykład zadania do części praktycznej egzaminu\nCzęść praktyczna egzaminu z kwalifikacji MTL.01 Wykonywanie i naprawa oprzyrządowania odlewniczego jest przeprowadzana\nwedług modelu w i trwa 180 minut.\nWykonaj rdzennicę z deski drewnianej z dokładnością ±1 mm, zgodnie z rysunkiem 1. Nierówności wyrównaj szpachlówką\nszybkoschnącą. Przygotuj elementy rdzennicy do malowania poprzez dwukrotne przeszlifowanie papierem o gradacji P120 i P150.\nPo wykonaniu rdzennicy zgłoś gotowość do oceny przewodniczącemu ZN, a następnie pomaluj dwukrotnie rdzennicę farbą do\ndrewna. Po wyschnięciu farby wykonaj montaż rdzennicy za pomocą śrub i ponownie zgłoś gotowość do oceny.\nNastępnie wykonaj płytkę do obijania i wyjmowania modelu zgodnie z rysunkiem 2. Wymiary do wykonania płytki dobierz na\npodstawie tabeli 1.\nZadanie wykonaj na przygotowanym stanowisku pracy, wyposażonym w niezbędne materiały, narzędzia i sprzęt.\nPodczas wykonywania zadania przestrzegaj zasad organizacji i higieny pracy, bezpieczeństwa przeciwpożarowego oraz ochrony\nśrodowiska. Pamiętaj o stosowaniu niezbędnych środków ochrony indywidualnej.\nPo wykonaniu zadania uporządkuj swoje stanowisko pracy a odpady umieść w odpowiednich pojemnikach.\n44\nRysunek 1. Rysunek wykonawczy rdzennicy\n45\nRysunek 2. Rysunek wykonawczy płytki do obijania i wyciągania modeli typ C\n46\nTabela 1. Płytki do obijania i wyciągania modeli typu C (wymiary w mm, wg BN-76/4042-20)\na\na1\nb\nb1\nc\nc1min.\nc2\nD\nd\nd0\nD21)\ne\n30\n16\n45\n31\n5\n2\n1,5\n8\nM18\n4,3\n8,3\n15\n40\n24\n60\n44\n6\n2,5\n5,3\n10,3\n20\n60\n40\n90\n70\n8\n3\n2\n14\nM20\n6,4\n12,4\n35\n80\n60\n120\n100\n10\n4\n8,4\n16,4\n50\n100\n70\n150\n120\n20\nM18\n50\n120\n90\n180\n150\n60\n150\n110\n225\n245\n12\n4,8\n3\n10,5\n70\n1)Nawiercenia pod łby stożkowe wkrętów wg PN-62/M-82068\nCzas przeznaczony na wykonanie zadania wynosi 180 minut.\nOcenie podlegać będą 4 rezultaty:\n\nrdzennica drewniana - element nr 1,\n\nrdzennica drewniana - element nr 2,\n\nrdzennica po złożeniu;\n\npłytka do obijania i wyjmowania modeli\noraz\nprzebieg wykonywania rdzennicy, płytki do obijania i wyjmowania modelu.\n47\nEfekty kształcenia sprawdzane przykładowym zadaniem praktycznym wraz z kryteriami weryfikacji:\nJednostka efektów kształcenia:\nMTL.01.1.Bezpieczeństwo i higiena pracy\nEfekty kształcenia\nKryteria weryfikacji\nUczeń (zdający):\nUczeń (zdający):\n5) przestrzega zasad bezpieczeństwa i higieny pracy\noraz przepisów prawa dotyczących ochrony\nprzeciwpożarowej i ochrony środowiska na stanowisku\npracy\n3) obsługuje maszyny i urządzenia na stanowiskach pracy\nzgodnie z zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy,\nochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska\n6) organizuje stanowisko pracy zgodnie\nz wymaganiami ergonomii, bezpieczeństwa i higieny\npracy, ochrony przeciwpożarowej i ochrony\nśrodowiska\n2) organizuje swoje stanowisko pracy w odlewni zgodnie\nz wymaganiami ergonomii, bezpieczeństwa i higieny\npracy, ochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska\n3) utrzymuje ład i porządek na stanowisku pracy w\nodlewni\n7) stosuje środki ochrony indywidualnej i zbiorowej\npodczas wykonywania zadań zawodowych\n4) stosuje środki ochrony indywidualnej i zbiorowej na\nstanowisku pracy w odlewni zgodnie z przeznaczeniem\n5) stosuje się do informacji zawartych na znakach zakazu,\nnakazu, ostrzegawczych, ewakuacyjnych, ochrony\nprzeciwpożarowej oraz sygnałów alarmowych\nJednostka efektów kształcenia:\nMTL.01.2. Podstawy odlewnictwa\nEfekty kształcenia\nKryteria weryfikacji\nUczeń (zdający):\nUczeń (zdający):\n1) stosuje zasady wykonywania szkiców oraz\nrysunków technicznych\na) odczytuje informacje ze szkiców i rysunków\ntechnicznych\nb) przestrzega zasad tolerancji i pasowania\n4) rozróżnia pasowanie części maszyn, określa kształt,\nwymiary, parametry powierzchni oraz rodzaj obróbki na\npodstawie szkiców i rysunków technicznych części\n5) wykonuje pomiary warsztatowe\n2) dobiera przyrządy i narzędzia pomiarowe do\nwykonywania pomiarów warsztatowych\n7) wykonuje połączenia mechaniczne\n5) łączy części różnymi technikami\n8) wykonuje operacje obróbki mechanicznej i ręcznej,\nspajania i plastycznego kształtowania metali\n3) toczy powierzchnie przedmiotów zgodnie\nz dokumentacją technologiczną\n5) szlifuje powierzchnie przedmiotów zgodnie\nz dokumentacją technologiczną\n48\nJednostka efektów kształcenia:\nMTL.01.3. Wykonywanie oprzyrządowania odlewniczego z drewna, tworzyw drewnopochodnych, tworzyw\nniemetalowych oraz metalu\nEfekty kształcenia\nKryterium weryfikacji\nUczeń (zdający):\nUczeń (zdający):\n1) odczytuje oznaczenia i symbole graficzne\ndotyczące oprzyrządowania odlewniczego stosowane\nw dokumentacji technicznej i technologicznej\n1) rozróżnia oznaczenia i symbole graficzne\noprzyrządowania odlewniczego wykonanego z:\na) drewna i tworzyw drewnopochodnych\nb) tworzyw sztucznych, styropianu i mas\nceramicznych\nc) metalu\n2) rozpoznaje oznaczenia i symbole graficzne stosowane\nw dokumentacji technicznej i technologicznej\n2) przygotowuje materiały do wykonania\noprzyrządowania odlewniczego\n1) określa kolejność czynności podczas przygotowania\nmateriałów do wykonania oprzyrządowania odlewniczego\nz:\na) drewna i tworzyw drewnopochodnych\nb) tworzyw sztucznych, styropianu i mas\nceramicznych\nc) metalu\n2) stosuje materiały do wykonania oprzyrządowania\nodlewniczego z:\na) drewna i tworzyw drewnopochodnych\nb) tworzyw sztucznych, styropianu i mas\nceramicznych\nc) metalu\n3) wykonuje elementy oprzyrządowania odlewniczego 2) dobiera narzędzia, urządzenia i maszyny do wykonania\nelementów oprzyrządowania odlewniczego z drewna\ni tworzyw drewnopochodnych\n4) dobiera narzędzia, urządzenia i maszyny do wykonania\nelementów oprzyrządowania odlewniczego z metalu\n4) wykonuje pomiary warsztatowe elementów\noprzyrządowania odlewniczego\n1) stosuje przyrządy pomiarowe do wykonania elementów\noprzyrządowania odlewniczego z tworzyw sztucznych,\nstyropianu i mas ceramicznych oraz metalu\n2) wykonuje pomiary warsztatowe elementów\noprzyrządowania odlewniczego z tworzyw sztucznych,\nstyropianu i mas ceramicznych oraz metalu\n6) nanosi powłoki ochronne na powierzchnie\noprzyrządowania odlewniczego\n1) przygotowuje powierzchnie oprzyrządowania\nodlewniczego z drewna i tworzyw drewnopochodnych,\ntworzyw sztucznych, styropianu i mas ceramicznych oraz\nz metalu do nanoszenia powłok ochronnych\n2) dobiera narzędzia i urządzenia do nanoszenia powłok\nochronnych na oprzyrządowanie odlewnicze z drewna\ni tworzyw drewnopochodnych, tworzyw sztucznych,\nstyropianu i mas ceramicznych oraz z metalu\n49\nJednostka efektów kształcenia:\nMTL.01.8. Kompetencje personalne i społeczne\nEfekty kształcenia\nKryterium weryfikacji\nUczeń (zdający):\nUczeń (zdający):\n2) planuje wykonanie zadania\n2) realizuje działania w wyznaczonym czasie\n3) monitoruje realizację zaplanowanych działań\nInne zadania praktyczne z zakresu kwalifikacji MTL.01.Wykonywanie i naprawa oprzyrządowania odlewniczego mogą\ndotyczyć, np.:\nwykonanie modeli i rdzennic na podstawie rysunku koncepcji surowego odlewu;\nwykonanie modeli z drewna lub materiałów drewnopochodnych z częściami odejmowanymi, uproszczonych modeli\nszkieletowych;\nwykonanie wzorników z pionową i poziomą osią obrotu oraz przesuwnych do wykonywania form i rdzeni;\nwykonanie rdzennic skrzynkowych, ramkowych lub z pancerzem z drewna i materiałów drewnopochodnych;\nwykonywanie przyrządów do kontroli wymiarów form i rdzeni oraz kontroli położenia rdzeni w formie;\nnaprawa modeli i rdzennic wykonanych z drewna i materiałów drewnopochodnych;\nwykonywanie matrycy gipsowej do wykonania modeli wykorzystywanych w metodzie wytapianych modeli;\nwykonywanie zestawu modelowego do odlewania metodą wytapianych modeli;\nwykonanie modeli i rdzennic z tworzyw sztucznych metodą obróbki wiórowej, odlewania lub laminowania;\nwykonanie modeli wypalanych;\nnaprawa modeli wykonanych z tworzyw sztucznych;\nwykonanie modeli z mas ceramicznych;\nwykonywanie modeli metalowych zgodnie z rysunkiem;\nwykonywanie wzorników metalowych zgodnie z dokumentacja rysunkową;\nwykonywanie sprawdzianów do kontroli wymiarów form odlewniczych, rdzeni lub położenia rdzeni we wnęce formy na\npodstawie rysunków wykonawczych;\nwykonywanie montażu płyt modelowych stosowanych do wykonywania form skorupowych;\nmontaż elementów rdzennic stosowanych w metodzie hot-box;\nwykonywanie napraw oprzyrządowania odlewniczego z metalu;\nmontaż, naprawa lub konserwacji kokil;\nmontaż, naprawa lub konserwacja form metalowych do odlewania pod ciśnieniem.\n50\nKwalifikacja MTL.02. Eksploatacja maszyn i urządzeń odlewniczych\n3.3 Przykłady zadań do części pisemnej egzaminu\n3.3.1 MTL.02.1. Bezpieczeństwo i higiena pracy\nJednostka efektów kształcenia:\nMTL.02.1. Bezpieczeństwo i higiena pracy\nEfekt kształcenia\nKryterium weryfikacji\nUczeń (zdający):\nUczeń (zdający):\n5) przestrzega zasad bezpieczeństwa i higieny pracy oraz\nprzepisów prawa dotyczących ochrony przeciwpożarowej i\nochrony środowiska\nna stanowisku pracy\n2) rozróżnia środki gaśnicze ze względu\nna zakres stosowania\nPrzykładowe zadanie 1.\nOznaczenie D umieszcza się na gaśnicach przeznaczonych do gaszenia\nA. tłuszczów.\nB. metali.\nC. gazów.\nD. cieczy.\nOdpowiedź prawidłowa: B\n3.3.2 MTL.02.2. Podstawy odlewnictwa\nJednostka efektów kształcenia:\nMTL.02.2. Podstawy odlewnictwa\nEfekt kształcenia\nKryterium weryfikacji\nUczeń (zdający):\nUczeń (zdający):\n2) posługuje się dokumentacją techniczną maszyn\ni urządzeń\n4) czyta schematy strukturalne, funkcjonalne\ni zasadnicze maszyn i urządzeń\nPrzykładowe zadanie 2.\nNa rysunku przedstawiono elementy połączenia typu\nA. śruba-nakrętka.\nB. sworzeń-ucho.\nC. czop-piasta.\nD. czop-kielich.\nOdpowiedź prawidłowa: C\n51\nJednostka efektów kształcenia:\nMTL.02.2. Podstawy odlewnictwa\nEfekt kształcenia\nKryterium weryfikacji\nUczeń (zdający):\nUczeń (zdający):\n3) charakteryzuje materiały konstrukcyjne, eksploatacyjne i\nuszczelniające\n5) rozpoznaje gatunki stopów żelaza i metali nieżelaznych na\npodstawie oznaczeń\nPrzykładowe zadanie 3.\nOznaczenie GJN dotyczy żeliwa\nA. białego.\nB. szarego.\nC. sferoidalnego.\nD. wermikularnego.\nOdpowiedź prawidłowa: A\nJednostka efektów kształcenia:\nMTL.02.2. Podstawy odlewnictwa\nEfekt kształcenia\nKryterium weryfikacji\nUczeń (zdający):\nUczeń (zdający):\n5) wykonuje pomiary warsztatowe\n2) dobiera przyrządy i narzędzia pomiarowe\ndo wykonywania pomiarów warsztatowych\nPrzykładowe zadanie 4.\nDo wykonania pomiaru średnicy wałka D = 12 mm, dla którego odchyłka wymiarowa wynosi ±0,009 należy wykorzystać\nA. średnicówkę.\nB. suwmiarkę.\nC. mikrometr.\nD. linijkę.\nOdpowiedź prawidłowa: C\n52\nJednostka efektów kształcenia:\nMTL.02.2. Podstawy odlewnictwa\nEfekt kształcenia\nKryterium weryfikacji\nUczeń (zdający):\nUczeń (zdający):\n6) charakteryzuje techniki i metody wytwarzania odlewów\n2) opisuje proces obróbki plastycznej, cieplnej oraz cieplno-\nchemicznej opisuje proces odlewania metali\ni ich stopów\nPrzykładowe zadanie 5.\nNa rysunku przedstawiono etapy\nA. odlewania kokilowego.\nB. kucia matrycowego.\nC. wytłaczania.\nD. walcowania.\nOdpowiedź prawidłowa: B\nJednostka efektów kształcenia:\nMTL.02.2. Podstawy odlewnictwa\nEfekt kształcenia\nKryterium weryfikacji\nUczeń (zdający):\nUczeń (zdający):\n7) wykonuje połączenia mechaniczne\n4) dobiera narzędzia, urządzenia i materiały\ndo wykonania połączeń rozłącznych nierozłącznych\nPrzykładowe zadanie 6.\nNa rysunku przedstawiono urządzenie do wykonywania połączeń\nA. zgrzewanych.\nB. nitowanych.\nC. spawanych.\nD. klejonych.\nOdpowiedź prawidłowa: C\n53\nJednostka efektów kształcenia:\nMTL.02.2. Podstawy odlewnictwa\nEfekt kształcenia\nKryterium weryfikacji\nUczeń (zdający):\nUczeń (zdający):\n10) dobiera sposoby transportu wewnętrznego\ni składowania materiałów\n3) dobiera sposób i środki transportu do rodzaju materiału\nPrzykładowe zadanie 7.\nPrzedstawiony na rysunku przenośnik jest stosowany do transportu\nA. wody.\nB. piasku.\nC. ciekłej żywicy.\nD. pyłu grafitowego.\nOdpowiedź prawidłowa: B\nJednostka efektów kształcenia:\nMTL.02.2. Podstawy odlewnictwa\nEfekt kształcenia\nKryterium weryfikacji\nUczeń (zdający):\nUczeń (zdający):\n11) charakteryzuje etapy wykonania odlewu\n1) rozpoznaje elementy zestawu modelowego\nPrzykładowe zadanie 8.\nNa rysunku przedstawiono zestawy modelowe do odlewania\nA. skorupowego.\nB. ciśnieniowego.\nC. metodą wytapianych modeli.\nD. w klasycznych formach piaskowych.\nOdpowiedź prawidłowa: C\n54\nJednostka efektów kształcenia:\nMTL.02.2. Podstawy odlewnictwa\nEfekt kształcenia\nKryterium weryfikacji\nUczeń (zdający):\nUczeń (zdający):\n12) charakteryzuje proces sporządzania różnych rodzajów\nmas formierskich i rdzeniowych\n1) rozróżnia główne i pomocnicze materiały formierskie\nPrzykładowe zadanie 9.\nKtóry z wymienionych materiałów jest stosowany jako spoiwo w masach formierskich?\nA. Korund.\nB. Dekstryna.\nC. Grafit błyszczący.\nD. Piasek kwarcowy.\nOdpowiedź prawidłowa: B\nJednostka efektów kształcenia:\nMTL.02.2. Podstawy odlewnictwa\nEfekt kształcenia\nKryterium weryfikacji\nUczeń (zdający):\nUczeń (zdający):\n18) charakteryzuje rodzaje pieców odlewniczych\n5) rozróżnia piece odlewnicze do topienia metali nieżelaznych\nna podstawie ich budowy i zasady działania\nPrzykładowe zadanie 10.\nPrzedstawiony na rysunku piec jest zasilany\nA. gazem.\nB. koksem.\nC. węglem.\nD. prądem.\nOdpowiedź prawidłowa: A\n55\n3.3.3 MTL.02.3. Eksploatacja maszyn i urządzeń do przygotowania mas formierskich i mas\nrdzeniowych\nJednostka efektów kształcenia:\nMTL.02.3. Eksploatacja maszyn i urządzeń do przygotowania mas formierskich i mas rdzeniowych\nEfekt kształcenia\nKryterium weryfikacji\nUczeń (zdający):\nUczeń (zdający):\n2) stosuje maszyny i urządzenia do przerobu mas\nformierskich i mas rdzeniowych\n2) dobiera maszyny i urządzenia do przerobu mas formierskich\ni mas rdzeniowych\nPrzykładowe zadanie 11.\nNajwydajniejszą mieszarką do przygotowywania klasycznych mas formierskich jest mieszarka\nA. pobocznicowa.\nB. łopatkowa.\nC. turbinowa.\nD. bębnowa.\nOdpowiedź prawidłowa: C\nJednostka efektów kształcenia:\nMTL.02.3. Eksploatacja maszyn i urządzeń do przygotowania mas formierskich i mas rdzeniowych\nEfekt kształcenia\nKryterium weryfikacji\nUczeń (zdający):\nUczeń (zdający):\n3) stosuje urządzenia stosowane do transportu materiałów\nformierskich, mas formierskich i mas rdzeniowych\n1) opisuje urządzenia do transportu materiałów formierskich,\nmas formierskich i mas rdzeniowych\nPrzykładowe zadanie 12.\nNa rysunku przedstawiającym schemat stacji przerobu mas formierskich numerem 5 oznaczono\nA. elewator.\nB. przesiewacz.\nC. suszarko-chłodziarkę.\nD. oddzielacz elektromagnetyczny.\nOdpowiedź prawidłowa: A\n56\nJednostka efektów kształcenia:\nMTL.02.3. Eksploatacja maszyn i urządzeń do przygotowania mas formierskich i mas rdzeniowych\nEfekt kształcenia\nKryterium weryfikacji\nUczeń (zdający):\nUczeń (zdający):\n4) przeprowadza proces regeneracji mas formierskich\ni mas rdzeniowych\n1) opisuje proces regeneracji mas formierskich i mas\nrdzeniowych\nPrzykładowe zadanie 13.\nPodstawowym składnikiem masy formierskiej odzyskiwanym podczas mechanicznej regeneracji mas chemoutwardzalnych\njest\nA. piasek kwarcowy.\nB. szkło wodne.\nC. bentonit.\nD. żywica.\nOdpowiedź prawidłowa: A\n3.3.4 MTL.02.4. Wykonywanie form oraz użytkowanie maszyn i urządzeń do wykonywania\nodlewów w formach jednorazowych, trwałych i półtrwałych\nJednostka efektów kształcenia:\nMTL.02.4. Wykonywanie form oraz użytkowanie maszyn i urządzeń do wykonywania odlewów w formach\njednorazowych, trwałych i półtrwałych\nEfekt kształcenia\nKryterium weryfikacji\nUczeń (zdający):\nUczeń (zdający):\n1) wykonuje formy jednorazowe i rdzenie\n1) opisuje etapy procesu wytwarzania form jednorazowych i\nrdzeni\nPrzykładowe zadanie 14.\nKolejność czynności wykonywanych na półautomatycznej linii formierskiej jest następująca:\nA. wykonanie dolnej połówki formy, rdzeniowanie, wykonanie górnej połówki formy, składanie obu połówek formy,\nobciążanie, zalewanie, wybijanie.\nB. wykonanie dolnej połówki formy, wykonanie górnej połówki formy, składanie obu połówek formy, rdzeniowanie,\nobciążanie, zalewanie, wybijanie.\nC. wykonanie dolnej połówki formy, rdzeniowanie, wykonanie górnej połówki formy, składanie obu połówek formy,\nzalewanie, obciążanie, wybijanie.\nD. wykonanie górnej połówki formy, rdzeniowanie, wykonanie dolnej połówki formy, składanie obu połówek formy,\nobciążanie, zalewanie, wybijanie.\nOdpowiedź prawidłowa: A\n57\nJednostka efektów kształcenia:\nMTL.02.4. Wykonywanie form oraz użytkowanie maszyn i urządzeń do wykonywania odlewów w formach\njednorazowych, trwałych i półtrwałych\nEfekt kształcenia\nKryterium weryfikacji\nUczeń (zdający):\nUczeń (zdający):\n4) wykonuje odlewy w formach jednorazowych\n2) przygotowuje łyżki i kadzie odlewnicze do zalewania\nPrzykładowe zadanie 15.\nNa filmie przedstawiono proces kontroli\nA. spektrometrycznej materiału łyżki odlewniczej.\nB. grubości pokrycia łyżki odlewniczej.\nC. temperatury łyżki odlewniczej.\nD. wilgotności łyżki odlewniczej.\nOdpowiedź prawidłowa: C\nJednostka efektów kształcenia:\nMTL.02.4. Wykonywanie form oraz użytkowanie maszyn i urządzeń do wykonywania odlewów w formach\njednorazowych, trwałych i półtrwałych\nEfekt kształcenia\nKryterium weryfikacji\nUczeń (zdający):\nUczeń (zdający):\n5) wykonuje odlewy w formach trwałych i półtrwałych\n2) wykonuje pokrycia ochronne i oddzielające na wnęki form\ntrwałych i półtrwałychnoraz na powierzchnie rdzeni\nPrzykładowe zadanie 16.\nW celu spowolnienia odprowadzenia ciepła z kokili należy przygotować pokrycie ochronne na bazie\nA. grafitu.\nB. alkoholu.\nC. tlenku aluminium.\nD. oleju syntetycznego.\nOdpowiedź prawidłowa: C\n58\nJednostka efektów kształcenia:\nMTL.02.4. Wykonywanie form oraz użytkowanie maszyn i urządzeń do wykonywania odlewów\nw formach jednorazowych, trwałych i półtrwałych\nEfekt kształcenia\nKryterium weryfikacji\nUczeń (zdający):\nUczeń (zdający):\n6) użytkuje maszyny i urządzenia stosowane\nw procesach wytwarzania odlewów w formach trwałych i\npółtrwałych\n3) ocenia jakość odlewów wykonanych w formach trwałych i\npółtrwałych\nPrzykładowe zadanie 17.\nSprawdzając stopień rozdrobnienia struktury odlewu należy wykonać badanie\nA. rentgenowskie.\nB. metalograficzne.\nC. spektroskopowe.\nD. wytrzymałościowe.\nOdpowiedź prawidłowa: B\n3.3.5 MTL.02.5. Eksploatacja maszyn i urządzeń do wybijania, oczyszczania i wykończania\nodlewów\nJednostka efektów kształcenia:\nMTL.02.5. Eksploatacja maszyn i urządzeń do wybijania, oczyszczania i wykończania odlewów\nEfekt kształcenia\nKryterium weryfikacji\nUczeń (zdający):\nUczeń (zdający):\n1) dobiera metody wybijania i wykończania odlewów\n3) dobiera metodę wybijania odlewów w zależności od\ntechnologii ich wykonania\nPrzykładowe zadanie 18.\nRozbijanie form metodą wodno-ścierną wykorzystuje się najczęściej do wybijania odlewów wytwarzanych metodą odlewania\nw formach\nA. grafitowych.\nB. szamotowych.\nC. klasycznych piaskowych.\nD. wykonanych metodą wytapianych modeli.\nOdpowiedź prawidłowa: D\nJednostka efektów kształcenia:\nMTL.02.5. Eksploatacja maszyn i urządzeń do wybijania, oczyszczania i wykończania odlewów\nEfekt kształcenia\nKryterium weryfikacji\nUczeń (zdający):\nUczeń (zdający):\n4) naprawia wady odlewów\n1) rozpoznaje i klasyfikuje wady odlewów\nPrzykładowe zadanie 19.\nPrzełom biały należy do grupy wad\nA. powierzchni surowej.\nB. wewnętrznych.\nC. ciągłości.\nD. kształtu.\nOdpowiedź prawidłowa: B\n59\n3.3.6 MTL.02.6. Eksploatacja pieców odlewniczych oraz maszyn i urządzeń\ndo przygotowywania wsadu\nJednostka efektów kształcenia:\nMTL.02.6. Eksploatacja pieców odlewniczych oraz maszyn i urządzeń do przygotowania wsadu\nEfekt kształcenia\nKryterium weryfikacji\nUczeń (zdający):\nUczeń (zdający):\n1) użytkuje maszyny i urządzenia do rozładunku,\noraz transportu materiałów wsadowych\n2) dobiera maszyny i urządzenia do transportu materiałów\nwsadowych z miejsca składowania\ndo miejsca wytopu\nPrzykładowe zadanie 20.\nDo transportu wsadu stalowego do pieca topialnego stosuje się osprzęt przedstawiony na rysunku oznaczonym literą\nA.\nB.\nC.\nD.\nOdpowiedź prawidłowa: C\n60\nJednostka efektów kształcenia:\nMTL.02.6. Eksploatacja pieców odlewniczych oraz maszyn i urządzeń do przygotowania wsadu\nEfekt kształcenia\nKryterium weryfikacji\nUczeń (zdający):\nUczeń (zdający):\n2) przygotowuje wsad do pieca zgodnie\nz recepturą\n1) rozróżnia materiały wsadowe do pieca\nPrzykładowe zadanie 21.\nNa rysunku przedstawiono wsad metalowy w postaci\nA. gąski.\nB. pręta.\nC. stożka.\nD. kęsiska.\nOdpowiedź prawidłowa: A\nJednostka efektów kształcenia:\nMTL.02.6. Eksploatacja pieców odlewniczych oraz maszyn i urządzeń do przygotowania wsadu\nEfekt kształcenia\nKryterium weryfikacji\nUczeń (zdający):\nUczeń (zdający):\n5) prowadzi proces topienia w piecu odlewniczym\n2) dobiera narzędzia do obsługi pieców odlewniczych\nPrzykładowe zadanie 22.\nKtóre z przedstawionych na rysunkach narzędzi służy do rafinacji gazowej stopów aluminium?\nA.\nB.\nC.\nD.\nOdpowiedź prawidłowa: C\n61\nJednostka efektów kształcenia:\nMTL.02.6. Eksploatacja pieców odlewniczych oraz maszyn i urządzeń do przygotowania wsadu\nEfekt kształcenia\nKryterium weryfikacji\nUczeń (zdający):\nUczeń (zdający):\n6) wykonuje obsługę codzienną, przeglądy bieżące oraz\nkonserwację maszyn i urządzeń do topienia metali\n4) Przedstawia zasady działania maszyn i urządzeń\ndo topienia metali oraz możliwości diagnozy\nbez demontażu\nPrzykładowe zadanie 23.\nWzrost temperatury w cewce pieca indukcyjnego może być spowodowany przez\nA. zużycie się przewodów oporowych.\nB. nierównomierne zużycie elektrod.\nC. mały przepływ wody chłodzącej.\nD. zbyt małą ilość wsadu w piecu.\nOdpowiedź prawidłowa: C\n3.3.7 MTL.02.7. Język obcy zawodowy\nJednostka efektów kształcenia:\nMTL.02.7. Język obcy zawodowy\nEfekt kształcenia\nKryterium weryfikacji\nUczeń (zdający):\nUczeń (zdający):\n2) rozumie proste wypowiedzi ustne artykułowane\nwyraźnie, w standardowej odmianie języka obcego\nnowożytnego, a także proste wypowiedzi pisemne\nw języku obcym nowożytnym, w zakresie umożliwiającym\nrealizację zadań zawodowych:\na) rozumie proste wypowiedzi ustne dotyczące\nczynności zawodowych (np. rozmowy, wiadomości,\nkomunikaty, instrukcje lub filmy\ninstruktażowe, prezentacje), artykułowane wyraźnie, w\nstandardowej odmianie języka\nb) rozumie proste wypowiedzi pisemne dotyczące\nczynności zawodowych (np. napisy, broszury,\ninstrukcje obsługi, przewodniki, dokumentację\nzawodową)\n1) określa główną myśl wypowiedzi lub tekstu\nlub fragmentu wypowiedzi lub tekstu\nPrzykładowe zadanie 24.\nWyraz na tablicy zamieszczonej na rysunku oznacza\nA. Uwaga!\nB. Alarm!\nC. Zakaz!\nD. Stop!\nOdpowiedź prawidłowa: A\n62\nJednostka efektów kształcenia:\nMTL.02.7. Język obcy zawodowy\nEfekt kształcenia\nKryterium weryfikacji\nUczeń (zdający):\nUczeń (zdający):\n4) uczestniczy w rozmowie w typowych sytuacjach\nzwiązanych z realizacją zadań zawodowych - reaguje w\njęzyku obcym nowożytnym w sposób zrozumiały,\nadekwatnie do sytuacji komunikacyjnej, ustnie\nlub w formie prostego tekstu:\na) reaguje ustnie (np. podczas rozmowy z innym\npracownikiem, klientem, kontrahentem, w tym rozmowy\ntelefonicznej) w typowych sytuacjach związanych z\nwykonywaniem czynności zawodowych\nb) reaguje w formie prostego tekstu pisanego\n(np. wiadomość, formularz, e-mail, dokument związany z\nwykonywanym zawodem) w typowych sytuacjach\nzwiązanych z wykonywaniem czynności zawodowych\n5) stosuje zwroty i formy grzecznościowe\nPrzykładowe zadanie 25.\nKtóry zwrot grzecznościowy powinien być umieszczony na zakończenie oficjalnej wiadomości e-mail?\nA. Hope to see You again.\nB. Yours faithfully.\nC. See You later.\nD. Stay in touch.\nOdpowiedź prawidłowa: B\n3.3.8 MTL.02.8. Kompetencje personalne i społeczne\nJednostka efektów kształcenia:\nMTL.02.8. Kompetencje personalne i społeczne\nEfekt kształcenia\nKryterium weryfikacji\nUczeń (zdający):\nUczeń (zdający):\n4) stosuje techniki radzenia sobie ze stresem\n3) przedstawia różne formy zachowań asertywnych jako\nsposobów radzenia sobie ze stresem\nPrzykładowe zadanie 26.\nKtóre z wymienionych zachowań świadczy o braku asertywności u pracownika?\nA. Akceptacja pochwał.\nB. Przyjęcie odpowiedzialności za popełnione błędy.\nC. Wykonywanie zadań za niedysponowanego kolegę.\nD. Odmowa przyjęcia nadgodzin, które dezorganizują jego plany prywatne.\nOdpowiedź prawidłowa: C\n63\n3.4 Przykład zadania do części praktycznej egzaminu\nCzęść praktyczna egzaminu z kwalifikacji MTL.02 Eksploatacja maszyn i urządzeń odlewniczych jest przeprowadzana według\nmodelu w i trwa 150 minut.\nPrzygotuj 40 kg masy formierskiej w mieszarce, zgodnie z recepturą podaną w tabeli 1. Oblicz ilość składników do wykonania 40 kg\nmasy formierskiej, wyniki obliczeń zapisz w tabeli 3. Następnie odważ poszczególne składniki masy formierskiej z dokładnością do\n0,10 kg i przygotuj masę formierską. Gotową masę formierską przetransportuj na stanowisko formierskie. Dobierz wielkość skrzynek\nformierskich, aby zapewnić położenie modelu w formie zgodnie z danymi na rysunku 1 oraz wymiarami podanymi\nw tabeli 2. Wykonaj formę fałszywą (tzw. fałszywkę) z przygotowanej masy formierskiej wykorzystując model odlewniczy\nprzedstawiony na rysunku 1, znajdujący się na stanowisku formierskim. Formę wykonaj ręcznie, za pomocą narzędzi znajdujących\nsię na stanowisku formierskim. Wykonaj formę odlewniczą przy zastosowaniu formy fałszywej zgodnie z dokumentacją techniczną\nwykonania formy - dokumentacja dostępna na stanowisku egzaminacyjnym. W razie konieczności wykonaj dodatkową porcję masy\nformierskiej. Zgłoś przez podniesienie ręki przewodniczącemu ZN gotowość do oceny każdorazowo po wykonaniu kolejnych\nczynności:\n\ndobranie skrzynek formierskich,\n\nwykonanie dolnej i górnej połówki formy,\n\nzłożenie i przygotowanie formy do zalania stopem odlewniczym.\nPrzygotuj do zalania kokilę na próbkę do badań spektrometrycznych. Zgłoś przez podniesienie ręki zakończenie przygotowania\nkokili.\nUwaga: o otwieranie i zamykanie drzwi pieca poproś asystenta technicznego.\nPrzygotuj termoparę zanurzeniową do pomiaru temperatury ciekłego stopu. Sprawdź poprawność działania układu pomiarowego\nnad dowolnym źródłem ciepła. Przeprowadź wytop stopu cynku ZnAl4Cu1 w atmosferze utleniającej. Stop utrzymuj w temperaturze\n420oC. Zgłoś przez podniesienie ręki gotowość pomiaru temperatury ciekłego stopu i pobrania próbki. Bezpośrednio przed\npobraniem próbki stopu oczyść jego powierzchnię z tlenków i skontroluj temperaturę. Wynik pomiaru temperatury zapisz w tabeli 4.\nPobierz łyżką porcję stopu i zalej kokilę na próbkę do badań spektrometrycznych. Próbkę pozostaw na stanowisku zalewaniado\noceny. Narzędzia, przyrządy, materiały oraz instrukcje niezbędne do wykonania zadania znajdują się na stanowisku\negzaminacyjnym. Podczas wykonywania zadania przestrzegaj zasad organizacji pracy, przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy\noraz przepisów i instrukcji związanych z użytkowaniem narzędzi i urządzeń do topienia metali.\nPo zakończeniu zadania uporządkuj stanowisko pracy.\nTabela 1. Receptura przygotowania masy formierskiej\nLp.\nSkładniki masy formierskiej\nZawartość składnika\nCzas mieszania\nskładników suchych\nskładników masy\nformierskiej\n% masy\nminuty\nminuty\n1\nPiasek kwarcowy średni 1K -\n0,20/0,16/0,315\n90\n3\n5\n2\nBentonit\n6\n3\nWoda\n4\n64\nRysunek 1. Model odlewniczy\nTabela 2. Zalecane minimalne odległości między elementami formy piaskowej\nMasa odlewu\n[kg]\nOdległość\n[mm]\nPomiędzy\ngórną\npowierzchnią\nmodelu,\na górną\npowierzchnią\nformy\nPomiędzy dolną\npowierzchnią\nmodelu,\na dolną\npowierzchnią\nformy\nPomiędzy\nmodelem,\na ścianką\nskrzynki\nformierskiej\nPomiędzy\nwlewem,\na ścianką\nskrzynki\nformierskiej\nPomiędzy modelem,\na wlewem\nrozprowadzającym\n(belką żużlową)\ndo 5\n30\n30\n30\n30\n30\n5÷10\n50\n50\n40\n40\n40\n10÷25\n60\n60\n40\n50\n40\nCzas przeznaczony na wykonanie zadania wynosi 150 minut.\nOcenie podlegać będzie 6 rezultatów:\n\nskład masy formierskiej i metryka wytopu - tabela 3 i tabela 4\n\nmasa formierska,\n\nforma fałszywa (fałszywka),\n\ngórna i dolna połówka formy,\n\nzłożona forma,\n\nkokila i próbka do badań spektrometrycznych\noraz\nprzebieg przygotowania masy formierskiej i formy oraz przeprowadzenia wytopu stopu cynku ZnAl4Cu1.\n65\nTabela 3. Skład masy formierskiej\nLp.\nmateriał\nIlość\n[kg]\n1\nPiasek kwarcowy 1K\n2\nBentonit Special\n3\nWoda\nTabela 4. Metryka wytopu\nLp.\nCzynność\nWynik\n[oC]\n1\nTemperatura stopu\nEfekty kształcenia sprawdzane przykładowym zadaniem praktycznym wraz z kryteriami weryfikacji:\nJednostka efektów kształcenia:\nMTL.02.1 Bezpieczeństwo i higiena pracy\nEfekty kształcenia\nKryteria weryfikacji\nUczeń (zdający):\nUczeń (zdający):\n5) przestrzega zasad bezpieczeństwa i higieny pracy\noraz przepisów prawa dotyczących ochrony\nprzeciwpożarowej i ochrony środowiska na\nstanowisku pracy\n3) obsługuje maszyny i urządzenia na stanowisku\npracy zgodnie z zasadami bezpieczeństwa i higieny\npracy, ochrony przeciwpożarowej i ochrony\nśrodowiska\n6) organizuje stanowisko pracy zgodnie\nz wymaganiami ergonomii bezpieczeństwa\ni higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej\ni ochrony środowiska\n2) organizuje swoje stanowisko pracy w odlewni\nzgodnie z wymaganiami ergonomii, bezpieczeństwa\ni higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej i ochrony\nśrodowiska\n3) utrzymuje ład i porządek na stanowisku pracy\nw odlewni\n7) stosuje środki ochrony indywidualnej\ni zbiorowej podczas wykonywania zadań\nzawodowych\n4) stosuje środki ochrony indywidualnej\ni zbiorowej na stanowisku pracy w odlewni zgodnie\nz przeznaczeniem\nJednostka efektów kształcenia:\nMTL.02.2 Podstawy odlewnictwa\n10) dobiera sposoby transportu wewnętrznego\ni składowania materiałów\n3) dobiera sposób i środki transportu do rodzaju\nmateriału\n13) charakteryzuje metody wykonania form\njednorazowych\n3) omawia metody ręcznego wykonania form\njednorazowych\nJednostka efektów kształcenia:\nMTL.02.3 Eksploatacja maszyn i urządzeń do przygotowywania mas formierskich i mas rdzeniowych\n1) określa etapy procesu przerobu mas formierskich i\nmas rdzeniowych\n1) przygotowuje świeże składniki masy formierskiej\ni masy rdzeniowej\n2) stosuje maszyny i urządzenia do przerobu mas\nformierskich i mas rdzeniowych\n2) dobiera maszyny i urządzenia do przerobu mas\nformierskich i mas rdzeniowych\nJednostka efektów kształcenia:\nMTL.02.4 Wykonywanie form oraz użytkowanie maszyn i urządzeń do wykonywania odlewów\nw formach jednorazowych, trwałych i półtrwałych\n1) wykonuje formy jednorazowe i rdzenie\n5) wykonuje formy jednorazowe do odlewania\n4) wykonuje odlewy w formach jednorazowych\n1) składa i przygotowuje formy jednorazowe\ndo zalewania\n66\nJednostka efektów kształcenia:\nMTL.02.6 Eksploatacja pieców odlewniczych oraz maszyn i urządzeń do przygotowania wsadu\n5) prowadzi proces topienia w piecu odlewniczym\n5) pobiera próby ciekłego metalu\n6) wykonuje obsługę codzienną, przeglądy bieżące\noraz konserwację maszyn i urządzeń do topienia\nmetali\n2) przygotowuje narzędzia, przyrządy, urządzenia\ni materiały do wykonania obsługi codziennej\ni przeglądów bieżących oraz konserwacji maszyn\ni urządzeń do topienia metali\nInne zadania praktyczne z zakresu kwalifikacji MTL.02 Eksploatacja maszyn i urządzeń odlewniczych mogą dotyczyć np.:\n\nwykonywania form odlewniczych w dwóch skrzynkach z obieraniem, luźną częścią, tzw. ”sztuczką”, z modeli\nz odejmowanymi częściami;\n\nwykonywania form odlewniczych w trzech skrzynkach;\n\nwykonywanie form odlewniczych w skrzynkach usuwalnych;\n\nwykonywania form odlewniczych w gruncie: otwartych, pod skrzynką, z użyciem modeli i wzorników;\n\nwykonywania form odlewniczych metodą pełnej formy;\n\nwykonywania form odlewniczych na maszynach formierskich;\n\nwykonywania form odlewniczych z mas szybkowiążących i samoutwardzalnych;\n\nwykonywania form skorupowych;\n\nwykonywania form do odlewania metodą wytapianych modeli;\n\nwykonywania form odlewniczych do odlewania metodą Shawa;\n\nręcznego wykonywania rdzeni w różnego rodzaju rdzennicach;\n\nmaszynowego wykonywania rdzeni metodą cold-box i hot-box;\n\nprzygotowania metalowej formy odlewniczej (kokili) do pracy i wykonania odlewu kokilowego;\n\nprzygotowania maszyny do odlewnia pod ciśnieniem do pracy oraz wykonanie odlewu;\n\nręcznego wybijania odlewów z form;\n\nmaszynowego wybicia odlewów z form odlewniczych przy użyciu np. krat wibracyjnych;\n\nusunięcia rdzeni z odlewów na maszynach wibracyjnych;\n\noddzielenia układu wlewowego i nadlewek z odlewu ręcznie lub przy użyciu narzędzi;\n\nwykańczania powierzchni odlewów w bębnach obrotowych lub wibracyjnych;\n\nusuwania zalewek, obróbki ściernej;\n\nwykonania obróbki cieplnej lub cieplno-chemicznej odlewu;\n\nusunięcia wad odlewów;\n\nzabezpieczenia oczyszczonej powierzchni odlewów przed korozją;\n\nułożenia w magazynie materiałów wsadowych o różnej postaci, składzie chemicznym, właściwościach;\n\nrozdrobnienia materiałów wsadowych w celu uzyskania odpowiedniej kawałkowości z użyciem maszyn i urządzeń\ndo rozdrabniania;\n\noczyszczenia i konserwacji użytkowanych przy przygotowaniu wsadu maszyn i urządzeń;\n\nwykonania wymurówki tygla niewielkiego pieca indukcyjnego;\n\nprzygotowania (dobrania, ewentualnego zabezpieczenia odpowiedniego pokrycia i wysuszenia) łyżek odlewniczych\ndo pobierania próbek ciekłego metalu w trakcie wytopu lub narzędzi do wykonania innych zabiegów metalurgicznych;\n\nkontroli przebiegu procesu topienia, np. pomiar temperatury pirometrem optycznym, kontroli parametrów pracy\nlaboratoryjnego pieca elektrycznego;\n\nkontrolowania składu chemicznego stopu odlewniczego, analizy składu chemicznego próbek pobranych z pieca w trakcie\nwytopu, oceny stopnia zużycia wyłożenia ogniotrwałego.\n67\nKwalifikacja MTL.04. Organizacja i nadzorowanie procesu odlewniczego\n3.5 Przykłady zadań do części pisemnej egzaminu\n3.5.1 MTL.04.1. Bezpieczeństwo i higiena pracy\nJednostka efektów kształcenia:\nMTL.04.1. Bezpieczeństwo i higiena pracy\nEfekt kształcenia\nKryterium weryfikacji\nUczeń (zdający):\nUczeń (zdający):\n5) stosuje środki ochrony indywidualnej\ni zbiorowej podczas wykonywania zadań zawodowych\n1) określa środki ochrony indywidualnej stosowane podczas\nwykonywania zadań zawodowych w odlewni\nPrzykładowe zadanie 1.\nNa którym rysunku przedstawiono zgodną z przepisami BHP osłonę głowy, jaką należy zastosować podczas zalewania formy?\nA.\nB.\nC.\nD.\nOdpowiedź prawidłowa: C\n68\n3.5.2 MTL.04.2. Podstawy odlewnictwa\nJednostka efektów kształcenia:\nMTL.04.2. Podstawy odlewnictwa\nEfekt kształcenia\nKryterium weryfikacji\nUczeń (zdający):\nUczeń (zdający):\n1) stosuje zasady wykonywania szkiców oraz rysunków\ntechnicznych\na) odczytuje informacje ze szkiców\ni rysunków technicznych\nb) przestrzega zasad tolerancji i pasowania\n6) rozróżnia, interpretuje i posługuje się symbolami\ntolerancji geometrycznych\nPrzykładowe zadanie 2.\nSymbol tolerancji położenia przedstawiono na rysunku oznaczonym literą\nA.\nB.\nC.\nD.\nOdpowiedź prawidłowa: B\nJednostka efektów kształcenia:\nMTL.04.2. Podstawy odlewnictwa\nEfekt kształcenia\nKryterium weryfikacji\nUczeń (zdający):\nUczeń (zdający):\n3) charakteryzuje materiały konstrukcyjne, eksploatacyjne i\nuszczelniające\n5) rozpoznaje gatunki stopów żelaza i metali nieżelaznych na\npodstawie oznaczeń\nPrzykładowe zadanie 3.\nOznaczenie EN-GJMW-300-6 dotyczy żeliwa\nA. szarego.\nB. sferoidalnego.\nC. ciągliwego białego.\nD. ciągliwego czarnego.\nOdpowiedź prawidłowa: C\n69\nJednostka efektów kształcenia:\nMTL.04.2. Podstawy odlewnictwa\nEfekt kształcenia\nKryterium weryfikacji\nUczeń (zdający):\nUczeń (zdający):\n5) wykonuje pomiary warsztatowe\n2) dobiera przyrządy i narzędzia pomiarowe\ndo wykonywania pomiarów warsztatowych\nPrzykładowe zadanie 4.\nKtóre z narzędzi służy do pomiarów długości, grubości i średnicy z dokładnością do 0,01 mm?\nA.\nB.\nC.\nD.\nOdpowiedź prawidłowa: C\n70\nJednostka efektów kształcenia:\nMTL.04.2. Podstawy odlewnictwa\nEfekt kształcenia\nKryterium weryfikacji\nUczeń (zdający):\nUczeń (zdający):\n8) wykonuje operacje obróbki mechanicznej i ręcznej,\nspajania i plastycznego kształtowania metali\n8) łączy powierzchnie przedmiotów przez spawanie, zgrzewanie,\nlutowanie i klejenie\nPrzykładowe zadanie 5.\nTechnologią spajania metali przedstawioną na filmie jest\nA. klejenie.\nB. spawanie.\nC. lutowanie.\nD. zgrzewanie.\nOdpowiedź prawidłowa: B\nJednostka efektów kształcenia:\nMTL.04.2. Podstawy odlewnictwa\nEfekt kształcenia\nKryterium weryfikacji\nUczeń (zdający):\nUczeń (zdający):\n10) dobiera sposoby transportu wewnętrznego i\nskładowania materiałów\n3) dobiera sposób i środki transportu do rodzaju materiału\nPrzykładowe zadanie 6.\nTransport kadzi odlewniczych z ciekłym metalem do stanowiska zalewania realizowany jest przy użyciu\nA. suwnic pomostowych.\nB. przenośników kubełkowych.\nC. przenośników pneumatycznych.\nD. chwytników elektromagnetycznych.\nOdpowiedź prawidłowa: A\nJednostka efektów kształcenia:\nMTL.04.2. Podstawy odlewnictwa\nEfekt kształcenia\nKryterium weryfikacji\nUczeń (zdający):\nUczeń (zdający):\n12) charakteryzuje proces sporządzania różnych rodzajów\nmas formierskich i rdzeniowych\n1) rozróżnia główne i pomocnicze materiały formierskie\nPrzykładowe zadanie 7.\nPomocniczym materiałem formierskim zabezpieczającym przed przyklejaniem się masy do modelu jest\nA. talk.\nB. torf.\nC. skrobia.\nD. dekstryna.\nOdpowiedź prawidłowa: A\n71\n3.5.3 MTL.04.3. Prowadzenie procesu odlewniczego\nJednostka efektów kształcenia:\nMTL.04.3. Prowadzenie procesu odlewniczego\nEfekt kształcenia\nKryterium weryfikacji\nUczeń (zdający):\nUczeń (zdający):\n4) dokonuje rozliczeń materiałowych\n2) określa koszty materiałowe dla technologii stosowanych w\nodlewni\nPrzykładowe zadanie 8.\nSkład masy w cz. wag.\nPiasek kwarcowy\nBentonit\nPył węglowy\n94\n4\n2\nOdlewnia w ciągu 1 doby zużywa 40 Mg świeżej masy o składzie podanym w tabeli. Koszt zakupu piasku kwarcowego wynosi\n200 zł/Mg, bentonitu 1000 zł/Mg, a pyłu węglowego 2600 zł/Mg. Oblicz koszt zakupu materiałów na tydzień (7 dni) pracy odlewni.\nA. 3 920 zł\nB. 7 840 zł\nC. 39 200 zł\nD. 78 400 zł\nOdpowiedź prawidłowa: D\nJednostka efektów kształcenia:\nMTL.04.3. Prowadzenie procesu odlewniczego\nEfekt kształcenia\nKryterium weryfikacji\nUczeń (zdający):\nUczeń (zdający):\n6) dokonuje analizy procesu i podejmuje środki zaradcze w\ncelu zapobiegania powstawaniu wad odlewów\n2) określa rodzaj wad odlewów\nPrzykładowe zadanie 9.\nZimne krople, zapiaszczenie oraz gruboziarnistość należą do grupy wad\nA. kształtu.\nB. materiału.\nC. wewnętrznych.\nD. powierzchni surowej.\nOdpowiedź prawidłowa: C\n72\n3.5.4 MTL.04.4. Przygotowywanie dokumentacji technologicznej i konstrukcyjnej procesów\nwytwarzania odlewów\nJednostka efektów kształcenia:\nMTL.04.4. Przygotowywanie dokumentacji technologicznej i konstrukcyjnej procesów wytwarzania odlewów\nEfekt kształcenia\nKryterium weryfikacji\nUczeń (zdający):\nUczeń (zdający):\n1) charakteryzuje elementy dokumentacji technologicznej\nodlewanych części maszyn\noraz stosowane w niej oznaczenia\n2) rozróżnia oznaczenia stosowane w dokumentacji\ntechnologicznej odlewów\nPrzykładowe zadanie 10.\nLiczba wskazana strzałką w oznaczeniu materiału na rysunku surowego odlewu dotyczy\nA. wydłużenia procentowego po zerwaniu.\nB. wyraźnej granicy plastyczności R\ne.\nC. wytrzymałości na rozciąganie Rm.\nD. twardości w skali Brinella.\nOdpowiedź prawidłowa: C\n73\nJednostka efektów kształcenia:\nMTL.04.4. Przygotowywanie dokumentacji technologicznej i konstrukcyjnej procesów wytwarzania odlewów\nEfekt kształcenia\nKryterium weryfikacji\nUczeń (zdający):\nUczeń (zdający):\n5) dobiera elementy układu wlewowego\n1) rozróżnia elementy: zbiornik wlewowy, wlew główny, wlew\nrozprowadzający, wlew doprowadzający, nadlew, przelew\nPrzykładowe zadanie 11.\nWlew główny na rysunku układu wlewowego do odlewów żeliwnych oznaczono cyfrą\nA.\n1\nB.\n2\nC.\n3\nD.\n4\nOdpowiedź prawidłowa: B\nJednostka efektów kształcenia:\nMTL.04.4. Przygotowywanie dokumentacji technologicznej i konstrukcyjnej procesów wytwarzania odlewów\nEfekt kształcenia\nKryterium weryfikacji\nUczeń (zdający):\nUczeń (zdający):\n10) rozpoznaje w dokumentacji konstrukcyjnej elementy\nkonstrukcyjne kokil i form ciśnieniowych\n2) wskazuje części formujące stałe i ruchome, elementy\ncentrujące, zabezpieczające przed otwarciem, wypychacze i\nukłady chłodzenia w formach ciśnieniowych\nPrzykładowe zadanie 12.\nInstalację chłodzącą na rysunku przedstawiającym budowę formy ciśnieniowej oznaczono literą\nOdpowiedź prawidłowa: A\n74\nJednostka efektów kształcenia:\nMTL.04.4. Przygotowywanie dokumentacji technologicznej i konstrukcyjnej procesów wytwarzania odlewów\nEfekt kształcenia\nKryterium weryfikacji\nUczeń (zdający):\nUczeń (zdający):\n11) dobiera materiały formierskie w zależności\nod rodzaju masy formierskiej\n3) oblicza zawartość składników masy formierskiej\nPrzykładowe zadanie 13.\nSkładnik masy\nPiasek kwarcowy\nBentonit\nPył węglowy\ncz. wag.\n94\n4\n2\nOblicz ilość składników niezbędnych do wytworzenia 200 kg masy formierskiej o składzie podanym w tabeli.\nPiasek kwarcowy [kg]\nBentonit\n[kg]\nPył węglowy\n[kg]\nA.\n197,6\n1,6\n0,8\nB.\n198,8\n0,8\n0,4\nC.\n176,0\n16\n8\nD.\n188.0\n8,0\n4,0\nPrawidłowa odpowiedź: D\n3.5.5 MTL.04.5. Kontrola jakości procesów odlewniczych\nJednostka efektów kształcenia:\nMTL.04.5. Kontrola jakości procesów odlewniczych\nEfekt kształcenia\nKryterium weryfikacji\nUczeń (zdający):\nUczeń (zdający):\n1) rozróżnia właściwości technologiczne\ni wytrzymałościowe materiałów formierskich oraz mas\nformierskich i mas rdzeniowych\n1) rozróżnia właściwości technologiczne piasków formierskich,\nglin formierskich, mas formierskich i mas rdzeniowych\nPrzykładowe zadanie 14.\nSkłonność zagęszczonej masy do powierzchniowego wykruszania się ziaren w wyniku utraty spoistości przez warstwę\nzewnętrzną, wskutek utraty wilgotności lub nieodpowiedniego przebiegu procesu suszenia nazywana jest\nA. płynnością.\nB. żywotnością.\nC. osypliwością.\nD. higroskopijnością.\nOdpowiedź prawidłowa: C\n75\nJednostka efektów kształcenia:\nMTL.04.5. Kontrola jakości procesów odlewniczych\nEfekt kształcenia\nKryterium weryfikacji\nUczeń (zdający):\nUczeń (zdający):\n3) klasyfikuje piaski formierskie na podstawie wyników\nbadań\n1) klasyfikuje piaski kwarcowe na podstawie wyników badań\nlepiszcza\nPrzykładowe zadanie 15.\nPiasek kwarcowy zawierający do 2% lepiszcza zaliczany jest do klasy\nA. 3K\nB. 4K\nC. 5K\nD. 6K\nOdpowiedź prawidłowa: B\nJednostka efektów kształcenia:\nMTL.04.5. Kontrola jakości procesów odlewniczych\nEfekt kształcenia\nKryterium weryfikacji\nUczeń (zdający):\nUczeń (zdający):\n5)dobiera aparaturę i urządzenia do badań materiałów,\nmas formierskich i mas rdzeniowych\n1) rozpoznaje aparaturę i urządzenia do badań materiałów, mas\nformierskich i rdzeniowych\nPrzykładowe zadanie 16.\nNa rysunku przedstawiono schemat aparatu przeznaczonego do badania\nA. spoistości.\nB. wilgotności.\nC. gazotwórczości.\nD. przepuszczalności.\nOdpowiedź prawidłowa: D\n76\nJednostka efektów kształcenia:\nMTL.04.5. Kontrola jakości procesów odlewniczych\nEfekt kształcenia\nKryterium weryfikacji\nUczeń (zdający):\nUczeń (zdający):\n7) klasyfikuje wady odlewów\n4) określa przyczyny powstania wady odlewu\nPrzykładowe zadanie 17.\nPrzyczyną powstawania wady odlewu w postaci nadmiernej chropowatości jest\nA. nieprawidłowy transport lub składowanie odlewów.\nB. zbyt duża ziarnistość masy formierskiej.\nC. zbyt mocne ubicie formy.\nD. za mała lejność metalu.\nOdpowiedź prawidłowa: B\nJednostka efektów kształcenia:\nMTL.04.5. Kontrola jakości procesów odlewniczych\nEfekt kształcenia\nKryterium weryfikacji\nUczeń (zdający):\nUczeń (zdający):\n9) dobiera aparaturę do przeprowadzania badań\nnieniszczących odlewów\n1) rozróżnia aparaturę do przeprowadzania badań\nnieniszczących odlewów\nPrzykładowe zadanie 18.\nNa rysunku przedstawiono element urządzenia stosowanego do przeprowadzania badań\nA. magnetyczno-proszkowych.\nB. prądami wirowymi.\nC. penetracyjnych.\nD. wizualnych.\nOdpowiedź prawidłowa: A\n77\nJednostka efektów kształcenia:\nMTL.04.5. Kontrola jakości procesów odlewniczych\nEfekt kształcenia\nKryterium weryfikacji\nUczeń (zdający):\nUczeń (zdający):\n13) rozróżnia właściwości technologiczne stopów\nodlewniczych\n2) klasyfikuje właściwości technologiczne stopów\nodlewniczych\nPrzykładowe zadanie 19.\nDo właściwości technologicznych stopów zalicza się\nA. wytrzymałość, rozszerzalność cieplna i plastyczność.\nB. udarność, przewodność elektryczną i skrawalność.\nC. lejność, plastyczność i skrawalność.\nD. twardość, udarność i lejność.\nOdpowiedź prawidłowa: C\nJednostka efektów kształcenia:\nMTL.04.5. Kontrola jakości procesów odlewniczych\nEfekt kształcenia\nKryterium weryfikacji\nUczeń (zdający):\nUczeń (zdający):\n18) dobiera urządzenia i przygotowuje zgłady\nmetalograficzne do badań mikroskopowych\n2) dobiera materiały i urządzenia do przygotowania zgładów\nmetalograficznych\nPrzykładowe zadanie 20.\nKtóre z urządzeń przedstawionych na rysunku służy inkludowania próbek?\nA.\nB.\nC.\nD.\nOdpowiedź prawidłowa: D\n78\nJednostka efektów kształcenia:\nMTL.04.5. Kontrola jakości procesów odlewniczych\nEfekt kształcenia\nKryterium weryfikacji\nUczeń (zdający):\nUczeń (zdający):\n19) rozpoznaje strukturę stopów odlewniczych\n2) rozpoznaje postać grafitu w żeliwie\nPrzykładowe zadanie 21.\nŻeliwo z grafitem płatkowym przedstawiono na rysunku oznaczonym literą\nA.\nB.\nC.\nD.\nOdpowiedź prawidłowa: C\nJednostka efektów kształcenia:\nMTL.04.5. Kontrola jakości procesów odlewniczych\nEfekt kształcenia\nKryterium weryfikacji\nUczeń (zdający):\nUczeń (zdający):\n20) rozróżnia metody badań właściwości mechanicznych\nstopów metali\n1) klasyfikuje właściwości mechaniczne stopów metali\nPrzykładowe zadanie 22.\nDo właściwości mechanicznych stopów metali zalicza się\nA. twardość, udarność i wytrzymałość.\nB. lejność, skrawalność i plastyczność.\nC. gęstość, ciepło właściwe i rozszerzalność cieplna.\nD. odporność na korozję, działanie czynników chemicznych i wysokich temperatur.\nOdpowiedź prawidłowa: A\n79\n3.5.6 MTL.04.6. Język obcy zawodowy\nJednostka efektów kształcenia:\nMTL.04.6. Język obcy zawodowy\nEfekt kształcenia\nKryterium weryfikacji\nUczeń (zdający):\nUczeń (zdający):\n1) posługuje się podstawowym zasobem\nśrodków językowych w języku obcym\nnowożytnym (ze szczególnym\nuwzględnieniem środków leksykalnych),\numożliwiającym realizację czynności\nzawodowych w zakresie tematów\nzwiązanych:\na) ze stanowiskiem pracy i jego\nwyposażeniem\nb) z głównymi technologiami stosowanymi\nw danym zawodzie\nc) z dokumentacją związaną z danym\nzawodem\nd) z usługami świadczonymi w danym\nzawodzie\n1) rozpoznaje oraz stosuje środki językowe\numożliwiające realizację czynności zawodowych\nw zakresie:\na) czynności wykonywanych na stanowisku pracy, w tym\nzwiązanych z zapewnieniem bezpieczeństwa i higieny pracy\nb) narzędzi, maszyn, urządzeń i materiałów koniecznych do\nrealizacji czynności zawodowych\nc) procesów i procedur związanych z realizacją zadań\nzawodowych\nd) formularzy, specyfikacji oraz innych dokumentów\nzwiązanych z wykonywaniem zadań zawodowych\ne) świadczonych usług, w tym obsługi klienta\nPrzykładowe zadanie 23.\nDo wykonywania kształtek laboratoryjnych z materiałów formierskich przeznaczonych do badania ich właściwości\nwytrzymałościowych stosuje się urządzenie o nazwie\nA. Laboratory rammer.\nB. Laboratory muller.\nC. Laboratory sieves.\nD. Laboratory scales.\nOdpowiedź prawidłowa: A\n80\nJednostka efektów kształcenia:\nMTL.04.6. Język obcy zawodowy\nEfekt kształcenia\nKryterium weryfikacji\nUczeń (zdający):\nUczeń (zdający):\n2) rozumie proste wypowiedzi ustne\nartykułowane wyraźnie, w standardowej odmianie języka\nobcego nowożytnego,\na także proste wypowiedzi pisemne\nw języku obcym nowożytnym, w zakresie umożliwiającym\nrealizację zadań zawodowych:\na) rozumie proste wypowiedzi ustne dotyczące czynności\nzawodowych (np. rozmowy, wiadomości, komunikaty,\ninstrukcje lub filmy instruktażowe, prezentacje),\nartykułowane wyraźnie,\nw standardowej odmianie języka\nb) rozumie proste wypowiedzi pisemne dotyczące czynności\nzawodowych (np. napisy, broszury, instrukcje obsługi,\nprzewodniki, dokumentację zawodową)\n1) określa główną myśl wypowiedzi lub tekstu lub\nfragmentu wypowiedzi lub tekstu\n2) znajduje w wypowiedzi lub tekście określone\ninformacje\n3) rozpoznaje związki między poszczególnymi\nczęściami tekstu\n4) układa informacje w określonym porządku\nPrzykładowe zadanie 24.\nDevice is used to elutriate mineral particles (binder) with a grain size of less than 0.02 mm present in the molding sands in order\nto determine their percentage content.\nOpisane urządzenie stosuje się do\nA. odmywania lepiszcza.\nB. sporządzania mas formierskich.\nC. wykonywania kształtek laboratoryjnych.\nD. pomiaru przepuszczalności odlewniczych materiałów formierskich.\nOdpowiedź prawidłowa: A\n81\n3.5.7 MTL.04.7. Kompetencje personalne i społeczne\nJednostka efektów kształcenia:\nMTL.04.7. Kompetencje personalne i społeczne\nEfekt kształcenia\nKryterium weryfikacji\nUczeń (zdający):\nUczeń (zdający):\n1) przestrzega zasad kultury osobistej i etyki zawodowej\n5) wyjaśnia czym jest plagiat\nPrzykładowe zadanie 25.\nPlagiatem jest\nA. wykorzystanie cudzego pomysłu.\nB. skopiowanie własnego dzieła (utworu).\nC. skopiowanie treści z oznaczeniem prawdziwego autora, ale bez jego zgody.\nD. całkowite przejęcie twórczości innej osoby i podpisanie jej swoim nazwiskiem.\nOdpowiedź prawidłowa: D\n3.5.8 MTL.04.8. Organizacja pracy małych zespołów\nJednostka efektów kształcenia:\nMTL.04.8. Organizacja pracy małych zespołów\nEfekt kształcenia\nKryterium weryfikacji\nUczeń (zdający):\nUczeń (zdający):\n1) planuje pracę zespołu w celu wykonania przydzielonych\nzadań\n5) przydziela zadania członkom zespołu\nPrzykładowe zadanie 26.\nKtóremu z pracowników odlewni należy przydzielić zadanie szlifowania odlewów?\nA. Formierz.\nB. Wybijacz.\nC. Rdzeniarz.\nD. Oczyszczacz.\nOdpowiedź prawidłowa: D\n82\n3.6 Przykład zadania do części praktycznej egzaminu\nCzęść praktyczna egzaminu z kwalifikacji MTL.04 Organizacja i nadzorowanie procesu odlewniczego jest przeprowadzana\nwedług modelu d i trwa 180 minut.\nPrzygotuj uproszczoną dokumentację zawierającą podstawowe obliczenia układu wlewowego oraz rysunki odlewnicze koła\nzębatego. Przygotowana dokumentacja ma posłużyć do zaformowania koła zębatego metodą wzornikową przy użyciu modeli\nklocków. Forma i rdzenie mają zostać wykonane z masy wilgotnej bentonitowej. W formie ma zostać umieszczony tylko jeden odlew\nz żeliwa szarego EN-GJL-150. Ciężar surowego odlewu wynosi - 15 kg. Na podstawie dokumentacji znajdującej się\nw arkuszu egzaminacyjnym, wykonaj obliczenia elementów układu wlewowego - wyniki zapisz w tabelach 11 i 12. Następnie\nna podstawie dostępnej dokumentacji, na rysunku nr 2 oznacz położenia elementów układu wlewowego i opisz je odpowiednimi\noznaczeniami. Na rysunku nr 3 umieść elementy przekroju formy, zaznacz: podział formy, masę formierską, elementy układu\nwlewowego, odpowietrzenie (nakłucia) formy. Uzupełnij oznaczone (wyróżnione ciemniejszym tłem) miejsca w tabelach\nna rysunkach 2 i 3.\nDane do obliczeń układu wlewowego:\n1. Masa odlewu z układem wlewowym\nQc = 1,2÷1,35 · Qodl [kg]\n(1)\ngdzie: Qodl - ciężar surowego odlewu [kg]\nDla obliczeń całkowitej masy odlewu z żeliwa szarego - przyjąć współczynnik 1,2\n2. Czas zalewania\n3\nc\nzal\nQ\nd\nS\n\n\n\n[s]\n(2)\ngdzie: S - współczynnik zależny od rodzaju odlewanego stopu sposobu doprowadzenia metalu do formy\noraz temperatury zalewania\nWspółczynnik S dla odlewów:\nciężkie od 10 do 50 Mg:\n1,9÷2,3\nśrednie od 1 do 10 Mg:\n1,6÷1,9\nnieduże poniżej 1 Mg:\n1,4÷1,6\nd - średnia grubość ścianek odlewu [mm]\nQc - masa odlewu wraz z układem wlewowym [kg]\nDla obliczeń czasu zalewania przyjąć wartość współczynnika S = 1,4\n3. Sprawdzenie dopuszczalnej prędkości podnoszenia się metalu w formie\nV =\nzal\nC\n\n[cm/s]\n(3)\ngdzie: V - liniowa prędkość podnoszenia się metalu we wnęce formy [cm/s], (tabela 1)\nC - całkowita wysokość odlewu w położeniu do zalewania [cm]\nzal\n\n- czas zalewania [s]\nUwaga: Jeżeli prędkość zalewania okaże się zbyt mała, należy zmienić położenie odlewu w formie, tak aby C było większe lub\nskrócić czas zalewania.\n83\n4. Sumaryczny przekrój wlewów doprowadzających: dla stopów żelaza oblicza się ze wzoru\nśr\nzal\nc\nd\nH\nQ\nF\n\n\n\n\n\n\n\n31\n,0\n[cm2]\n(4)\ngdzie:\nμ - ogólny współczynnik oporu formy, którego wartość mieści się w granicach 0,25÷0,60 i zależy od stanu formy oraz\nwielkości odlewu. Wartość μ przyjąć z tabeli 2\nHśr - średnie ciśnienie metalostatyczne [cm]\n5. Średnie ciśnienie metalostatyczne\nHśr = K\nRysunek 1. Schematy położenia odlewu w formie odlewniczej w zależności od poziomu doprowadzenia metalu do wnęki formy\ngdzie: Hśr = K - początkowe maksymalne ciśnienie metalostatyczne [cm]\nWymiary pozostałych elementów układu wlewowego oblicz z zależności:\nFWD : FWR : FWG = 1 : 1,2 : 1,4\n(5)\n6. Dobór zbiornika wlewowego\n\n\n\n\n\n\n\n\nzal\nc\nZW\nn\nQ\nV\n1000\n[cm3]\n(6)\ngdzie:\nVZW - objętość zbiornika wlewowego [cm3]\nQc - całkowita masa odlewu z układem wlewowym [kg]\nn - liczba odlewów w formie\n - gęstość ciekłego metalu [g/cm3] (tabela 4)\nzal\n\n- czas zalewania [s]\n - współczynnik rezerwy metalu w zbiorniku wlewowym (2÷8 w zależności od masy odlewu), (tabela 3)\n84\nTabela 1. Najmniejsze dopuszczalne prędkości podnoszenia się metalu w formie\nGrubość ścianek odlewu [mm]\nPrędkość dopuszczalna V [cm/s]\ndla żeliwa\ndla staliwa\ndo 4\n3 ÷ 10\n4 ÷ 10\n2 ÷ 3\n2\n10 ÷ 40\n1 ÷ 3\n1\nPowyżej 40\n0,8 ÷ 1\n0,8\nTabela 2. Wartość współczynnika oporu formy μ\nRodzaj odlewów\nRodzaj formy\nOpór formy\nWspółczynnik oporu formy μ\nOdlewy żeliwne\nWilgotna\n0,42\nSucha\n0,48\nOdlewy staliwne\nWilgotna\n0,32\nSucha\n0,38\nTabela 3. Czas rezerwy metalu w zbiorniku wlewowym w zależności od masy odlewu\nMasa metalu w formie Qc\n[kg]\n100\n100÷500\n500÷1000\n1000÷5000\nPowyżej\n5000\nRezerwa \n2÷3\n3÷4\n4÷6\n5÷7\n6÷8\nTabela 4. Gęstość różnych stopów w stanie ciekłym\nRodzaj stopu\nGęstość  [g/cm3]\nRodzaj stopu\nGęstość  [g/cm3]\nŻeliwo szare i białe\n6,9\nBrązy ołowiowe\n8,6\nStaliwo węglowe\n7,1\nStopy Zn-Al\n5,9\nBrązy aluminiowe\n7,0\nStopy ołowiu\n9,4\nBrązy cynowe i krzemowe\n7,6\nStopy Al\n2,4\nMosiądze\n7,75\nStopy Mg\n1,6\n85\nTabela 5. Minimalne dopuszczalne odległości pomiędzy modelami a elementami formy\nMasa odlewu\n[kg]\nWymiary [mm]\na\nb\nc\nd\ne\nf\nPomiędzy\ngórną\npowierzchnią\nmodelu,\na górna\npowierzchnią\nformy\nPomiędzy\ndolną\npowierzchnią\nmodelu,\na dolną\npowierzchnią\nformy\nPomiędzy\nmodelem,\na ścianką\nskrzynki\nPomiędzy\nwlewem,\na ścianką\nskrzynki\nPomiędzy\nmodelami\nPomiędzy\nmodelem,\na belką\nwlewową\ndo 5\n5÷10\n10÷25\n25÷50\n50÷100\n100÷250\n250÷500\n500÷1000\n1000÷2000\n2000÷3000\n3000÷4000\n4000÷5000\n5000÷10000\nPonad 10000\n40\n50\n60\n70\n90\n100\n120\n150\n200\n250\n275\n300\n350\n400\n40\n50\n60\n70\n90\n100\n120\n150\n200\n250\n275\n300\n350\n400\n30\n40\n40\n60\n50\n60\n70\n90\n100\n125\n150\n175\n200\n250\n30\n40\n50\n50\n60\n70\n80\n90\n100\n125\n150\n175\n200\n250\n30\n40\n50\n60\n70\n100\n30\n30\n30\n40\n50\n60\n70\n120\n150\n200\n225\n250\n250\n250\n86\nTabela 6. Wymiary skrzynek formierskich\nSkrzynia\nWymiar skrzyń: D x H\n[mm]\nDolna\nØ 450 x 160\nØ 450 x 200\nGórna\nØ 450 x 50\nØ 450 x 100\nØ 450 x 160\n87\nTabela 7. Wymiary wlewów: głównego i rozprowadzającego\nWlew główny WG\nWlew rozprowadzający WR\nWymiary wlewu głównego okrągłego przy\ndługości L do 600 mm\nWymiary wlewu rozprowadzającego trapezowego\nWR przy wysokości h = a\nPowierzchnia\nprzekroju\nwlewu\ngłównego\nFWG\nŚrednica\nwlewu\ngłównego\nd\nNr wlewu\ngłównego\nd1\nNr wlewu\nrozprowa-\ndzającego\nPowierzchnia\nprzekroju wlewu\nrozprowadzającego\nFWR\nh = a\nb\n[cm2]\n[mm]\n[mm]\n[cm2]\n[mm]\n0,4\n7\n1\n11\n1\n0,6\n8\n5\n0,5\n8\n2\n12\n2\n0,7\n9\n6\n0,7\n9\n3\n13\n3\n0,8\n10\n7\n0,8\n10\n4\n14\n4\n1,0\n11\n8\n1,0\n11\n5\n15\n5\n1,2\n12\n9\n1,5\n14\n6\n18\n6\n1,6\n14\n10\n2,0\n16\n7\n20\n7\n2,0\n15\n12\n2,4\n17\n8\n21\n8\n2,5\n16\n13\n2,6\n18\n9\n22\n9\n3,0\n18\n15\n3,0\n20\n10\n24\n10\n4,0\n21\n18\n4,0\n22\n11\n26\n11\n5,0\n23\n20\n5,0\n25\n12\n29\n12\n6,0\n26\n21\n6,0\n28\n13\n32\n13\n7,0\n28\n22\n8,0\n32\n14\n36\n14\n8,0\n30\n25\n10,0\n36\n15\n40\n15\n10,0\n33\n28\n12,0\n40\n16\n44\n16\n12,0\n36\n31\n16,0\n45\n17\n49\n17\n14,0\n39\n32\n20,0\n50\n18\n54\n18\n16,0\n42\n34\n24,0\n55\n19\n59\n19\n20,0\n47\n38\n28,0\n60\n20\n64\n20\n25,0\n52\n43\n32,0\n65\n21\n69\n21\n30,0\n58\n48\n22\n40,0\n66\n54\n23\n50,0\n73\n64\n24\n60,0\n80\n70\n25\n70,0\n86\n77\n88\nTabela 8. Wymiary wlewów doprowadzających\nWlew doprowadzający WD trapezowy niski\nPowierzchnia przekroju\nwlewu\ndoprowadzającego FWD\n[cm2]\nh = 3\nNumer wlewu\ndoprowadzającego\na\nb\n[mm]\n0,4\n9\n15\n12\n0,5\n10\n18\n16\n0,6\n11\n21\n19\n0,7\n12\n25\n22\n0,8\n13\n28\n25\n0,9\n14\n31\n29\n1,0\n15\n35\n32\n1,1\n16\n38\n35\n1,2\n17\n41\n39\n1,4\n18\n48\n45\nTabela 9. Przekroje i liczba wlewów doprowadzających do odlewów żeliwnych o ciężarze do 100 kg\nGrubość\nścianki\nodlewu\n[mm]\n3÷5\n5÷8\n8÷10\n10÷15\n15÷30\nPrzekrój jednego wlewu\ndoprowadzającego\n[cm2]\nCiężar\nodlewów\n[kg]\nLiczba wlewów doprowadzających LWD\ndo 0,5\n1\n1\n1\n1\n1\n0,3÷0,4\n0,5÷1\n1\n1\n1\n1\n1\n0,4÷0,5\n1÷3\n1\n1\n1\n1\n1\n0,5÷0,7\n3÷5\n2\n2\n1\n1\n1\n0,6÷0,7\n5÷10\n3\n3\n2\n2\n2\n0,6÷0,8\n10÷15\nwg liczby\nmiejsca\n3\n2\n2\n2\n0,7÷0,8\n15÷20\n4\n4\n3\n3\n0,7÷0,9\n20÷30\n4\n4\n3\n3\n0,8÷1,1\n30÷40\n5\n4\n3\n3\n0,9÷1,2\n40÷60\n4 lub 5\n4\n3 lub 4\n3\n1,0÷1,5\n60÷100\n5 lub 6\n5\n4 lub 5\n4\n1,0÷1,5\n89\nTabela 10. Wymiar zbiornika wlewowego czaszowego z wlewem głównym okrągłym ZW\nNr\nzbiornika\nŚrednica\nwlewu\ngłównego d\nl\nh\nh1\nh2\nR1\nR2\nR3\nR4\nR5\nPrzybliżona\npojemność\nzbiornika\n[mm]\n[cm3]\n1\n25\n120\n70\n50\n35\n25\n35\n35\n10\n5\n714\n2\n32\n180\n110\n80\n60\n40\n50\n50\n15\n2143\n3\n40\n260\n170\n130\n95\n60\n75\n75\n20\n10\n5000\nCzas przeznaczony na wykonanie zadania wynosi 180 minut.\nOcenie podlegać będą 4 rezultaty:\n- rysunek surowego odlewu - rysunek 2,\n- rysunek przekroju formy - rysunek 3,\n- wyniki obliczeń układu wlewowego - tabela 11,\n- wymiary układów wlewowych - tabela 12.\n90\nTabela 11. Zestawienie tabelaryczne wyników obliczeń układu wlewowego\nQc\n[kg]\n\n[s]\nV\n[cm/s]\nHśr\n[cm]\n∑FWD\n[cm2]\nLWD\n[szt]\nVZW\n[cm2]\nFWD\n[cm2]\nFWG\n[cm2]\nFWR\n[cm2]\nObjaśnienia:\nQc - masa odlewu z układem wlewowym [kg]\n - czas zalewania [s]\nV - prędkości podnoszenia się lustra metalu we wnęce formy [cm/s]\nHśr - początkowe maksymalne ciśnienie metalostatyczne [cm]\n∑FWD - sumaryczny przekrój wlewów doprowadzających [cm2]\nLWD - liczba wlewów doprowadzających [szt]\nVZW - objętość zbiornika wlewowego [cm3] (dobrana z tabeli 10)\nFWD - powierzchnia przekroju wlewu doprowadzającego [cm2]\nFWG - powierzchnia przekroju wlewu głównego [cm2]\nFWR - powierzchnia przekroju wlewu rozprowadzającego [cm2]\nTabela 12. Wymiary elementów układu wlewowego dobrane z tabel\nWlew główny WG\nWlew rozprowadzający WR\nWlewy doprowadzające WD\nd\nd1\nh = a\nb\na\nb\n[mm]\n91\nRysunek 2. Rysunek surowego odlewu koła zębatego\n92\nRysunek 3. Rysunek przekroju formy\n93\nEfekty kształcenia sprawdzane przykładowym zadaniem praktycznym wraz z kryteriami weryfikacji:\nJednostka efektów kształcenia:\nMTL.04.2. Podstawy odlewnictwa\nEfekty kształcenia\nKryteria weryfikacji\nUczeń (zdający):\nUczeń (zdający):\n1) stosuje zasady wykonywania szkiców oraz\nrysunków technicznych\na) odczytuje informacje ze szkiców i rysunków\ntechnicznych\nb) przestrzega zasad tolerancji i pasowania\n1) sporządza szkice i rysunki techniczne, zgodnie\nz obowiązującymi normami i zasadami\n11) charakteryzuje etapy wykonania odlewu\n1) rozpoznaje elementy zestawu modelowego,\n2) opisuje sposób wykonania kompletnej formy\nprzygotowanej do zalewania,\n3) opisuje sposób zalewania metalem\n13) charakteryzuje metody wykonania form\njednorazowych\n1) określa narzędzia i przyrządy formierskie\ndo formowania ręcznego,\n2) opisuje rodzaje form jednorazowych i elementy ich\nbudowy,\n3) omawia metody ręcznego wykonania form\njednorazowych,\n14) charakteryzuje metody wytwarzania odlewów\n1) rozróżnia metody wytwarzania odlewów\nw zależności od techniki zalewania form,\n2) omawia odlewanie grawitacyjne w formach\njednorazowych.\nJednostka efektów kształcenia:\nMTL.04.4. Przygotowywanie dokumentacji technologicznej i konstrukcyjnej procesów wytwarzania\nodlewów\nEfekty kształcenia\nKryteria weryfikacji\nUczeń (zdający):\nUczeń (zdający):\n1) charakteryzuje elementy dokumentacji\ntechnologicznej odlewanych części maszyn oraz\nstosowane w niej oznaczenia\n2) rozróżnia oznaczenia stosowane\nw dokumentacji technologicznej odlewów\n4) dobiera płaszczyznę podziału odlewu oraz sposób\ndoprowadzenia ciekłego metalu do wnęki formy\n1) określa technologię wykonania odlewu\nna podstawie dokumentacji,\n2) dobiera płaszczyznę podziału odlewu\nw zależności od kształtu odlewu i technologii jego\nwykonania,\n3) określa miejsce i sposób doprowadzenia ciekłego\nmetalu w zależności od kształtu odlewu i\ntechnologii wykonania odlewu.\n5) dobiera elementy układu wlewowego\n1) rozróżnia elementy: zbiornik wlewowy, wlew\ngłówny, wlew rozprowadzający, wlew\ndoprowadzający, nadlew, przelew,\n2) dobiera typ układu wlewowego\nw zależności od materiału odlewniczego,\n3) oblicza czas zalewania formy przy wykorzystaniu\nprogramów symulacyjnych,\n4) oblicza przekroje elementów układu wlewowego\nprzy wykorzystaniu programów symulacyjnych\n94\nInne zadania praktyczne z zakresu kwalifikacji MTL.04. Organizacja i nadzorowanie procesu odlewniczego mogą dotyczyć\nnp:\nobliczania układu wlewowego, doboru na podstawie norm: wartości skurczu odlewniczego, naddatków na obróbkę\nmechaniczną, naddatków technologicznych,\ndobierania płaszczyzny podziału formy oraz sposobu doprowadzenia ciekłego metalu,\nsporządzania rysunku surowego odlewu i rysunku formy odlewniczej,\ndoboru głównych i pomocniczych materiałów formierskich,\nplanowania sposobu zalewania, wybijania, oczyszczania i wykańczania odlewów wykonanych w technologii form\npiaskowych,\nsporządzania zapotrzebowania na urządzenia, przyrządy, narzędzia, materiały\ni surowce niezbędne w procesie produkcyjnym dla wykonania określonej partii odlewów,\nwykonania rozliczeń materiałowych po wykonaniu uprzedniej partii odlewów,\nrozpoznawania wad odlewów oraz planowania sposobu ich zapobiegania,\nwykonywania badań laboratoryjnych mas formierskich i mas rdzeniowych,\nobliczania modułów węzłów cieplnych odlewu,\ndoboru parametrów suszenia form i rdzeni oraz temperatury utwardzania form skorupowych, wypalania form\nceramicznych, suszenia form gipsowych,\nstosowania metod ujawniania wad wewnętrznych i zewnętrznych odlewów, oceny jakości odlewu,\nwykonywania badań właściwości technologicznych stopów odlewniczych: przeprowadzania prób technologicznych\nciekłego metalu, wykonywania badań składu chemicznego stopów odlewniczych.\n95\n4. PODSTAWY PROGRAMOWE KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE SZKOLNICTWA BRANŻOWEGO\nW ZAWODZIE TECHNIK ODLEWNIK\nDla zawodu technik odlewnik określono dwie podstawy programowe z wyodrębnionymi kwalifikacjami:\n1) MTL.01. Wykonywanie i naprawa oprzyrządowania odlewniczego oraz MTL.04. Organizacja i nadzorowanie procesu\nodlewniczego;\n2) MTL.02. Eksploatacja maszyn i urządzeń odlewniczych oraz MTL.04. Organizacja i nadzorowanie procesu odlewniczego.\nTECHNIK ODLEWNIK\n311705\nKWALIFIKACJE WYODRĘBNIONE W ZAWODZIE\nMTL.01. Wykonywanie i naprawa oprzyrządowania odlewniczego\nMTL.04. Organizacja i nadzorowanie procesu odlewniczego\nCELE KSZTAŁCENIA\nAbsolwent szkoły prowadzącej kształcenie w zawodzie technik odlewnik powinien być przygotowany do\nwykonywania zadań zawodowych:\n1) w zakresie kwalifikacji MTL.01. Wykonywanie i naprawa oprzyrządowania odlewniczego:\na) wykonywania oprzyrządowania odlewniczego;\nb) wykonywania form metalowych;\nc) konserwacji i naprawy oprzyrządowania odlewniczego i form metalowych;\nd) kontroli jakości wykonania oprzyrządowania odlewniczego i form metalowych.\n2) w zakresie kwalifikacji MTL.04. Organizacja i nadzorowanie procesu odlewniczego:\na)\nprowadzenia dokumentacji technicznej procesów wytwarzania odlewów,\nb)\nkontrolowania jakości wytwarzanych odlewów,\nc)\norganizowania i kontroli procesów produkcyjnych.\nEFEKTY KSZTAŁCENIA I KRYTERIA WERYFIKACJI TYCH EFEKTÓW\nDo wykonywania zadań zawodowych w zakresie kwalifikacji MTL.01. Wykonywanie i naprawa oprzyrządowania odlewniczego\nniezbędne jest osiągnięcie niżej wymienionych efektów kształcenia:\nMTL.01. Wykonywanie i naprawa oprzyrządowania odlewniczego\nMTL.01.1. Bezpieczeństwo i higiena pracy\nEfekty kształcenia\nKryteria weryfikacji\nUczeń:\nUczeń\n1) stosuje pojęcia związane z bezpieczeństwem i higieną\npracy, ochroną przeciwpożarową, ochroną środowiska i\nergonomią\n1) wyjaśnia znaczenie pojęć bezpieczeństwo pracy, higiena\npracy, ochrona pracy, ergonomia opisuje pojęcia związane\nz wypadkami przy pracy i chorobami zawodowymi\n2) opisuje pojęcia związane z wypadkami przy pracy\ni chorobami zawodowymi\n3) wymienia przepisy prawa dotyczące bezpieczeństwa i higieny\npracy, ochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska\n4) wymienia regulacje wewnątrzzakładowe związane\nz bezpieczeństwem i higieną pracy, ochroną\nprzeciwpożarową, ochroną środowiska i ergonomią\n96\n2) charakteryzuje zadania i uprawnienia instytucji oraz\nsłużb działających w zakresie ochrony pracy i ochrony\nśrodowiska\n1) wymienia instytucje oraz służby działające w zakresie\nochrony pracy i ochrony środowiska\n2) opisuje zadania i uprawnienia instytucji oraz służb\ndziałających w zakresie ochrony pracy i ochrony środowiska\n3) charakteryzuje prawa i obowiązki pracownika oraz\npracodawcy w zakresie bezpieczeństwa i higieny\npracy\n1) wymienia prawa i obowiązki pracodawcy w zakresie\nbezpieczeństwa i higieny pracy wymienia prawa i obowiązki\npracownika w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy\n2) wymienia środki prawne możliwe do zastosowania w sytuacji\nnaruszenia przepisów prawa w zakresie bezpieczeństwa i\nhigieny pracy\n3) wymienia konsekwencje nieprzestrzegania obowiązków\npracownika i pracodawcy w zakresie bezpieczeństwa\ni higieny pracy\n4) wskazuje rodzaje świadczeń z tytułu wypadku przy pracy\n5) wskazuje prawa pracownika, który zachorował na chorobę\nzawodową\n4) określa skutki oddziaływania czynników szkodliwych na\norganizm człowieka\n1) rozróżnia źródła czynników szkodliwych w środowisku pracy\n2) wymienia rodzaje chorób zawodowych charakterystycznych\ndla wykonywanego zawodu\n3) opisuje objawy typowych chorób zawodowych związanych z\nwykonywanym zawodem\n4) określa sposoby przeciwdziałania zagrożeniom istniejącym\nna stanowiskach pracy\n5) przestrzega procedur w sytuacji zagrożeń\n5) przestrzega zasad bezpieczeństwa i higieny pracy oraz\nprzepisów prawa dotyczących ochrony\nprzeciwpożarowej i ochrony środowiska na stanowisku\npracy\n1) określa zasady zachowania się w przypadku pożaru\nw odlewni\n2) rozróżnia środki gaśnicze ze względu na zakres stosowania\n3) obsługuje maszyny i urządzenia na stanowiskach pracy\nzgodnie z zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony\nprzeciwpożarowej i ochrony środowiska\n6) organizuje stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami\nergonomii, bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony\nprzeciwpożarowej i ochrony środowiska\n1) określa zasady organizacji stanowiska pracy\n2) organizuje swoje stanowisko pracy w odlewni zgodnie\nz wymaganiami ergonomii, bezpieczeństwa i higieny pracy,\nochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska\n3) utrzymuje ład i porządek na stanowisku pracy w odlewni\n7) stosuje środki ochrony indywidualnej i zbiorowej\npodczas wykonywania zadań\nzawodowych\n1) określa środki ochrony indywidualnej stosowane podczas\nwykonywania zadań zawodowych\n2) określa środki ochrony zbiorowej stosowane podczas\nwykonywania zadań zawodowych\n3) rozróżnia środki ochrony indywidualnej i zbiorowej stosowane\nna stanowisku pracy w odlewni\n4) stosuje środki ochrony indywidualnej i zbiorowej na\nstanowisku pracy w odlewni zgodnie z przeznaczeniem\n5) stosuje się do informacji zawartych na znakach zakazu,\nnakazu, ostrzegawczych, ewakuacyjnych, ochrony\nprzeciwpożarowej oraz sygnałów alarmowych\n97\n8) udziela pierwszej pomocy w stanach nagłego zagrożenia\nzdrowotnego\n1) opisuje podstawowe symptomy wskazujące na stany\nnagłego zagrożenia zdrowotnego\n2) ocenia sytuację poszkodowanego na podstawie analizy\nobjawów obserwowanych u poszkodowanego\n3) zabezpiecza siebie, poszkodowanego i miejsce wypadku\n4) układa poszkodowanego w pozycji bezpiecznej\n5) powiadamia odpowiednie służby\n6) prezentuje udzielanie pierwszej pomocy w urazowych\nstanach nagłego zagrożenia zdrowotnego, np. krwotok,\nzmiażdżenie, amputacja, złamanie, oparzenie\n7) prezentuje udzielanie pierwszej pomocy w nieurazowych\nstanach nagłego zagrożenia zdrowotnego, np. omdlenie,\nzawał, udar\n8) wykonuje resuscytację krążeniowo-oddechową na fantomie\nzgodnie z wytycznymi Polskiej Rady Resuscytacji i\nEuropejskiej Rady Resuscytacji\nMTL.01.2. Podstawy odlewnictwa\nEfekty kształcenia\nKryteria weryfikacji\nUczeń:\nUczeń:\n1) stosuje zasady wykonywania szkiców oraz rysunków\ntechnicznych\na) odczytuje informacje ze szkiców i rysunków\ntechnicznych\nb)\nprzestrzega zasad tolerancji i pasowania\n1) sporządza szkice i rysunki techniczne, zgodnie\nz obowiązującymi normami i zasadami\n2) wykonuje rzutowanie, przekroje i wymiarowanie, zgodnie z\nobowiązującymi normami i zasadami\n3) oblicza wymiary graniczne i tolerancje\n4) rozróżnia pasowanie części maszyn, określa kształt, wymiary,\nparametry powierzchni oraz rodzaj obróbki na podstawie\nszkiców i rysunków technicznych części\n5) sporządza rysunki techniczne z wykorzystaniem technik\nkomputerowych\n6) rozróżnia, interpretuje i posługuje się symbolami tolerancji\ngeometrycznych\n2) posługuje się dokumentacją techniczną maszyn\ni urządzeń\n1) wymienia i rozróżnia rodzaje dokumentacji technicznej\nmaszyn i urządzeń\n2) wyjaśnia znaczenie normalizacji, typizacji i unifikacji\nw budowie maszyn i urządzeń\n3) wskazuje zespoły i podzespoły maszyn i urządzeń na\npodstawie dokumentacji technicznej\n4) czyta schematy strukturalne, funkcjonalne i zasadnicze\nmaszyn i urządzeń\n5) wyjaśnia sposób działania maszyn i urządzeń na podstawie\ndokumentacji technicznej\n3) charakteryzuje materiały konstrukcyjne, eksploatacyjne i\nuszczelniające\n1) określa właściwości i zastosowanie drewna i materiałów\ndrewnopochodnych\n2) określa właściwości i zastosowanie tworzyw sztucznych\n3) opisuje właściwości i zastosowanie materiałów\nniemetalowych\n4) opisuje właściwości i zastosowanie metali i ich stopów\n5) rozpoznaje gatunki stopów żelaza i metali nieżelaznych na\npodstawie oznaczeń\n6) opisuje właściwości olejów i smarów\n7) opisuje właściwości cieczy smarującochłodzących\n8) dobiera materiały konstrukcyjne eksploatacyjne\ni uszczelniające na podstawie katalogów\n98\n4) charakteryzuje budowę maszyn i urządzeń\n1) opisuje osie i wały\n2) opisuje budowę, sposób działania i zastosowanie łożysk\nślizgowych i tocznych\n3) wyjaśnia budowę i zasadę działania sprzęgieł i hamulców\n4) klasyfikuje przekładnie mechaniczne\n5) wyjaśnia budowę i zasadę działania przekładni\nmechanicznych\n6) wyjaśnia budowę i zasadę działania mechanizmów ruchu\npostępowego i obrotowego\n7) wskazuje zastosowanie elementów, zespołów\ni mechanizmów maszyn i urządzeń\n8) rozpoznaje zużycie części maszyn i urządzeń\n5) wykonuje pomiary warsztatowe\n1) dobiera metody pomiarowe do wykonywania pomiarów\nwarsztatowych\n2) dobiera przyrządy i narzędzia pomiarowe do wykonywania\npomiarów warsztatowych\n3) określa zasady użytkowania i przechowywania narzędzi i\nprzyrządów pomiarowych\n4) rozróżnia błędy pomiarowe\n5) analizuje wyniki pomiarów warsztatowych\n6) charakteryzuje techniki i metody wytwarzania odlewów\n1) rozróżnia techniki oraz metody odlewania, obróbki\nplastycznej, cieplnej oraz cieplno-chemicznej\n2) opisuje proces obróbki plastycznej, cieplnej oraz cieplno-\nchemicznej\n3) opisuje proces odlewania metali i ich stopów\n4) określa etapy procesów technologicznych wytwarzania\nwyrobów z metali i ich stopów\n5) określa właściwości materiałów wytwarzanych metodą\nobróbki plastycznej, cieplnej oraz cieplnochemicznej\n7) wykonuje połączenia mechaniczne\n1) opisuje metody łączenia materiałów\n2) określa zastosowanie połączeń rozłącznych i nierozłącznych\n3) dobiera rodzaje połączeń mechanicznych w zależności od\nzastosowania\n4) dobiera narzędzia, urządzenia i materiały do wykonania\npołączeń rozłącznych i nierozłącznych\n5) łączy części różnymi technikami\n8) wykonuje operacje obróbki mechanicznej i ręcznej,\nspajania i plastycznego kształtowania metali\n1) opisuje rodzaje obróbki maszynowej, spajania\ni plastycznego kształtowania metali\n2) opisuje etapy procesu technologicznego dla wybranych\ntechnik wytwarzania odlewów\n3) toczy powierzchnie przedmiotów zgodnie z dokumentacją\ntechnologiczną\n4) frezuje powierzchnie przedmiotów zgodnie z dokumentacją\ntechnologiczną\n5) szlifuje powierzchnie przedmiotów zgodnie z dokumentacją\ntechnologiczną\n6) wykonuje otwory w różnych klasach dokładności\n7) opisuje metody spajania metali\n8) łączy powierzchnie przedmiotów przez spawanie,\nzgrzewanie, lutowanie i klejenie\n9) opisuje metody obróbki ręcznej\n10) trasuje kształty przedmiotów obrabianych\n9) stosuje ochronę przed korozją\n1) opisuje rodzaje korozji\n2) określa przyczyny powstawania korozji\n3) rozpoznaje objawy korozji\n4) określa sposoby ochrony przed korozją\n5) rozróżnia rodzaje powłok ochronnych i techniki ich\nnanoszenia\n6) wykonuje zabezpieczenie antykorozyjne wyrobów\n99\n10) dobiera sposoby transportu wewnętrznego\ni składowania materiałów\n1) opisuje budowę i zasadę działania wybranych maszyn\ni urządzeń transportu wewnętrznego\n2) organizuje stanowisko składowania materiałów\n3) dobiera sposób i środki transportu do rodzaju materiału\n4) stosuje zasady składowania materiałów zgodnie\nz wymaganiami ochrony środowiska\n11) charakteryzuje etapy wykonania odlewu\n1) rozpoznaje elementy zestawu modelowego\n2) opisuje sposób wykonania kompletnej formy przygotowanej\ndo zalewania\n3) opisuje sposób zalewania metalem\n4) opisuje metody wybijania odlewów\n5) opisuje metody usunięcia układu wlewowego i oczyszczania\nodlewów\n12) charakteryzuje proces sporządzania różnych rodzajów\nmas formierskich i rdzeniowych\n1) rozróżnia główne i pomocnicze materiały formierskie\n2) określa rolę materiałów formierskich w masach formierskich i\nrdzeniowych\n3) opisuje proces przygotowania różnych rodzajów mas\nformierskich i rdzeniowych\n4) dobiera masy formierskie i rdzeniowe do rodzaju form i rdzeni\n13) charakteryzuje metody wykonania form jednorazowych\n1) określa narzędzia i przyrządy formierskie do formowania\nręcznego\n2) opisuje rodzaje form jednorazowych i elementy ich budowy\n3) omawia metody ręcznego wykonania form jednorazowych\n4) omawia metody maszynowego wykonania form\njednorazowych\n5) określa etapy wykonania form jednorazowych na\nautomatycznych liniach formierskich\n6) określa etapy procesu ręcznego wykonania rdzeni\n7) określa etapy zmechanizowanego wykonywania rdzeni\n14) charakteryzuje metody wytwarzania odlewów\n1) rozróżnia metody wytwarzania odlewów w zależności od\ntechniki zalewania form\n2) omawia proces odlewania grawitacyjnego w formach\nw formach jednorazowych\n3) omawia proces odlewania grawitacyjnego w formach\nodlewanie grawitacyjne w formach trwałych\n4) omawia proces odlewania ciśnieniowego\n5) opisuje nowoczesne rozwiązania mechanizacji\ni automatyzacji procesów odlewniczych\n6) wskazuje sposoby dalszego wykorzystania lub utylizacji\nproduktów podstawowych i ubocznych procesów wytwarzania\nodlewów\n15) charakteryzuje proces odlewania\n1) omawia etapy topienia staliwa i żeliwa\n2) omawia etapy topienia stopów metali nieżelaznych\n3) omawia technikę zalewania form\n4) opisuje proces krzepnięcia i stygnięcia metalu w formie\n5) omawia zjawisko skurczu metalu\n16) dobiera materiały wsadowe do topienia stopów żelaza i\nmetali nieżelaznych\n1) klasyfikuje materiały wsadowe stosowane do topienia stopów\nżelaza i metali nieżelaznych\n2) wyjaśnia rolę materiałów wsadowych w procesie wytopu\nżeliwa, staliwa i metali nieżelaznych\n3) wymienia materiały wsadowe do wytopu żeliwa szarego i\nsferoidalnego\n4) wymienia materiały wsadowe do wytopu staliwa\n5) rozpoznaje materiały wsadowe do wytopu stopów metali\nnieżelaznych\n6) stosuje materiały wsadowe do topienia stopów żelaza i metali\nnieżelaznych\n100\n17) charakteryzuje rodzaje stopów odlewniczych\n1) opisuje stopy odlewnicze żelaza z węglem na podstawie ich\nskładu chemicznego, właściwości i struktury wewnętrznej\n2) opisuje stopy odlewnicze metali nieżelaznych na podstawie\nich składu chemicznego, właściwości i struktury wewnętrznej\n3) opisuje właściwości stopów odlewniczych\n18) charakteryzuje rodzaje pieców odlewniczych\n1) klasyfikuje piece odlewnicze\n2) określa zasady działania pieców odlewniczych\n3) rozróżnia piece odlewnicze do wytopu żeliwa i staliwa na\npodstawie ich budowy i zasady działania\n4) określa rodzaje materiałów ogniotrwałych stosowanych w\npiecach odlewniczych\n5) rozróżnia piece odlewnicze do topienia metali nieżelaznych na\npodstawie ich budowy i zasady działania\n19) charakteryzuje wady odlewów\n1) klasyfikuje wady odlewów\n2) opisuje wady odlewów\n3) wskazuje przyczyny powstawania wad odlewów\n20) charakteryzuje systemy mechatroniczne stosowane w\nmaszynach i urządzeniach odlewniczych\n1) omawia zadania systemów mechatronicznych stosowanych\nw maszynach i urządzeniach odlewniczych\n2) wskazuje zastosowanie elementów oraz układów\nelektrycznych i elektronicznych w maszynach i urządzeniach\nodlewniczych\n3) wskazuje zastosowanie elementów oraz układów\nhydraulicznych i pneumatycznych w systemach\nmechatronicznych stosowanych w odlewnictwie\n4) opisuje układy sensoryczne stosowane w systemach\nmechatronicznych\n5) opisuje systemy zrobotyzowane stosowane w maszynach i\nurządzeniach odlewniczych\n21) charakteryzuje zagadnienia eksploatacji maszyn i\nurządzeń odlewniczych\n1) omawia procesy zużycia maszyn i urządzeń odlewniczych\n2) określa stan techniczny i eksploatacyjny maszyn\ni urządzeń odlewniczych\n3) omawia przyczyny uszkodzeń maszyn i urządzeń\nodlewniczych\n4) opisuje zakres obsługi, konserwacji, napraw\ni remontów maszyn i urządzeń odlewniczych\n5) wyjaśnia zasady utrzymania należytego stanu technicznego\nmaszyn i urządzeń odlewniczych\n22) stosuje metody kontroli jakości odlewu\n1) opisuje metody kontroli jakości odlewu\n2) dobiera metody stosowane do kontroli jakości odlewu\n3) stosuje obowiązujące procedury związane z kontrolą\njakości na stanowisku pracy\n23) stosuje programy komputerowe wspomagające\nwykonywanie zadań zawodowych\n1) wykorzystuje programy komputerowe wspomagające\nwykonywanie zadań zawodowych\n2) stosuje programy komputerowe do symulacji procesu\nzalewania formy i krzepnięcia odlewu\n24) rozpoznaje właściwe normy i procedury oceny\nzgodności podczas realizacji zadań\nzawodowych\n1) wymienia cele normalizacji krajowej\n2) wyjaśnia, czym jest norma i wymienia cechy normy\n3) rozróżnia oznaczenie normy międzynarodowej, europejskiej i\nkrajowej\n4) korzysta ze źródeł informacji dotyczących norm i procedur\noceny zgodności\n101\nMTL.01.3. Wykonywanie oprzyrządowania odlewniczego z drewna, tworzyw drewnopochodnych, tworzyw niemetalowych oraz\nmetalu\nEfekty kształcenia\nKryteria weryfikacji\nUczeń:\nUczeń:\n1) odczytuje oznaczenia i symbole graficzne\ndotyczące oprzyrządowania odlewniczego\nstosowane w dokumentacji technicznej\ni technologicznej\n1) rozróżnia oznaczenia i symbole graficzne\noprzyrządowania odlewniczego wykonanego z:\na) drewna i tworzyw drewnopochodnych\nb) tworzyw sztucznych, styropianu i mas ceramicznych\nc) metalu\n2) rozpoznaje oznaczenia i symbole graficzne stosowane\nw dokumentacji technicznej i technologicznej\n2) przygotowuje materiały do wykonania oprzyrządowania\nodlewniczego\n1) określa kolejność czynności podczas przygotowania materiałów\ndo wykonania oprzyrządowania odlewniczego z:\na) drewna i tworzyw drewnopochodnych\nb) tworzyw sztucznych, styropianu i mas ceramicznych\nc) metalu\n2) stosuje materiały do wykonania oprzyrządowania odlewniczego\nz:\na) drewna i tworzyw drewnopochodnych\nb) tworzyw sztucznych, styropianu i mas ceramicznych\nc) metalu\n3) wykonuje elementy oprzyrządowania odlewniczego\n1) opisuje elementy budowy oprzyrządowania odlewniczego\n2) dobiera narzędzia, urządzenia i maszyny do wykonania\nelementów oprzyrządowania odlewniczego z drewna\ni tworzyw drewnopochodnych,\n3) dobiera narzędzia, urządzenia i maszyny do wykonania\nelementów oprzyrządowania odlewniczego z tworzyw\nsztucznych, styropianu i mas ceramicznych\n4) dobiera narzędzia, urządzenia i maszyny do wykonania\nelementów oprzyrządowania odlewniczego z metalu\n4) wykonuje pomiary warsztatowe elementów\noprzyrządowania odlewniczego\n1) stosuje przyrządy pomiarowe do wykonania elementów\noprzyrządowania odlewniczego z tworzyw sztucznych,\nstyropianu i mas ceramicznych oraz metalu\n2) wykonuje pomiary warsztatowe elementów oprzyrządowania\nodlewniczego z tworzyw sztucznych, styropianu i mas\nceramicznych oraz metalu\n5) wykonuje montaż elementów oprzyrządowania\nodlewniczego\n1) wymienia maszyny i urządzenia stosowane do montażu\nelementów oprzyrządowania odlewniczego\n2) montuje elementy oprzyrządowania odlewniczego z drewna\ntworzyw drewnopochodnych, tworzyw sztucznych,\nstyropianu i mas ceramicznych oraz metalu\n3) dobiera narzędzia i przyrządy monterskie stosowane\npodczas montażu elementów oprzyrządowania\nodlewniczego z drewna i tworzyw drewnopochodnych,\ntworzyw sztucznych, styropianu i mas ceramicznych oraz\nmetalu\n6) nanosi powłoki ochronne na powierzchnie\noprzyrządowania odlewniczego\n1) przygotowuje powierzchnie oprzyrządowania odlewniczego z\ndrewna i tworzyw drewnopochodnych, tworzyw sztucznych,\nstyropianu i mas ceramicznych oraz z metalu do nanoszenia\npowłok ochronnych\n2) dobiera narzędzia i urządzenia do nanoszenia powłok\nochronnych na oprzyrządowanie odlewnicze z drewna\ni tworzyw drewnopochodnych, tworzyw sztucznych,\nstyropianu i mas ceramicznych oraz z metalu\n102\nMTL.01.4. Wykonywanie form metalowych kokilowych oraz ciśnieniowych\nEfekty kształcenia\nKryteria weryfikacji\nUczeń:\nUczeń:\n1) odczytuje oznaczenia i symbole graficzne\ndotyczące form metalowych stosowane\nw dokumentacji technicznej i technologicznej\n1) podaje znaczenie oznaczeń i symboli graficznych\nw dokumentacji konstrukcyjnej kokili\n2) podaje znaczenie oznaczeń i symboli graficznych\nw dokumentacji konstrukcyjnej form ciśnieniowych\n3) posługuje się dokumentacją techniczną i technologiczną\npodczas wykonywania form metalowych kokilowych oraz\nciśnieniowych\n2) rozróżnia rodzaje form metalowych kokilowych oraz\nciśnieniowych\n1) określa rodzaje i przeznaczenie kokili\n2) określa rodzaje i przeznaczenie form ciśnieniowych\n3) opisuje elementy budowy form metalowych kokilowych\ni ciśnieniowych\n3) stosuje materiały i narzędzia do wykonywania\nelementów oprzyrządowania odlewniczego\nwykonanego z metalu\n1)\nokreśla czynności niezbędne do wykonania kokili\n2)\nokreśla czynności niezbędne do wykonania form\nciśnieniowych\n3)\ndobiera materiały do wykonania kokili\n4)\ndobiera materiały do wykonania form ciśnieniowych\n5)\nstosuje elektronarzędzia do obróbki elementów\noprzyrządowania odlewniczego wykonanego z metalu\n6)\nstosuje obrabiarki do obróbki mechanicznej elementów\noprzyrządowania odlewniczego wykonanego z metalu\n4) wykonuje montaż form metalowych zgodnie\nz dokumentacją techniczną i technologiczną\n1)\nrozróżnia narzędzia i przyrządy monterskie do montażu i\nnaprawy kokili i form ciśnieniowych\n2)\nstosuje znormalizowane elementy kokili i form\nciśnieniowych zgodnie z dokumentacją techniczną na\npodstawie katalogów wytwórców\n3)\ndobiera narzędzia i przyrządy monterskie do montażu i\nnaprawy kokili i form ciśnieniowych\n4)\nstosuje narzędzia i przyrządy monterskie stosowane\npodczas montażu form metalowych\nMTL.01.5. Wykonywanie konserwacji, naprawy i rekonstrukcji oprzyrządowania odlewniczego i form metalowych\nEfekty kształcenia\nKryteria weryfikacji\nUczeń:\nUczeń:\n1) klasyfikuje wady modeli, oprzyrządowania i form\nmetalowych\n1) dokonuje podziału wad odlewniczych oprzyrządowania\nodlewniczego i form metalowych\n2) opisuje wady kształtu, powierzchniowe i powłok\noprzyrządowania odlewniczego i form metalowych\n3) podaje niezgodności oprzyrządowania odlewniczego i form\nmetalowych z wymaganiami technicznymi\n4) dobiera techniki do usunięcia wad kształtu, powierzchniowych\ni powłok oprzyrządowania odlewniczego i form metalowych\n5) określa czynności technologiczne niezbędne do usunięcia\nwad kształtu, powierzchniowych i powłok oprzyrządowania i\nform metalowych\n2) rozpoznaje wady techniczne oprzyrządowania\nodlewniczego i form metalowych\n1) opisuje wady techniczne oprzyrządowania odlewniczego\nwykonanego z:\na) drewna i tworzyw drewnopochodnych\nb) tworzyw sztucznych, styropianu i mas ceramicznych\nc) metalu\n2) wskazuje wady wykonanych form metalowych\n103\n3) wykonuje naprawę i rekonstrukcje wadliwych\nelementów oprzyrządowania odlewniczego i form\nmetalowych\n1) dobiera narzędzia do usunięcia wady elementów\noprzyrządowania odlewniczego i form metalowych\n2) dobiera materiały do usunięcia wady elementów\noprzyrządowania odlewniczego\n3) dobiera materiały do usunięcia wady form metalowych\n4) wykonuje obróbkę wykańczającą elementów\noprzyrządowania odlewniczego i form metalowych\n4) wykonuje obsługę codzienną i konserwację\noprzyrządowania odlewniczego i form metalowych\n1)\nodczytuje z dokumentacji techniczno-ruchowej zakres\nobsługi codziennej oraz konserwacji maszyn i urządzeń\nwykorzystywanych do oprzyrządowania odlewniczego i\nform metalowych\n2)\nokreśla sposób wykonania obsługi codziennej oraz\nkonserwacji maszyn i urządzeń wykorzystywanych do\noprzyrządowania odlewniczego i form metalowych\n3)\nprzygotowuje narzędzia, przyrządy, urządzenia\ni materiały do wykonania obsługi codziennej oraz\nkonserwacji maszyn i urządzeń wykorzystywanych do\noprzyrządowania odlewniczego i form metalowych\n4)\nprzeprowadza obsługę codzienną oraz konserwację\nmaszyn i urządzeń wykorzystywanych do oprzyrządowania\nodlewniczego i form metalowych\n5)\nuzasadnia konieczność utrzymania ruchu maszyn\ni urządzeń do oprzyrządowania odlewniczego i form\nmetalowych\nMTL.01.6.Wykonywanie pomiarów kontrolnych oprzyrządowania odlewniczego oraz form metalowych\nEfekty kształcenia\nKryteria weryfikacji\nUczeń:\nUczeń:\n1) określa sposób wykonania pomiarów kontrolnych\noprzyrządowania odlewniczego oraz form metalowych\n1) wskazuje metody pomiarów kontrolnych\noprzyrządowania odlewniczego oraz form\nmetalowych\n2) odczytuje z dokumentacji technologicznej zakres pomiarów\nkontrolnych oprzyrządowania odlewniczego oraz form\nmetalowych\n3) określa sposób przeprowadzenia kontroli wymiarów\noprzyrządowania odlewniczego oraz form metalowych\n2)\nstosuje przyrządy, maszyny, narzędzia i urządzenia\npomiarowe i diagnostyczne do wykonywania\npomiarów kontrolnych oprzyrządowania odlewniczego\noraz form metalowych\n1) dobiera przyrządy, maszyny, narzędzia i urządzenia\npomiarowe i diagnostyczne do wykonywania pomiarów\nkontrolnych oprzyrządowania odlewniczego oraz form\nmetalowych\n2) przygotowuje przyrządy, maszyny, narzędzia i urządzenia\ndo wykonywania pomiarów kontrolnych oprzyrządowania\nodlewniczego oraz form metalowych\n3) wykonuje pomiary kontrolne oprzyrządowania odlewniczego\noraz form metalowych\n104\nMTL.01.7.Język obcy zawodowy\nEfekty kształcenia\nKryteria weryfikacji\nUczeń:\nUczeń:\n1) posługuje się podstawowym zasobem środków\njęzykowych w języku obcym nowożytnym (ze\nszczególnym uwzględnieniem środków leksykalnych),\numożliwiającym realizację czynności zawodowych w\nzakresie tematów związanych:\na) ze stanowiskiem pracy i jego wyposażeniem\nb) z głównymi technologiami stosowanymi w danym\nzawodzie\nc) z dokumentacją związaną z danym zawodem\nd) z usługami świadczonymi w danym zawodzie\n1) rozpoznaje oraz stosuje środki językowe umożliwiające\nrealizację czynności zawodowych w zakresie:\na) czynności wykonywanych na stanowisku pracy, w tym\nzwiązanych z zapewnieniem bezpieczeństwa i higieny\npracy\nb) narzędzi, maszyn, urządzeń i materiałów koniecznych do\nrealizacji czynności zawodowych\nc) procesów i procedur związanych z realizacją zadań\nzawodowych\nd) formularzy, specyfikacji oraz innych dokumentów\nzwiązanych z wykonywaniem zadań zawodowych\ne) świadczonych usług, w tym obsługi klienta\n2) rozumie proste wypowiedzi ustne artykułowane\nwyraźnie, w standardowej odmianie języka obcego\nnowożytnego, a także proste wypowiedzi pisemne w\njęzyku obcym nowożytnym, w zakresie\numożliwiającym realizację zadań zawodowych:\na) rozumie proste wypowiedzi ustne dotyczące\nczynności zawodowych (np. rozmowy, wiadomości,\nkomunikaty, instrukcje lub filmy instruktażowe,\nprezentacje), artykułowane wyraźnie, w\nstandardowej odmianie języka\nb) rozumie proste wypowiedzi pisemne dotyczące\nczynności zawodowych (np. napisy, broszury,\ninstrukcje obsługi, przewodniki, dokumentację\nzawodową)\n1)\nokreśla główną myśl wypowiedzi lub tekstu lub\nfragmentu wypowiedzi lub tekstu\n2)\nznajduje w wypowiedzi lub tekście określone informacje\n3)\nrozpoznaje związki między poszczególnymi częściami\ntekstu\n4)\nukłada informacje w określonym porządku\n3)\nsamodzielnie tworzy krótkie, proste, spójne\ni logiczne wypowiedzi ustne i pisemne w języku\nobcym nowożytnym, w zakresie umożliwiającym\nrealizację zadań zawodowych:\na) tworzy krótkie, proste, spójne i logiczne\nwypowiedzi ustne dotyczące czynności\nzawodowych (np. polecenie, komunikat,\ninstrukcję)\nb) tworzy krótkie, proste, spójne i logiczne\nwypowiedzi pisemne dotyczące czynności\nzawodowych (np. komunikat, e-mail, instrukcję,\nwiadomość, CV, list motywacyjny, dokument\nzwiązany z wykonywanym zawodem - według\nwzoru)\n1)\nopisuje przedmioty, działania i zjawiska związane\nz czynnościami zawodowymi\n2)\nprzedstawia sposób postępowania w różnych sytuacjach\nzawodowych (np. udziela instrukcji, wskazówek, określa\nzasady)\n3)\nwyraża i uzasadnia swoje stanowisko\n4)\nstosuje zasady konstruowania tekstów o różnym\ncharakterze\n5)\nstosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi\nadekwatnie do sytuacji\n105\n4)\nuczestniczy w rozmowie w typowych sytuacjach\nzwiązanych z realizacją zadań zawodowych -\nreaguje w języku obcym nowożytnym w sposób\nzrozumiały, adekwatnie do sytuacji komunikacyjnej,\nustnie lub w formie prostego tekstu:\na) reaguje ustnie (np. podczas rozmowy z innym\npracownikiem, klientem, kontrahentem, w tym\nrozmowy telefonicznej) w typowych sytuacjach\nzwiązanych z wykonywaniem czynności\nzawodowych\nb) reaguje w formie prostego tekstu pisanego (np.\nwiadomość, formularz,\ne-mail, dokument związany z wykonywanym\nzawodem) w typowych sytuacjach związanych\nz wykonywaniem czynności zawodowych\n1) rozpoczyna, prowadzi i kończy rozmowę\n2) uzyskuje i przekazuje informacje i wyjaśnienia\n3) wyraża swoje opinie i uzasadnia je, pyta o opinie, zgadza się\nlub nie zgadza z opiniami innych osób\n4) prowadzi proste negocjacje związane z czynnościami\nzawodowymi\n5) stosuje zwroty i formy grzecznościowe\n6) dostosowuje styl wypowiedzi do sytuacji\n5) zmienia formę przekazu ustnego lub pisemnego w\njęzyku obcym nowożytnym w typowych sytuacjach\nzwiązanych z wykonywaniem czynności zawodowych\n1)\nprzekazuje w języku obcym nowożytnym informacje\nzawarte w materiałach wizualnych (np. wykresach,\nsymbolach, piktogramach, schematach) oraz\naudiowizualnych (np. filmach instruktażowych)\n2)\nprzekazuje w języku polskim informacje sformułowane w\njęzyku obcym nowożytnym\n3)\nprzekazuje w języku obcym nowożytnym informacje\nsformułowane w języku polskim lub tym języku obcym\nnowożytnym\n4)\nprzedstawia publicznie w języku obcym nowożytnym\nwcześniej opracowany materiał, np. prezentację\n6) wykorzystuje strategie służące doskonaleniu\nwłasnych umiejętności językowych oraz\npodnoszące świadomość językową:\na) wykorzystuje techniki samodzielnej pracy nad\njęzykiem\nb) współdziała w grupie\nc) korzysta ze źródeł informacji w języku obcym\nnowożytnym\nd) stosuje strategie komunikacyjne i kompensacyjne\n1) korzysta ze słownika dwujęzycznego i jednojęzycznego\n2) współdziała z innymi osobami, realizując zadania\njęzykowe\n3) korzysta z tekstów w języku obcym nowożytnym,\nrównież za pomocą technologii informacyjno-\nkomunikacyjnych\n4) identyfikuje słowa klucze, internacjonalizmy\n5) wykorzystuje kontekst (tam, gdzie to możliwe), aby w\nprzybliżeniu określić znaczenie słowa\n6) upraszcza (jeżeli to konieczne) wypowiedź, zastępuje\nnieznane słowa innymi, wykorzystuje opis, środki\nniewerbalne\nMTL.01.8. Kompetencje personalne i społeczne\nEfekty kształcenia\nKryteria weryfikacji\nUczeń:\nUczeń:\n1) przestrzega zasad kultury osobistej i etyki zawodowej\n1) wymienia zasady etyki\n2) wyjaśnia, czym jest zasada (norma, reguła) moralna i podaje\nprzykłady zasad (norm, reguł) moralnych\n3) wyjaśnia, na czym polega zachowanie etyczne w wybranym\nzawodzie\n4) wskazuje przykłady zachowań etycznych w wybranym\nzawodzie\n5) wyjaśnia czym jest plagiat\n6) stosuje zasady kultury osobistej i ogólnie przyjęte normy\nzachowania\n2) planuje wykonanie zadania\n1) określa czas realizacji zadań\n2) realizuje działania w wyznaczonym czasie\n3) monitoruje realizację zaplanowanych działań\n4) dokonuje modyfikacji zaplanowanych działań\n106\n3) wykazuje się kreatywnością i otwartością na zmiany\n1) wyjaśnia znaczenie zmiany dla rozwoju człowieka\n2) wskazuje przykłady wprowadzenia zmiany i ocenia skutki jej\nwprowadzenia\n3) proponuje sposoby rozwiązywania problemów związanych z\nwykonywaniem zadań zawodowych\n4) stosuje techniki radzenia sobie ze stresem\n1) wymienia przyczyny sytuacji stresowych w pracy zawodowej\n2) wymienia techniki radzenia sobie ze stresem\n3) przedstawia różne formy zachowań asertywnych jako\nsposobów radzenia sobie ze stresem\n4) opisuje sytuacje wywołujące stres\n5) aktualizuje wiedzę i doskonali umiejętności zawodowe\n1) charakteryzuje umiejętności i kompetencje niezbędne\nw swoim środowisku pracy\n2) wskazuje przykłady podkreślające wartość wiedzy dla\nosiągnięcia sukcesu zawodowego i postępu cywilizacyjnego\n6) stosuje zasady komunikacji interpersonalnej\n1) wymienia bariery komunikacyjne\n2) wskazuje sposoby eliminowania barier powstałych w procesie\nkomunikacji\n3) określa styl komunikacji interpersonalnej na podstawie\nzaobserwowanych sytuacji\n7) współpracuje w zespole\n1) realizuje zadania w wyznaczonym czasie\n2) wspiera członków zespołu w realizacji zadań\n3) wykorzystuje opinie i pomysły innych członków zespołu w celu\nusprawnienia pracy zespołu\nDo wykonywania zadań zawodowych w zakresie kwalifikacji MTL.04. Organizacja i nadzorowanie procesu odlewniczego\nniezbędne jest osiągnięcie niżej wymienionych efektów kształcenia:\nMTL.04. Organizacja i nadzorowanie procesu odlewniczego\nMTL.04.1. Bezpieczeństwo i higiena pracy\nEfekty kształcenia\nKryteria weryfikacji\nUczeń:\nUczeń:\n1) określa skutki oddziaływania czynników\nszkodliwych na organizm człowieka\n1) rozróżnia źródła czynników szkodliwych w środowisku pracy\n2) wymienia rodzaje chorób zawodowych charakterystycznych dla\nwykonywanego zawodu\n3) opisuje objawy typowych chorób zawodowych związanych\nz wykonywanym zawodem\n4) określa sposoby przeciwdziałania zagrożeniom\nistniejącym na stanowiskach pracy\n5) przestrzega procedur w sytuacji zagrożeń\n2) identyfikuje zagrożenia dla zdrowia i życia człowieka\noraz mienia i środowiska związane z wykonywaniem zadań\nzawodowych\n1) określa zagrożenia na stanowisku pracy przy wykonywaniu\nzadań zawodowych w odlewni\n2) określa sposoby przeciwdziałania zagrożeniom istniejącym na\nstanowiskach pracy w odlewni\n3) przeciwdziała zagrożeniom istniejącym na zajmowanym\nstanowisku pracy w odlewni\n3) przestrzega zasad bezpieczeństwa i higieny pracy oraz\nprzepisów prawa dotyczących ochrony przeciwpożarowej\ni ochrony środowiska w odlewnictwie\n1) określa zasady i przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy\ni ochrony środowiska obowiązujące w odlewni\n2) określa zasady zachowania się w przypadku pożaru w odlewni\n3) rozróżnia środki gaśnicze ze względu na zakres stosowania\nw odlewnictwie\n4) obsługuje maszyny i urządzenia na stanowiskach\npracy w odlewni, zgodnie z zasadami bezpieczeństwa i higieny\npracy, ochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska\n4) organizuje stanowisko pracy, zgodnie\nz wymaganiami ergonomii, bezpieczeństwa i higieny\npracy, ochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska\n1) określa zasady organizacji stanowiska pracy technika\nodlewnika\n2) organizuje swoje stanowisko pracy, zgodnie\nz wymaganiami ergonomii, bezpieczeństwa i higieny pracy,\nochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska\n3) utrzymuje ład i porządek na stanowisku pracy\n107\n5) stosuje środki ochrony indywidualnej\ni zbiorowej podczas wykonywania zadań\nzawodowych\n1) określa środki ochrony indywidualnej stosowane\npodczas wykonywania zadań zawodowych w odlewni\n2) określa środki ochrony zbiorowej stosowane podczas\nwykonywania zadań zawodowych w zawodzie\n3) rozróżnia środki ochrony indywidualnej i zbiorowej stosowane na\nstanowisku pracy\n4) stosuje środki ochrony indywidualnej na stanowisku pracy,\nzgodnie z przeznaczeniem.\n5) określa informacje zawarte w znakach bezpieczeństwa i\nalarmach stosowanych w odlewni\n6) stosuje informacje znaków zakazu, nakazu, ostrzegawczych,\newakuacyjnych, ochrony przeciwpożarowej oraz sygnałów\nalarmowych stosowanych w odlewni\n6) udziela pierwszej pomocy w stanach nagłego\nzagrożenia zdrowotnego\n1) opisuje podstawowe symptomy wskazujące na stany\nnagłego zagrożenia zdrowotnego\n2) ocenia sytuację poszkodowanego na podstawie analizy\nobjawów obserwowanych u poszkodowanego\n3) zabezpiecza siebie, poszkodowanego i miejsce wypadku\n4) układa poszkodowanego w pozycji bezpiecznej\n5) powiadamia odpowiednie służby\n6) prezentuje udzielanie pierwszej pomocy w\nurazowych stanach nagłego zagrożenia zdrowotnego, np. krwotok,\nzmiażdżenie, amputacja, złamanie, oparzenie\n7) prezentuje udzielanie pierwszej pomocy w nieurazowych\nstanach nagłego zagrożenia zdrowotnego, np. omdlenie, zawał,\nudar\n8) wykonuje resuscytację krążeniowo-oddechową na fantomie,\nzgodnie z wytycznymi Polskiej Rady Resuscytacji i Europejskiej\nRady Resuscytacji\nMTL.04.2. Podstawy odlewnictwa\nEfekty kształcenia\nKryteria weryfikacji\nUczeń:\nUczeń:\n1) stosuje zasady wykonywania szkiców oraz rysunków\ntechnicznych\na) odczytuje informacje ze szkiców i rysunków\ntechnicznych\nb) przestrzega zasad tolerancji i pasowania\n1) sporządza szkice i rysunki techniczne, zgodnie z obowiązującymi\nnormami i zasadami\n2) wykonuje rzutowanie, przekroje i wymiarowanie, zgodnie\nz obowiązującymi normami i zasadami\n3) oblicza wymiary graniczne i tolerancje\n4) rozróżnia pasowanie części maszyn, określa kształt, wymiary,\nparametry powierzchni oraz rodzaj obróbki na podstawie szkiców\ni rysunków technicznych części\n5) sporządza rysunki techniczne z wykorzystaniem technik\nkomputerowych\n6) rozróżnia, interpretuje i posługuje się symbolami\ntolerancji geometrycznych\n108\n2) posługuje się dokumentacją techniczną\nmaszyn i urządzeń\n1) wymienia i rozróżnia rodzaje dokumentacji technicznej maszyn\ni urządzeń\n2) wyjaśnia znaczenie normalizacji, typizacji i unifikacji\nw budowie maszyn i urządzeń\n3) wskazuje zespoły i podzespoły maszyn i urządzeń na podstawie\ndokumentacji technicznej\n4) czyta schematy strukturalne, funkcjonalne i zasadnicze maszyn\ni urządzeń\n5) wyjaśnia sposób działania maszyn i urządzeń na podstawie\ndokumentacji technicznej\n3) charakteryzuje materiały konstrukcyjne,\neksploatacyjne i uszczelniające\n1) określa właściwości i zastosowanie drewna i materiałów\ndrewnopochodnych\n2) określa właściwości i zastosowanie tworzyw sztucznych\n3) opisuje właściwości i zastosowanie materiałów niemetalowych\n4) opisuje właściwości i zastosowanie metali i ich stopów\n5) rozpoznaje gatunki stopów żelaza i metali\nnieżelaznych na podstawie oznaczeń\n6) opisuje właściwości olejów i smarów\n7) opisuje właściwości cieczy smarująco-chłodzących\n8) dobiera materiały konstrukcyjne eksploatacyjne i uszczelniające\nna podstawie katalogów\n4) charakteryzuje budowę maszyn i urządzeń\n1) opisuje osie i wały\n2) opisuje budowę, sposób działania i zastosowanie łożysk\nślizgowych i tocznych\n3) wyjaśnia budowę i zasadę działania sprzęgieł i hamulców\n4) klasyfikuje przekładnie mechaniczne\n5) wyjaśnia budowę i zasadę działania przekładni mechanicznych\n6) wyjaśnia budowę i zasadę działania mechanizmów ruchu\npostępowego i obrotowego\n7) wskazuje zastosowanie elementów, zespołów\ni mechanizmów maszyn i urządzeń\n8) rozpoznaje zużycie części maszyn i urządzeń\n5) wykonuje pomiary warsztatowe\n1) dobiera metody pomiarowe do wykonywania pomiarów\nwarsztatowych\n2) dobiera przyrządy i narzędzia pomiarowe do wykonywania\npomiarów warsztatowych\n3) określa zasady użytkowania i przechowywania narzędzi i\nprzyrządów pomiarowych\n4) rozróżnia błędy pomiarowe\n5) analizuje wyniki pomiarów warsztatowych\n6) charakteryzuje techniki i metody\nwytwarzania odlewów\n1) rozróżnia techniki oraz metody odlewania, obróbki\nplastycznej, cieplnej oraz cieplno-chemicznej\n2) opisuje proces obróbki plastycznej, cieplnej oraz cieplno-\nchemicznej opisuje proces odlewania metali i ich stopów\n3) określa etapy procesów technologicznych\nwytwarzania wyrobów z metali i ich stopów\n4) określa właściwości materiałów wytwarzanych metodą\nobróbki plastycznej, cieplnej oraz cieplno- chemicznej\n5) opisuje etapy procesu technologicznego dla wybranych technik\nwytwarzania odlewów\n109\n7) wykonuje połączenia mechaniczne\n1) opisuje metody łączenia materiałów\n2) określa zastosowanie połączeń rozłącznych i nierozłącznych\n3) dobiera rodzaje połączeń mechanicznych w zależności od\nzastosowania\n4) dobiera narzędzia, urządzenia i materiały do wykonania\npołączeń rozłącznych i nierozłącznych\n5) łączy części różnymi technikami\n8) wykonuje operacje obróbki mechanicznej i ręcznej,\nspajania i plastycznego kształtowania metali\n1) opisuje rodzaje obróbki maszynowej, spajania\ni plastycznego kształtowania metali\n2) toczy powierzchnie przedmiotów zgodnie z dokumentacją\ntechnologiczną\n3) frezuje powierzchnie przedmiotów zgodnie z dokumentacją\ntechnologiczną\n4) szlifuje powierzchnie przedmiotów zgodnie z dokumentacją\ntechnologiczną\n5) wykonuje otwory w różnych klasach dokładności\n6) opisuje metody spajania metali\n7) łączy powierzchnie przedmiotów przez spawanie, zgrzewanie,\nlutowanie i klejenie\n8) opisuje metody obróbki ręcznej\n9) trasuje kształty przedmiotów obrabianych\n9) stosuje ochronę przed korozją\n1) opisuje rodzaje korozji\n2) określa przyczyny powstawania korozji\n3) rozpoznaje objawy korozji\n4) określa sposoby ochrony przed korozją\n5) rozróżnia rodzaje powłok ochronnych i techniki ich\nnanoszenia\n6) wykonuje zabezpieczenie antykorozyjne wyrobów\n10) dobiera sposoby transportu wewnętrznego i\nskładowania materiałów\n1) opisuje budowę i zasadę działania wybranych\nmaszyn i urządzeń transportu wewnętrznego\n2) organizuje stanowisko składowania materiałów\n3) dobiera sposób i środki transportu do rodzaju materiału\n4) stosuje zasady składowania materiałów zgodnie z wymaganiami\nochrony środowiska\n11) charakteryzuje etapy wykonania odlewu\n1) rozpoznaje elementy zestawu modelowego\n2) opisuje sposób wykonania kompletnej formy\nprzygotowanej do zalewania\n3) opisuje sposób zalewania metalem\n4) opisuje metody wybijania odlewów\n5) opisuje metody usunięcia układu wlewowego i oczyszczania\nodlewów\n12) charakteryzuje proces sporządzania różnych\nrodzajów mas formierskich i rdzeniowych\n1) rozróżnia główne i pomocnicze materiały formierskie\n2) określa rolę materiałów formierskich w masach\nformierskich i rdzeniowych\n3) opisuje proces przygotowania różnych rodzajów mas\nformierskich i rdzeniowych\n4) dobiera masy formierskie i rdzeniowe do rodzaju form i rdzeni\n110\n13) charakteryzuje metody wykonania form\njednorazowych\n1) określa narzędzia i przyrządy formierskie do formowania\nręcznego\n2) opisuje rodzaje form jednorazowych i elementy ich budowy\n3) omawia metody ręcznego wykonania form jednorazowych\n4) omawia metody maszynowego wykonania form\njednorazowych\n5) określa etapy wykonania form jednorazowych na\nautomatycznych liniach formierskich\n6) określa etapy procesu ręcznego wykonania rdzeni\n7) określa etapy zmechanizowanego wykonywania\nRdzeni\n14) charakteryzuje metody wytwarzania\nodlewów\n1) rozróżnia metody wytwarzania odlewów w zależności od techniki\nzalewania form\n2) omawia odlewanie grawitacyjne w formach jednorazowych\n3) omawia odlewanie grawitacyjne w formach trwałych\n4) omawia proces odlewania ciśnieniowego\n5) opisuje nowoczesne rozwiązania mechanizacji\ni automatyzacji procesów odlewniczych\n6) wskazuje sposoby dalszego wykorzystania lub\nutylizacji produktów podstawowych i ubocznych procesów\nwytwarzania odlewów\n15) charakteryzuje proces odlewania\n1) omawia etapy topienia staliwa i żeliwa\n2) omawia etapy topienia stopów metali nieżelaznych\n3) omawia technikę zalewania form\n4) opisuje proces krzepnięcia i stygnięcia metalu\nw formie\n5) omawia zjawisko skurczu metalu\n16) dobiera materiały wsadowe do topienia\nstopów żelaza i metali nieżelaznych\n1) klasyfikuje materiały wsadowe stosowane do topienia\nstopów żelaza i metali nieżelaznych\n2) wyjaśnia rolę materiałów wsadowych w procesie wytopu\nżeliwa, staliwa i metali nieżelaznych\n3) wymienia materiały wsadowe do wytopu żeliwa\nszarego i sferoidalnego\n4) wymienia materiały wsadowe do wytopu staliwa\n5) rozpoznaje materiały wsadowe do wytopu stopów metali\nnieżelaznych\n6) stosuje materiały wsadowe do topienia stopów żelaza i metali\nnieżelaznych\n17) charakteryzuje rodzaje stopów odlewniczych\n1) opisuje stopy odlewnicze żelaza z węglem na\npodstawie ich składu chemicznego, właściwości i struktury\nwewnętrznej\n2) opisuje stopy odlewnicze metali nieżelaznych na podstawie\nich składu chemicznego, właściwości i struktury wewnętrznej\n3) opisuje właściwości stopów odlewniczych\n18) charakteryzuje rodzaje pieców odlewniczych\n1) klasyfikuje piece odlewnicze\n2) określa zasady działania pieców odlewniczych\n3) rozróżnia piece odlewnicze do wytopu żeliwa i staliwa na\npodstawie ich budowy i zasady działania\n4) określa rodzaje materiałów ogniotrwałych\nstosowanych w piecach odlewniczych\n5) rozróżnia piece odlewnicze do topienia metali nieżelaznych na\npodstawie ich budowy i zasady działania\n111\n19) charakteryzuje wady odlewów\n1) klasyfikuje wady odlewów\n2) opisuje wady odlewów\n3) wskazuje przyczyny powstawania wad odlewów\n20) charakteryzuje systemy mechatroniczne stosowane\nw maszynach i urządzeniach odlewniczych\n1) omawia zadania systemów mechatronicznych\nstosowanych w maszynach i urządzeniach odlewniczych\n2) wskazuje zastosowanie elementów oraz układów\nelektrycznych i elektronicznych w maszynach i urządzeniach\nodlewniczych\n3) wskazuje zastosowanie elementów oraz układów\nhydraulicznych i pneumatycznych w systemach\nmechatronicznych stosowanych w maszynach i urządzeniach\nodlewniczych\n4) opisuje układy sensoryczne stosowane w systemach\nmechatronicznych stosowanych w maszynach i urządzeniach\nodlewniczych\n5) opisuje systemy zrobotyzowane stosowane w maszynach i\nurządzeniach odlewniczych\n21) charakteryzuje zagadnienia eksploatacji\nmaszyn i urządzeń odlewniczych\n1) omawia procesy zużycia maszyn i urządzeń\nodlewniczych\n2) określa stan techniczny i eksploatacyjny maszyn\ni urządzeń odlewniczych\n3) omawia przyczyny uszkodzeń maszyn i urządzeń\nodlewniczych\n4) opisuje zakres obsługi, konserwacji, napraw\ni remontów maszyn i urządzeń odlewniczych\n5) wyjaśnia zasady utrzymania należytego stanu technicznego\nmaszyn i urządzeń odlewniczych\n22) stosuje metody kontroli jakości odlewu\n1) opisuje metody kontroli jakości odlewu\n2) dobiera metody stosowane do kontroli jakości odlewu\n3) stosuje obowiązujące procedury związane z kontrolą jakości na\nstanowisku pracy\n23) stosuje programy komputerowe\nwspomagające wykonywanie zadań\nzawodowych\n1) wykorzystuje programy komputerowe wspomagające\nwykonywanie zadań zawodowych\n2) stosuje programy komputerowe do symulacji procesu\nzalewania formy i krzepnięcia odlewu\n24) rozpoznaje właściwe normy i procedury oceny\nzgodności podczas realizacji zadań zawodowych\n1) wymienia cele normalizacji krajowej\n2) wyjaśnia, czym jest norma i wymienia cechy normy\n3) rozróżnia oznaczenie normy międzynarodowej,\neuropejskiej i krajowej\n4) korzysta ze źródeł informacji dotyczących norm i procedur oceny\nzgodności\nMTL.04.3. Prowadzenie procesu odlewniczego\nEfekty kształcenia\nKryteria weryfikacji\nUczeń:\nUczeń:\n1) określa strukturę organizacyjną\nprzedsiębiorstwa odlewniczego\n1) wymienia komórki organizacyjne przedsiębiorstwa\nodlewniczego\n2) opisuje zależności i powiązania komórek\norganizacyjnych przedsiębiorstwa odlewniczego\n3) opisuje zadania i kompetencje poszczególnych komórek\norganizacyjnych przedsiębiorstwa odlewniczego\n2) określa zasady realizacji procesów\nodlewniczych\n1) wyjaśnia przebieg procesów odlewniczych\n2) rozróżnia maszyny i urządzenia do realizacji procesów\nodlewniczych\n3) dobiera maszyny i urządzenia do realizacji procesów\nodlewniczych\n4) dobiera parametry procesów odlewniczych\n112\n3) planuje zapotrzebowanie na urządzenia,\nprzyrządy, narzędzia, materiały i surowce niezbędne w\nprocesie odlewniczym\n1) rozróżnia urządzenia, przyrządy, narzędzia, materiały i surowce\nniezbędne w procesie odlewniczym\n2) sporządza zapotrzebowanie materiałowe na podstawie planu\nprodukcji\n3) dobiera urządzenia, przyrządy, narzędzia, materiały i surowce\nniezbędne w procesie odlewniczym\n4) sporządza zapotrzebowanie na urządzenia, przyrządy\ni narzędzia dla poszczególnych wydziałów odlewni\n5) sporządza zapotrzebowanie na materiały i surowce\nniezbędne do prowadzenia procesu produkcyjnego\n6) wykorzystuje programy komputerowe wspomagające wybór\nznormalizowanych części maszyn\n4) dokonuje rozliczeń materiałowych\n1) sporządza bilans materiałowy dla technologii stosowanych\nw odlewni\n2) określa koszty materiałowe dla technologii stosowanych\nw odlewni\n3) dokumentuje zużycie materiałów stosowanych w procesie\nodlewniczym\n5) dobiera przyrządy i urządzenia kontrolno-pomiarowe\ndo oceny stanu technicznego oprzyrządowania\nodlewniczego\n1) określa rodzaje kontroli na podstawie rysunku odlewu\n2) określa przyrządy i urządzenia kontrolno-pomiarowe\nna podstawie rysunków odlewów\n6) dokonuje analizy procesu i podejmuje środki\nzaradcze w celu zapobiegania powstawaniu wad\nodlewów\n1) określa miejsce (etap procesu odlewniczego)\npowstawania wad odlewów\n2) określa rodzaj wad odlewów\n3) określa przyczyny powstawania wad odlewów\n4) proponuje metody zapobiegania powstawaniu wad odlewów\n5) zapisuje wyniki kontroli w dokumentacji procesu produkcyjnego\nMTL.04.4. Przygotowywanie dokumentacji technologicznej i konstrukcyjnej procesów wytwarzania odlewów\nEfekty kształcenia\nKryteria weryfikacji\nUczeń:\nUczeń:\n1) charakteryzuje elementy dokumentacji\ntechnologicznej odlewanych części maszyn\noraz stosowane w niej oznaczenia\n1) rozróżnia dokumentacje: wykonania formy, karty\nmetalurgiczne, karty wykończania, pakowania i sposobu\ntransportu odlewów\n2) rozróżnia oznaczenia stosowane w dokumentacji\ntechnologicznej odlewów\n3) wyjaśnia pojęcia i oznaczenia stosowane\nw dokumentacji technologicznej odlewanych części maszyn\n2) charakteryzuje rodzaje naddatków\nuwzględnianych w dokumentacji technologicznej\nodlewanych części maszyn\n1) opisuje naddatki stosowane w dokumentacji\ntechnologicznej odlewanych części maszyn\n2) wskazuje naddatki na obróbkę skrawaniem\nw dokumentacji technologicznej odlewanych części maszyn\n3) wskazuje w dokumentacji technologicznej odlewanych części\nmaszyn naddatki związane z technologią wykonania odlewu\n3) dobiera, na podstawie norm, wartość skurczu\nodlewniczego, naddatków na obróbkę mechaniczną\noraz naddatków technologicznych odlewanych części\nmaszyn\n1) dobiera wielkość skurczu odlewanych części maszyn\nw zależności od rodzaju stopu oraz technologii wykonania\ni kształtu odlewu\n2) dobiera wielkość naddatków na obróbkę skrawaniem\nw zależności od technologii wykonania odlewu\n3) dobiera wielkość naddatków technologicznych\nw zależności od technologii wykonania odlewów\n4) dobiera płaszczyznę podziału odlewu oraz sposób\ndoprowadzenia ciekłego metalu do wnęki formy\n1) określa technologię wykonania odlewu na podstawie\ndokumentacji\n2) dobiera płaszczyznę podziału odlewu w zależności od\nkształtu odlewu i technologii jego wykonania\n3) określa miejsce i sposób doprowadzenia ciekłego metalu\nw zależności od kształtu odlewu i technologii wykonania odlewu\n113\n5) dobiera elementy układu wlewowego\n1) rozróżnia elementy: zbiornik wlewowy, wlew główny, wlew\nrozprowadzający, wlew doprowadzający, nadlew, przelew\n2) dobiera typ układu wlewowego w zależności od materiału\nodlewniczego\n3) oblicza czas zalewania formy przy wykorzystaniu\nprogramów symulacyjnych\n4) oblicza przekroje elementów układu wlewowego przy\nwykorzystaniu programów symulacyjnych\n5) dobiera temperaturę zalewania form w zależności od\nrodzaju stopu\n6) wykonuje rysunki odlewów i form\nodlewniczych z wykorzystaniem technik\nkomputerowych\n1) sporządza rysunki surowych odlewów z wykorzystaniem technik\nkomputerowych\n2) sporządza rysunki płyt modelowych z wykorzystaniem technik\nkomputerowych\n3) sporządza rysunki wnęk kokil z wykorzystaniem\ntechnik komputerowych\n7) planuje sposób wykonania odlewu\n1) określa sposób modyfikacji stopów\n2) określa sposób sferoidyzacji metalu\n3) określa sposób rafinacji metalu\n4) określa sposoby zalewania form odlewniczych\n5) określa sposoby wybijania odlewów z form\n6) określa sposoby oczyszczania i wykończania odlewów\n8) dobiera elementy znormalizowane do\nzespołów modelowych, modeli i rdzennic\n1) określa znak rdzeniowy, datownik, cechę odlewni w budowie\nmodeli\n2) określa oznaczenie wnęki rdzennicy, gniazd i sworzni\ncentrujących, dysz strzałowych, wypychaczy, sposobu mocowania\nw budowie rdzennic\n9) rozpoznaje w dokumentacji konstrukcyjnej elementy\nkonstrukcji zespołów modelowych oraz\noprzyrządowania odlewniczego do precyzyjnych metod\nodlewania\n1) opisuje metodę Shawa\n2) określa w dokumentacji elementy konstrukcji zespołów\nmodelowych oraz oprzyrządowania odlewniczego\nstosowane w metodzie Shawa\n3) opisuje metodę wytapianego modelu\n4) określa w dokumentacji elementy konstrukcji zespołów\nmodelowych oraz oprzyrządowania odlewniczego stosowane\nw metodzie wytapianego modelu\n10) rozpoznaje w dokumentacji konstrukcyjnej\nelementy konstrukcyjne kokil i form ciśnieniowych\n1) wskazuje części formujące stałe i ruchome, elementy\ncentrujące, zabezpieczające przed otwarciem, wypychacze\ni układy chłodzenia w kokilach\n2) wskazuje części formujące stałe i ruchome, elementy centrujące,\nzabezpieczające przed otwarciem, wypychacze i układy chłodzenia\nw formach ciśnieniowych\n11) dobiera materiały formierskie w zależności od\nrodzaju masy formierskiej\n1) określa rodzaj i ilość głównych materiałów do\nprzygotowania świeżej masy formierskiej\n2) dobiera rodzaje piasków i glin formierskich\nw zależności od technologii wykonania odlewu\n3) oblicza zawartość składników masy formierskiej\n12) dobiera pokrycia ochronne do wnęki formy i\npowierzchni rdzenia\n1) dobiera pokrycia ochronne w zależności od elementu\nformy jednorazowej i kokili\n2) dobiera pokrycia ochronne rdzeni w zależności od wymagań\ntechnologicznych\nMTL.04.5. Kontrola jakości procesów odlewniczych\nEfekty kształcenia\nKryteria weryfikacji\nUczeń:\nUczeń:\n1) rozróżnia właściwości technologiczne\ni wytrzymałościowe materiałów formierskich oraz mas\nformierskich i mas rdzeniowych\n1) rozróżnia właściwości technologiczne piasków\nformierskich, glin formierskich, mas formierskich i mas\nrdzeniowych\n2) charakteryzuje właściwości technologiczne materiałów\nformierskich, mas formierskich i mas rdzeniowych\n3) charakteryzuje właściwości wytrzymałościowe materiałów\nformierskich, mas formierskich i mas rdzeniowych\n4) określa wpływ właściwości materiałów i mas\nformierskich i mas rdzeniowych na jakość odlewu\n114\n2) rozróżnia metody badania właściwości\nmateriałów podstawowych i pomocniczych\nstosowanych w masach formierskich\ni rdzeniowych\n1) opisuje metody badania wytrzymałości, wilgotności,\nanalizy sitowej, przepuszczalności\n2) klasyfikuje metody badania piasków formierskich,\nmas formierskich i mas rdzeniowych\n3) stosuje metody badań materiałów formierskich\ni rdzeniowych\n4) wykorzystuje wyniki badań materiałów stosowanych w masach\nformierskich i masach rdzeniowych przy wykonywaniu form\njednorazowych\n3) klasyfikuje piaski formierskie na podstawie wyników\nbadań\n1) klasyfikuje piaski kwarcowe na podstawie wyników\nbadań lepiszcza\n2) klasyfikuje piaski kwarcowe na podstawie wyników\nanalizy sitowej\n4) charakteryzuje metody badania\nwytrzymałości, wilgotności, przepuszczalności,\ntwardości i stopnia zagęszczenia mas formierskich i\nmas rdzeniowych\n1) wyjaśnia pojęcia: wytrzymałość, wilgotność,\nprzepuszczalność, twardość i stopień zagęszczenia\nmas formierskich i mas rdzeniowych\n2) określa wpływ wilgotności, przepuszczalności, twardości,\nstopnia zagęszczenia na własności masy formierskiej i masy\nrdzeniowej oraz na jakość odlewów\n3) opisuje metody badania wytrzymałości, wilgotności,\nprzepuszczalności, twardości i stopnia zagęszczenia\nmasy formierskiej i masy rdzeniowej\n5) dobiera aparaturę i urządzenia do badań\nmateriałów, mas formierskich\ni mas rdzeniowych\n1) rozpoznaje aparaturę i urządzenia do badań materiałów, mas\nformierskich i rdzeniowych\n2) dobiera aparaturę i urządzenia do pomiaru parametrów\npiasków formierskich\n3) dobiera aparaturę do pomiaru właściwości spoiw mas\nformierskich i rdzeniowych\n4) dobiera aparaturę i urządzenia do badań mas formierskich i mas\nrdzeniowych\n6) wykonuje badania parametrów materiałów oraz mas\nformierskich i mas rdzeniowych\n1) opisuje badania parametrów materiałów oraz mas formierskich\ni mas rdzeniowych\n2) wykonuje badania laboratoryjne parametrów materiałów\nformierskich i rdzeniowych\n3) wykonuje badania laboratoryjne parametrów masy formierskiej\ni masy rdzeniowej\n7) klasyfikuje wady odlewów\n1) określa pojęcie wady odlewu\n2) dokonuje klasyfikacji wad odlewów\n3) rozpoznaje charakter wad odlewów\n4) określa przyczyny powstania wady odlewu\n5) stosuje programy symulacyjne procesu zalewania\ni krzepnięcia w celu wyeliminowania wad odlewów\n8) dobiera metody ujawniania zewnętrznych i\nwewnętrznych wad odlewów\n1) dobiera badanie wad zewnętrznych na podstawie\nwymogu jakościowego metodą wizualną VT (visual testing)\nmetodą badań penetracyjnych lub magnetycznych\n2) dobiera badanie ujawniania wad wewnętrznych na podstawie\nwymogów jakościowych odlewów próbą szczelności, metodą\nmakroskopową, radiograficzną, ultradźwiękową\n9) dobiera aparaturę do przeprowadzania badań\nnieniszczących odlewów\n1) rozróżnia aparaturę do przeprowadzania badań\nnieniszczących odlewów\n2) dobiera elementy wyposażenia do badań penetracyjnych\ni magnetycznych\n3) dobiera techniki i elementy wyposażenia do badań metodą\nradiograficzną i ultradźwiękową\n115\n10) wykonuje badania odlewów\n1) przeprowadza badania wizualne identyfikujące\ni lokalizujące wady kształtu i wady powierzchni odlewu\n2) przeprowadza badania penetracyjne, magnetyczne,\nultradźwiękowe powierzchni odlewu\n3) ujawnia rodzaj, rozmiar i miejsce występowania wady\nmetodą radiograficzną lub ultradźwiękową\n4) przeprowadza przemysłowe badania szczelności odlewów,\nzgodnie z instrukcją obsługi urządzenia\n5) ocenia jakość odlewu na podstawie wyników badań\nnieniszczących\n6) ocenia jakość odlewu na podstawie wykonanych badań\nmakroskopowych\n11) dobiera metody kontroli wymiarów formy\nodlewniczej i rdzeni\n1) dobiera metody kontroli piaskowych form odlewniczych\n2) dobiera metody kontroli rdzeni piaskowych metalowych\n3) przeprowadza kontrolą wymiarów formy\nodlewniczej i rdzeni\n12) wykonuje pomiary odlewów\n1) dobiera narzędzia i przyrządy do pomiaru odlewów\n2) dobiera metody pomiarów odlewów w zależności od wymagań\ntechnologicznych\n3) wykonuje pomiary zewnętrznych i wewnętrznych wymiarów\nliniowych odlewów\n4) wykonuje pomiary kształtu i masy odlewów\n5) wykonuje kontrolę wymiarową odlewu przy pomocy\nsprawdzianów kształtu i wymiaru\n13) rozróżnia właściwości technologiczne\nstopów odlewniczych\n1) określa pojęcia właściwości technologicznych\nstopów odlewniczych\n2) klasyfikuje właściwości technologiczne stopów\nodlewniczych\n14) dobiera metody badania właściwości\ntechnologicznych stopów odlewniczych\n1) rozróżnia metody badania właściwości technologicznych stopów\nodlewniczych\n2) dobiera metodę badań do danej właściwości\ntechnologicznej\n15) charakteryzuje badania właściwości\ntechnologicznych stopów odlewniczych\n1) opisuje próbę przełomu do oceny ziarnistości struktury\n2) opisuje badanie skrawalności stopów odlewniczych\n3) wykonuje próbę przełomu do oceny ziarnistości\nstruktury\n16) przeprowadza próby technologiczne ciekłego\nmetalu\n1) ustala warunki przeprowadzenia próby lejności zgodnie z normą\n2) wykonuje formę do badania lejności\n3) zalewa formę do badania lejności\n4) wykonuje próbę przełomu do oceny ziarnistości struktury\n5) analizuje wyniki przeprowadzonych prób technologicznych\nciekłego metalu\n17) wykonuje badania składu chemicznego stopów\nodlewniczych\n1) przygotowuje próbki do badań analizatorem zawartości węgla\ni siarki w stopie\n2) określa analizatorem zawartość węgla i siarki w stopie\n18) dobiera urządzenia i przygotowuje zgłady\nmetalograficzne do badań mikroskopowych\n1) przygotowuje próbki do badań metalograficznych\n2) dobiera materiały i urządzenia do przygotowania zgładów\nmetalograficznych\n3) przygotowuje zgłady metalograficzne do badań\nmikroskopowych\n19) rozpoznaje strukturę stopów odlewniczych\n1) obsługuje mikroskop metalograficzny\n2) rozpoznaje postać grafitu w żeliwie\n3) rozpoznaje wtrącenia niemetaliczne i wady materiału\npodczas badania struktury\n4) rozpoznaje strukturę stopów odlewniczych na podstawie atlasu\nmetalograficznego\n20) rozróżnia metody badań właściwości\nmechanicznych stopów metali\n1) klasyfikuje właściwości mechaniczne stopów metali\n2) charakteryzuje metody badań właściwości mechanicznych\nstopów metali\n116\n21) wykonuje badania właściwości\nmechanicznych stopów metali\n1) przygotowuje próbki do badań mechanicznych\n2) wykonuje statyczną próbę rozciągania stopów\nodlewniczych\n3) określa wskaźniki właściwości wytrzymałościowych badanego\nmateriału\n4) dobiera metodę badania twardości do rodzaju badanego stopu\n5) wykonuje statyczną próbę twardości stopów metali\n6) wykonuje próbę dynamiczną młotem udarnościowym typu Charpy\nMTL.04.6. Język obcy zawodowy\nEfekty kształcenia\nKryteria weryfikacji\nUczeń:\nUczeń:\n1) posługuje się podstawowym zasobem środków\njęzykowych w języku obcym nowożytnym (ze\nszczególnym uwzględnieniem środków leksykalnych),\numożliwiającym realizację czynności zawodowych w\nzakresie tematów związanych:\na) ze stanowiskiem pracy i jego\nwyposażeniem\nb) z głównymi technologiami stosowanymi\nw danym zawodzie\nc) z dokumentacją związaną z danym\nzawodem\nd) z usługami świadczonymi w danym\nzawodzie\n1) rozpoznaje oraz stosuje środki językowe\numożliwiające realizację czynności zawodowych w zakresie:\na) czynności wykonywanych na stanowisku pracy, w tym\nzwiązanych z zapewnieniem bezpieczeństwa i higieny pracy\nb) narzędzi, maszyn, urządzeń i materiałów koniecznych do\nrealizacji czynności zawodowych\nc) procesów i procedur związanych z realizacją zadań\nzawodowych\nd) formularzy, specyfikacji oraz innych dokumentów\nzwiązanych z wykonywaniem zadań zawodowych\ne) świadczonych usług, w tym obsługi klienta\n2) rozumie proste wypowiedzi ustne\nartykułowane wyraźnie, w standardowej\nodmianie języka obcego nowożytnego,\na także proste wypowiedzi pisemne\nw języku obcym nowożytnym, w zakresie\numożliwiającym realizację zadań zawodowych:\na) rozumie proste wypowiedzi ustne dotyczące\nczynności zawodowych (np. rozmowy, wiadomości,\nkomunikaty, instrukcje lub filmy instruktażowe,\nprezentacje), artykułowane wyraźnie,\nw standardowej odmianie języka\nb) rozumie proste wypowiedzi pisemne dotyczące\nczynności zawodowych (np. napisy, broszury,\ninstrukcje obsługi, przewodniki, dokumentację\nzawodową)\n1) określa główną myśl wypowiedzi lub tekstu lub\nfragmentu wypowiedzi lub tekstu\n2) znajduje w wypowiedzi lub tekście określone informacje\n3) rozpoznaje związki między poszczególnymi częściami tekstu\n4) układa informacje w określonym porządku\n3) samodzielnie tworzy krótkie, proste, spójne i\nlogiczne wypowiedzi ustne i pisemne w języku\nobcym nowożytnym, w zakresie umożliwiającym\nrealizację zadań zawodowych:\na) tworzy krótkie, proste, spójne\ni logiczne wypowiedzi ustne dotyczące czynności\nzawodowych (np. polecenie, komunikat, instrukcję)\nb) tworzy krótkie, proste, spójne\ni logiczne wypowiedzi pisemne dotyczące\nczynności zawodowych (np. komunikat, e-mail,\ninstrukcję, wiadomość, CV, list motywacyjny,\ndokument związany z wykonywanym\nzawodem - według wzoru)\n1) opisuje przedmioty, działania i zjawiska związane z czynnościami\nzawodowymi\n2) przedstawia sposób postępowania w różnych sytuacjach\nzawodowych (np. udziela instrukcji, wskazówek, określa zasady)\n3) wyraża i uzasadnia swoje stanowisko\n4) stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym charakterze\n5) stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi adekwatnie do\nsytuacji\n4) uczestniczy w rozmowie w typowych\nsytuacjach związanych z realizacją zadań\nzawodowych - reaguje w języku obcym\nnowożytnym w sposób zrozumiały, adekwatnie do\nsytuacji komunikacyjnej, ustnie lub w formie\nprostego tekstu:\na) reaguje ustnie (np. podczas rozmowy z innym\npracownikiem, klientem, kontrahentem, w tym\nrozmowy telefonicznej) w typowych sytuacjach\nzwiązanych z wykonywaniem czynności zawodowych\nb) reaguje w formie prostego tekstu pisanego (np.\n1) rozpoczyna, prowadzi i kończy rozmowę\n2) uzyskuje i przekazuje informacje i wyjaśnienia\n3) wyraża swoje opinie i uzasadnia je, pyta o opinie, zgadza się\nlub nie zgadza z opiniami innych osób\n4) prowadzi proste negocjacje związane z\nczynnościami zawodowymi\n5) stosuje zwroty i formy grzecznościowe\nc) dostosowuje styl wypowiedzi do sytuacji\n117\nwiadomość, formularz, e-mail, dokument związany z\nwykonywanym zawodem) w typowych sytuacjach\nzwiązanych z wykonywaniem czynności zawodowych\n5) zmienia formę przekazu ustnego lub pisemnego w\njęzyku obcym nowożytnym w typowych sytuacjach\nzwiązanych\nz wykonywaniem czynności zawodowych\n1) przekazuje w języku obcym nowożytnym informacje\nzawarte w materiałach wizualnych (np. wykresach, symbolach,\npiktogramach, schematach) oraz audiowizualnych (np. filmach\ninstruktażowych)\n2) przekazuje w języku polskim informacje sformułowane\nw języku obcym nowożytnym\n3) przekazuje w języku obcym nowożytnym informacje\nsformułowane w języku polskim lub tym języku obcym\nnowożytnym\n4) przedstawia publicznie w języku obcym nowożytnym wcześniej\nopracowany materiał, (np. prezentację)\n6) wykorzystuje strategie służące doskonaleniu\nwłasnych umiejętności językowych oraz podnoszące\nświadomość językową:\na) wykorzystuje techniki samodzielnej\npracy nad językiem\nb) współdziała w grupie\nc) korzysta ze źródeł informacji w języku obcym\nnowożytnym\nd) stosuje strategie komunikacyjne i kompensacyjne\n1) korzysta ze słownika dwujęzycznego i jednojęzycznego\n2) współdziała z innymi osobami, realizując zadania językowe\n3) korzysta z tekstów w języku obcym nowożytnym, również za\npomocą technologii informacyjno- komunikacyjnych\n4) identyfikuje słowa klucze i internacjonalizmy\n5) wykorzystuje kontekst (tam, gdzie to możliwe)\naby w przybliżeniu określić znaczenie słowa\n6) upraszcza (jeżeli to konieczne) wypowiedź, zastępuje nieznane\nsłowa innymi, wykorzystuje opis, środki niewerbalne\nMTL.04.7. Kompetencje personalne i społeczne\nEfekty kształcenia\nKryteria weryfikacji\nUczeń:\nUczeń:\n1) przestrzega zasad kultury osobistej i etyki\nzawodowej\n1) wymienia zasady etyki\n2) wyjaśnia, czym jest zasada (norma, reguła) moralna i podaje\nprzykłady zasad (norm, reguł) moralnych\n3) wyjaśnia, na czym polega zachowanie etyczne w wybranym\nzawodzie\n4) wskazuje przykłady zachowań etycznych\nw wybranym zawodzie\n5) wyjaśnia czym jest plagiat\n6) stosuje zasady kultury osobistej i ogólnie przyjęte\nnormy zachowania\n2) planuje wykonanie zadania\n1) określa czas realizacji zadań\n2) realizuje działania w wyznaczonym czasie\n3) monitoruje realizację zaplanowanych działań\n4) dokonuje modyfikacji zaplanowanych działań\n118\n3) wykazuje się kreatywnością i otwartością na zmiany\n1) wyjaśnia znaczenie zmiany dla rozwoju człowieka\n2) wskazuje przykłady wprowadzenia zmiany i ocenia skutki jej\nwprowadzenia\n3) proponuje sposoby rozwiązywania problemów związanych z\nwykonywaniem zadań zawodowych\n4) stosuje techniki radzenia sobie ze stresem\n1) wymienia przyczyny sytuacji stresowych w pracy zawodowej\n2) wymienia techniki radzenia sobie ze stresem\n3) opisuje sytuacje wywołujące stres\n4) wskazuje pozytywne sposoby radzenia sobie\nz emocjami i stresem na wybranym przykładzie z zakresu\nwykonywanych zadań zawodowych\n5) aktualizuje wiedzę i doskonali umiejętności\nzawodowe\n1) charakteryzuje umiejętności i kompetencje\nniezbędne w zawodzie w swoim środowisku pracy\n2) wskazuje przykłady podkreślające wartość wiedzy dla\nosiągnięcia sukcesu zawodowego i postępu cywilizacyjnego\n3) omawia możliwą dalszą ścieżkę rozwoju i awansu\nzawodowego\n6) stosuje zasady komunikacji interpersonalnej\n1) wymienia bariery komunikacyjne\n2) wskazuje sposoby eliminowania barier powstałych w procesie\nkomunikacji\n3) określa styl komunikacji interpersonalnej na\npodstawie zaobserwowanych sytuacji\n4) prezentuje własne stanowisko stosując różne środki\nkomunikacji niewerbalnej\n7) stosuje metody i techniki rozwiązywania\nproblemów\n1) opisuje sposób wykonania czynności w celu\nuniknięcia wystąpienia niepożądanych zdarzeń\n2) modyfikuje sposób wykonywania czynności uwzględniając\nstanowisko wypracowane wspólnie z innymi członkami zespołu\n3) rozwiązuje problemy różnymi technikami i metodami\n8) współpracuje w zespole\n1) realizuje zadania w wyznaczonym czasie\n2) wspiera członków zespołu w realizacji zadań\n3) wykorzystuje opinie i pomysły innych członków zespołu w celu\nusprawnienia pracy zespołu\nMTL.04.8. Organizacja pracy małych zespołów\nEfekty kształcenia\nKryteria weryfikacji\nUczeń:\nUczeń:\n1) planuje pracę zespołu w celu wykonania\nprzydzielonych zadań\n1) opisuje strukturę grupy\n2) planuje działania zespołu\n3) przygotowuje zadania zespołu do realizacji\n4) pokazuje wzorce w celu wykonania zadania\n5) przydziela zadania członkom zespołu\n2) dobiera osoby do wykonania przydzielonych zadań\n1) analizuje przydatność poszczególnych członków zespołu do\nwykonania zadania\n2) formułuje zasady wzajemnej pomocy\n3) przewiduje skutki niewłaściwego doboru osób do zadań\n4) monitoruje pracę zespołu\n3) kieruje wykonaniem przydzielonych zadań\n1) ustala kolejność wykonywania zadań\n2) stosuje wybrane metody i techniki pracy grupowej\n3) kieruje pracą zespołu z uwzględnieniem\nindywidualności jednostki i grupy\n4) monitoruje proces wykonywania zadań\n4) ocenia jakość wykonania przydzielonych\nzadań\n1) kontroluje prace zespołu\n2) określa jakość wykonywania przydzielonych zadań\n3) udziela informacji zwrotnej w celu prawidłowego wykonania\nprzydzielonych zadań\n5) wprowadza rozwiązania techniczne\ni organizacyjne wpływające na poprawę warunków i\njakości pracy\n1) dokonuje analizy rozwiązań technicznych\ni organizacyjnych warunków i jakości pracy\n2) zmienia rozwiązania techniczne i organizacyjne wpływające\nna poprawę warunków i jakości pracy\n3) modyfikuje organizację stanowisk pracy w odlewni\n119\nWARUNKI REALIZACJI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TECHNIK ODLEWNIK\nSzkoła prowadząca kształcenie w zawodzie zapewnia pomieszczenia dydaktyczne z wyposażeniem odpowiadającym\ntechnologii i technice stosowanej w zawodzie, aby zapewnić osiągnięcie wszystkich efektów kształcenia określonych\nw podstawie programowej kształcenia w zawodzie szkolnictwa branżowego oraz umożliwić przygotowanie absolwenta do\nwykonywania zadań zawodowych.\nWyposażenie szkoły niezbędne do realizacji kształcenia w kwalifikacji MTL.01. Wykonywanie i naprawa oprzyrządowania\nodlewniczego\nPracownia technologii mechanicznej wyposażona w:\nstanowisko komputerowe dla nauczyciela podłączone do sieci lokalnej z dostępem do internetu, drukarką, skanerem lub\nurządzeniem wielofunkcyjnym oraz projektorem multimedialnym lub tablicą interaktywną lub monitorem interaktywnym,\ndokumentacje technologiczne,\nmateriały stosowane do wytwarzania elementów maszyn i urządzeń odlewniczych, oprzyrządowanie odlewnicze oraz formy\nodlewnicze, przyrządy pomiarowe do pomiarów bezpośrednich i pośrednich, wzorce miar, przyrządy do pomiarów wielkości\nnieelektrycznych,\nmodele części maszyn, modele połączeń części maszyn, modele urządzeń i układów przenoszenia napędów oraz\nsystemów smarowania elementów maszyn, modele maszyn i urządzeń transportu wewnętrznego,\npróbki materiałów konstrukcyjnych, dokumentację techniczną, instrukcje obsługi maszyn i urządzeń odlewniczych,\nmodele i schematy sprężarek, wentylatorów, pomp, części maszyn z różnymi postaciami zużycia,\nnarzędzia do obróbki ręcznej i maszynowej skrawaniem oraz narzędzia monterskie i sprzęt kontrolnopomiarowy,\nkatalogi maszyn i urządzeń odlewniczych oraz materiałów eksploatacyjnych.\nWarsztaty szkolne wyposażone w:\nstanowiska do obróbki ręcznej metali (jedno stanowisko dla jednego ucznia), wyposażone w: stół ślusarski z imadłem,\nzestaw narzędzi do obróbki ręcznej: trasowania, cięcia, piłowania, gięcia, prostowania, wiercenia, gwintowania, skrobania,\nnitowania, robót montażowych, elektronarzędzia, przyrządy pomiarowe, materiały, surowce i półfabrykaty do obróbki,\nprzyrządy kontrolno-pomiarowe oraz narzędzia i przyrządy monterskie, przyrządy i urządzenia do kształtowania elementów\nmetalowych metodą obróbki plastycznej na zimno,\nstanowiska do obróbki maszynowej materiałów (jedno stanowisko dla dwóch uczniów), wyposażone w obrabiarki\nkonwencjonalne: tokarkę uniwersalną, frezarkę narzędziową, wiertarkę, przyrządy i uchwyty obróbkowe, obrabiarki do\nobróbki erozyjnej, przyrządy kontrolno-pomiarowe,\nstanowiska do obróbki ręcznej drewna (jedno stanowisko dla jednego ucznia), wyposażone w: stół stolarski, narzędzia do\nobróbki ręcznej drewna, przyrządy kontrolno-pomiarowe,\nstanowiska do mechanicznej obróbki drewna (jedno stanowisko dla czterech uczniów), wyposażone w: maszyny\ni urządzenia do cięcia wzdłużnego i poprzecznego, strugania, wiercenia, toczenia, frezowania, szlifowania drewna,\nnarzędzia do obróbki mechanicznej drewna, instrukcje obsługi maszyn i urządzeń, normy dotyczące parametrów skrawania\nprzy obróbce drewna.\nPonadto szkoła zapewnia uczniowi dostęp do:\nwyposażenia: zestawy próbek gatunków drewna, tworzyw sztucznych, materiałów ceramicznych, materiałów modelarskich\nwykorzystywanych w technologii wytapiania modeli (jeden zestaw dla czterech uczniów), zestawy narzędzi modelarskich\nwykorzystywanych do wykonywania i montowania oprzyrządowania odlewniczego z różnych materiałów modelarskich\n(jeden zestaw dla czterech uczniów), modele, rdzennice, płyty modelowe, formy metalowe, elementy galanterii modelarskiej\ni pomocniczego oprzyrządowania odlewniczego (każdy z wymienionych elementów dla czterech uczniów), maszyny i\nurządzenia wykorzystywane podczas produkcji modeli z drewna, metali, tworzyw sztucznych, materiałów ceramicznych,\nnormy techniczne dotyczące modelarstwa, dokumentacja techniczna wykorzystywana w modelarniach, katalogi maszyn i\nurządzeń modelarskich (jeden komplet dokumentów dla czterech uczniów), oprogramowanie do wspomagania\nprojektowania modeli i form oraz wytwarzania zespołów modelowych i pomocniczego oprzyrządowania odlewniczego,\nurządzenia umożliwiające wykonywanie modeli w technologii drukowania 3D,\nstanowisk do spajania i cięcia metali wyposażonych w: przyrządy do spawania elektrycznego i gazowego, lutowania, cięcia\nmateriałów strumieniem wody oraz środki ochrony indywidualnej i zbiorowej,\n120\nstanowisk do obróbki plastycznej metali, wyposażonych w: urządzenia do obróbki plastycznej metali na gorąco i zimno,\nnarzędzia i przyrządy kowalskie, piec kowalski,\nstanowisk do mechanicznej obróbki drewna, wyposażonych w obrabiarki sterowane numerycznie (CNC),\nstanowisk wytwarzania modeli z mas ceramicznych i tworzyw sztucznych, wyposażonych w stół roboczy, urządzenia do\ncięcia i łączenia tworzyw sztucznych, laminowania, odlewania i spieniania tworzyw sztucznych, urządzenia do sporządzania\nmieszanek ceramicznych i formowania oprzyrządowania modelowego z mas ceramicznych,\nstanowisk do wykonywania form metodami specjalnymi, wyposażonych w stół, oprzyrządowanie do wykonywania form\nmetodami specjalnymi, masy ceramiczne, piece do wytapiania wosku oraz wypalania form,\nstanowisk do pomiaru i kontroli jakości oprzyrządowania odlewniczego wyposażonych w stół traserski, wysokościomierze,\nsuwmiarki, mikrometry, sprawdziany do gwintów i otworów.\nWyposażenie szkoły niezbędne do realizacji kształcenia w kwalifikacji\nMTL.04.\nOrganizacja\ni nadzorowanie procesu odlewniczego\nPracownia projektowania wyposażona w:\n\nstanowiska komputerowe dla uczniów (jedno stanowisko dla jednego ucznia), z pakietem programów biurowych\noraz oprogramowaniem do komputerowego wspomagania projektowania (Computer Aided Design), symulacyjne\nprogramy odlewnicze,\n\ndrukarki ze skanerem, plotery (jedno urządzenie dla siedmiu uczniów),\n\nnormy dotyczące rysunku technicznego oraz elementów znormalizowanych stosowanych w budowie\noprzyrządowania odlewniczego,\n\nprojektor multimedialny, ekran projekcyjny, tablicę szkolną białą suchościeralną, tablicę flipchart.\nPracownia budowy i eksploatacji maszyn i urządzeń wyposażona w:\n\nstanowiska rysunkowe (jedno stanowisko dla jednego ucznia), modele brył geometrycznych, części maszyn,\ndokumentację techniczną, modele połączeń rozłącznych i nierozłącznych części maszyn, normy dotyczące zasad\nwykonywania rysunku technicznego oraz elementów znormalizowanych stosowanych w budowie maszyn, modele\nurządzeń i układów przenoszenia napędów oraz systemów smarowania elementów maszyn, modele maszyn\ni urządzeń transportu wewnętrznego, dokumentację techniczną, instrukcje obsługi maszyn i urządzeń odlewniczych,\nmodele i schematy sprężarek, wentylatorów, pomp, części maszyn z różnymi postaciami zużycia, narzędzia do\nobróbki ręcznej i mechanicznej skrawaniem oraz narzędzia monterskie i sprzęt kontrolno-pomiarowy, katalogi\nmaszyn, urządzeń, materiałów eksploatacyjnych.\nPracownia technik wytwarzania odlewów wyposażona w:\n\nmodele i makiety maszyn i urządzeń odlewniczych do przygotowywania materiałów i mas formierskich, wykonywania\nform i rdzeni, topienia metali, oczyszczania i wykończania odlewów, makiety form ciśnieniowych, kokil i form do\nodlewania odśrodkowego, modele urządzeń do przygotowania, dozowania materiałów wsadowych, urządzenia do\nkontroli procesu wytopu, modele maszyn i urządzeń do odlewania pod ciśnieniem, kokilowego oraz odśrodkowego,\nmateriały, modele oraz urządzenia stosowane w odlewaniu precyzyjnym, dokumentacje technologiczne, przyrządy\ndo kontroli wymiarów form i rdzeni, zestawy odlewów z wadami odlewniczymi,\n\nzestawy prób gatunków drewna, tworzyw sztucznych, materiałów ogniotrwałych, stopów odlewniczych, próbek\nmateriałów i mas formierskich (jeden zestaw dla czterech uczniów),\n\nodlewnicze zespoły modelowe, narzędzia do ręcznego wykonywania form i rdzeni.\nPracownia mechanizacji i automatyzacji procesów wytwarzania odlewów wyposażona w:\n\nprzyrządy do pomiaru wartości elektrycznych, elementy obwodów elektrycznych, maszyny i aparaty elektryczne,\nosprzęt instalacji elektrycznych, elementy sterowania pneumatycznego i hydraulicznego maszyn i urządzeń, modele\nmanipulatorów i robotów przemysłowych, programy specjalistyczne z zakresu automatycznej regulacji procesów\nodlewniczych, kontroli jakości oraz sterowania procesami technologicznymi do wykorzystania w szkolnej pracowni\nkomputerowej.\n121\nWarsztaty szkolne wyposażone w:\n\nstanowiska do obróbki ręcznej metali oraz montażu i demontażu elementów maszyn (jedno stanowisko dla jednego\nucznia), wyposażone w stół ślusarski z imadłem, narzędzia do obróbki ręcznej, przyrządy kontrolno-pomiarowe oraz\nnarzędzia i przyrządy monterskie, wyposażenie do mycia elementów maszyn i urządzeń,\n\nstanowiska do obróbki mechanicznej skrawaniem (jedno stanowisko dla dwóch uczniów), wyposażone w tokarkę\nuniwersalną, frezarkę uniwersalną, szlifierkę do płaszczyzn, otworów i wałków, wiertarkę stołową, narzędzia\nskrawające, przyrządy i uchwyty obróbkowe, przyrządy pomiarowe.\nPonadto szkoła zapewnia uczniowi dostęp do:\n\nwyposażenia: uniwersalnej maszyny wytrzymałościowej, młota Charpy’ego, pieca elektrycznego komorowego\nz automatyczną regulacją i rejestracją temperatury, narzędzi do przygotowywania zgładów metalograficznych,\nmikroskopu metalograficznego, twardościomierzy, przyrządów do wykonywania pomiarów długości i kąta części\nmaszyn, przyrządów i aparatury do badania właściwości mas formierskich i rdzeniowych, aparatury do oznaczania\nzawartości węgla i siarki, defektoskopu, pirometru, termometru cieczowego i termoelektrycznego, przylgowego\ni zanurzeniowego, próbek do badań właściwości mechanicznych i technologicznych metali i ich stopów, próbek do\nbadań makroskopowych i mikroskopowych metali i ich stopów, narzędzi do przygotowywania zgładów\nmetalograficznych, atlasu struktur metalograficznych,\n\nstanowisk do obróbki plastycznej metali wyposażonych w: urządzenia i narzędzia do obróbki plastycznej,\n\nstanowisk do spawania metali wyposażonych w stół spawalniczy z imadłem oraz wyciągiem gazów, urządzenia\ndo spawania i cięcia gazowego, urządzenia do spawania elektrycznego elektrodą otuloną i w osłonie gazów, środki\nochrony indywidualnej i zbiorowej,\n\nstanowisk do przygotowania materiałów i mas formierskich, wyposażonych w zasobniki, urządzenia do rozdrabniania,\nprzesiewania i suszenia materiałów formierskich, wagę o zakresie ważenia do 100 kg, mieszarki do przygotowania\nmas formierskich i rdzeniowych,\n\nstanowisk do ręcznego wykonywania form i rdzeni, wyposażonych w stół, narzędzia do zagęszczania\nmasy, wykończania powierzchni wnęki formy oraz powierzchni rdzeni, urządzenia do suszenia rdzeni\n\nstanowisk do mechanicznego wykonywania form i rdzeni, wyposażonych w maszyny formierskie i rdzeniarskie,\nmasy formierskie i rdzeniowe, narzędzia i przyrządy formierskie oraz narzędzia pomocnicze,\n\nstanowisk do wykonywania form metodami specjalnymi, wyposażonych w stół, oprzyrządowanie do wykonywania\nform metodami specjalnymi, masy ceramiczne, piece do wytapiania wosku oraz wypalania form,\n\nstanowisk do wybijania i oczyszczania odlewów, wyposażonych w urządzenia i narzędzia do wybijania odlewów\nzform oraz usuwania rdzeni, obcinania układów wlewowych, nadlewów i zalewek, urządzenia i narzędzia do\noczyszczania i wykończania odlewów,\n\nstanowisk do wykonywania odlewów w formach metalowych, wyposażonych w kokilarki, maszyny do\nodlewania pod ciśnieniem i urządzenia do odlewania odśrodkowego,\n\nstanowisk do przygotowania materiałów wsadowych i obsługi pieców odlewniczych, wyposażonych w urządzenia do\nrozdrabniania, ważenia i dozowania materiałów wsadowych, urządzenia, przyrządy i narzędzia do pomiaru\nparametrów pracy pieców odlewniczych, pobierania próbek ciekłego metalu, narzędzia do transportu ciekłego\nmetalu i zalewania form, piec odlewniczy, środki do zabezpieczania oraz naprawy łyżek i kadzi odlewniczych,\nstanowiska powinny być wyposażone w instrukcje obsługi maszyn i urządzeń, dokumentacje techniczne maszyn\ni urządzeń odlewniczych, środki ochrony indywidualnej i zbiorowej.\nMiejsce realizacji praktyk zawodowych: przedsiębiorstwa odlewnicze oraz inne podmioty stanowiące potencjalne\nmiejsce zatrudnienia absolwentów szkół prowadzących kształcenie w zawodzie.\nLiczba tygodni przeznaczonych na realizację praktyk zawodowych: 8 tygodni (280 godzin).\n122\nMINIMALNA LICZBA GODZIN KSZTAŁCENIA ZAWODOWEGO DLA KWALIFIKACJI\nWYODRĘBNIONYCH W ZAWODZIE1)\nMTL.01. Wykonywanie i naprawa oprzyrządowania odlewniczego\nNazwa jednostki efektów kształcenia\nLiczba godzin\nMTL.01.1. Bezpieczeństwo i higiena pracy\n30\nMTL.01.2. Podstawy odlewnictwa\n90\nMTL.01.3. Wykonywanie oprzyrządowania odlewniczego z drewna, tworzyw\ndrewnopochodnych, tworzyw niemetalowych oraz metalu\n300\nMTL.01.4. Wykonywanie form metalowych kokilowych oraz ciśnieniowych\n160\nMTL.01.5. Wykonywanie konserwacji, naprawy i rekonstrukcji oprzyrządowania\nodlewniczego i form metalowych\n160\nMTL.01.6. Wykonywanie pomiarów kontrolnych oprzyrządowania odlewniczego\noraz form metalowych\n60\nMTL.01.7. Język obcy zawodowy\n30\nRazem\n830\nMTL.04. Organizacja i nadzorowanie procesu odlewniczego\nNazwa jednostki efektów kształcenia\nLiczba godzin\nMTL.04.1. Bezpieczeństwo i higiena pracy\n30\nMTL.04.2. Podstawy odlewnictwa3)\n903)\nMTL.04.3. Prowadzenie procesu odlewniczego\n90\nMTL.04.4. Przygotowywanie dokumentacji technologicznej\ni konstrukcyjnej procesów wytwarzania odlewów\n120\nMTL.04.5. Kontrola jakości procesów odlewniczych\n120\nMTL.04.6. Język obcy zawodowy\n30\nRazem\n390+903)\nMTL.04.7. Kompetencje personalne i społeczne2)\nMTL.04.8. Organizacja pracy małych zespołów4)\n1) W szkole liczbę godzin kształcenia zawodowego należy dostosować do wymiaru godzin określonego w przepisach w sprawie ramowych planów\nnauczania dla publicznych szkół, przewidzianego dla kształcenia zawodowego w danym typie szkoły, zachowując minimalną liczbę godzin\nwskazanych w tabeli dla efektów kształcenia właściwych dla kwalifikacji wyodrębnionej w zawodzie.\n2) Nauczyciele wszystkich obowiązkowych zajęć edukacyjnych z zakresu kształcenia zawodowego powinni stwarzać uczniom warunki do nabywania\nkompetencji personalnych i społecznych.\n3) Wskazana jednostka efektów kształcenia nie jest powtarzana w przypadku, gdy kształcenie zawodowe odbywa się w szkole prowadzącej\nkształcenie w tym zawodzie.\n4) Nauczyciele wszystkich obowiązkowych zajęć edukacyjnych z zakresu kształcenia zawodowego powinni stwarzać uczniom warunki do nabywania\numiejętności w zakresie organizacji pracy małych zespołów.\n123\nTECHNIK ODLEWNIK\n311705\nKWALIFIKACJE WYODRĘBNIONE W ZAWODZIE\nMTL.02. Eksploatacja maszyn i urządzeń odlewniczych\nMTL.04. Organizacja i nadzorowanie procesu odlewniczego\nCELE KSZTAŁCENIA\nAbsolwent szkoły prowadzącej kształcenie w zawodzie technik odlewnik powinien być przygotowany\ndo wykonywania zadań zawodowych:\n2) w zakresie kwalifikacji MTL.02. Eksploatacja maszyn i urządzeń odlewniczych:\na)\nprzerobu masy formierskiej i rdzeniowej,\nb)\nwykonywania form odlewniczych,\nc)\nwykonywania odlewów,\nd)\nwybijania, oczyszczania i wykończania odlewów,\ne)\nprzygotowania wsadu oraz eksploatacji maszyn i urządzeń do topienia stopów metali;\n3) w zakresie kwalifikacji MTL.04. Organizacja i nadzorowanie procesu odlewniczego:\na)\nprowadzenia dokumentacji technicznej procesów wytwarzania odlewów,\nb)\nkontrolowania jakości wytwarzanych odlewów,\nc)\norganizowania i kontroli procesów produkcyjnych.\nEFEKTY KSZTAŁCENIA I KRYTERIA WERYFIKACJI TYCH EFEKTÓW\nDo wykonywania zadań zawodowych w zakresie kwalifikacji MTL.02. Eksploatacja maszyn i urządzeń\nodlewniczych niezbędne jest osiągnięcie niżej wymienionych efektów kształcenia:\nMTL.02. Eksploatacja maszyn i urządzeń odlewniczych\nMTL.02.1. Bezpieczeństwo i higiena pracy\nEfekty kształcenia\nKryteria weryfikacji\nUczeń:\nUczeń:\n1) stosuje pojęcia związane z\nbezpieczeństwem i higieną pracy, ochroną\nprzeciwpożarową, ochroną środowiska i ergonomią\n1) wyjaśnia znaczenie pojęć bezpieczeństwo pracy, higiena\npracy, ochrona pracy, ergonomia\n2) opisuje pojęcia związane z wypadkami przy pracy i chorobami\nzawodowymi\n3) wymienia przepisy prawa dotyczące bezpieczeństwa i\nhigieny pracy, ochrony przeciwpożarowej i ochrony\nśrodowiska\n4) wymienia regulacje wewnątrzzakładowe związane\nz bezpieczeństwem i higieną pracy, ochroną\nprzeciwpożarową, ochroną środowiska i ergonomią w\nprzedsiębiorstwie odlewniczym\n2) charakteryzuje zadania i uprawnienia\ninstytucji oraz służb działających w zakresie ochrony\npracy i ochrony środowiska\n1) wymienia instytucje oraz służby działające w zakresie\nochrony pracy i ochrony środowiska\n2) opisuje zadania i uprawnienia instytucji oraz służb działających\nw zakresie ochrony pracy i ochrony środowiska\n3) charakteryzuje prawa i obowiązki pracownika\noraz pracodawcy w zakresie\nbezpieczeństwa i higieny pracy\n1) wymienia prawa i obowiązki pracodawcy w zakresie\nbezpieczeństwa i higieny pracy\n2) wymienia prawa i obowiązki pracownika w zakresie\nbezpieczeństwa i higieny pracy\n3) wymienia środki prawne możliwe do zastosowania w sytuacji\nnaruszenia przepisów prawa w zakresie bezpieczeństwa i higieny\npracy\n4) wymienia konsekwencje nieprzestrzegania obowiązków\npracownika i pracodawcy w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy\n5) wskazuje rodzaje świadczeń z tytułu wypadku przy pracy\n6) wskazuje prawa pracownika, który zachorował na chorobę\nzawodową\n124\n4) określa skutki oddziaływania\nczynników szkodliwych na organizm człowieka\n1) rozróżnia źródła czynników szkodliwych w środowisku pracy\n2) wymienia rodzaje chorób zawodowych\ncharakterystycznych dla wykonywanego zawodu\n3) opisuje objawy typowych chorób zawodowych związanych\nz wykonywanym zawodem\n4) określa sposoby przeciwdziałania zagrożeniom istniejącym na\nstanowiskach pracy\n5) przestrzega procedur w sytuacji zagrożeń\n5) przestrzega zasad bezpieczeństwa i higieny pracy\noraz przepisów prawa dotyczących ochrony\nprzeciwpożarowej i ochrony środowiska na stanowisku\npracy\n1) określa zasady zachowania się w przypadku pożaru w odlewni\n2) rozróżnia środki gaśnicze ze względu na zakres\nstosowania\n3) obsługuje maszyny i urządzenia na stanowiskach pracy\nzgodnie z zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony\nprzeciwpożarowej i ochrony środowiska\n6) organizuje stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami\nergonomii, bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony\nprzeciwpożarowej i ochrony środowiska\n1) określa zasady organizacji stanowiska pracy\n2) organizuje swoje stanowisko pracy w odlewni zgodnie\nz wymaganiami ergonomii, bezpieczeństwa i higieny pracy,\nochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska\n3) utrzymuje ład i porządek na stanowisku pracy w odlewni\n7) stosuje środki ochrony indywidualnej i zbiorowej\npodczas wykonywania zadań zawodowych\n1) określa środki ochrony indywidualnej stosowane podczas\nwykonywania zadań zawodowych\n2) określa środki ochrony zbiorowej stosowane podczas\nwykonywania zadań zawodowych\n3) rozróżnia środki ochrony indywidualnej i zbiorowej\nstosowane na stanowisku pracy w odlewni\n4) stosuje środki ochrony indywidualnej i zbiorowej na\nstanowisku pracy w odlewni zgodnie z przeznaczeniem\n5) stosuje się do informacji zawartych na znakach zakazu, nakazu,\nostrzegawczych, ewakuacyjnych, ochrony przeciwpożarowej oraz\nsygnałów alarmowych\n8) udziela pierwszej pomocy w stanach nnagłego\nzagrożenia zdrowotnego\n1) opisuje podstawowe symptomy wskazujące na stany\nnagłego zagrożenia zdrowotnego\n2) ocenia sytuację poszkodowanego na podstawie analizy objawów\nobserwowanych u poszkodowanego\n3) zabezpiecza siebie, poszkodowanego i miejsce wypadku\n4) układa poszkodowanego w pozycji bezpiecznej\n5) powiadamia odpowiednie służby\n6) prezentuje udzielanie pierwszej pomocy w urazowych\nstanach nagłego zagrożenia zdrowotnego, np. krwotok,\nzmiażdżenie, amputacja, złamanie, oparzenie\n7) prezentuje udzielanie pierwszej pomocy w nieurazowych\nstanach nagłego zagrożenia zdrowotnego, np. omdlenie, zawał,\nudar\n8) wykonuje resuscytację krążeniowo-oddechową na fantomie\nzgodnie z wytycznymi Polskiej Rady Resuscytacji i Europejskiej\nRady Resuscytacji\nMTL.02.2. Podstawy odlewnictwa\nEfekty kształcenia\nKryteria weryfikacji\nUczeń:\nUczeń:\n1) stosuje zasady wykonywania szkiców\noraz rysunków technicznych\na) odczytuje informacje ze szkiców i rysunków\ntechnicznych\nb) przestrzega zasad tolerancji i pasowania\n1) sporządza szkice i rysunki techniczne, zgodnie\nz obowiązującymi normami i zasadami\n2) wykonuje rzutowanie, przekroje i wymiarowanie, zgodnie\nz obowiązującymi normami i zasadami\n3) oblicza wymiary graniczne i tolerancje\n4) rozróżnia pasowanie części maszyn, określa kształt, wymiary,\nparametry powierzchni oraz rodzaj obróbki na\npodstawie szkiców i rysunków technicznych części\n5) sporządza rysunki techniczne z wykorzystaniem technik\nkomputerowych\n6) rozróżnia, interpretuje i posługuje się symbolami\ntolerancji geometrycznych\n125\n2) posługuje się dokumentacją techniczną maszyn i\nurządzeń\n1) wymienia i rozróżnia rodzaje dokumentacji technicznej\nmaszyn i urządzeń\n2) wyjaśnia znaczenie normalizacji, typizacji i unifikacji w budowie\nmaszyn i urządzeń\n3) wskazuje zespoły i podzespoły maszyn i urządzeń na\npodstawie dokumentacji technicznej\n4) czyta schematy strukturalne, funkcjonalne i zasadnicze\nmaszyn i urządzeń\n5) wyjaśnia sposób działania maszyn i urządzeń na podstawie\ndokumentacji technicznej\n3) charakteryzuje materiały konstrukcyjne,\neksploatacyjne i uszczelniające\n1) określa właściwości i zastosowanie drewna i materiałów\ndrewnopochodnych\n2) określa właściwości i zastosowanie tworzyw sztucznych\n3) opisuje właściwości i zastosowanie materiałów\nniemetalowych\n4) opisuje właściwości i zastosowanie metali i ich stopów\n5) rozpoznaje gatunki stopów żelaza i metali nieżelaznych na\npodstawie oznaczeń\n6) opisuje właściwości olejów i smarów\n7) opisuje właściwości cieczy smarująco-chłodzących\n8) dobiera materiały konstrukcyjne eksploatacyjne i uszczelniające\nna podstawie katalogów\n4) charakteryzuje budowę maszyn i urządzeń\n1) opisuje osie i wały\n2) opisuje budowę, sposób działania i zastosowanie łożysk\nślizgowych i tocznych\n3) wyjaśnia budowę i zasadę działania sprzęgieł i hamulców\n4) klasyfikuje przekładnie mechaniczne\n5) wyjaśnia budowę i zasadę działania przekładni\nmechanicznych\n6) wyjaśnia budowę i zasadę działania mechanizmów ruchu\npostępowego i obrotowego\n7) wskazuje zastosowanie elementów, zespołów\ni mechanizmów maszyn i urządzeń\n8) rozpoznaje zużycie części maszyn i urządzeń\n5) wykonuje pomiary warsztatowe\n1) dobiera metody pomiarowe do wykonywania pomiarów\nwarsztatowych\n2) dobiera przyrządy i narzędzia pomiarowe do wykonywania\npomiarów warsztatowych\n3) określa zasady użytkowania i przechowywania narzędzi\ni przyrządów pomiarowych\n4) rozróżnia błędy pomiarowe\n5) analizuje wyniki pomiarów warsztatowych\n6) charakteryzuje techniki i metody\nwytwarzania odlewów\n1) rozróżnia techniki oraz metody odlewania, obróbki\nplastycznej, cieplnej oraz cieplno-chemicznej\n2) opisuje proces obróbki plastycznej, cieplnej oraz cieplno-\nchemicznej opisuje proces odlewania metali i ich stopów\n3) określa etapy procesów technologicznych wytwarzania\nwyrobów z metali i ich stopów\n4) określa właściwości materiałów wytwarzanych metodą\nobróbki plastycznej, cieplnej oraz cieplno-chemicznej\n5) opisuje etapy procesu technologicznego dla wybranych\ntechnik wytwarzania odlewów\n7) wykonuje połączenia mechaniczne\n1) opisuje metody łączenia materiałów\n2) określa zastosowanie połączeń rozłącznych\ni nierozłącznych\n3) dobiera rodzaje połączeń mechanicznych w zależności od\nzastosowania\n4) dobiera narzędzia, urządzenia i materiały do wykonania\npołączeń rozłącznych i nierozłącznych\n5) łączy części różnymi technikami\n126\n8) wykonuje operacje obróbki\nmechanicznej i ręcznej, spajania i plastycznego\nkształtowania metali\n1) opisuje rodzaje obróbki maszynowej, spajania\ni plastycznego kształtowania metali\n2) toczy powierzchnie przedmiotów zgodnie z dokumentacją\ntechnologiczną\n3) frezuje powierzchnie przedmiotów zgodnie\nz dokumentacją technologiczną\n4) szlifuje powierzchnie przedmiotów zgodnie\nz dokumentacją technologiczną\n5) wykonuje otwory w różnych klasach dokładności\n6) opisuje metody spajania metali\n7) łączy powierzchnie przedmiotów przez spawanie,\nzgrzewanie, lutowanie i klejenie\n8) opisuje metody obróbki ręcznej\n9) trasuje kształty przedmiotów obrabianych\n9) stosuje ochronę przed korozją\n1) opisuje rodzaje korozji\n2) określa przyczyny powstawania korozji\n3) rozpoznaje objawy korozji\n4) określa sposoby ochrony przed korozją\n5) rozróżnia rodzaje powłok ochronnych i techniki ich nanoszenia\n6) wykonuje zabezpieczenie antykorozyjne wyrobów\n10) dobiera sposoby transportu\nWewnętrznego i składowania materiałów\n1) opisuje budowę i zasadę działania wybranych maszyn i urządzeń\ntransportu wewnętrznego\n2) organizuje stanowisko składowania materiałów\n3) dobiera sposób i środki transportu do rodzaju materiału\n4) stosuje zasady składowania materiałów zgodnie z wymaganiami\nochrony środowiska\n11) charakteryzuje etapy wykonania\nodlewu\n1) rozpoznaje elementy zestawu modelowego\n2) opisuje sposób wykonania kompletnej formy\nprzygotowanej do zalewania\n3) opisuje sposób zalewania metalem\n4) opisuje metody wybijania odlewów\n5) opisuje metody usunięcia układu wlewowego i oczyszczania\nodlewów\n12) charakteryzuje proces sporządzania\nróżnych rodzajów mas formierskich i rdzeniowych\n1) rozróżnia główne i pomocnicze materiały formierskie\n2) określa rolę materiałów formierskich w masach\nformierskich i rdzeniowych\n3) opisuje proces przygotowania różnych rodzajów mas\nformierskich i rdzeniowych\n4) dobiera masy formierskie i rdzeniowe do rodzaju form i rdzeni\n13) charakteryzuje metody wykonania form\njednorazowych\n1) określa narzędzia i przyrządy formierskie do formowania\nręcznego\n2) opisuje rodzaje form jednorazowych i elementy ich\nbudowy\n3) omawia metody ręcznego wykonania form\njednorazowych\n4) omawia metody maszynowego wykonania form\njednorazowych\n5) określa etapy wykonania form jednorazowych\nna automatycznych liniach formierskich\n6) określa etapy procesu ręcznego wykonania rdzeni\n7) określa etapy zmechanizowanego wykonywania rdzeni\n14) charakteryzuje metody wytwarzania\nodlewów\n1) rozróżnia metody wytwarzania odlewów\nw zależności od techniki zalewania form\n2) omawia odlewanie grawitacyjne w formach\njednorazowych\n3) omawia odlewanie grawitacyjne w formach trwałych\n4) omawia proces odlewania ciśnieniowego\n5) opisuje nowoczesne rozwiązania mechanizacji\ni automatyzacji procesów odlewniczych\n6) wskazuje sposoby dalszego wykorzystania lub utylizacji\nproduktów podstawowych i ubocznych procesów wytwarzania\nodlewów\n127\n15) charakteryzuje proces odlewania\n1) omawia etapy topienia staliwa i żeliwa\n2) omawia etapy topienia stopów metali nieżelaznych\n3) omawia technikę zalewania form\n4) opisuje proces krzepnięcia i stygnięcia metalu\nw formie\n5) omawia zjawisko skurczu metalu\n16) dobiera materiały wsadowe do topienia stopów\nżelaza i metali nieżelaznych\n1) klasyfikuje materiały wsadowe stosowane do topienia\nstopów żelaza i metali nieżelaznych\n2) wyjaśnia rolę materiałów wsadowych w procesie wytopu\nżeliwa, staliwa i metali nieżelaznych\n3) wymienia materiały wsadowe do wytopu żeliwa szarego\ni sferoidalnego\n4) wymienia materiały wsadowe do wytopu staliwa\n5) rozpoznaje materiały wsadowe do wytopu stopów metali\nnieżelaznych\n6) stosuje materiały wsadowe do topienia stopów żelaza i metali\nnieżelaznych\n17) charakteryzuje rodzaje stopów\nodlewniczych\n1) opisuje stopy odlewnicze żelaza z węglem na podstawie\nich składu chemicznego, właściwości\ni struktury wewnętrznej\n2) opisuje stopy odlewnicze metali nieżelaznych na\npodstawie ich składu chemicznego, właściwości\ni struktury wewnętrznej\n3) opisuje właściwości stopów odlewniczych\n18) charakteryzuje rodzaje pieców\nodlewniczych\n1) klasyfikuje piece odlewnicze\n2) określa zasady działania pieców odlewniczych\n3) rozróżnia piece odlewnicze do wytopu żeliwa i staliwa na\npodstawie ich budowy i zasady działania\n4) określa rodzaje materiałów ogniotrwałych stosowanych w piecach\nodlewniczych\n5) rozróżnia piece odlewnicze do topienia metali nieżelaznych na\npodstawie ich budowy i zasady działania\n19) charakteryzuje wady odlewów\n1) klasyfikuje wady odlewów\n2) opisuje wady odlewów\n3) wskazuje przyczyny powstawania wad odlewów\n20) charakteryzuje systemy mechatroniczne stosowane\nw maszynach i urządzeniach odlewniczych\n1) omawia zadania systemów mechatronicznych\nstosowanych w maszynach i urządzeniach odlewniczych\n2) wskazuje zastosowanie elementów oraz układów\nelektrycznych i elektronicznych w maszynach\ni urządzeniach odlewniczych\n3) wskazuje zastosowanie elementów oraz układów\nhydraulicznych i pneumatycznych w systemach\nmechatronicznych stosowanych w maszynach i\nurządzeniach odlewniczych\n4) opisuje układy sensoryczne stosowane w systemach\nmechatronicznych stosowanych w maszynach i urządzeniach\nodlewniczych\n5) opisuje systemy zrobotyzowane stosowane w maszynach\ni urządzeniach odlewniczych\n21) charakteryzuje zagadnienia eksploatacji maszyn i\nurządzeń odlewniczych\n1) omawia procesy zużycia maszyn i urządzeń odlewniczych\n2) określa stan techniczny i eksploatacyjny maszyn\ni urządzeń odlewniczych\n3) omawia przyczyny uszkodzeń maszyn i urządzeń\nodlewniczych\n4) opisuje zakres obsługi, konserwacji, napraw\ni remontów maszyn i urządzeń odlewniczych\n5) wyjaśnia zasady utrzymania należytego stanu technicznego\nmaszyn i urządzeń odlewniczych\n22) stosuje metody kontroli jakości odlewu\n1) opisuje metody kontroli jakości odlewu\n2) dobiera metody stosowane do kontroli jakości odlewu\n3) stosuje obowiązujące procedury związane\nz kontrolą jakości na stanowisku pracy\n128\n23) stosuje programy komputerowe\nwspomagające wykonywanie zadań\nzawodowych\n1) wykorzystuje programy komputerowe wspomagające\nwykonywanie zadań zawodowych\n2) stosuje programy komputerowe do symulacji procesu\nzalewania formy i krzepnięcia odlewu\n24) rozpoznaje właściwe normy i procedury oceny\nzgodności podczas realizacji zadań zawodowych\n1) wymienia cele normalizacji krajowej\n2) wyjaśnia, czym jest norma i wymienia cechy normy\n3) rozróżnia oznaczenie normy międzynarodowej,\neuropejskiej i krajowej\n4) korzysta ze źródeł informacji dotyczących norm i procedur oceny\nzgodności\nMTL.02.3. Eksploatacja maszyn i urządzeń do przygotowania mas formierskich i mas rdzeniowych\nEfekty kształcenia\nKryteria weryfikacji\nUczeń:\nUczeń:\n1) określa etapy procesu przerobu mas\nformierskich i mas rdzeniowych\n1) przygotowuje świeże składniki masy formierskiej i masy\nrdzeniowej\n2) sporządza masę formierską i masę rdzeniową ze świeżych\nskładników\n3) sporządza masę formierską i masę rdzeniową ze\nskładnikami odświeżającymi\n4) określa etapy sporządzania masy formierskiej i masy\nrdzeniowej do zalewania form wilgotnych\n5) określa etapy sporządzania masy formierskiej i masy\nrdzeniowej do zalewania form suszonych\n6) określa etapy sporządzania mas formierskich i mas\nrdzeniowych samoutwardzalnych\n2) stosuje maszyny i urządzenia do\nprzerobu mas formierskich i mas rdzeniowych\n1) opisuje maszyny i urządzenia do przerobu mas\nformierskich i mas rdzeniowych\n2) dobiera maszyny i urządzenia do przerobu mas\nformierskich i mas rdzeniowych\n3) stosuje urządzenia stosowane do\ntransportu materiałów formierskich, mas\nformierskich i mas rdzeniowych\n1) opisuje urządzenia do transportu materiałów formierskich,\nmas formierskich i mas rdzeniowych\n2) dobiera urządzenia do transportu materiałów formierskich,\nmas formierskich i mas rdzeniowych\n3) obsługuje urządzenia do transportu materiałów\nformierskich, mas formierskich i mas rdzeniowych\n4) przeprowadza proces regeneracji mas\nformierskich i mas rdzeniowych\n1) opisuje proces regeneracji mas formierskich i mas\nrdzeniowych\n2) rozróżnia etapy regeneracji masy formierskiej i masy\nrdzeniowej\n3) przeprowadza odświeżanie masy formierskiej i masy\nrdzeniowej\n4) określa rodzaj techniki prowadzenia procesu regeneracji\nmas formierskich i mas rdzeniowych\n5) opisuje maszyny i urządzenia stosowane do regeneracji\nmas formierskich i mas rdzeniowych\n5) przeprowadza obsługę codzienną,\nprzeglądy bieżące oraz konserwację maszyn i urządzeń\nwykorzystywanych do przerobu mas formierskich i mas\nrdzeniowych\n1) określa sposób wykonania obsługi codziennej i\nprzeglądów bieżących oraz konserwacji maszyn\ni urządzeń wykorzystywanych do przerobu mas\nformierskich i mas rdzeniowych\n2) przygotowuje narzędzia, przyrządy, urządzenia i materiały\ndo wykonania obsługi codziennej i przeglądów bieżących oraz\nkonserwacji maszyn i urządzeń wykorzystywanych do przerobu\nmas formierskich i mas rdzeniowych\n3) przeprowadza obsługę codzienną maszyn i urządzeń\nwykorzystywanych do przerobu mas formierskich i mas\nrdzeniowych\n4) wykonuje przeglądy bieżące maszyn i urządzeń\nwykorzystywanych do przerobu mas formierskich i mas\nrdzeniowych zgodnie z instrukcją\n5) wykonuje konserwację maszyn i urządzeń do przerobu\nmas formierskich i mas rdzeniowych zgodnie z instrukcją\n129\nMTL.02.4. Wykonywanie form oraz użytkowanie maszyn i urządzeń do wykonywania odlewów w formach\njednorazowych, trwałych i półtrwałych\nEfekty kształcenia\nKryteria weryfikacji\nUczeń:\nUczeń:\n1) wykonuje formy jednorazowe i rdzenie\n1) opisuje etapy procesu wytwarzania form jednorazowych i rdzeni\n2) wymienia podstawowe masy formierskie, rodzaje narzędzi\ni przyrządów do wykonywania form jednorazowych i rdzeni\n3) dobiera narzędzia i przyrządy do wykonywania form\njednorazowych i rdzeni\n4) użytkuje maszyny i urządzenia do wykonywania form\njednorazowych i rdzeni\n5) wykonuje formy jednorazowe do odlewania\n6) wykonuje formy jednorazowe do odlewania precyzyjnego\n2) ocenia stan techniczny oprzyrządowania\nodlewniczego\n1) ocenia kompletność zestawu modelowego\n2) określa stan techniczny powierzchni poszczególnych\nelementów zestawu modelowego\n3) ocenia stan techniczny i kompletność skrzynek\n4) określa rodzaje uszkodzeń oprzyrządowania odlewniczego\n5) wykrywa uszkodzenia oprzyrządowania odlewniczego\n6) określa zakres naprawy oprzyrządowania odlewniczego\n3) użytkuje urządzenia do suszenia form\njednorazowych i rdzeni\n1) opisuje urządzenia do suszenia form jednorazowych\n2) opisuje urządzenia do suszenia rdzeni\n3) dobiera parametry suszenia form jednorazowych i rdzeni\n4) przeprowadza proces suszenia form jednorazowych i rdzeni\n4) wykonuje odlewy w formach\njednorazowych\n1) składa i przygotowuje formy jednorazowe do zalewania\n2) przygotowuje łyżki i kadzie odlewnicze do zalewania\n3) zalewa formy jednorazowe\n4) kontroluje jakość wykonanych form jednorazowych\n5) wykonuje odlewy w formach trwałych\ni półtrwałych\n1) przygotowuje formy trwałe i formy półtrwałe do zalewania\n2) wykonuje pokrycia ochronne i oddzielające na wnęki form\ntrwałych i półtrwałych oraz na powierzchnie rdzeni\n3) kontroluje jakość przygotowania form trwałych i\npółtrwałych i rdzeni do zalewania\n4) przygotowuje łyżki i kadzie odlewnicze do zalewania\n5) zalewa formy trwałe i półtrwałe\n6) użytkuje maszyny i urządzenia\nstosowane w procesach wytwarzania\nodlewów w formach trwałych i półtrwałych\n1) dobiera maszyny i urządzenia do odlewania w formach\ntrwałych i półtrwałych\n2) określa podstawowe parametry pracy maszyn i urządzeń do\nodlewania w formach trwałych i półtrwałych\n3) ocenia jakość odlewów wykonanych w formach trwałych\ni półtrwałych\n7) przeprowadza obsługę codzienną,\nprzeglądy bieżące oraz konserwację maszyn i urządzeń\nstosowanych w procesach odlewania\n1) określa sposób wykonania obsługi codziennej\ni przeglądów bieżących oraz konserwacji maszyn\ni urządzeń stosowanych w procesach odlewania\n2) przygotowuje narzędzia, przyrządy, urządzenia\ni materiały do wykonania obsługi codziennej\ni przeglądów bieżących oraz konserwacji maszyn\ni urządzeń stosowanych w procesach odlewania\n3) wykonuje obsługę codzienną, przeglądy bieżące i konserwację\nmaszyn i urządzeń stosowanych w procesach\nodlewania w formach jednorazowych trwałych i półtrwałych zgodnie\nz instrukcją\n4) przeprowadza przegląd bieżący i konserwację kokilarek\n5) przeprowadza przegląd bieżący i konserwację maszyny\nciśnieniowej\n6) przeprowadza przegląd bieżący i konserwację maszyny do\nzalewania odśrodkowego\n7) przeprowadza przegląd bieżący i konserwację maszyny\nz formą półtrwałą\n8) wykonuje konserwację maszyn i urządzeń stosowanych\nw procesach odlewania w formach jednorazowych, trwałych\ni półtrwałych zgodnie z instrukcją\n130\nMTL.02.5. Eksploatacja maszyn i urządzeń do wybijania, oczyszczania i wykończania odlewów\nEfekty kształcenia\nKryteria weryfikacji\nUczeń:\nUczeń:\n1) dobiera metody wybijania i\nwykończania odlewów\n1) opisuje metody wybijania odlewów\n2) opisuje metody wykończania odlewów\n3) dobiera metodę wybijania odlewów w zależności od\ntechnologii ich wykonania\n4) dobiera metodę wybijania odlewów w zależności od\ntechnologii ich oczyszczania\n5) dobiera metodę wykończania odlewów w zależności od wymagań\nokreślonych w dokumentacji technicznej\n2) użytkuje maszyny i urządzenia do\nręcznego i mechanicznego wybijania odlewów z form\noraz rdzeni z odlewów\n1) wybija ręcznie odlew z formy\n2) wybija ręcznie rdzenie z odlewu\n3) wybija mechanicznie odlewy z form za pomocą maszyn\ni urządzeń\n4) wybija mechanicznie rdzenie z odlewów za pomocą maszyn\ni urządzeń\n3) użytkuje narzędzia, maszyny i urządzenia do ręcznego\ni mechanicznego oczyszczania powierzchni odlewów\nwykończania odlewów\n1) opisuje narzędzia, maszyny i urządzenia do oczyszczania\npowierzchni odlewów oraz wykończania odlewów\n2) dobiera narzędzia oraz maszyny i urządzenia do ręcznego\ni mechanicznego oczyszczania powierzchni odlewów oraz\nwykończania odlewów\n4) naprawia wady odlewów\n1) rozpoznaje i klasyfikuje wady odlewów\n2) omawia wady odlewów\n3) dobiera narzędzia do naprawy wad odlewów\n4) dobiera metody usuwania wad odlewów\n5) stosuje metody zabezpieczania odlewów przed\nkorozją\n1) opisuje metody zabezpieczania odlewów przed korozją\n2) dobiera sposób zabezpieczenia antykorozyjnego odlewów w\nzależności od wymagań zawartych w dokumentacji technicznej\nodlewu\n3) dobiera środki zabezpieczające przed korozją\n6) przeprowadza obsługę codzienną i przeglądy bieżące\noraz konserwację maszyn i urządzeń do wybijania,\noczyszczania i wykończania odlewów\n1) określa sposób wykonania obsługi codziennej\ni przeglądów bieżących oraz konserwacji maszyn\ni urządzeń do wybijania, oczyszczania i wykończania odlewów\n2) przygotowuje narzędzia, przyrządy, urządzenia i\nmateriały do wykonania obsługi codziennej\ni przeglądów bieżących oraz konserwacji maszyn i urządzeń\ndo wybijania, oczyszczania i wykończania odlewów\n3) wykonuje przeglądy bieżące maszyn i urządzeń do wybijania,\noczyszczania i wykończania odlewów zgodnie z instrukcją\n4) wykonuje konserwację maszyn i urządzeń do wybijania,\noczyszczania i wykończania odlewów zgodnie z instrukcją\nMTL.02.6. Eksploatacja pieców odlewniczych oraz maszyn i urządzeń do przygotowania wsadu\nEfekty kształcenia\nKryteria weryfikacji\nUczeń:\nUczeń:\n1) użytkuje maszyny i urządzenia do\nrozładunku, oraz transportu materiałów\nwsadowych\n1) dobiera maszyny i urządzenia do rozładunku materiałów\nwsadowych\n2) dobiera maszyny i urządzenia do transportu materiałów\nwsadowych z miejsca składowania do miejsca wytopu\n2) przygotowuje wsad do pieca zgodnie\nz recepturą\n1) rozróżnia materiały wsadowe do pieca\n2) dobiera materiały wsadowe do składu stopu\n3) dobiera sposoby przygotowania paliw do procesu wytopu\n4) dobiera sposoby przygotowania topników i składników\nstopowych do procesu topienia\n5) użytkuje maszyny i urządzenia do dozowania materiałów\nwsadowych\n131\n3) użytkuje maszyny i urządzenia do\nprzygotowania oraz odważania materiałów wsadowych\n1) opisuje maszyny i urządzenia do przygotowania oraz\nodważania materiałów wsadowych\n2) dobiera maszyny i urządzenia do przygotowania oraz\nodważania materiałów wsadowych\n3) przestrzega terminów kalibracji urządzeń pomiarowych\n4) wskazuje możliwości wykorzystania do danego zadania maszyn\ni urządzeń do przygotowania oraz odważania materiałów\nwsadowych\n4) wykonuje obsługę codzienną i przeglądy bieżące oraz\nkonserwację maszyn i urządzeń do przygotowania wsadu\n1) określa sposób wykonania obsługi codziennej\ni przeglądów bieżących oraz konserwacji maszyn i urządzeń do\nprzygotowania wsadu\n2) przygotowuje narzędzia, przyrządy, urządzenia i materiały do\nwykonania obsługi codziennej i przeglądów bieżących oraz\nkonserwacji maszyn i urządzeń do przygotowania wsadu\n3) wymienia kolejność czynności podczas przeglądu bieżącego\nmaszyn i urządzeń do przygotowania wsadu zgodnie z instrukcją\n4) wymienia kolejność czynności podczas konserwacji maszyn i\nurządzeń do przygotowania wsadu zgodnie z instrukcją\n5) prowadzi proces topienia w piecu\nodlewniczym\n1) dobiera piec do wytwarzanego materiału, omawia etapy\nprocesu topienia w piecu odlewniczym\n2) dobiera narzędzia do obsługi pieców odlewniczych\n3) dozuje wsad do pieca odlewniczego\n4) usuwa żużel\n5) pobiera próby ciekłego metalu\n6) obsługuje piec odlewniczy\n7) kontroluje parametry pracy pieców odlewniczych\n8) stosuje systemy komputerowe wspomagające czynności\nregulacji parametrów pracy pieca odlewniczego\n6) wykonuje obsługę codzienną, przeglądy bieżące oraz\nkonserwację maszyn i urządzeń do topienia metali\n1) określa sposób wykonania obsługi codziennej\ni przeglądów bieżących oraz konserwacji maszyn i urządzeń do\ntopienia metali\n2) przygotowuje narzędzia, przyrządy, urządzenia i materiały do\nwykonania obsługi codziennej\ni przeglądów bieżących oraz konserwacji maszyn i urządzeń do\ntopienia metali\n3) przedstawia zasady działania maszyn i urządzeń do topienia\nmetali oraz możliwości diagnozy bez demontażu\n4) wymienia kolejność czynności podczas konserwacji\nmaszyn i urządzeń do topienia metali\nMTL.02.7. Język obcy zawodowy\nEfekty kształcenia\nKryteria weryfikacji\nUczeń:\nUczeń:\n1) posługuje się podstawowym zasobem\nśrodków językowych w języku obcym nowożytnym (ze\nszczególnym uwzględnieniem środków\nleksykalnych), umożliwiającym realizację czynności\nzawodowych w zakresie tematów związanych:\na) ze stanowiskiem pracy i jego\nwyposażeniem\nb) z głównymi technologiami\nstosowanymi w danym zawodzie\nc) z dokumentacją związaną z danym\nzawodem\nd) z usługami świadczonymi w danym\nzawodzie\n1) rozpoznaje oraz stosuje środki językowe umożliwiające\nrealizację czynności zawodowych w zakresie:\na) czynności wykonywanych na stanowisku pracy,\nw tym związanych z zapewnieniem bezpieczeństwa i\nhigieny pracy\nb) narzędzi, maszyn, urządzeń i materiałów koniecznych do\nrealizacji czynności zawodowych\nc) procesów i procedur związanych z realizacją zadań\nzawodowych\nd) formularzy, specyfikacji oraz innych dokumentów\nzwiązanych z wykonywaniem zadań zawodowych\ne) świadczonych usług, w tym obsługi klienta\n132\n2) rozumie proste wypowiedzi ustne\nartykułowane wyraźnie, w standardowej odmianie języka\nobcego nowożytnego,\na także proste wypowiedzi pisemne w języku\nobcym nowożytnym,\nw zakresie umożliwiającym realizację\nzadań zawodowych:\na) rozumie proste wypowiedzi ustne dotyczące\nczynności zawodowych (np. rozmowy, wiadomości,\nkomunikaty, instrukcje lub filmy instruktażowe,\nprezentacje), artykułowane wyraźnie,\nw standardowej odmianie języka\nb) rozumie proste wypowiedzi pisemne dotyczące\nczynności zawodowych (np. napisy, broszury, instrukcje\nobsługi, przewodniki, dokumentację zawodową)\n1) określa główną myśl wypowiedzi lub tekstu lub\nfragmentu wypowiedzi lub tekstu\n2) znajduje w wypowiedzi lub tekście określone informacje\n3) rozpoznaje związki między poszczególnymi częściami\ntekstu\n4) układa informacje w określonym porządku\n3) samodzielnie tworzy krótkie, proste, spójne i\nlogiczne wypowiedzi ustne i pisemne w języku\nobcym nowożytnym, w zakresie umożliwiającym\nrealizację zadań zawodowych:\na) tworzy krótkie, proste, spójne i\nlogiczne wypowiedzi ustne dotyczące czynności\nzawodowych (np. polecenie, komunikat, instrukcję)\nb) tworzy krótkie, proste, spójne\ni logiczne wypowiedzi pisemne dotyczące czynności\nzawodowych (np. komunikat, e-mail, instrukcję,\nwiadomość, CV, list motywacyjny,\ndokument związany z wykonywanym\nzawodem - według wzoru)\n1) opisuje przedmioty, działania i zjawiska związane\nz czynnościami zawodowymi\n2) przedstawia sposób postępowania w różnych sytuacjach\nzawodowych (np. udziela instrukcji, wskazówek, określa zasady)\n3) wyraża i uzasadnia swoje stanowisko\n4) stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym\ncharakterze\n5) stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi adekwatnie do\nsytuacji\n4) uczestniczy w rozmowie w typowych\nsytuacjach związanych z realizacją zadań zawodowych\n- reaguje w języku obcym nowożytnym w sposób\nzrozumiały, adekwatnie do sytuacji komunikacyjnej,\nustnie lub w formie prostego tekstu:\na) reaguje ustnie (np. podczas rozmowy z innym\npracownikiem, klientem, kontrahentem, w tym rozmowy\ntelefonicznej) w typowych sytuacjach związanych z\nwykonywaniem\nczynności zawodowych\nb) reaguje w formie prostego tekstu pisanego (np.\nwiadomość, formularz,\ne-mail, dokument związany\nz wykonywanym zawodem)\nw typowych sytuacjach związanych z wykonywaniem\nczynności zawodowych\n1) rozpoczyna, prowadzi i kończy rozmowę\n2) uzyskuje i przekazuje informacje i wyjaśnienia\n3) wyraża swoje opinie i uzasadnia je, pyta o opinie, zgadza się\nlub nie zgadza z opiniami innych osób\n4) prowadzi proste negocjacje związane czynnościami\nzawodowymi\n5) stosuje zwroty i formy grzecznościowe\n6) dostosowuje styl wypowiedzi do sytuacji\n133\n5) zmienia formę przekazu ustnego lub\npisemnego w języku obcym nowożytnym w typowych\nsytuacjach związanych z wykonywaniem czynności\nzawodowych\n1) przekazuje w języku obcym nowożytnym informacje\nzawarte w materiałach wizualnych (np. wykresach, symbolach,\npiktogramach, schematach) oraz audiowizualnych (np. filmach\ninstruktażowych)\n2) przekazuje w języku polskim informacje sformułowane w języku\nobcym nowożytnym\n3) przekazuje w języku obcym nowożytnym informacje\nsformułowane w języku polskim lub w tym języku obcym\nnowożytnym\n4) przedstawia publicznie w języku obcym nowożytnym wcześniej\nopracowany materiał, (np. prezentację)\n6) wykorzystuje strategie służące\ndoskonaleniu własnych umiejętności\njęzykowych oraz podnoszące świadomość\njęzykową:\na) wykorzystuje techniki samodzielnej\npracy nad językiem\nb) współdziała w grupie\nc) korzysta ze źródeł informacji w języku obcym\nnowożytnym\nd) stosuje strategie komunikacyjne i kompensacyjne\n1) korzysta ze słownika dwujęzycznego i jednojęzycznego\n2) współdziała z innymi osobami, realizując zadania językowe\n3) korzysta z tekstów w języku obcym nowożytnym, również za\npomocą technologii informacyjno- komunikacyjnych\n4) identyfikuje słowa klucze, internacjonalizmy\n5) wykorzystuje kontekst (tam, gdzie to możliwe), aby\nw przybliżeniu określić znaczenie słowa\n6) upraszcza (jeżeli to konieczne) wypowiedź, zastępuje nieznane\nsłowa innymi, wykorzystuje opis, środki niewerbalne\nMTL.02.8. Kompetencje personalne i społeczne\nEfekty kształcenia\nKryteria weryfikacji\nUczeń:\nUczeń:\n1) przestrzega zasad kultury osobistej i etyki zawodowej\n1) wymienia zasady etyki\n2) wyjaśnia, czym jest zasada (norma, reguła) moralna i podaje\nprzykłady zasad (norm, reguł) moralnych\n3) wyjaśnia, na czym polega zachowanie etyczne\nw wybranym zawodzie\n4) wskazuje przykłady zachowań etycznych w wybranym\nzawodzie\n5) wyjaśnia czym jest plagiat\n6) stosuje zasady kultury osobistej i ogólnie przyjęte normy\nzachowania\n2) planuje wykonanie zadania\n1) określa czas realizacji zadań\n2) realizuje działania w wyznaczonym czasie\n3) monitoruje realizację zaplanowanych działań\n4) dokonuje modyfikacji zaplanowanych działań\n2) wykazuje się kreatywnością i otwartością na zmiany\n1) wyjaśnia znaczenie zmiany dla rozwoju człowieka\n2) wskazuje przykłady wprowadzenia zmiany i ocenia skutki\njej wprowadzenia\n3) proponuje sposoby rozwiązywania problemów związanych\nz wykonywaniem zadań zawodowych\n4) stosuje techniki radzenia sobie ze\nstresem\n1) wymienia przyczyny sytuacji stresowych w pracy zawodowej\n2) wymienia techniki radzenia sobie ze stresem\n3) przedstawia różne formy zachowań asertywnych jako\nsposobów radzenia sobie ze stresem\n4) opisuje sytuacje wywołujące stres\n5) wskazuje pozytywne sposoby radzenia sobie z emocjami\ni stresem na wybranym przykładzie z zakresu wykonywanych zadań\nzawodowych\n5) aktualizuje wiedzę i doskonali umiejętności zawodowe\n1) charakteryzuje umiejętności i kompetencje niezbędne\nw swoim środowisku pracy\n2) wskazuje przykłady podkreślające wartość wiedzy dla\nosiągnięcia sukcesu zawodowego i postępu cywilizacyjnego\n6) stosuje zasady komunikacji\ninterpersonalnej\n1) wymienia bariery komunikacyjne\n2) wskazuje sposoby eliminowania barier powstałych\nw procesie komunikacji\n3) określa styl komunikacji interpersonalnej na podstawie\nzaobserwowanych sytuacji\n134\n7) stosuje metody i techniki\nrozwiązywania problemów\n1) opisuje sposób wykonania czynności w celu uniknięcia\nwystąpienia niepożądanych zdarzeń\n2) modyfikuje sposób wykonywania czynności, uwzględniając\nstanowisko wypracowane wspólnie z innymi członkami zespołu\n8) współpracuje w zespole\n1) realizuje zadania w wyznaczonym czasie\n2) wspiera członków zespołu w realizacji zadań\n3) wykorzystuje opinie i pomysły innych członków zespołu\nw celu usprawnienia pracy zespołu\nDo wykonywania zadań zawodowych w zakresie kwalifikacji MTL.04. Organizacja i nadzorowanie procesu odlewniczego\nniezbędne jest osiągnięcie niżej wymienionych efektów kształcenia:\nMTL.04. Organizacja i nadzorowanie procesu odlewniczego\nMTL.04.1. Bezpieczeństwo i higiena pracy\nEfekty kształcenia\nKryteria weryfikacji\nUczeń:\nUczeń:\n1) określa skutki oddziaływania czynników\nszkodliwych na organizm człowieka\n1) rozróżnia źródła czynników szkodliwych w środowisku pracy\n2) wymienia rodzaje chorób zawodowych charakterystycznych dla\nwykonywanego zawodu\n3) opisuje objawy typowych chorób zawodowych związanych\nz wykonywanym zawodem\n4) określa sposoby przeciwdziałania zagrożeniom\nistniejącym na stanowiskach pracy\n5) przestrzega procedur w sytuacji zagrożeń\n2) identyfikuje zagrożenia dla zdrowia i życia człowieka\noraz mienia i środowiska związane z wykonywaniem\nzadań zawodowych\n1) określa zagrożenia na stanowisku pracy przy wykonywaniu\nzadań zawodowych w odlewni\n2) określa sposoby przeciwdziałania zagrożeniom istniejącym na\nstanowiskach pracy w odlewni\n3) przeciwdziała zagrożeniom istniejącym na zajmowanym\nstanowisku pracy w odlewni\n3) przestrzega zasad bezpieczeństwa i higieny pracy\noraz przepisów prawa dotyczących ochrony\nprzeciwpożarowej i ochrony środowiska w odlewnictwie\n1) określa zasady i przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy\ni ochrony środowiska obowiązujące w odlewni\n2) określa zasady zachowania się w przypadku pożaru w odlewni\n3) rozróżnia środki gaśnicze ze względu na zakres stosowania\nw odlewnictwie\n4) obsługuje maszyny i urządzenia na stanowiskach\npracy w odlewni, zgodnie z zasadami bezpieczeństwa i higieny\npracy, ochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska\n4) organizuje stanowisko pracy, zgodnie\nz wymaganiami ergonomii, bezpieczeństwa i higieny\npracy, ochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska\n1) określa zasady organizacji stanowiska pracy technika\nodlewnika\n2) organizuje swoje stanowisko pracy, zgodnie\nz wymaganiami ergonomii, bezpieczeństwa i higieny pracy,\nochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska\n3) utrzymuje ład i porządek na stanowisku pracy\n5) stosuje środki ochrony indywidualnej\ni zbiorowej podczas wykonywania zadań\nzawodowych\n1) określa środki ochrony indywidualnej stosowane\npodczas wykonywania zadań zawodowych w odlewni\n2) określa środki ochrony zbiorowej stosowane podczas\nwykonywania zadań zawodowych w zawodzie\n3) rozróżnia środki ochrony indywidualnej i zbiorowej stosowane na\nstanowisku pracy\n4) stosuje środki ochrony indywidualnej na stanowisku pracy,\nzgodnie z przeznaczeniem.\n5) określa informacje zawarte w znakach bezpieczeństwa i\nalarmach stosowanych w odlewni\n6) stosuje informacje znaków zakazu, nakazu, ostrzegawczych,\newakuacyjnych, ochrony przeciwpożarowej oraz sygnałów\nalarmowych stosowanych w odlewni\n135\n6) udziela pierwszej pomocy w stanach nagłego\nzagrożenia zdrowotnego\n1) opisuje podstawowe symptomy wskazujące na stany\nnagłego zagrożenia zdrowotnego\n2) ocenia sytuację poszkodowanego na podstawie analizy\nobjawów obserwowanych u poszkodowanego\n3) zabezpiecza siebie, poszkodowanego i miejsce wypadku\n4) układa poszkodowanego w pozycji bezpiecznej\n5) powiadamia odpowiednie służby\n6) prezentuje udzielanie pierwszej pomocy w\nurazowych stanach nagłego zagrożenia zdrowotnego, np. krwotok,\nzmiażdżenie, amputacja, złamanie, oparzenie\n7) prezentuje udzielanie pierwszej pomocy w nieurazowych\nstanach nagłego zagrożenia zdrowotnego, np. omdlenie, zawał,\nudar\n8) wykonuje resuscytację krążeniowo-oddechową na fantomie,\nzgodnie z wytycznymi Polskiej Rady Resuscytacji i Europejskiej\nRady Resuscytacji\nMTL.04.2. Podstawy odlewnictwa\nEfekty kształcenia\nKryteria weryfikacji\nUczeń:\nUczeń:\n1) stosuje zasady wykonywania szkiców oraz rysunków\ntechnicznych\na) odczytuje informacje ze szkiców i rysunków\ntechnicznych\nb) przestrzega zasad tolerancji i pasowania\n1) sporządza szkice i rysunki techniczne, zgodnie z obowiązującymi\nnormami i zasadami\n2) wykonuje rzutowanie, przekroje i wymiarowanie, zgodnie\nz obowiązującymi normami i zasadami\n3) oblicza wymiary graniczne i tolerancje\n4) rozróżnia pasowanie części maszyn, określa kształt, wymiary,\nparametry powierzchni oraz rodzaj obróbki na podstawie szkiców i\nrysunków technicznych części\n5) sporządza rysunki techniczne z wykorzystaniem technik\nkomputerowych\n6) rozróżnia, interpretuje i posługuje się symbolami\ntolerancji geometrycznych\n2) posługuje się dokumentacją techniczną\nmaszyn i urządzeń\n1) wymienia i rozróżnia rodzaje dokumentacji technicznej maszyn\ni urządzeń\n2) wyjaśnia znaczenie normalizacji, typizacji i unifikacji\nw budowie maszyn i urządzeń\n3) wskazuje zespoły i podzespoły maszyn i urządzeń na podstawie\ndokumentacji technicznej\n4) czyta schematy strukturalne, funkcjonalne i zasadnicze maszyn\ni urządzeń\n5) wyjaśnia sposób działania maszyn i urządzeń na podstawie\ndokumentacji technicznej\n3) charakteryzuje materiały konstrukcyjne,\neksploatacyjne i uszczelniające\n1) określa właściwości i zastosowanie drewna i materiałów\ndrewnopochodnych\n2) określa właściwości i zastosowanie tworzyw sztucznych\n3) opisuje właściwości i zastosowanie materiałów niemetalowych\n4) opisuje właściwości i zastosowanie metali i ich stopów\n5) rozpoznaje gatunki stopów żelaza i metali\nnieżelaznych na podstawie oznaczeń\n6) opisuje właściwości olejów i smarów\n7) opisuje właściwości cieczy smarująco-chłodzących\n8) dobiera materiały konstrukcyjne eksploatacyjne i uszczelniające\nna podstawie katalogów\n136\n4) charakteryzuje budowę maszyn i urządzeń\n1) opisuje osie i wały\n2) opisuje budowę, sposób działania i zastosowanie łożysk\nślizgowych i tocznych\n3) wyjaśnia budowę i zasadę działania sprzęgieł i hamulców\n4) klasyfikuje przekładnie mechaniczne\n5) wyjaśnia budowę i zasadę działania przekładni mechanicznych\n6) wyjaśnia budowę i zasadę działania mechanizmów ruchu\npostępowego i obrotowego\n7) wskazuje zastosowanie elementów, zespołów\ni mechanizmów maszyn i urządzeń\n8) rozpoznaje zużycie części maszyn i urządzeń\n5) wykonuje pomiary warsztatowe\n1) dobiera metody pomiarowe do wykonywania pomiarów\nwarsztatowych\n2) dobiera przyrządy i narzędzia pomiarowe do wykonywania\npomiarów warsztatowych\n3) określa zasady użytkowania i przechowywania narzędzi\ni przyrządów pomiarowych\n4) rozróżnia błędy pomiarowe\n5) analizuje wyniki pomiarów warsztatowych\n6) charakteryzuje techniki i metody\nwytwarzania odlewów\n1) rozróżnia techniki oraz metody odlewania, obróbki\nplastycznej, cieplnej oraz cieplno-chemicznej\n2) opisuje proces obróbki plastycznej, cieplnej oraz cieplno-\nchemicznej opisuje proces odlewania metali i ich stopów\n3) określa etapy procesów technologicznych\nwytwarzania wyrobów z metali i ich stopów\n4) określa właściwości materiałów wytwarzanych metodą\nobróbki plastycznej, cieplnej oraz cieplno- chemicznej\n5) opisuje etapy procesu technologicznego dla wybranych technik\nwytwarzania odlewów\n7) wykonuje połączenia mechaniczne\n1) opisuje metody łączenia materiałów\n2) określa zastosowanie połączeń rozłącznych i nierozłącznych\n3) dobiera rodzaje połączeń mechanicznych w zależności od\nzastosowania\n4) dobiera narzędzia, urządzenia i materiały do wykonania\npołączeń rozłącznych i nierozłącznych\n5) łączy części różnymi technikami\n8) wykonuje operacje obróbki mechanicznej i ręcznej,\nspajania i plastycznego kształtowania metali\n1) opisuje rodzaje obróbki maszynowej, spajania\ni plastycznego kształtowania metali\n2) toczy powierzchnie przedmiotów zgodnie z dokumentacją\ntechnologiczną\n3) frezuje powierzchnie przedmiotów zgodnie z dokumentacją\ntechnologiczną\n4) szlifuje powierzchnie przedmiotów zgodnie z dokumentacją\ntechnologiczną\n5) wykonuje otwory w różnych klasach dokładności\n6) opisuje metody spajania metali\n7) łączy powierzchnie przedmiotów przez spawanie, zgrzewanie,\nlutowanie i klejenie\n8) opisuje metody obróbki ręcznej\n9) trasuje kształty przedmiotów obrabianych\n9) stosuje ochronę przed korozją\n1) opisuje rodzaje korozji\n2) określa przyczyny powstawania korozji\n3) rozpoznaje objawy korozji\n4) określa sposoby ochrony przed korozją\n5) rozróżnia rodzaje powłok ochronnych i techniki ich nanoszenia\n6) wykonuje zabezpieczenie antykorozyjne wyrobów\n137\n10) dobiera sposoby transportu wewnętrznego i\nskładowania materiałów\n1) opisuje budowę i zasadę działania wybranych\nmaszyn i urządzeń transportu wewnętrznego\n2) organizuje stanowisko składowania materiałów\n3) dobiera sposób i środki transportu do rodzaju materiału\n4) stosuje zasady składowania materiałów zgodnie z wymaganiami\nochrony środowiska\n11) charakteryzuje etapy wykonania odlewu\n1) rozpoznaje elementy zestawu modelowego\n2) opisuje sposób wykonania kompletnej formy\nprzygotowanej do zalewania\n3) opisuje sposób zalewania metalem\n4) opisuje metody wybijania odlewów\n5) opisuje metody usunięcia układu wlewowego i oczyszczania\nodlewów\n12) charakteryzuje proces sporządzania różnych\nrodzajów mas formierskich i rdzeniowych\n1) rozróżnia główne i pomocnicze materiały formierskie\n2) określa rolę materiałów formierskich w masach\nformierskich i rdzeniowych\n3) opisuje proces przygotowania różnych rodzajów mas\nformierskich i rdzeniowych\n4) dobiera masy formierskie i rdzeniowe do rodzaju form i rdzeni\n13) charakteryzuje metody wykonania form\njednorazowych\n1) określa narzędzia i przyrządy formierskie do formowania\nręcznego\n2) opisuje rodzaje form jednorazowych i elementy ich budowy\n3) omawia metody ręcznego wykonania form jednorazowych\n4) omawia metody maszynowego wykonania form\njednorazowych\n5) określa etapy wykonania form jednorazowych na\nautomatycznych liniach formierskich\n6) określa etapy procesu ręcznego wykonania rdzeni\n7) określa etapy zmechanizowanego wykonywania\nrdzeni\n14) charakteryzuje metody wytwarzania\nodlewów\n1) rozróżnia metody wytwarzania odlewów w zależności od techniki\nzalewania form\n2) omawia odlewanie grawitacyjne w formach jednorazowych\n3) omawia odlewanie grawitacyjne w formach trwałych\n4) omawia proces odlewania ciśnieniowego\n5) opisuje nowoczesne rozwiązania mechanizacji\ni automatyzacji procesów odlewniczych\n6) wskazuje sposoby dalszego wykorzystania lub\nutylizacji produktów podstawowych i ubocznych procesów\nwytwarzania odlewów\n15) charakteryzuje proces odlewania\n1) omawia etapy topienia staliwa i żeliwa\n2) omawia etapy topienia stopów metali nieżelaznych\n3) omawia technikę zalewania form\n4) opisuje proces krzepnięcia i stygnięcia metalu\nw formie\n5) omawia zjawisko skurczu metalu\n16) dobiera materiały wsadowe do topienia\nstopów żelaza i metali nieżelaznych\n1) klasyfikuje materiały wsadowe stosowane do topienia\nstopów żelaza i metali nieżelaznych\n2) wyjaśnia rolę materiałów wsadowych w procesie wytopu\nżeliwa, staliwa i metali nieżelaznych\n3) wymienia materiały wsadowe do wytopu żeliwa\nszarego i sferoidalnego\n4) wymienia materiały wsadowe do wytopu staliwa\n5) rozpoznaje materiały wsadowe do wytopu stopów metali\nnieżelaznych\n6) stosuje materiały wsadowe do topienia stopów żelaza i metali\nnieżelaznych\n138\n17) charakteryzuje rodzaje stopów odlewniczych\n1) opisuje stopy odlewnicze żelaza z węglem na\npodstawie ich składu chemicznego, właściwości i struktury\nwewnętrznej\n2) opisuje stopy odlewnicze metali nieżelaznych na podstawie\nich składu chemicznego, właściwości i struktury wewnętrznej\n3) opisuje właściwości stopów odlewniczych\n18) charakteryzuje rodzaje pieców odlewniczych\n1) klasyfikuje piece odlewnicze\n2) określa zasady działania pieców odlewniczych\n3) rozróżnia piece odlewnicze do wytopu żeliwa i staliwa na\npodstawie ich budowy i zasady działania\n4) określa rodzaje materiałów ogniotrwałych\nstosowanych w piecach odlewniczych\n5) rozróżnia piece odlewnicze do topienia metali nieżelaznych na\npodstawie ich budowy i zasady działania\n19) charakteryzuje wady odlewów\n1) klasyfikuje wady odlewów\n2) opisuje wady odlewów\n3) wskazuje przyczyny powstawania wad odlewów\n20) charakteryzuje systemy mechatroniczne stosowane\nw maszynach i urządzeniach odlewniczych\n1) omawia zadania systemów mechatronicznych\nstosowanych w maszynach i urządzeniach odlewniczych\n2) wskazuje zastosowanie elementów oraz układów\nelektrycznych i elektronicznych w maszynach i urządzeniach\nodlewniczych\n3) wskazuje zastosowanie elementów oraz układów\nhydraulicznych i pneumatycznych w systemach\nmechatronicznych stosowanych w maszynach i urządzeniach\nodlewniczych\n4) opisuje układy sensoryczne stosowane w systemach\nmechatronicznych stosowanych w maszynach i urządzeniach\nodlewniczych\n5) opisuje systemy zrobotyzowane stosowane w maszynach i\nurządzeniach odlewniczych\n21) charakteryzuje zagadnienia eksploatacji\nmaszyn i urządzeń odlewniczych\n1) omawia procesy zużycia maszyn i urządzeń\nodlewniczych\n2) określa stan techniczny i eksploatacyjny maszyn\ni urządzeń odlewniczych\n3) omawia przyczyny uszkodzeń maszyn i urządzeń\nodlewniczych\n4) opisuje zakres obsługi, konserwacji, napraw\ni remontów maszyn i urządzeń odlewniczych\n5) wyjaśnia zasady utrzymania należytego stanu technicznego\nmaszyn i urządzeń odlewniczych\n22) stosuje metody kontroli jakości odlewu\n1) opisuje metody kontroli jakości odlewu\n2) dobiera metody stosowane do kontroli jakości odlewu\n3) stosuje obowiązujące procedury związane z kontrolą jakości na\nstanowisku pracy\n23) stosuje programy komputerowe\nwspomagające wykonywanie zadań\nzawodowych\n1) wykorzystuje programy komputerowe wspomagające\nwykonywanie zadań zawodowych\n2) stosuje programy komputerowe do symulacji procesu\nzalewania formy i krzepnięcia odlewu\n24) rozpoznaje właściwe normy i procedury oceny\nzgodności podczas realizacji zadań zawodowych\n1) wymienia cele normalizacji krajowej\n2) wyjaśnia, czym jest norma i wymienia cechy normy\n3) rozróżnia oznaczenie normy międzynarodowej,\neuropejskiej i krajowej\n4) korzysta ze źródeł informacji dotyczących norm i procedur oceny\nzgodności\n139\nMTL.04.3. Prowadzenie procesu odlewniczego\nEfekty kształcenia\nKryteria weryfikacji\nUczeń:\nUczeń:\n1) określa strukturę organizacyjną\nprzedsiębiorstwa odlewniczego\n1) wymienia komórki organizacyjne przedsiębiorstwa\nodlewniczego\n2) opisuje zależności i powiązania komórek\norganizacyjnych przedsiębiorstwa odlewniczego\n3) opisuje zadania i kompetencje poszczególnych komórek\norganizacyjnych przedsiębiorstwa odlewniczego\n2) określa zasady realizacji procesów\nodlewniczych\n1) wyjaśnia przebieg procesów odlewniczych\n2) rozróżnia maszyny i urządzenia do realizacji procesów\nodlewniczych\n3) dobiera maszyny i urządzenia do realizacji procesów\nodlewniczych\n4) dobiera parametry procesów odlewniczych\n3) planuje zapotrzebowanie na urządzenia,\nprzyrządy, narzędzia, materiały i surowce niezbędne w\nprocesie odlewniczym\n1) rozróżnia urządzenia, przyrządy, narzędzia, materiały i surowce\nniezbędne w procesie odlewniczym\n2) sporządza zapotrzebowanie materiałowe na podstawie planu\nprodukcji\n3) dobiera urządzenia, przyrządy, narzędzia, materiały i surowce\nniezbędne w procesie odlewniczym\n4) sporządza zapotrzebowanie na urządzenia, przyrządy\ni narzędzia dla poszczególnych wydziałów odlewni\n5) sporządza zapotrzebowanie na materiały i surowce\nniezbędne do prowadzenia procesu produkcyjnego\n6) wykorzystuje programy komputerowe wspomagające wybór\nznormalizowanych części maszyn\n4) dokonuje rozliczeń materiałowych\n1) sporządza bilans materiałowy dla technologii stosowanych\nw odlewni\n2) określa koszty materiałowe dla technologii stosowanych\nw odlewni\n3) dokumentuje zużycie materiałów stosowanych w procesie\nodlewniczym\n5) dobiera przyrządy i urządzenia kontrolno-pomiarowe\ndo oceny stanu technicznego oprzyrządowania\nodlewniczego\n1) określa rodzaje kontroli na podstawie rysunku odlewu\n2) określa przyrządy i urządzenia kontrolno-pomiarowe\nna podstawie rysunków odlewów\n6) dokonuje analizy procesu i podejmuje środki zaradcze\nw celu zapobiegania powstawaniu wad odlewów\n1) określa miejsce (etap procesu odlewniczego)\npowstawania wad odlewów\n2) określa rodzaj wad odlewów\n3) określa przyczyny powstawania wad odlewów\n4) proponuje metody zapobiegania powstawaniu wad odlewów\n5) zapisuje wyniki kontroli w dokumentacji procesu produkcyjnego\nMTL.04.4. Przygotowywanie dokumentacji technologicznej i konstrukcyjnej procesów wytwarzania odlewów\nEfekty kształcenia\nKryteria weryfikacji\nUczeń:\nUczeń:\n1) charakteryzuje elementy dokumentacji\ntechnologicznej odlewanych części maszyn\noraz stosowane w niej oznaczenia\n1) rozróżnia dokumentacje: wykonania formy, karty\nmetalurgiczne, karty wykończania, pakowania i sposobu\ntransportu odlewów\n2) rozróżnia oznaczenia stosowane w dokumentacji\ntechnologicznej odlewów\n3) wyjaśnia pojęcia i oznaczenia stosowane\nw dokumentacji technologicznej odlewanych części maszyn\n2) charakteryzuje rodzaje naddatków\nuwzględnianych w dokumentacji technologicznej\nodlewanych części maszyn\n1) opisuje naddatki stosowane w dokumentacji\ntechnologicznej odlewanych części maszyn\n2) wskazuje naddatki na obróbkę skrawaniem\nw dokumentacji technologicznej odlewanych części maszyn\n3) wskazuje w dokumentacji technologicznej odlewanych części\nmaszyn naddatki związane z technologią wykonania odlewu\n140\n3) dobiera, na podstawie norm, wartość skurczu\nodlewniczego, naddatków na obróbkę mechaniczną oraz\nnaddatków technologicznych odlewanych części maszyn\n1) dobiera wielkość skurczu odlewanych części maszyn\nw zależności od rodzaju stopu oraz technologii wykonania i\nkształtu odlewu\n2) dobiera wielkość naddatków na obróbkę skrawaniem\nw zależności od technologii wykonania odlewu\n3) dobiera wielkość naddatków technologicznych\nw zależności od technologii wykonania odlewów\n4) dobiera płaszczyznę podziału odlewu oraz sposób\ndoprowadzenia ciekłego metalu do wnęki formy\n1) określa technologię wykonania odlewu na podstawie\ndokumentacji\n2) dobiera płaszczyznę podziału odlewu w zależności od\nkształtu odlewu i technologii jego wykonania\n3) określa miejsce i sposób doprowadzenia ciekłego metalu w\nzależności od kształtu odlewu i technologii wykonania odlewu\n5) dobiera elementy układu wlewowego\n1) rozróżnia elementy: zbiornik wlewowy, wlew główny, wlew\nrozprowadzający, wlew doprowadzający, nadlew, przelew\n2) dobiera typ układu wlewowego w zależności od materiału\nodlewniczego\n3) oblicza czas zalewania formy przy wykorzystaniu\nprogramów symulacyjnych\n4) oblicza przekroje elementów układu wlewowego przy\nwykorzystaniu programów symulacyjnych\n5) dobiera temperaturę zalewania form w zależności od\nrodzaju stopu\n6) wykonuje rysunki odlewów i form\nodlewniczych z wykorzystaniem technik komputerowych\n1) sporządza rysunki surowych odlewów z wykorzystaniem technik\nkomputerowych\n2) sporządza rysunki płyt modelowych z wykorzystaniem technik\nkomputerowych\n3) sporządza rysunki wnęk kokil z wykorzystaniem\ntechnik komputerowych\n7) planuje sposób wykonania odlewu\n1) określa sposób modyfikacji stopów\n2) określa sposób sferoidyzacji metalu\n3) określa sposób rafinacji metalu\n4) określa sposoby zalewania form odlewniczych\n5) określa sposoby wybijania odlewów z form\n6) określa sposoby oczyszczania i wykończania odlewów\n8) dobiera elementy znormalizowane do\nzespołów modelowych, modeli i rdzennic\n1) określa znak rdzeniowy, datownik, cechę odlewni w\nbudowie modeli\n2) określa oznaczenie wnęki rdzennicy, gniazd i sworzni\ncentrujących, dysz strzałowych, wypychaczy, sposobu mocowania\nw budowie rdzennic\n9) rozpoznaje w dokumentacji konstrukcyjnej elementy\nkonstrukcji zespołów modelowych oraz oprzyrządowania\nodlewniczego do precyzyjnych metod odlewania\n1) opisuje metodę Shawa\n2) określa w dokumentacji elementy konstrukcji zespołów\nmodelowych oraz oprzyrządowania odlewniczego\nstosowane w metodzie Shawa\n3) opisuje metodę wytapianego modelu\n4) określa w dokumentacji elementy konstrukcji zespołów\nmodelowych oraz oprzyrządowania odlewniczego stosowane\nw metodzie wytapianego modelu\n10) rozpoznaje w dokumentacji konstrukcyjnej elementy\nkonstrukcyjne kokil i form ciśnieniowych\n1) wskazuje części formujące stałe i ruchome, elementy\ncentrujące, zabezpieczające przed otwarciem, wypychacze\ni układy chłodzenia w kokilach\n2) wskazuje części formujące stałe i ruchome, elementy centrujące,\nzabezpieczające przed otwarciem, wypychacze i układy chłodzenia\nw formach ciśnieniowych\n11) dobiera materiały formierskie w zależności od rodzaju\nmasy formierskiej\n1) określa rodzaj i ilość głównych materiałów do\nprzygotowania świeżej masy formierskiej\n2) dobiera rodzaje piasków i glin formierskich\nw zależności od technologii wykonania odlewu\n3) oblicza zawartość składników masy formierskiej\n12) dobiera pokrycia ochronne do wnęki formy i\npowierzchni rdzenia\n1) dobiera pokrycia ochronne w zależności od elementu\nformy jednorazowej i kokili\n2) dobiera pokrycia ochronne rdzeni w zależności od wymagań\ntechnologicznych\n141\nMTL.04.5. Kontrola jakości procesów odlewniczych\nEfekty kształcenia\nKryteria weryfikacji\nUczeń:\nUczeń:\n1) rozróżnia właściwości technologiczne\ni wytrzymałościowe materiałów formierskich oraz mas\nformierskich i mas rdzeniowych\n1) rozróżnia właściwości technologiczne piasków\nformierskich, glin formierskich, mas formierskich i mas\nrdzeniowych\n2) charakteryzuje właściwości technologiczne materiałów\nformierskich, mas formierskich i mas rdzeniowych\n3) charakteryzuje właściwości wytrzymałościowe materiałów\nformierskich, mas formierskich i mas rdzeniowych\n4) określa wpływ właściwości materiałów i mas\nformierskich i mas rdzeniowych na jakość odlewu\n2) rozróżnia metody badania właściwości\nmateriałów podstawowych i pomocniczych\nstosowanych w masach formierskich\ni rdzeniowych\n1) opisuje metody badania wytrzymałości, wilgotności,\nanalizy sitowej, przepuszczalności\n2) klasyfikuje metody badania piasków formierskich,\nmas formierskich i mas rdzeniowych\n3) stosuje metody badań materiałów formierskich\ni rdzeniowych\n4) wykorzystuje wyniki badań materiałów stosowanych w masach\nformierskich i masach rdzeniowych przy wykonywaniu form\njednorazowych\n3) klasyfikuje piaski formierskie na podstawie wyników\nbadań\n1) klasyfikuje piaski kwarcowe na podstawie wyników\nbadań lepiszcza\n2) klasyfikuje piaski kwarcowe na podstawie wyników\nanalizy sitowej\n4) charakteryzuje metody badania\nwytrzymałości, wilgotności, przepuszczalności, twardości\ni stopnia zagęszczenia mas formierskich i mas\nrdzeniowych\n1) wyjaśnia pojęcia: wytrzymałość, wilgotność,\nprzepuszczalność, twardość i stopień zagęszczenia\nmas formierskich i mas rdzeniowych\n2) określa wpływ wilgotności, przepuszczalności, twardości,\nstopnia zagęszczenia na własności masy formierskiej i masy\nrdzeniowej oraz na jakość odlewów\n3) opisuje metody badania wytrzymałości, wilgotności,\nprzepuszczalności, twardości i stopnia zagęszczenia\nmasy formierskiej i masy rdzeniowej\n5) dobiera aparaturę i urządzenia do badań\nmateriałów, mas formierskich\ni mas rdzeniowych\n1) rozpoznaje aparaturę i urządzenia do badań materiałów, mas\nformierskich i rdzeniowych\n2) dobiera aparaturę i urządzenia do pomiaru parametrów\npiasków formierskich\n3) dobiera aparaturę do pomiaru właściwości spoiw mas\nformierskich i rdzeniowych\n4) dobiera aparaturę i urządzenia do badań mas formierskich i mas\nrdzeniowych\n6) wykonuje badania parametrów materiałów oraz mas\nformierskich i mas rdzeniowych\n1) opisuje badania parametrów materiałów oraz mas formierskich\ni mas rdzeniowych\n2) wykonuje badania laboratoryjne parametrów materiałów\nformierskich i rdzeniowych\n3) wykonuje badania laboratoryjne parametrów masy formierskiej\ni masy rdzeniowej\n7) klasyfikuje wady odlewów\n1) określa pojęcie wady odlewu\n2) dokonuje klasyfikacji wad odlewów\n3) rozpoznaje charakter wad odlewów\n4) określa przyczyny powstania wady odlewu\n5) stosuje programy symulacyjne procesu zalewania\ni krzepnięcia w celu wyeliminowania wad odlewów\n8) dobiera metody ujawniania zewnętrznych i\nwewnętrznych wad odlewów\n1) dobiera badanie wad zewnętrznych na podstawie\nwymogu jakościowego metodą wizualną VT (visual testing)\nmetodą badań penetracyjnych lub magnetycznych\n2) dobiera badanie ujawniania wad wewnętrznych na podstawie\nwymogów jakościowych odlewów próbą szczelności, metodą\nmakroskopową, radiograficzną, ultradźwiękową\n142\n9) dobiera aparaturę do przeprowadzania badań\nnieniszczących odlewów\n1) rozróżnia aparaturę do przeprowadzania badań\nnieniszczących odlewów\n2) dobiera elementy wyposażenia do badań penetracyjnych\ni magnetycznych\n3) dobiera techniki i elementy wyposażenia do badań metodą\nradiograficzną i ultradźwiękową\n10) wykonuje badania odlewów\n1) przeprowadza badania wizualne identyfikujące\ni lokalizujące wady kształtu i wady powierzchni odlewu\n2) przeprowadza badania penetracyjne, magnetyczne,\nultradźwiękowe powierzchni odlewu\n3) ujawnia rodzaj, rozmiar i miejsce występowania wady\nmetodą radiograficzną lub ultradźwiękową\n4) przeprowadza przemysłowe badania szczelności odlewów,\nzgodnie z instrukcją obsługi urządzenia\n5) ocenia jakość odlewu na podstawie wyników badań\nnieniszczących\n6) ocenia jakość odlewu na podstawie wykonanych badań\nmakroskopowych\n11) dobiera metody kontroli wymiarów formy odlewniczej\ni rdzeni\n1) dobiera metody kontroli piaskowych form odlewniczych\n2) dobiera metody kontroli rdzeni piaskowych metalowych\n3) przeprowadza kontrolą wymiarów formy\nodlewniczej i rdzeni\n12) wykonuje pomiary odlewów\n1) dobiera narzędzia i przyrządy do pomiaru odlewów\n2) dobiera metody pomiarów odlewów w zależności od wymagań\ntechnologicznych\n3) wykonuje pomiary zewnętrznych i wewnętrznych wymiarów\nliniowych odlewów\n4) wykonuje pomiary kształtu i masy odlewów\n5) wykonuje kontrolę wymiarową odlewu przy pomocy\nsprawdzianów kształtu i wymiaru\n13) rozróżnia właściwości technologiczne\nstopów odlewniczych\n1) określa pojęcia właściwości technologicznych\nstopów odlewniczych\n2) klasyfikuje właściwości technologiczne stopów\nodlewniczych\n14) dobiera metody badania właściwości\ntechnologicznych stopów odlewniczych\n1) rozróżnia metody badania właściwości technologicznych stopów\nodlewniczych\n2) dobiera metodę badań do danej właściwości\ntechnologicznej\n15) charakteryzuje badania właściwości\ntechnologicznych stopów odlewniczych\n1) opisuje próbę przełomu do oceny ziarnistości struktury\n2) opisuje badanie skrawalności stopów odlewniczych\n3) wykonuje próbę przełomu do oceny ziarnistości\nstruktury\n16) przeprowadza próby technologiczne ciekłego metalu\n1) ustala warunki przeprowadzenia próby lejności zgodnie z normą\n2) wykonuje formę do badania lejności\n3) zalewa formę do badania lejności\n4) wykonuje próbę przełomu do oceny ziarnistości struktury\n5) analizuje wyniki przeprowadzonych prób technologicznych\nciekłego metalu\n17) wykonuje badania składu chemicznego stopów\nodlewniczych\n1) przygotowuje próbki do badań analizatorem zawartości węgla\ni siarki w stopie\n2) określa analizatorem zawartość węgla i siarki w stopie\n18) dobiera urządzenia i przygotowuje zgłady\nmetalograficzne do badań mikroskopowych\n1) przygotowuje próbki do badań metalograficznych\n2) dobiera materiały i urządzenia do przygotowania zgładów\nmetalograficznych\n3) przygotowuje zgłady metalograficzne do badań\nmikroskopowych\n19) rozpoznaje strukturę stopów odlewniczych\n1) obsługuje mikroskop metalograficzny\n2) rozpoznaje postać grafitu w żeliwie\n3) rozpoznaje wtrącenia niemetaliczne i wady materiału\npodczas badania struktury\n4) rozpoznaje strukturę stopów odlewniczych na podstawie atlasu\nmetalograficznego\n143\n20) rozróżnia metody badań właściwości\nmechanicznych stopów metali\n1) klasyfikuje właściwości mechaniczne stopów metali\n2) charakteryzuje metody badań właściwości mechanicznych\nstopów metali\n21) wykonuje badania właściwości\nmechanicznych stopów metali\n1) przygotowuje próbki do badań mechanicznych\n2) wykonuje statyczną próbę rozciągania stopów\nodlewniczych\n3) określa wskaźniki właściwości wytrzymałościowych badanego\nmateriału\n4) dobiera metodę badania twardości do rodzaju badanego stopu\n5) wykonuje statyczną próbę twardości stopów metali\n6) wykonuje próbę dynamiczną młotem udarnościowym typu Charpy\nMTL.04.6. Język obcy zawodowy\nEfekty kształcenia\nKryteria weryfikacji\nUczeń:\nUczeń:\n1) posługuje się podstawowym zasobem środków\njęzykowych w języku obcym nowożytnym (ze\nszczególnym uwzględnieniem środków leksykalnych),\numożliwiającym realizację czynności zawodowych w\nzakresie tematów związanych:\na) ze stanowiskiem pracy i jego\nwyposażeniem\nb) z głównymi technologiami stosowanymi\nw danym zawodzie\nc) z dokumentacją związaną z danym\nzawodem\nd) z usługami świadczonymi w danym\nzawodzie\n1) rozpoznaje oraz stosuje środki językowe\numożliwiające realizację czynności zawodowych w zakresie:\na) czynności wykonywanych na stanowisku pracy, w tym\nzwiązanych z zapewnieniem bezpieczeństwa i higieny pracy\nb) narzędzi, maszyn, urządzeń i materiałów koniecznych do\nrealizacji czynności zawodowych\nc) procesów i procedur związanych z realizacją zadań\nzawodowych\nd) formularzy, specyfikacji oraz innych dokumentów\nzwiązanych z wykonywaniem zadań zawodowych\ne) świadczonych usług, w tym obsługi klienta\n2) rozumie proste wypowiedzi ustne\nartykułowane wyraźnie, w standardowej odmianie\njęzyka obcego nowożytnego,\na także proste wypowiedzi pisemne\nw języku obcym nowożytnym, w zakresie\numożliwiającym realizację zadań zawodowych:\na) rozumie proste wypowiedzi ustne dotyczące\nczynności zawodowych (np. rozmowy, wiadomości,\nkomunikaty, instrukcje lub filmy instruktażowe,\nprezentacje), artykułowane wyraźnie,\nw standardowej odmianie języka\nb) rozumie proste wypowiedzi pisemne dotyczące\nczynności zawodowych (np. napisy, broszury, instrukcje\nobsługi, przewodniki, dokumentację zawodową)\n1) określa główną myśl wypowiedzi lub tekstu lub\nfragmentu wypowiedzi lub tekstu\n2) znajduje w wypowiedzi lub tekście określone informacje\n3) rozpoznaje związki między poszczególnymi częściami tekstu\n4) układa informacje w określonym porządku\n3) samodzielnie tworzy krótkie, proste, spójne i\nlogiczne wypowiedzi ustne i pisemne w języku obcym\nnowożytnym, w zakresie umożliwiającym realizację\nzadań zawodowych:\na) tworzy krótkie, proste, spójne\ni logiczne wypowiedzi ustne dotyczące czynności\nzawodowych (np. polecenie, komunikat, instrukcję)\nb) tworzy krótkie, proste, spójne\ni logiczne wypowiedzi pisemne dotyczące\nczynności zawodowych (np. komunikat, e-mail,\ninstrukcję, wiadomość, CV, list motywacyjny,\ndokument związany z wykonywanym\nzawodem - według wzoru)\n1) opisuje przedmioty, działania i zjawiska związane z\nczynnościami zawodowymi\n2) przedstawia sposób postępowania w różnych sytuacjach\nzawodowych (np. udziela instrukcji, wskazówek, określa zasady)\n3) wyraża i uzasadnia swoje stanowisko\n4) stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym charakterze\n5) stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi adekwatnie do\nsytuacji\n144\n4) uczestniczy w rozmowie w typowych\nsytuacjach związanych z realizacją zadań\nzawodowych - reaguje w języku obcym\nnowożytnym w sposób zrozumiały, adekwatnie do\nsytuacji komunikacyjnej, ustnie lub w formie\nprostego tekstu:\na) reaguje ustnie (np. podczas rozmowy z innym\npracownikiem, klientem, kontrahentem, w tym rozmowy\ntelefonicznej) w typowych sytuacjach związanych z\nwykonywaniem czynności zawodowych\nb) reaguje w formie prostego tekstu pisanego (np.\nwiadomość, formularz,\ne-mail, dokument związany z wykonywanym zawodem) w\ntypowych sytuacjach związanych z wykonywaniem\nczynności zawodowych\n1) rozpoczyna, prowadzi i kończy rozmowę\n2) uzyskuje i przekazuje informacje i wyjaśnienia\n3) wyraża swoje opinie i uzasadnia je, pyta o opinie, zgadza się\nlub nie zgadza z opiniami innych osób\n4) prowadzi proste negocjacje związane\nz czynnościami zawodowymi\n5) stosuje zwroty i formy grzecznościowe\nc) dostosowuje styl wypowiedzi do sytuacji\n5) zmienia formę przekazu ustnego lub pisemnego w\njęzyku obcym nowożytnym w typowych sytuacjach\nzwiązanych\nz wykonywaniem czynności zawodowych\n1) przekazuje w języku obcym nowożytnym informacje\nzawarte w materiałach wizualnych (np. wykresach, symbolach,\npiktogramach, schematach) oraz audiowizualnych (np. filmach\ninstruktażowych)\n2) przekazuje w języku polskim informacje sformułowane\nw języku obcym nowożytnym\n3) przekazuje w języku obcym nowożytnym informacje\nsformułowane w języku polskim lub tym języku obcym\nnowożytnym\n4) przedstawia publicznie w języku obcym nowożytnym wcześniej\nopracowany materiał, (np. prezentację)\n6) wykorzystuje strategie służące doskonaleniu\nwłasnych umiejętności językowych oraz\npodnoszące świadomość językową:\na) wykorzystuje techniki samodzielnej\npracy nad językiem\nb) współdziała w grupie\nc) korzysta ze źródeł informacji w języku obcym\nnowożytnym\nd) stosuje strategie komunikacyjne i kompensacyjne\n1) korzysta ze słownika dwujęzycznego i jednojęzycznego\n2) współdziała z innymi osobami, realizując zadania językowe\n3) korzysta z tekstów w języku obcym nowożytnym, również za\npomocą technologii informacyjno- komunikacyjnych\n4) identyfikuje słowa klucze i internacjonalizmy\n5) wykorzystuje kontekst (tam, gdzie to możliwe)\naby w przybliżeniu określić znaczenie słowa\n6) upraszcza (jeżeli to konieczne) wypowiedź, zastępuje nieznane\nsłowa innymi, wykorzystuje opis, środki niewerbalne\nMTL.04.7. Kompetencje personalne i społeczne\nEfekty kształcenia\nKryteria weryfikacji\nUczeń:\nUczeń:\n1) przestrzega zasad kultury osobistej i etyki zawodowej\n1) wymienia zasady etyki\n2) wyjaśnia, czym jest zasada (norma, reguła) moralna i podaje\nprzykłady zasad (norm, reguł) moralnych\n3) wyjaśnia, na czym polega zachowanie etyczne w wybranym\nzawodzie\n4) wskazuje przykłady zachowań etycznych\nw wybranym zawodzie\n5) wyjaśnia czym jest plagiat\n6) stosuje zasady kultury osobistej i ogólnie przyjęte\nnormy zachowania\n2) planuje wykonanie zadania\n1) określa czas realizacji zadań\n2) realizuje działania w wyznaczonym czasie\n3) monitoruje realizację zaplanowanych działań\n4) dokonuje modyfikacji zaplanowanych działań\n145\n3) wykazuje się kreatywnością i otwartością na zmiany\n1) wyjaśnia znaczenie zmiany dla rozwoju człowieka\n2) wskazuje przykłady wprowadzenia zmiany i ocenia skutki jej\nwprowadzenia\n3) proponuje sposoby rozwiązywania problemów związanych\nz wykonywaniem zadań zawodowych\n4) stosuje techniki radzenia sobie ze stresem\n1) wymienia przyczyny sytuacji stresowych w pracy zawodowej\n2) wymienia techniki radzenia sobie ze stresem\n3) opisuje sytuacje wywołujące stres\n4) wskazuje pozytywne sposoby radzenia sobie\nz emocjami i stresem na wybranym przykładzie z zakresu\nwykonywanych zadań zawodowych\n5) aktualizuje wiedzę i doskonali umiejętności zawodowe\n1) charakteryzuje umiejętności i kompetencje\nniezbędne w zawodzie w swoim środowisku pracy\n2) wskazuje przykłady podkreślające wartość wiedzy dla\nosiągnięcia sukcesu zawodowego i postępu cywilizacyjnego\n3) omawia możliwą dalszą ścieżkę rozwoju i awansu\nzawodowego\n6) stosuje zasady komunikacji interpersonalnej\n1) wymienia bariery komunikacyjne\n2) wskazuje sposoby eliminowania barier powstałych w procesie\nkomunikacji\n3) określa styl komunikacji interpersonalnej na\npodstawie zaobserwowanych sytuacji\n4) prezentuje własne stanowisko stosując różne środki\nkomunikacji niewerbalnej\n7) stosuje metody i techniki rozwiązywania\nproblemów\n1) opisuje sposób wykonania czynności w celu\nuniknięcia wystąpienia niepożądanych zdarzeń\n2) modyfikuje sposób wykonywania czynności uwzględniając\nstanowisko wypracowane wspólnie z innymi członkami zespołu\n3) rozwiązuje problemy różnymi technikami i metodami\n8) współpracuje w zespole\n1) realizuje zadania w wyznaczonym czasie\n2) wspiera członków zespołu w realizacji zadań\n3) wykorzystuje opinie i pomysły innych członków zespołu w celu\nusprawnienia pracy zespołu\nMTL.04.8. Organizacja pracy małych zespołów\nEfekty kształcenia\nKryteria weryfikacji\nUczeń:\nUczeń:\n1) planuje pracę zespołu w celu wykonania\nprzydzielonych zadań\n1) opisuje strukturę grupy\n2) planuje działania zespołu\n3) przygotowuje zadania zespołu do realizacji\n4) pokazuje wzorce w celu wykonania zadania\n5) przydziela zadania członkom zespołu\n2) dobiera osoby do wykonania przydzielonych zadań\n1) analizuje przydatność poszczególnych członków zespołu do\nwykonania zadania\n2) formułuje zasady wzajemnej pomocy\n3) przewiduje skutki niewłaściwego doboru osób do zadań\n4) monitoruje pracę zespołu\n3) kieruje wykonaniem przydzielonych zadań\n1) ustala kolejność wykonywania zadań\n2) stosuje wybrane metody i techniki pracy grupowej\n3) kieruje pracą zespołu z uwzględnieniem\nindywidualności jednostki i grupy\n4) monitoruje proces wykonywania zadań\n4) ocenia jakość wykonania przydzielonych\nzadań\n1) kontroluje prace zespołu\n2) określa jakość wykonywania przydzielonych zadań\n3) udziela informacji zwrotnej w celu prawidłowego wykonania\nprzydzielonych zadań\n5) wprowadza rozwiązania techniczne\ni organizacyjne wpływające na poprawę warunków i\njakości pracy\n1) dokonuje analizy rozwiązań technicznych\ni organizacyjnych warunków i jakości pracy\n2) zmienia rozwiązania techniczne i organizacyjne wpływające\nna poprawę warunków i jakości pracy\n3) modyfikuje organizację stanowisk pracy w odlewni\n146\nWARUNKI REALIZACJI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TECHNIK ODLEWNIK\nSzkoła prowadząca kształcenie w zawodzie zapewnia pomieszczenia dydaktyczne z wyposażeniem odpowiadającym\ntechnologii i technice stosowanej w zawodzie, aby zapewnić osiągnięcie wszystkich efektów kształcenia określonych\nw podstawie programowej kształcenia w zawodzie szkolnictwa branżowego oraz umożliwić przygotowanie absolwenta do\nwykonywania zadań zawodowych.\nWyposażenie szkoły niezbędne do realizacji kształcenia w kwalifikacji MTL.02. Eksploatacja maszyn i urządzeń\nodlewniczych\nPracownia technologii mechanicznej wyposażona w:\n stanowisko komputerowe dla nauczyciela podłączone do sieci lokalnej z dostępem do internetu, drukarką, skanerem\nlub urządzeniem wielofunkcyjnym oraz projektorem multimedialnym lub tablicą interaktywną lub monitorem\ninteraktywnym,\n\ndokumentacje technologiczne,\n\nmateriały stosowane do wytwarzania elementów maszyn i urządzeń odlewniczych, oprzyrządowania odlewniczego\noraz form odlewniczych,\n\nprzyrządy pomiarowe do pomiarów bezpośrednich i pośrednich, wzorce miar, przyrządy do pomiarów wielkości\nnieelektrycznych,\n\nmodele części maszyn, modele połączeń części maszyn, modele urządzeń i układów przenoszenia napędów\noraz systemów smarowania elementów maszyn, modele maszyn i urządzeń transportu wewnętrznego,\n\npróbki materiałów konstrukcyjnych, dokumentację techniczną, instrukcje obsługi maszyn i urządzeń\nodlewniczych,\n\nmodele i schematy sprężarek, wentylatorów, pomp, części maszyn z różnymi postaciami zużycia,\nnarzędzia do obróbki ręcznej i maszynowej skrawaniem oraz narzędzia monterskie i sprzęt kontrolno - pomiarowy,\n\nkatalogi maszyn i urządzeń odlewniczych oraz materiałów eksploatacyjnych.\nPracownia techniki wytwarzania odlewów wyposażona w:\n\nmodele i makiety maszyn i urządzeń odlewniczych do przygotowywania materiałów i mas formierskich, wykonywania\nform i rdzeni, topienia metali, oczyszczania i wykończania odlewów, makiety form ciśnieniowych, kokil i form do\nodlewania odśrodkowego, modele urządzeń do przygotowania, dozowania materiałów wsadowych, urządzenia do\nkontroli procesu wytopu, modele maszyn i urządzeń do odlewania pod ciśnieniem, kokilowego oraz odśrodkowego,\nmateriały, modele oraz urządzenia stosowane wodlewaniu precyzyjnym, dokumentacje technologiczne, przyrządy\ndo kontroli wymiarów form i rdzeni, zestawy odlewów z wadami odlewniczymi, zestawy prób gatunków drewna,\ntworzyw sztucznych, materiałów ogniotrwałych, stopów odlewniczych, próbek materiałów i mas formierskich (jeden\nzestaw dla czterech uczniów), odlewnicze zestawy modelowe, narzędzia do ręcznego wykonywania form i rdzeni.\nPracownia mechanizacji i automatyzacji procesów wytwarzania odlewów wyposażona w:\n\nprzyrządy do pomiaru wartości elektrycznych, elementy obwodów elektrycznych, maszyny i aparaty elektryczne,\nosprzęt instalacji elektrycznych, elementy sterowania pneumatycznego i hydraulicznego maszyn i urządzeń, modele\nmanipulatorów i robotów przemysłowych, programy specjalistyczne z zakresu automatycznej regulacji procesów\nodlewniczych, kontroli jakości oraz sterowania procesami technologicznymi do wykorzystania w szkolnej pracowni\nkomputerowej.\nWarsztaty szkolne wyposażone w:\n\nstanowiska do obróbki ręcznej metali (jedno stanowisko dla jednego ucznia), wyposażone w: stół ślusarski\nz imadłem, zestaw narzędzi do obróbki ręcznej: trasowania, cięcia, piłowania, gięcia, prostowania, wiercenia,\ngwintowania, skrobania, nitowania, robót montażowych, elektronarzędzia, przyrządy pomiarowe, materiały, surowce\ni półfabrykaty do obróbki, przyrządy kontrolno-pomiarowe oraz narzędzia i przyrządy monterskie, przyrządy\ni urządzenia do kształtowania elementów metalowych metodą obróbki plastycznej na zimno,\n\nstanowiska do obróbki maszynowej materiałów (jedno stanowisko dla dwóch uczniów), wyposażone w obrabiarki\nkonwencjonalne: tokarkę uniwersalną, frezarkę narzędziową, wiertarkę, przyrządy i uchwyty obróbkowe, przyrządy\nkontrolno-pomiarowe.\n147\nPonadto szkoła zapewnia uczniowi dostęp do:\n\nstanowisk do spajania i cięcia metali, wyposażonych w przyrządy do spawania elektrycznego i gazowego, lutowania\noraz środki ochrony indywidualnej i zbiorowej,\n\nstanowisk do obróbki plastycznej metali, wyposażonych w urządzenia do obróbki plastycznej metali na gorąco i zimno,\nnarzędzia i przyrządy kowalskie, piec kowalski,\n\nstanowisk do przygotowania materiałów i mas formierskich, wyposażonych w zasobniki, urządzenia do rozdrabniania,\nprzesiewania i suszenia materiałów formierskich, wagę o zakresie ważenia do 100 kg, mieszarki do przygotowania\nmas formierskich i rdzeniowych,\n\nstanowisk do ręcznego wykonywania form i rdzeni, wyposażonych w stół, narzędzia do zagęszczania\nmasy, wykończania powierzchni wnęki formy oraz powierzchni rdzeni, urządzenia do suszenia rdzeni,\n\nstanowisk do mechanicznego wykonywania form i rdzeni, wyposażonych w maszyny formierskie i rdzeniarskie,\nnarzędzia i przyrządy formierskie,\n\nstanowisk do wykonywania form metodami specjalnymi, wyposażonych w stół, oprzyrządowanie do\nwykonywania form metodami specjalnymi, piece do wytapiania wosku oraz wypalania form,\n\nstanowisk do wybijania i oczyszczania odlewów, wyposażonych w: urządzenia i narzędzia do wybijania odlewów z form\noraz usuwania rdzeni, obcinania układów wlewowych, nadlewów i zalewek, urządzenia i narzędzia do oczyszczania\noraz wykończania odlewów,\n\nstanowisk do wykonywania odlewów w formach metalowych, wyposażonych w kokilarki, maszyny do\nodlewania pod ciśnieniem i urządzenia do odlewania odśrodkowego,\n\nstanowisk do przygotowania materiałów wsadowych i obsługi pieców odlewniczych, wyposażonych w urządzenia do\nrozdrabniania, ważenia i dozowania materiałów wsadowych, urządzenia, przyrządy i narzędzia do pomiaru\nparametrów pracy pieców odlewniczych, pobierania próbek ciekłego metalu, narzędzia do transportu ciekłego\nmetalu i zalewania form, piec odlewniczy, środki do zabezpieczania oraz naprawy łyżek i kadzi odlewniczych,\n\nstanowisk do pomiaru i kontroli jakości odlewów wyposażonych w stół traserski, wysokościomierze,\nsuwmiarki, mikromierze, sprawdziany do gwintów i otworów,\n\nstanowisk\nz\nurządzeniem\ndo\nobróbki\nerozyjnej\n(elektroerozyjnej\nlub\nstrumieniowo\nerozyjnej,\nlub ultradźwiękowej) a w szczególności do cięcia materiałów strumieniem wody,\n\nstanowisk do drukowania przestrzennego na drukarkach 3D, umożliwiające wykonywanie części\nw technologii drukowania 3D,\n\nstanowisk do obróbki wodno-ściernej lub hydro-ściernej (strumieniem wody) z wycinarką sterowaną\nnumerycznie (CNC).\nWyposażenie szkoły niezbędne do realizacji kształcenia w kwalifikacji\nMTL.04.\nOrganizacja\ni nadzorowanie procesu odlewniczego\nPracownia projektowania wyposażona w:\n\nstanowiska komputerowe dla uczniów (jedno stanowisko dla jednego ucznia), z pakietem programów biurowych\noraz oprogramowaniem do komputerowego wspomagania projektowania (Computer Aided Design), symulacyjne\nprogramy odlewnicze,\n\ndrukarki ze skanerem, plotery (jedno urządzenie dla siedmiu uczniów),\n\nnormy dotyczące rysunku technicznego oraz elementów znormalizowanych stosowanych w budowie\noprzyrządowania odlewniczego,\n\nprojektor multimedialny, ekran projekcyjny, tablicę szkolną białą suchościeralną, tablicę flipchart.\nPracownia budowy i eksploatacji maszyn i urządzeń wyposażona w:\n\nstanowiska rysunkowe (jedno stanowisko dla jednego ucznia), modele brył geometrycznych, części maszyn,\ndokumentację techniczną, modele połączeń rozłącznych i nierozłącznych części maszyn, normy dotyczące zasad\nwykonywania rysunku technicznego oraz elementów znormalizowanych stosowanych w budowie maszyn, modele\nurządzeń i układów przenoszenia napędów oraz systemów smarowania elementów maszyn, modele maszyn\ni urządzeń transportu wewnętrznego, dokumentację techniczną, instrukcje obsługi maszyn i urządzeń odlewniczych,\nmodele i schematy sprężarek, wentylatorów, pomp, części maszyn z różnymi postaciami zużycia, narzędzia do\nobróbki ręcznej i mechanicznej skrawaniem oraz narzędzia monterskie i sprzęt kontrolno-pomiarowy, katalogi\nmaszyn, urządzeń, materiałów eksploatacyjnych.\n148\nPracownia technik wytwarzania odlewów wyposażona w:\n\nmodele i makiety maszyn i urządzeń odlewniczych do przygotowywania materiałów i mas formierskich, wykonywania\nform i rdzeni, topienia metali, oczyszczania i wykończania odlewów, makiety form ciśnieniowych, kokil i form do\nodlewania odśrodkowego, modele urządzeń do przygotowania, dozowania materiałów wsadowych, urządzenia do\nkontroli procesu wytopu, modele maszyn i urządzeń do odlewania pod ciśnieniem, kokilowego oraz odśrodkowego,\nmateriały, modele oraz urządzenia stosowane w odlewaniu precyzyjnym, dokumentacje technologiczne, przyrządy\ndo kontroli wymiarów form i rdzeni, zestawy odlewów z wadami odlewniczymi,\n\nzestawy prób gatunków drewna, tworzyw sztucznych, materiałów ogniotrwałych, stopów odlewniczych, próbek\nmateriałów i mas formierskich (jeden zestaw dla czterech uczniów),\n\nodlewnicze zespoły modelowe, narzędzia do ręcznego wykonywania form i rdzeni.\nPracownia mechanizacji i automatyzacji procesów wytwarzania odlewów wyposażona w:\n\nprzyrządy do pomiaru wartości elektrycznych, elementy obwodów elektrycznych, maszyny i aparaty elektryczne,\nosprzęt instalacji elektrycznych, elementy sterowania pneumatycznego i hydraulicznego maszyn i urządzeń, modele\nmanipulatorów i robotów przemysłowych, programy specjalistyczne z zakresu automatycznej regulacji procesów\nodlewniczych, kontroli jakości oraz sterowania procesami technologicznymi do wykorzystania w szkolnej pracowni\nkomputerowej.\nWarsztaty szkolne wyposażone w:\n\nstanowiska do obróbki ręcznej metali oraz montażu i demontażu elementów maszyn (jedno stanowisko dla jednego\nucznia), wyposażone w stół ślusarski z imadłem, narzędzia do obróbki ręcznej, przyrządy kontrolno-pomiarowe oraz\nnarzędzia i przyrządy monterskie, wyposażenie do mycia elementów maszyn i urządzeń,\n\nstanowiska do obróbki mechanicznej skrawaniem (jedno stanowisko dla dwóch uczniów), wyposażone w tokarkę\nuniwersalną, frezarkę uniwersalną, szlifierkę do płaszczyzn, otworów i wałków, wiertarkę stołową, narzędzia\nskrawające, przyrządy i uchwyty obróbkowe, przyrządy pomiarowe.\nPonadto szkoła zapewnia uczniowi dostęp do:\n\nwyposażenia: uniwersalnej maszyny wytrzymałościowej, młota Charpy’ego, pieca elektrycznego komorowego\nz automatyczną regulacją i rejestracją temperatury, narzędzi do przygotowywania zgładów metalograficznych,\nmikroskopu metalograficznego, twardościomierzy, przyrządów do wykonywania pomiarów długości i kąta części\nmaszyn, przyrządów i aparatury do badania właściwości mas formierskich i rdzeniowych, aparatury do oznaczania\nzawartości węgla i siarki, defektoskopu, pirometru, termometru cieczowego i termoelektrycznego, przylgowego\ni zanurzeniowego, próbek do badań właściwości mechanicznych i technologicznych metali i ich stopów, próbek do\nbadań makroskopowych i mikroskopowych metali i ich stopów, narzędzi do przygotowywania zgładów\nmetalograficznych, atlasu struktur metalograficznych,\n\nstanowisk do obróbki plastycznej metali wyposażonych w: urządzenia i narzędzia do obróbki plastycznej,\n\nstanowisk do spawania metali wyposażonych w stół spawalniczy z imadłem oraz wyciągiem gazów, urządzenia\ndo spawania i cięcia gazowego, urządzenia do spawania elektrycznego elektrodą otuloną i w osłonie gazów, środki\nochrony indywidualnej i zbiorowej,\n\nstanowisk do przygotowania materiałów i mas formierskich, wyposażonych w zasobniki, urządzenia do rozdrabniania,\nprzesiewania i suszenia materiałów formierskich, wagę o zakresie ważenia do 100 kg, mieszarki do przygotowania\nmas formierskich i rdzeniowych,\n\nstanowisk do ręcznego wykonywania form i rdzeni, wyposażonych w stół, narzędzia do zagęszczania\nmasy, wykończania powierzchni wnęki formy oraz powierzchni rdzeni, urządzenia do suszenia rdzeni\n\nstanowisk do mechanicznego wykonywania form i rdzeni, wyposażonych w maszyny formierskie i rdzeniarskie,\nmasy formierskie i rdzeniowe, narzędzia i przyrządy formierskie oraz narzędzia pomocnicze,\n\nstanowisk do wykonywania form metodami specjalnymi, wyposażonych w stół, oprzyrządowanie do wykonywania\nform metodami specjalnymi, masy ceramiczne, piece do wytapiania wosku oraz wypalania form,\n\nstanowisk do wybijania i oczyszczania odlewów, wyposażonych w urządzenia i narzędzia do wybijania odlewów z form\noraz usuwania rdzeni, obcinania układów wlewowych, nadlewów i zalewek, urządzenia i narzędzia do oczyszczania i\nwykończania odlewów,\n\nstanowisk do wykonywania odlewów w formach metalowych, wyposażonych w kokilarki, maszyny do\nodlewania pod ciśnieniem i urządzenia do odlewania odśrodkowego,\n\nstanowisk do przygotowania materiałów wsadowych i obsługi pieców odlewniczych, wyposażonych w urządzenia do\nrozdrabniania, ważenia i dozowania materiałów wsadowych, urządzenia, przyrządy i narzędzia do pomiaru\nparametrów pracy pieców odlewniczych, pobierania próbek ciekłego metalu, narzędzia do transportu ciekłego\nmetalu i zalewania form, piec odlewniczy, środki do zabezpieczania oraz naprawy łyżek i kadzi odlewniczych,\nstanowiska powinny być wyposażone w instrukcje obsługi maszyn i urządzeń, dokumentacje techniczne maszyn\ni urządzeń odlewniczych, środki ochrony indywidualnej i zbiorowej.\n149\nMiejsce realizacji praktyk zawodowych: przedsiębiorstwa odlewnicze oraz inne podmioty stanowiące potencjalne\nmiejsce zatrudnienia absolwentów szkół prowadzących kształcenie w zawodzie.\nLiczba tygodni przeznaczonych na realizację praktyk zawodowych: 8 tygodni (280 godzin).\nMINIMALNA LICZBA GODZIN KSZTAŁCENIA ZAWODOWEGO DLA KWALIFIKACJI\nWYODRĘBNIONYCH W ZAWODZIE1)\nMTL.02. Eksploatacja maszyn i urządzeń odlewniczych:\nNazwa jednostki efektów kształcenia\nLiczba godzin\nMTL.02.1. Bezpieczeństwo i higiena pracy\n30\nMTL.02.2. Podstawy odlewnictwa\n90\nMTL.02.3. Eksploatacja maszyn i urządzeń do przygotowania mas formierskich\ni mas rdzeniowych\n180\nMTL.02.4. Wykonywanie form oraz użytkowanie maszyn i urządzeń do\nwykonywania odlewów w formach jednorazowych, trwałych i półtrwałych\n260\nMTL.02.5. Eksploatacja maszyn i urządzeń do wybijania, oczyszczania i\nwykończania odlewów\n120\nMTL.02.6. Eksploatacja pieców odlewniczych oraz maszyn i urządzeń do\nprzygotowania wsadu\n120\nMTL.02.7. Język obcy zawodowy\n30\nRazem\n830\nMTL.02.8. Kompetencje personalne i społeczne2)\nMTL.04. Organizacja i nadzorowanie procesu odlewniczego\nNazwa jednostki efektów kształcenia\nLiczba godzin\nMTL.04.1. Bezpieczeństwo i higiena pracy\n30\nMTL.04.2. Podstawy odlewnictwa3)\n903)\nMTL.04.3. Prowadzenie procesu odlewniczego\n90\nMTL.04.4. Przygotowywanie dokumentacji technologicznej\ni konstrukcyjnej procesów wytwarzania odlewów\n120\nMTL.04.5. Kontrola jakości procesów odlewniczych\n120\nMTL.04.6. Język obcy zawodowy\n30\nRazem\n390+903)\nMTL.04.7. Kompetencje personalne i społeczne2)\nMTL.04.8. Organizacja pracy małych zespołów4)\n1)W szkole liczbę godzin kształcenia zawodowego należy dostosować do wymiaru godzin określonego w przepisach\nw sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół, przewidzianego dla kształcenia zawodowego w danym\ntypie szkoły, zachowując minimalną liczbę godzin wskazanych w tabeli dla efektów kształcenia właściwych\ndla kwalifikacji wyodrębnionej w zawodzie.\n2) Nauczyciele wszystkich obowiązkowych zajęć edukacyjnych z zakresu kształcenia zawodowego powinni stwarzać\nuczniom warunki do nabywania kompetencji personalnych i społecznych.\n3) Wskazana jednostka efektów kształcenia nie jest powtarzana w przypadku, gdy kształcenie zawodowe odbywa się\nw szkole prowadzącej kształcenie w tym zawodzie.\n4) Nauczyciele wszystkich obowiązkowych zajęć edukacyjnych z zakresu kształcenia zawodowego powinni stwarzać\nuczniom warunki do nabywania umiejętności w zakresie organizacji pracy małych zespołów.\nC. ZAŁĄCZNIKI\nZAŁĄCZNIK 1.\nWykaz wybranych aktów prawnych\nZAŁĄCZNIK 2.\nInformacja o sposobie organizacji i przeprowadzania egzaminu zawodowego\nZAŁĄCZNIK 3.\nWzór deklaracji przystąpienia do egzaminu zawodowego dla ucznia/słuchacza/absolwenta\nZAŁĄCZNIK 3a.\nWzór deklaracji dla absolwenta, którego szkoła została zlikwidowana oraz dla osoby, która ukończyła\nKKZ - w przypadku likwidacji podmiotu prowadzącego ten KKZ\nZAŁĄCZNIK 3b.\nWzór deklaracji dla osoby, która ukończyła KKZ oraz dla osoby uczestniczącej w kwalifikacyjnym\nkursie zawodowym, który kończy się nie później niż na 6 tygodni przed pierwszym dniem terminu\ngłównego egzaminu zawodowego\nZAŁĄCZNIK 3c.\nWzór deklaracji dla osoby przystępującej do egzaminu eksternistycznego zawodowego, osoby\ndorosłej - uczestnika przygotowania zawodowego dorosłych\nZAŁĄCZNIK 3d.\nWzór deklaracji dla ucznia posiadającego orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego wydane\nze względu na niepełnosprawność, kształcącego się w zawodzie, dla którego przewidziano zawód\no charakterze pomocniczym\nZAŁĄCZNIK 4.\nWzór wniosku o wgląd do pracy egzaminacyjnej egzaminu zawodowego\nZAŁĄCZNIK 5.\nWzór wniosku zdającego o wgląd do dokumentacji stanowiącej podstawę wszczęcia unieważnienia\negzaminu zawodowego\nZAŁĄCZNIK 6.\nWzór wniosku o weryfikację sumy punktów egzaminu zawodowego\nZAŁĄCZNIK 7.\nWzór wniosku o dopuszczenie do egzaminu eksternistycznego zawodowego\nZAŁĄCZNIK 7a.\nWzór wniosku o dopuszczenie do egzaminu zawodowego (uczestnik przygotowania zawodowego\ndorosłych)\nZAŁĄCZNIK 8.\nWzór wniosku o przystąpienie do egzaminu zawodowego w terminie dodatkowym\nZAŁĄCZNIK 9.\nWykaz Okręgowych Komisji Egzaminacyjnych\nZAŁĄCZNIK 10.\nWykaz zawodów, w zakresie których nie przeprowadza się egzaminu\neksternistycznego\nzawodowego\nZAŁĄCZNIK 1. Wykaz wybranych aktów prawnych\n\nustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe ( t.j. Dz. U. z 2020 poz. 910)\n\nustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo oświatowe (Dz.U. z 2017 r. poz. 60, z późn. zm.)\n\nustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1327)\n\nustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2215)\n\nustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1482)\n\nustawa z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1781)\n\nrozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych\nw związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy\n95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. U. poz. 730)\n\nrozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 28 sierpnia 2019 r. w sprawie szczegółowych warunków i sposobu\nprzeprowadzania egzaminu zawodowego oraz egzaminu potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie (Dz. U. poz. 1707)\n\nrozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 lutego 2019 r. w sprawie ogólnych celów i zadań kształcenia\nw zawodach szkolnictwa branżowego oraz klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego (Dz.U. poz. 316, z późn. zm.)\n\nrozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 16 maja 2019 r. w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach\nszkolnictwa branżowego oraz dodatkowych umiejętności zawodowych w zakresie wybranych zawodów szkolnictwa branżowego\n(Dz.U poz. 991, z późn. zm. )\n\nrozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 27 sierpnia 2019 r. w sprawie świadectw, dyplomów państwowych i innych\ndruków szkolnych (Dz. U. poz. 1700, z późn. zm.)\n\nustawa z dnia 22 grudnia 2015 r. o Zintegrowanym Systemie Kwalifikacji (Dz. U. z 2020 r. poz. 226)\n\nrozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21 kwietnia 2009 r. w sprawie ramowego programu szkolenia kandydatów\nna egzaminatorów, sposobu prowadzenia ewidencji egzaminatorów oraz trybu wpisywania i skreślania egzaminatorów\nz ewidencji (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 1305 z późn. zm.)\n\nrozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 19 marca 2019 r. w sprawie kształcenia ustawicznego w formach\npozaszkolnych (Dz.U. poz. 652)\n\nrozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 sierpnia 2019 r. w sprawie egzaminów eksternistycznych (Dz. U. poz.\n1717)\n\nrozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia,\nwychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych,\nniedostosowanych społecznie\ni zagrożonych\nniedostosowaniem społecznym (Dz. U. poz.1578, z późn. zm.)\n\nrozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny\nw publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach (Dz. U. z 2003 r. Nr 6, poz. 69, z późn. zm.)\n\nrozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów\nbezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. z 2003 r. Nr 169, poz. 1650, z późn. zm.)\n\nrozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 kwietnia 2014 r. w sprawie przygotowania zawodowego dorosłych\n(Dz. U. poz. 497)\n\nrozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 lutego 2019 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu (Dz. U. poz.\n391)\n\nrozporządzenie Rady Ministrów z 13 sierpnia 2019 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich\nwynagradzania (Dz. U. poz. 1636)\n\nrozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 sierpnia 2019 r. w sprawie warunków, jakie musi spełnić osoba\nubiegająca się o uzyskanie dyplomu zawodowego albo dyplomu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe (Dz. U. poz. 1731,\nz późn. zm.)\n\nustawa z dnia 9 listopada 2000 r. o utworzeniu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości (Dz. U. z 2019 r. poz. 310).\nZAŁĄCZNIK 2. Informacja o sposobie organizacji i przeprowadzania egzaminu zawodowego\nZgodnie z §15 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 28 sierpnia 2019 r. w sprawie szczegółowych warunków\ni sposobu przeprowadzania egzaminu zawodowego oraz egzaminu potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie informacja\ndotycząca sposobu organizacji i przeprowadzania egzaminu zawodowego jest ogłaszana nie później niż 20 sierpnia roku\nszkolnego poprzedzającego rok szkolny, w którym jest przeprowadzany egzamin zawodowy i publikowana na stronie internetowej\nCentralnej Komisji Egzaminacyjnej www.cke.gov.pl\nZAŁĄCZNIK 3. Wzór deklaracji przystąpienia do egzaminu zawodowego dla ucznia/ słuchacza/ absolwenta\nUwaga: deklaracja dotyczy egzaminu w jednej kwalifikacji, osoba przystępująca do egzaminu w więcej niż jednej kwalifikacji wypełnia deklarację dla każdej\nkwalifikacji osobno\njestem  uczniem  słuchaczem  absolwentem\nDane osobowe ucznia/słuchacza/absolwenta (wypełnić drukowanymi literami):\nNazwisko:\nImię (imiona):\nData urodzenia:\nd\nd\nm\nm\nr\nr\nr\nr\nNumer PESEL:\nw przypadku braku numeru PESEL - seria i numer paszportu lub innego dokumentu potwierdzającego tożsamość\nAdres korespondencyjny (wypełnić drukowanymi literami):\nmiejscowość:\nulica i numer domu:\nkod pocztowy i poczta:\nnr telefonu:\nAdres poczty elektronicznej\nDeklaruję przystąpienie do egzaminu zawodowego w terminie głównym*\n* w sesji Zima (deklarację składa się do 15 września 20… r.)\n w sesji Lato (deklarację składa się do 7 lutego 20… r.)\nw kwalifikacji\nsymbol kwalifikacji zgodny\nz podstawą programową\nszkolnictwa zbranżowego\nnazwa kwalifikacji\nwyodrębnionej w zawodzie\nsymbol cyfrowy zawodu\nnazwa zawodu\nDo egzaminu będę przystępować*\n po raz pierwszy\n po raz kolejny w części pisemnej\n po raz kolejny w części praktycznej\nUbiegam się o dostosowanie warunków egzaminu*\nTAK /\nNIE\nDo deklaracji dołączam*:\n Orzeczenie/opinię publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej (w przypadku występowania dysfunkcji)\n Zaświadczenie o stanie zdrowia wydane przez lekarza* (w przypadku choroby lub niesprawności czasowej)\n Świadectwo ukończenia szkoły\n*właściwe zaznaczyć\nczytelny podpis\nPotwierdzam przyjęcie deklaracji\nPieczęć szkoły\ndata, czytelny podpis osoby przyjmującej\nmiejscowość, data\nd\nd\nm\nm\nr\nr\nr\nr\n\nObowiązek informacyjny wynikający z art. 13 i 14 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony\nosób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE,\nw zakresie przeprowadzania egzaminu zawodowego, zgodnie z przepisami ustawy o systemie oświaty oraz aktami wykonawczymi wydanymi na jej podstawie,\nzostał spełniony poprzez zamieszczenie klauzuli informacyjnej na stronie internetowej właściwej okręgowej komisji egzaminacyjnej.\nZAŁĄCZNIK 3a. Wzór deklaracji dla absolwenta, którego szkoła została zlikwidowana oraz osoby, która\nukończyła KKZ w przypadku likwidacji podmiotu prowadzącego ten KKZ\nUwaga: deklaracja dotyczy egzaminu w jednej kwalifikacji, osoba przystępująca do egzaminu w więcej niż jednej kwalifikacji wypełnia deklarację dla każdej\nkwalifikacji osobno\n Jestem absolwentem/ absolwentką* szkoły, która została zlikwidowana\nnazwa i adres szkoły:\n Ukończyłem/ukończyłam* kwalifikacyjny kurs zawodowy, który był prowadzony przez podmiot zlikwidowany\nmiesiąc i rok ukończenia kwalifikacyjnego kursu zawodowego:\nprwadzonego przez\nmiejscowość, data\nd\nd\nm\nm\nr\nr\nr\nr\nDane osobowe absolwenta/ osoby, która ukończyła KKZ (wypełnić drukowanymi literami):\nNazwisko:\nImię (imiona):\nData urodzenia:\nd\nd\nm\nm\nr\nr\nr\nr\nNumer PESEL:\nw przypadku braku numeru PESEL - seria i numer paszportu lub innego dokumentu potwierdzającego tożsamość\nAdres korespondencyjny (wypełnić drukowanymi literami):\nmiejscowość:\nulica i numer domu:\nkod pocztowy i poczta:\nnr telefonu:\nAdres poczty elektronicznej\nDeklaruję przystąpienie do egzaminu zawodowego w terminie głównym*\n w sesji Zima (deklarację składa się do 15 września 20… r.)\n w sesji Lato (deklarację składa się do 7 lutego 20… r.)\nw kwalifikacji\nsymbol kwalifikacji zgodny\nz podstawą programową\nszkolnictwa branżowego\nnazwa kwalifikacji\nwyodrębnionej w zawodzie\nsymbol cyfrowy zawodu\nnazwa zawodu\nDo egzaminu będę przystępować*\n po raz pierwszy\n po raz kolejny w części pisemnej\n po raz kolejny w części praktycznej\nUbiegam się o dostosowanie warunków egzaminu*\nTAK /\nNIE\nDo deklaracji dołączam*:\n Świadectwo ukończenia szkoły\n Zaświadczenie o ukończeniu KKZ\n Orzeczenie/opinię publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej (w przypadku występowania dysfunkcji)\n Zaświadczenie o stanie zdrowia wydane przez lekarza* (w przypadku występowania dysfunkcji lub w przypadku choroby lub\nniesprawności czasowej)\n*właściwe zaznaczyć\nczytelny podpis\nPotwierdzam przyjęcie deklaracji\nPieczęć oke\ndata, czytelny podpis osoby przyjmującej\n\nObowiązek informacyjny wynikający z art. 13 i 14 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony\nosób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE,\nw zakresie przeprowadzania egzaminu zawodowego, zgodnie z przepisami ustawy o systemie oświaty oraz aktami wykonawczymi wydanymi na jej podstawie,\nzostał spełniony poprzez zamieszczenie klauzuli informacyjnej na stronie internetowej właściwej okręgowej komisji egzaminacyjnej.\nZAŁĄCZNIK 3b. Wzór deklaracji dla osoby, która ukończyła KKZ oraz dla osoby uczestniczącej\nw kwalifikacyjnym kursie zawodowym, który kończy się nie później niż na 6 tygodni przed\npierwszym dniem terminu głównego egzaminu zawodowego\nUwaga: deklaracja dotyczy egzaminu w jednej kwalifikacji, osoba przystępująca do egzaminu w więcej niż jednej kwalifikacji wypełnia deklarację dla każdej\nkwalifikacji osobno\nmiejscowość, data\nd\nd\nm\nm\nr\nr\nr\nr\n ukończyłem KKZ, (miesiąc i rok ukończenia) *\n jestem uczestnikiem KKZ, termin ukończenia kursu wyznaczono na dzień*\nNazwa i adres organizatora KKZ\nDane osobowe osoby składającej deklarację (wypełnić drukowanymi literami):\nNazwisko:\nImię (imiona):\nData urodzenia:\nd\nd\nm\nm\nr\nr\nr\nr\nNumer PESEL:\nw przypadku braku numeru PESEL - seria i numer paszportu lub innego dokumentu potwierdzającego tożsamość\nAdres korespondencyjny (wypełnić drukowanymi literami):\nmiejscowość:\nulica i numer domu:\nkod pocztowy i poczta:\nnr telefonu:\nAdres poczty elektronicznej\nDeklaruję przystąpienie do egzaminu zawodowego w terminie głównym*\n w sesji Zima (deklarację składa się do 15 września r.)\n w sesji Lato (deklarację składa się do 7 lutego r.)\nw kwalifikacji\nsymbol kwalifikacji zgodny\nz podstawą programową\nszkolnictwa branżowego\nnazwa kwalifikacji\nwyodrębnionej w zawodzie\nsymbol cyfrowy zawodu\nnazwa zawodu\nDo egzaminu będę przystępować*\n po raz pierwszy\n po raz kolejny w części pisemnej\n po raz kolejny w części praktycznej\n Mam zdany egzamin zawodowy z następującej kwalifiakcji wyodrębnionej w tym zawodzie:\nsymbol kwalifikacji zgodny\nz podstawą programową\nnazwa kwalifikacji\nUbiegam się o dostosowanie warunków egzaminu*\nTAK /\nNIE\nDo deklaracji dołączam*:\n Certyfikat kwalifikacji zawodowej uzuskany po zdaniu egzaminu zawodowego w zakresie kwalifikacji wyodrębnionej w tym\nzawodzie\n Zaświadczenie o ukończeniu KKZ\n Zaświadczenie potwierdzające występowanie dysfunkcji wydane przez lekarza\n Zaświadczenie o stanie zdrowia wydane przez lekarza* (w przypadku choroby lub niesprawności czasowej)\n*właściwe zaznaczyć\nczytelny podpis\nPotwierdzam przyjęcie deklaracji\nPieczęć podmiotu prowadzącego KKZ\ndata, czytelny podpis osoby przyjmującej\n\nObowiązek informacyjny wynikający z art. 13 i 14 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony\nosób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE,\nw zakresie przeprowadzania egzaminu zawodowego, zgodnie z przepisami ustawy o systemie oświaty oraz aktami wykonawczymi wydanymi na jej podstawie,\nzostał spełniony poprzez zamieszczenie klauzuli informacyjnej na stronie internetowej właściwej okręgowej komisji egzaminacyjnej.\nZAŁĄCZNIK 3c. Wzór deklaracja dla osoby, przystępującej do egzaminu eksternistycznego zawodowego oraz osoby\ndorosłej - uczestnika przygotowania zawodowego dorosłych\n Jestem osobą dorosłą, która jest uczestnikiem  praktycznej nauki zawodu dorosłych*/  przyuczenia do pracy dorosłych*\n Jestem osobą dorosłą, która co najmniej dwa lata kształciła się lub pracowała w zawodzie, w którym wyodrębniono kwalifikację,\nktórą chcę potwierdzić*\n Posiadam świadectwo/inny dokument wydane za granicą* potwierdzające wykształcenie średnie/wykształcenie zasadnicze\nzawodowe/ uznane za równorzędne świadectwu szkoły ponadgimnazjalnej/ /ponadpodstawowej w drodze nostryfikacji\nmiejscowość, data\nd\nd\nm m r\nr\nr\nr\nDane osobowe (wypełnić drukowanymi literami):\nNazwisko:\nImię (imiona):\nData urodzenia:\nd\nd\nm\nm\nr\nr\nr\nr\nNumer PESEL:\nw przypadku braku numeru PESEL - seria i numer paszportu lub innego dokumentu potwierdzającego tożsamość\nAdres korespondencyjny (wypełnić drukowanymi literami):\nmiejscowość:\nulica i numer domu:\nkod pocztowy i poczta:\nnr telefonu z kierunkowym:\nadres poczty elektronicznej\nDeklaruję przystąpienie do egzaminu zawodowego w terminie głównym*\n w sesji Zima (deklarację składa się do 15 września 20 r.)\n w sesji Lato (deklarację składa się do 7 lutego 20 r.)\nw kwalifikacji\nsymbol kwalifikacji zgodny\nz podstawą programową\nszkolnictwa branżowego\nnazwa kwalifikacji\nwyodrębnionej w zawodzie\nsymbol cyfrowy zawodu\nnazwa zawodu\nDo egzaminu będę przystępować*\n po raz pierwszy\n po raz kolejny w części pisemnej\n po raz kolejny w części praktycznej\n Mam zdany egzamin zawodowy z następującej kwalifiakcji wyodrębnionej w tym zawodzie:\nsymbol kwalifikacji zgodny\nz podstawą programową\nnazwa kwalifikacji\nUbiegam się o dostosowanie warunków egzaminu*\nTAK /\nNIE\nDo deklaracji dołączam*:\n Certyfikat kwalifikacji zawodowej uzuskany po zdaniu egzaminu zawodowego w zakresie kwalifikacji wyodrębnionej w tym zawodzie\n Zaświadczenie potwierdzające występowanie dysfunkcji wydane przez lekarza\n Zaświadczenie o stanie zdrowia wydane przez lekarza* (w przypadku choroby lub niesprawności czasowej)\n*właściwe zaznaczyć\nczytelny podpis\nPotwierdzam przyjęcie deklaracji\nPieczęć oke\ndata, czytelny podpis osoby przyjmującej\n\nObowiązek informacyjny wynikający z art. 13 i 14 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony\nosób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE,\nw zakresie przeprowadzania egzaminu zawodowego, zgodnie z przepisami ustawy o systemie oświaty oraz aktami wykonawczymi wydanymi na jej podstawie,\nzostał spełniony poprzez zamieszczenie klauzuli informacyjnej na stronie internetowej właściwej okręgowej komisji egzaminacyjnej.\nZAŁĄCZNIK 3d. Wzór deklaracji dla ucznia posiadającego orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego wydane\nze względu na niepełnosprawność, kształcącego się w zawodzie, dla którego przewidziano\nzawód o charakterze pomocniczym\nUwaga: deklaracja dotyczy egzaminu w jednej kwalifikacji, osoba przystępująca do egzaminu w więcej niż jednej kwalifikacji wypełnia deklarację dla każdej\nkwalifikacji osobno\nmiejscowość, data\nd\nd\nm\nm\nr\nr\nr\nr\nDane osobowe ucznia (wypełnić drukowanymi literami):\nNazwisko:\nImię (imiona):\nData urodzenia:\nd\nd\nm\nm\nr\nr\nr\nr\nNumer PESEL:\nw przypadku braku numeru PESEL - seria i numer paszportu lub innego dokumentu potwierdzającego tożsamość\nAdres korespondencyjny (wypełnić drukowanymi literami):\nmiejscowość:\nulica i numer domu:\nkod pocztowy i poczta:\nnr telefonu:\nAdres poczty elektronicznej\nDeklaruję przystąpienie do egzaminu zawodowego w terminie głównym*\n w sesji Zima (deklarację składa się do 15 września 20 r.)\n w sesji Lato (deklarację składa się do 7 lutego 20 r.)\n w kwalifikacji wyodrębnionej w zawodzie, w którym się kształcę*\nsymbol kwalifikacji zgodny\nz podstawą programową\nszkolnictwa branżowego\nnazwa kwalifikacji\nsymbol cyfrowy zawodu\nnazwa zawodu\n w kwalifikacji wyodrębnionej w zawodzie o charakterze pomocniczym przewidzianym dla zawodu, w którym\nsię kształcę*\nsymbol kwalifikacji zgodny\nz podstawą programową\nszkolnictwa branżowego\nnazwa kwalifikacji\nsymbol cyfrowy zawodu\nnazwa zawodu\nDo egzaminu będę przystępować*\n po raz pierwszy\n po raz kolejny w części pisemnej\n po raz kolejny w części praktycznej\nUbiegam się o dostosowanie warunków egzaminu*\nTAK /\nNIE\nDo deklaracji dołączam*:\n Orzeczenie/opinię publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej (w przypadku występowania dysfunkcji)\n Zaświadczenie o stanie zdrowia wydane przez lekarza* (w przypadku choroby lub niesprawności czasowej)\n*właściwe zaznaczyć\nczytelny podpis\n\nObowiązek informacyjny wynikający z art. 13 i 14 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony\nosób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE,\nw zakresie przeprowadzania egzaminu zawodowego, zgodnie z przepisami ustawy o systemie oświaty oraz aktami wykonawczymi wydanymi na jej podstawie,\nzostał spełniony poprzez zamieszczenie klauzuli informacyjnej na stronie internetowej właściwej okręgowej komisji egzaminacyjnej.\nZAŁĄCZNIK 4. Wzór wniosku o wgląd do pracy egzaminacyjnej egzaminu zawodowego\nmiejscowość\ndata\nimię i nazwisko wnioskującego\nadres wnioskującego do korespondencji: kod pocztowy, miejscowość, ul. numer domu\nnr telefonu wnioskującego\nadres poczty elektronicznej\nDyrektor Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej\nw/we\nWNIOSEK O WGLĄD DO PRACY EGZAMINACYJNEJ*\nEGZAMINU ZAWODOWEGO\nNa podstawie art. 44zzzt ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1327)\nskładam wniosek o wgląd do pracy egzaminacyjnej*\nimię i nazwisko zdającego:\nnumer PESEL\nsymbol kwalifikacji zgodny z\npodstawą programową\nnazwa kwalifikacji\nprzeprowadzanego w terminie\nDotyczy części\negzaminu\npisemnej\npraktycznej\nZaznaczyć część egzaminu stawiając „X”\nUprzejmie proszę o wyznaczenie terminu i miejsca dokonania wglądu.\npodpis zdającego lub rodziców niepełnoletniego zdającego\n* Praca egzaminacyjna obejmuje:\n zadania i odpowiedzi zdającego zapisane i zarchiwizowane po części pisemnej w elektronicznym systemie\nprzeprowadzania egzaminu zawodowego\n kartę oceny z części praktycznej oraz dokumentację, gdy jest to rezultat wykonania zadania na części praktycznej\negzaminu\n\nObowiązek informacyjny wynikający z art. 13 i 14 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony\nosób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE,\nw zakresie przeprowadzania egzaminu zawodowego, zgodnie z przepisami ustawy o systemie oświaty oraz aktami wykonawczymi wydanymi na jej podstawie,\nzostał spełniony poprzez zamieszczenie klauzuli informacyjnej na stronie internetowej właściwej okręgowej komisji egzaminacyjnej.\nZAŁĄCZNIK 5. Wzór wniosku zdającego o wgląd do dokumentacji stanowiącej podstawę wszczęcia\nunieważnienia egzaminu zawodowego\nCZĘŚĆ A. Wypełnia zdający\nmiejscowość\ndata\nimię i nazwisko zdającego\nnumer PESEL\nadres zdającego do korespondencji (miejscowość, ulica, kod pocztowy, poczta))\nnumer telefonu zdającego\ne-mail zdającego\nDyrektor\nOkręgowej Komisji Egzaminacyjnej w/we\nWNIOSEK ZDAJĄCEGO O WGLĄD DO DOKUMENTACJI STANOWIĄCEJ PODSTAWĘ WSZCZĘCIA\nUNIEWAŻNIANIA/UNIEWAŻNIENIA EGZAMINU\nW związku z uzyskaną informacją o zamiarze unieważnienia / unieważnieniu* egzaminu zawodowego w części praktycznej\negzaminu w zakresie kwalifikacji\n(symbol\ni nazwa\nkwalifikacji)\nna podstawie art. 44zzzq ust. 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1327) składam wniosek\no wgląd do dokumentacji, na podstawie której dyrektor okręgowej komisji egzaminacyjnej zamierza unieważnić wskazaną wyżej\nczęść egzaminu zawodowego, oraz o możliwość złożenia wyjaśnień w tej sprawie.\nUprzejmie proszę o wyznaczenie terminu i miejsca dokonania wglądu.\npodpis zdającego\nCZĘŚĆ B. Wypełnia dyrektor okręgowej komisji egzaminacyjnej\nW odpowiedzi na powyższy wniosek uprzejmie informuję, że - zgodnie z art. 44 zzzq ust. 4 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o\nsystemie oświaty (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1327 ) - wyznaczam poniższy termin dokonania wglądu do dokumentacji, na podstawie\nktórej zamierzam unieważnić egzamin zawodowy w części praktycznej w zakresie wskazanej wyżej kwalifikacji ww. zdającego,\ni złożenia wyjaśnień w przedmiotowej sprawie:\nData\ngodzina\nmiejsce wglądu\npodpis dyrektora okręgowej komisji egzaminacyjnej\n\nObowiązek informacyjny wynikający z art. 13 i 14 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony\nosób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE,\nw zakresie przeprowadzania egzaminu zawodowego, zgodnie z przepisami ustawy o systemie oświaty oraz aktami wykonawczymi wydanymi na jej podstawie,\nzostał spełniony poprzez zamieszczenie klauzuli informacyjnej na stronie internetowej właściwej okręgowej komisji egzaminacyjnej.\nZAŁĄCZNIK 6. Wzór wniosku o weryfikację sumy punktów egzaminu zawodowego\nmiejscowość\ndata\nimię i nazwisko wnioskującego\nadres wnioskującego do korespondencji:\nkod pocztowy, miejscowość, ulica, numer domu/ mieszkania\nnr telefonu wnioskującego\nadres poczty elektronicznej\nDyrektor Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej\nw/we\nWNIOSEK O WERYFIKACJĘ SUMY PUNKTÓW\nEGZAMINU ZAWODOWEGO\nNa podstawie art. 44zzzt ust. 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1327) składam\nwniosek o weryfikację sumy punktów.\nimię i nazwisko zdającego:\nnumer PESEL\nsymbol kwalifikacji zgodny\nz podstawą programową\nnazwa kwalifikacji\nPo wglądzie przeprowadzanym w dniu\nDotyczy części\negzaminu *\npisemnej\npraktycznej\n* Zaznaczyć część egzaminu, stawiając „X”\n\nObowiązek informacyjny wynikający z art. 13 i 14 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony\nosób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE,\nw zakresie przeprowadzania egzaminu zawodowego, zgodnie z przepisami ustawy o systemie oświaty oraz aktami wykonawczymi wydanymi na jej podstawie,\nzostał spełniony poprzez zamieszczenie klauzuli informacyjnej na stronie internetowej właściwej okręgowej komisji egzaminacyjnej.\nWniosek o weryfikację dotyczy części pisemnej/praktycznej* w zakresie:\nNr zadania/rezultatu*\nuzasadnienie\n*niepotrzebne skreślić\npodpis zdającego lub rodziców niepełnoletniego zdającego\n\nObowiązek informacyjny wynikający z art. 13 i 14 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony\nosób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE,\nw zakresie przeprowadzania egzaminu zawodowego, zgodnie z przepisami ustawy o systemie oświaty oraz aktami wykonawczymi wydanymi na jej podstawie,\nzostał spełniony poprzez zamieszczenie klauzuli informacyjnej na stronie internetowej właściwej okręgowej komisji egzaminacyjnej.\nZAŁĄCZNIK 7. Wzór wniosku o dopuszczenie do egzaminu eksternistycznego zawodowego\nWNIOSEK O DOPUSZCZENIE\nDO EGZAMINU EKSTERNISTYCZNEGO ZAWODOWEGO\nDane osobowe (wypełnić drukowanymi literami):\nNazwisko:\nImię (imiona):\nNumer PESEL:\nw przypadku braku numeru PESEL - seria i numer paszportu lub innego dokumentu potwierdzającego tożsamość\nProszę o dopuszczenie do egzaminu eksternistycznego zawodowego\nsymbol cyfrowy zawodu\nnazwa zawodu\nsymbol kwalifikacji zgodne z\npodstawą programową\nnazwa kwalifikacji\nDo egzaminu chcę przystąpić*\n po raz pierwszy\n po raz kolejny w części pisemnej\n po raz kolejny w części praktycznej\nDo wniosku dołączam:\n1. świadectwo ukończenia  gimnazjum*/  ośmioletniej szkoły podstawowej*/  innej szkoły*\n2. dokumenty potwierdzające co najmniej dwa lata kształcenia lub pracy w zawodzie, w którym wyodrębniono\nkwalifikację w zakresie której zamierzam zdawać egzamin:\n1)\n2)\n3)\n4)\n3.  zaświadczenie lekarskie o występowaniu dysfunkcji */  zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia*\n4.  deklarację przystąpienia do egzaminu\n5.  wniosek o zwolnienie z całości lub części opłaty i dokumenty potwierdzające wysokość dochodów*.\nmiejscowość, data d\nd\nm\nm\nr\nr\nr\nr\n*właściwe zaznaczyć\nCzytelny podpis\n\nObowiązek informacyjny wynikający z art. 13 i 14 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony\nosób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE,\nw zakresie przeprowadzania egzaminu zawodowego, zgodnie z przepisami ustawy o systemie oświaty oraz aktami wykonawczymi wydanymi na jej podstawie,\nzostał spełniony poprzez zamieszczenie klauzuli informacyjnej na stronie internetowej właściwej okręgowej komisji egzaminacyjnej.\nZAŁĄCZNIK 7a. Wzór wniosku o dopuszczenie do egzaminu zawodowego (uczestnik przygotowania\nzawodowego dorosłych)\nWNIOSEK O DOPUSZCZENIE\nDO EGZAMINU ZAWODOWEGO\n(UCZESTNIK PRZYGOTOWANIA ZAWODOWEGO DOROSŁYCH)\nDane osobowe (wypełnić drukowanymi literami):\nNazwisko:\nImię (imiona):\nNumer PESEL:\nw przypadku braku numeru PESEL - seria i numer paszportu lub innego dokumentu potwierdzającego tożsamość\nProszę o dopuszczenie do egzaminu zawodowego\nsymbol cyfrowy zawodu\nnazwa zawodu\nsymbol kwalifikacji zgodne z\npodstawą programową\nnazwa kwalifikacji\nDo egzaminu chcę przystąpić*\n po raz pierwszy\n po raz kolejny w części pisemnej\n po raz kolejny w części praktycznej\nJestem osobą dorosłą, która jest uczestnikiem:\n praktycznej nauki zawodu dorosłych*\n przyuczenia do pracy dorosłych*\nTermin zakończenia przygotowania zawodowego został wyznaczony na\nZaświadczenie o ukończeniu przygotowania zawodowego przedłożę niezwłocznie po jego otrzymaniu.\nDo wniosku dołączam:\n1. deklarację przystąpienia do egzaminu zawodowego\n2.  zaświadczenie lekarskie o występowaniu dysfunkcji */  zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia*\n*właściwe zaznaczyć\nczytelny podpis\nmiejscowość, data d\nd\nm\nm\nr\nr\nr\nr\n\nObowiązek informacyjny wynikający z art. 13 i 14 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony\nosób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE,\nw zakresie przeprowadzania egzaminu zawodowego, zgodnie z przepisami ustawy o systemie oświaty oraz aktami wykonawczymi wydanymi na jej podstawie,\nzostał spełniony poprzez zamieszczenie klauzuli informacyjnej na stronie internetowej właściwej okręgowej komisji egzaminacyjnej.\nZAŁĄCZNIK 8. Wzór wniosku o przystąpienie do egzaminu zawodowego w terminie dodatkowym\nmiejscowość\ndata\nimię i nazwisko zdającego\nPESEL zdającego\nWNIOSEK ZDAJĄCEGO / RODZICA NIEPEŁNOLETNIEGO ZDAJĄCEGO\nO PRZYSTĄPIENIE DO EGZAMINU ZAWODOWEGO W TERMINIE DODATKOWYM1\nNa podstawie art. 44zzzga ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1327),\nw związku z nieobecnością na egzaminie zawodowym przeprowadzanym w zakresie kwalifikacji2\nsymbol kwalifikacji zgodny\nz podstawą programową\nszkolnictwa branżowego\nnazwa kwalifikacji\nw dniu 2020 r., proszę o wyrażenie zgody na przystąpienie do egzaminu zawodowego\nw części  pisemnej*,  praktycznej*\nw terminie dodatkowym.\nUzasadnienie:\nZałączniki dokumentujące zasadność wniosku3:\n1.\n2.\npodpis zdającego lub rodzica niepełnoletniego\nzdającego\nUwagi dyrektora szkoły (w tym dotyczące dostosowania warunków lub formy przeprowadzania egzaminu) oraz\nwskzanie miejsca egzaminu dla zdajacego 4:\ndata przesłania wniosku do OKE\npodpis i pieczęć dyrektora szkoły\nidentyfikator szkoły\n1 Do egzaminu zawodowego w terminie dodatkowym ma prawo przystąpić zdający, któremu szczególny przypadek losowy lub zdrowotny uniemożliwił\nprzystąpienie do części pisemnej lub części praktycznej egzaminu zawodowego w terminie głównym lub zdający, który w terminie głównym z przyczyn\nlosowych lub zdrowotnych przerwał egzamin zawodowy z części pisemnej lub części praktycznej.\n2 Zdający lub rodzice niepełnoletniego zdającego składają wniosek do dyrektora szkoły najpóźniej w dniu, w którym odbywa się część pisemna lub część\npraktyczna egzaminu.\n3 Należy dołączyć oryginały dokumentów lub ich kopie poświadczone za zgodność z oryginałem.\n4 Dyrektor szkoły przekazuje dyrektorowi OKE wniosek wraz załączonymi do niego dokumentami najpóźniej następnego dnia roboczego po otrzymaniu wniosku.\nDyrektor OKE rozpatruje wniosek w terminie 2 dni od dnia jego otrzymania\n\nObowiązek informacyjny wynikający z art. 13 i 14 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony\nosób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE,\nw zakresie przeprowadzania egzaminu zawodowego, zgodnie z przepisami ustawy o systemie oświaty oraz aktami wykonawczymi wydanymi na jej podstawie,\nzostał spełniony poprzez zamieszczenie klauzuli informacyjnej na stronie internetowej właściwej okręgowej komisji egzaminacyjnej.\nZAŁĄCZNIK 9. Wykaz Okręgowych Komisji Egzaminacyjnych\nOkręgowa Komisja Egzaminacyjna w Gdańsku http://www.oke.gda.pl/\nOkręgowa Komisja Egzaminacyjna w Jaworznie http://www.oke.jaworzno.pl/\nOkręgowa Komisja Egzaminacyjna w Krakowie http://www.oke.krakow.pl/\nOkręgowa Komisja Egzaminacyjna w Łomży http://www.oke.lomza.pl/\nOkręgowa Komisja Egzaminacyjna w Łodzi http://www.oke.lodz.pl/\nOkręgowa Komisja Egzaminacyjna w Poznaniu http://www.oke.poznan.pl/\nOkręgowa Komisja Egzaminacyjna w Warszawie http://www.oke.waw.pl/\nOkręgowa Komisja Egzaminacyjna we Wrocławiu http://www.oke.wroc.pl/\nZAŁĄCZNIK 10. Wykaz zawodów, w zakresie których nie przeprowadza się egzaminu eksternistycznego\nzawodowego\nLp.\nSymbol cyfrowy\nzawodu\nNazwa zawodu\nMinister właściwy dla zawodu\n1\n325101\nAsystentka stomatologiczna\nminister właściwy do spraw zdrowia\n2\n325102\nHigienistka stomatologiczna\nminister właściwy do spraw zdrowia\n3\n325906\nOrtoptystka\nminister właściwy do spraw zdrowia\n4\n321402\nTechnik dentystyczny\nminister właściwy do spraw zdrowia\n5\n325402\nTechnik masażysta\nminister właściwy do spraw zdrowia\n6\n321403\nTechnik ortopeda\nminister właściwy do spraw zdrowia\n7\n325907\nTerapeuta zajęciowy\nminister właściwy do spraw zdrowia\n8\n321401\nProtetyk słuchu\nminister właściwy do spraw zdrowia\n9\n311411\nTechnik elektroniki i informatyki medycznej\nminister właściwy do spraw zdrowia\n10\n321103\nTechnik elektroradiolog\nminister właściwy do spraw zdrowia\n11\n321301\nTechnik farmaceutyczny\nminister właściwy do spraw zdrowia\n12\n321104\nTechnik sterylizacji medycznej\nminister właściwy do spraw zdrowia\n13\n311106\nTechnik geolog\nminister właściwy do spraw środowiska\n14\n325905\nOpiekunka dziecięca\nminister właściwy do spraw rodziny\n15\n532102\nOpiekun medyczny\nminister właściwy do spraw zdrowia\n16\n311707\nTechnik wiertnik\nminister właściwy do spraw środowiska\n17\n311919\nTechnik pożarnictwa\nminister właściwy do spraw wewnętrznych\nD. SŁOWNIK POJĘĆ\nSzkoła - należy przez to rozumieć 4 typy szkół ponadpodstawowych:\n\nbranżową szkołę I stopnia,\n\ntechnikum,\n\nbranżową szkołę II stopnia,\n\nszkołę policealną.\nPlacówka - należy przez to rozumieć placówkę kształcenia ustawicznego.\nCentrum - należy przez to rozumieć centrum kształcenia zawodowego.\nDyrektor szkoły/placówki/centrum - należy przez to rozumieć dyrektora szkoły/placówki/centrum, w której jest realizowane\nkształcenie zawodowe.\nPracodawca - należy przez to rozumieć pracodawcę, u którego jest realizowane kształcenie zawodowe.\nOśrodek egzaminacyjny - należy przez to rozumieć szkołę, placówkę, centrum, podmiot prowadzący kwalifikacyjny kurs\nzawodowy lub pracodawcę, upoważnione przez dyrektora komisji okręgowej do zorganizowania części pisemnej i praktycznej\negzaminu.\nEgzamin zawodowy - należy przez to rozumieć egzamin umożliwiający uzyskanie certyfikatu kwalifikacji zawodowej\nw zakresie jednej kwalifikacji.\nKwalifikacja wyodrębniona w zawodzie - należy przez to rozumieć wyodrębniony w zawodzie zestaw oczekiwanych efektów\nkształcenia, których osiągnięcie potwierdza certyfikat kwalifikacji zawodowej wydany przez okręgową komisję egzaminacyjną,\npo zdaniu egzaminu zawodowego w zakresie jednej kwalifikacji.\nPodstawa programowa kształcenia w zawodzie szkolnictwa branżowego - należy przez to rozumieć obowiązkowe zestawy\ncelów kształcenia i treści nauczania opisanych w formie oczekiwanych efektów kształcenia: wiedzy, umiejętności zawodowych\noraz kompetencji personalnych i społecznych, niezbędnych dla zawodów lub kwalifikacji wyodrębnionych w zawodach,\nuwzględniane w programach nauczania i umożliwiające ustalenie kryteriów ocen szkolnych i wymagań egzaminacyjnych oraz\nwarunki realizacji kształcenia w zawodach, w tym zalecane wyposażenie w pomoce dydaktyczne i sprzęt oraz minimalna liczba\ngodzin kształcenia zawodowego.\nUczeń - należy przez to rozumieć ucznia branżowej szkoły I stopnia i technikum oraz słuchacza branżowej szkoły\nII stopnia i szkoły policealnej;\nAbsolwent - należy przez to rozumieć absolwenta branżowej szkoły I stopnia, branżowej szkoły II stopnia, technikum i szkoły\npolicealnej, a także absolwenta szkoły ponadgimnazjalnej: zasadniczej szkoły zawodowej i technikum;\nOsoba dorosła, która ukończyła praktyczną naukę zawodu dorosłych lub przyuczenie do pracy dorosłych - należy\nprzez to rozumieć osobę dorosłą, która ukończyła praktyczną naukę zawodu dorosłych lub przyuczenie do pracy dorosłych,\njeżeli program przyuczenia do pracy uwzględniał wymagania określone w podstawie programowej kształcenia w zawodzie\nszkolnictwa branżowego lub podstawie programowej kształcenia w zawodach;\nOsoba przystępująca do egzaminu eksternistycznego zawodowego - należy przez to rozumieć osobę spełniającą\nwarunki dopuszczenia do egzaminu eksternistycznego zawodowego określone w przepisach wydanych na podstawie art. 10 ust. 5\nustawy o systemie oświaty;\nZdający - należy przez to rozumieć ucznia, słuchacza, absolwenta, osobę dorosłą, która ukończyła praktyczną naukę\nzawodu dorosłych lub przyuczenie do pracy dorosłych, osobę przystępującą do egzaminu eksternistycznego zawodowego oraz\nosobę, która ukończyła kwalifikacyjny kurs zawodowy;\nKwalifikacyjny kurs zawodowy - należy przez to rozumieć kurs, którego program nauczania uwzględnia podstawę\nprogramową kształcenia w zawodzie szkolnictwa branżowego w zakresie jednej kwalifikacji, którego ukończenie umożliwia\nprzystąpienie do egzaminu zawodowego w zakresie tej kwalifikacji.\nOperator lub operatorzy egzaminu - należy przez to rozumieć wskazaną przez dyrektora szkoły/ placówki/pracodawcę\nosobę lub osoby odpowiedzialne za przygotowanie techniczne szkoły/placówki/ centrum/ pracodawcy do przeprowadzenia części\npisemnej egzaminu z wykorzystaniem elektronicznego systemu oraz za obsługę elektronicznego systemu przeprowadzania\negzaminu zawodowego\nAsystent techniczny - należy przez to rozumieć osobę lub osoby przygotowujące i obsługujące stanowiska egzaminacyjne,\nodpowiedzialne za przygotowanie stanowisk egzaminacyjnych i zapewniających prawidłowe funkcjonowanie stanowisk\nkomputerowych, specjalistycznego sprzętu oraz maszyn i urządzeń wykorzystywanych do wykonania zadań egzaminacyjnych\nw czasie przeprowadzania części praktycznej egzaminu zawodowego, której rezultatem końcowym wykonania zadania lub\nzadań egzaminacyjnych jest wyrób lub usługa.\nNauczyciel wspomagający - należy przez to rozumieć wyznaczonego członka zespołu nadzorującego do wspomagania\nzdającego w czytaniu lub/i pisaniu albo specjalistę z zakresu danej niepełnosprawności, o którym mowa w komunikacie dyrektora\nCKE w sprawie szczegółowej informacji o sposobach dostosowania warunków i form przeprowadzania egzaminu zawodowego.\nOsoby posiadające świadectwa szkolne uzyskane za granicą - należy przez to rozumieć osoby posiadające świadectwa\nszkolne uzyskane za granicą, uznane za równorzędne ze świadectwami ukończenia odpowiednich polskich szkół.\nZdający ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi - należy przez to rozumieć:\nuczniów, słuchaczy, absolwentów posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego lub orzeczenie\no potrzebie indywidualnego nauczania, lub opinię poradni psychologiczno-pedagogicznej,\nw tym poradni specjalistycznej o specyficznych trudnościach w uczeniu się, lub zaświadczenie o stanie zdrowia\nwydane przez lekarza stwierdzające chorobę lub niesprawność czasową, lub opinię rady pedagogicznej wskazującą\nkonieczność dostosowania warunków egzaminu ze względu na trudności adaptacyjne związane z wcześniejszym\nkształceniem za granicą, zaburzenia komunikacji językowej, lub sytuację kryzysową lub traumatyczną,\nosoby niewidome, słabowidzące, niesłyszące, słabosłyszące, z niepełnosprawnością ruchową, w tym z afazją,\nz niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim, z autyzmem, w tym z zespołem Aspergera, posiadające\nzaświadczenie lekarskie potwierdzające występowanie danej dysfunkcji, przystępujące do egzaminu zawodowego na\npodstawie świadectwa szkolnego uzyskanego za granicą lub ukończonego kwalifikacyjnego kursu zawodowego lub\ndecyzji dyrektora okręgowej komisji egzaminacyjnej o dopuszczeniu do egzaminu eksternistycznego zawodowego.","answer":"B","answer_text":null,"solution":null,"image":"img/informator-egzamin-zawodowy-technik-odlewnik-2019/zad-P26.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":42,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Egzamin zawodowy · Informator zawodowy · 2019","subject_label":"egzamin-zawodowy","category_label":"Informator zawodowy","text_html":"<p>Przykładowe zadanie 26.<br>Pracownikowi udowodniono plagiat podczas przygotowania dokumentacji technologicznej dla formy ciśnieniowej. Zarzut ten polega<br>na<br>A. wręczeniu korzyści majątkowej.<br>B. kradzieży własności intelektualnej.<br>C. bezprawnym powołaniu się na normę.<br>D. zignorowaniu istotnych założeń projektowych.<br>Odpowiedź prawidłowa: B<br>43<br>3.2 Przykład zadania do części praktycznej egzaminu<br>Część praktyczna egzaminu z kwalifikacji MTL.01 Wykonywanie i naprawa oprzyrządowania odlewniczego jest przeprowadzana<br>według modelu w i trwa 180 minut.<br>Wykonaj rdzennicę z deski drewnianej z dokładnością ±1 mm, zgodnie z rysunkiem 1. Nierówności wyrównaj szpachlówką<br>szybkoschnącą. Przygotuj elementy rdzennicy do malowania poprzez dwukrotne przeszlifowanie papierem o gradacji P120 i P150.<br>Po wykonaniu rdzennicy zgłoś gotowość do oceny przewodniczącemu ZN, a następnie pomaluj dwukrotnie rdzennicę farbą do<br>drewna. Po wyschnięciu farby wykonaj montaż rdzennicy za pomocą śrub i ponownie zgłoś gotowość do oceny.<br>Następnie wykonaj płytkę do obijania i wyjmowania modelu zgodnie z rysunkiem 2. Wymiary do wykonania płytki dobierz na<br>podstawie tabeli 1.<br>Zadanie wykonaj na przygotowanym stanowisku pracy, wyposażonym w niezbędne materiały, narzędzia i sprzęt.<br>Podczas wykonywania zadania przestrzegaj zasad organizacji i higieny pracy, bezpieczeństwa przeciwpożarowego oraz ochrony<br>środowiska. Pamiętaj o stosowaniu niezbędnych środków ochrony indywidualnej.<br>Po wykonaniu zadania uporządkuj swoje stanowisko pracy a odpady umieść w odpowiednich pojemnikach.<br>44<br>Rysunek 1. Rysunek wykonawczy rdzennicy<br>45<br>Rysunek 2. Rysunek wykonawczy płytki do obijania i wyciągania modeli typ C<br>46<br>Tabela 1. Płytki do obijania i wyciągania modeli typu C (wymiary w mm, wg BN-76/4042-20)<br>a<br>a1<br>b<br>b1<br>c<br>c1min.<br>c2<br>D<br>d<br>d0<br>D21)<br>e<br>30<br>16<br>45<br>31<br>5<br>2<br>1,5<br>8<br>M18<br>4,3<br>8,3<br>15<br>40<br>24<br>60<br>44<br>6<br>2,5<br>5,3<br>10,3<br>20<br>60<br>40<br>90<br>70<br>8<br>3<br>2<br>14<br>M20<br>6,4<br>12,4<br>35<br>80<br>60<br>120<br>100<br>10<br>4<br>8,4<br>16,4<br>50<br>100<br>70<br>150<br>120<br>20<br>M18<br>50<br>120<br>90<br>180<br>150<br>60<br>150<br>110<br>225<br>245<br>12<br>4,8<br>3<br>10,5<br>70<br>1)Nawiercenia pod łby stożkowe wkrętów wg PN-62/M-82068<br>Czas przeznaczony na wykonanie zadania wynosi 180 minut.<br>Ocenie podlegać będą 4 rezultaty:<br><br>rdzennica drewniana - element nr 1,<br><br>rdzennica drewniana - element nr 2,<br><br>rdzennica po złożeniu;<br><br>płytka do obijania i wyjmowania modeli<br>oraz<br>przebieg wykonywania rdzennicy, płytki do obijania i wyjmowania modelu.<br>47<br>Efekty kształcenia sprawdzane przykładowym zadaniem praktycznym wraz z kryteriami weryfikacji:<br>Jednostka efektów kształcenia:<br>MTL.01.1.Bezpieczeństwo i higiena pracy<br>Efekty kształcenia<br>Kryteria weryfikacji<br>Uczeń (zdający):<br>Uczeń (zdający):</p>\n<ol><li>przestrzega zasad bezpieczeństwa i higieny pracy</li></ol>\n<p>oraz przepisów prawa dotyczących ochrony<br>przeciwpożarowej i ochrony środowiska na stanowisku<br>pracy</p>\n<ol><li>obsługuje maszyny i urządzenia na stanowiskach pracy</li></ol>\n<p>zgodnie z zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy,<br>ochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska</p>\n<ol><li>organizuje stanowisko pracy zgodnie</li></ol>\n<p>z wymaganiami ergonomii, bezpieczeństwa i higieny<br>pracy, ochrony przeciwpożarowej i ochrony<br>środowiska</p>\n<ol><li>organizuje swoje stanowisko pracy w odlewni zgodnie</li></ol>\n<p>z wymaganiami ergonomii, bezpieczeństwa i higieny<br>pracy, ochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska</p>\n<ol><li>utrzymuje ład i porządek na stanowisku pracy w</li></ol>\n<p>odlewni</p>\n<ol><li>stosuje środki ochrony indywidualnej i zbiorowej</li></ol>\n<p>podczas wykonywania zadań zawodowych</p>\n<ol><li>stosuje środki ochrony indywidualnej i zbiorowej na</li></ol>\n<p>stanowisku pracy w odlewni zgodnie z przeznaczeniem</p>\n<ol><li>stosuje się do informacji zawartych na znakach zakazu,</li></ol>\n<p>nakazu, ostrzegawczych, ewakuacyjnych, ochrony<br>przeciwpożarowej oraz sygnałów alarmowych<br>Jednostka efektów kształcenia:<br>MTL.01.2. Podstawy odlewnictwa<br>Efekty kształcenia<br>Kryteria weryfikacji<br>Uczeń (zdający):<br>Uczeń (zdający):</p>\n<ol><li>stosuje zasady wykonywania szkiców oraz</li></ol>\n<p>rysunków technicznych<br>a) odczytuje informacje ze szkiców i rysunków<br>technicznych<br>b) przestrzega zasad tolerancji i pasowania</p>\n<ol><li>rozróżnia pasowanie części maszyn, określa kształt,</li></ol>\n<p>wymiary, parametry powierzchni oraz rodzaj obróbki na<br>podstawie szkiców i rysunków technicznych części</p>\n<ol><li>wykonuje pomiary warsztatowe</li><li>dobiera przyrządy i narzędzia pomiarowe do</li></ol>\n<p>wykonywania pomiarów warsztatowych</p>\n<ol><li>wykonuje połączenia mechaniczne</li><li>łączy części różnymi technikami</li><li>wykonuje operacje obróbki mechanicznej i ręcznej,</li></ol>\n<p>spajania i plastycznego kształtowania metali</p>\n<ol><li>toczy powierzchnie przedmiotów zgodnie</li></ol>\n<p>z dokumentacją technologiczną</p>\n<ol><li>szlifuje powierzchnie przedmiotów zgodnie</li></ol>\n<p>z dokumentacją technologiczną<br>48<br>Jednostka efektów kształcenia:<br>MTL.01.3. Wykonywanie oprzyrządowania odlewniczego z drewna, tworzyw drewnopochodnych, tworzyw<br>niemetalowych oraz metalu<br>Efekty kształcenia<br>Kryterium weryfikacji<br>Uczeń (zdający):<br>Uczeń (zdający):</p>\n<ol><li>odczytuje oznaczenia i symbole graficzne</li></ol>\n<p>dotyczące oprzyrządowania odlewniczego stosowane<br>w dokumentacji technicznej i technologicznej</p>\n<ol><li>rozróżnia oznaczenia i symbole graficzne</li></ol>\n<p>oprzyrządowania odlewniczego wykonanego z:<br>a) drewna i tworzyw drewnopochodnych<br>b) tworzyw sztucznych, styropianu i mas<br>ceramicznych<br>c) metalu</p>\n<ol><li>rozpoznaje oznaczenia i symbole graficzne stosowane</li></ol>\n<p>w dokumentacji technicznej i technologicznej</p>\n<ol><li>przygotowuje materiały do wykonania</li></ol>\n<p>oprzyrządowania odlewniczego</p>\n<ol><li>określa kolejność czynności podczas przygotowania</li></ol>\n<p>materiałów do wykonania oprzyrządowania odlewniczego<br>z:<br>a) drewna i tworzyw drewnopochodnych<br>b) tworzyw sztucznych, styropianu i mas<br>ceramicznych<br>c) metalu</p>\n<ol><li>stosuje materiały do wykonania oprzyrządowania</li></ol>\n<p>odlewniczego z:<br>a) drewna i tworzyw drewnopochodnych<br>b) tworzyw sztucznych, styropianu i mas<br>ceramicznych<br>c) metalu</p>\n<ol><li>wykonuje elementy oprzyrządowania odlewniczego 2) dobiera narzędzia, urządzenia i maszyny do wykonania</li></ol>\n<p>elementów oprzyrządowania odlewniczego z drewna<br>i tworzyw drewnopochodnych</p>\n<ol><li>dobiera narzędzia, urządzenia i maszyny do wykonania</li></ol>\n<p>elementów oprzyrządowania odlewniczego z metalu</p>\n<ol><li>wykonuje pomiary warsztatowe elementów</li></ol>\n<p>oprzyrządowania odlewniczego</p>\n<ol><li>stosuje przyrządy pomiarowe do wykonania elementów</li></ol>\n<p>oprzyrządowania odlewniczego z tworzyw sztucznych,<br>styropianu i mas ceramicznych oraz metalu</p>\n<ol><li>wykonuje pomiary warsztatowe elementów</li></ol>\n<p>oprzyrządowania odlewniczego z tworzyw sztucznych,<br>styropianu i mas ceramicznych oraz metalu</p>\n<ol><li>nanosi powłoki ochronne na powierzchnie</li></ol>\n<p>oprzyrządowania odlewniczego</p>\n<ol><li>przygotowuje powierzchnie oprzyrządowania</li></ol>\n<p>odlewniczego z drewna i tworzyw drewnopochodnych,<br>tworzyw sztucznych, styropianu i mas ceramicznych oraz<br>z metalu do nanoszenia powłok ochronnych</p>\n<ol><li>dobiera narzędzia i urządzenia do nanoszenia powłok</li></ol>\n<p>ochronnych na oprzyrządowanie odlewnicze z drewna<br>i tworzyw drewnopochodnych, tworzyw sztucznych,<br>styropianu i mas ceramicznych oraz z metalu<br>49<br>Jednostka efektów kształcenia:<br>MTL.01.8. Kompetencje personalne i społeczne<br>Efekty kształcenia<br>Kryterium weryfikacji<br>Uczeń (zdający):<br>Uczeń (zdający):</p>\n<ol><li>planuje wykonanie zadania</li><li>realizuje działania w wyznaczonym czasie</li><li>monitoruje realizację zaplanowanych działań</li></ol>\n<p>Inne zadania praktyczne z zakresu kwalifikacji MTL.01.Wykonywanie i naprawa oprzyrządowania odlewniczego mogą<br>dotyczyć, np.:<br>wykonanie modeli i rdzennic na podstawie rysunku koncepcji surowego odlewu;<br>wykonanie modeli z drewna lub materiałów drewnopochodnych z częściami odejmowanymi, uproszczonych modeli<br>szkieletowych;<br>wykonanie wzorników z pionową i poziomą osią obrotu oraz przesuwnych do wykonywania form i rdzeni;<br>wykonanie rdzennic skrzynkowych, ramkowych lub z pancerzem z drewna i materiałów drewnopochodnych;<br>wykonywanie przyrządów do kontroli wymiarów form i rdzeni oraz kontroli położenia rdzeni w formie;<br>naprawa modeli i rdzennic wykonanych z drewna i materiałów drewnopochodnych;<br>wykonywanie matrycy gipsowej do wykonania modeli wykorzystywanych w metodzie wytapianych modeli;<br>wykonywanie zestawu modelowego do odlewania metodą wytapianych modeli;<br>wykonanie modeli i rdzennic z tworzyw sztucznych metodą obróbki wiórowej, odlewania lub laminowania;<br>wykonanie modeli wypalanych;<br>naprawa modeli wykonanych z tworzyw sztucznych;<br>wykonanie modeli z mas ceramicznych;<br>wykonywanie modeli metalowych zgodnie z rysunkiem;<br>wykonywanie wzorników metalowych zgodnie z dokumentacja rysunkową;<br>wykonywanie sprawdzianów do kontroli wymiarów form odlewniczych, rdzeni lub położenia rdzeni we wnęce formy na<br>podstawie rysunków wykonawczych;<br>wykonywanie montażu płyt modelowych stosowanych do wykonywania form skorupowych;<br>montaż elementów rdzennic stosowanych w metodzie hot-box;<br>wykonywanie napraw oprzyrządowania odlewniczego z metalu;<br>montaż, naprawa lub konserwacji kokil;<br>montaż, naprawa lub konserwacja form metalowych do odlewania pod ciśnieniem.<br>50<br>Kwalifikacja MTL.02. Eksploatacja maszyn i urządzeń odlewniczych<br>3.3 Przykłady zadań do części pisemnej egzaminu<br>3.3.1 MTL.02.1. Bezpieczeństwo i higiena pracy<br>Jednostka efektów kształcenia:<br>MTL.02.1. Bezpieczeństwo i higiena pracy<br>Efekt kształcenia<br>Kryterium weryfikacji<br>Uczeń (zdający):<br>Uczeń (zdający):</p>\n<ol><li>przestrzega zasad bezpieczeństwa i higieny pracy oraz</li></ol>\n<p>przepisów prawa dotyczących ochrony przeciwpożarowej i<br>ochrony środowiska<br>na stanowisku pracy</p>\n<ol><li>rozróżnia środki gaśnicze ze względu</li></ol>\n<p>na zakres stosowania<br>Przykładowe zadanie 1.<br>Oznaczenie D umieszcza się na gaśnicach przeznaczonych do gaszenia<br>A. tłuszczów.<br>B. metali.<br>C. gazów.<br>D. cieczy.<br>Odpowiedź prawidłowa: B<br>3.3.2 MTL.02.2. Podstawy odlewnictwa<br>Jednostka efektów kształcenia:<br>MTL.02.2. Podstawy odlewnictwa<br>Efekt kształcenia<br>Kryterium weryfikacji<br>Uczeń (zdający):<br>Uczeń (zdający):</p>\n<ol><li>posługuje się dokumentacją techniczną maszyn</li></ol>\n<p>i urządzeń</p>\n<ol><li>czyta schematy strukturalne, funkcjonalne</li></ol>\n<p>i zasadnicze maszyn i urządzeń<br>Przykładowe zadanie 2.<br>Na rysunku przedstawiono elementy połączenia typu<br>A. śruba-nakrętka.<br>B. sworzeń-ucho.<br>C. czop-piasta.<br>D. czop-kielich.<br>Odpowiedź prawidłowa: C<br>51<br>Jednostka efektów kształcenia:<br>MTL.02.2. Podstawy odlewnictwa<br>Efekt kształcenia<br>Kryterium weryfikacji<br>Uczeń (zdający):<br>Uczeń (zdający):</p>\n<ol><li>charakteryzuje materiały konstrukcyjne, eksploatacyjne i</li></ol>\n<p>uszczelniające</p>\n<ol><li>rozpoznaje gatunki stopów żelaza i metali nieżelaznych na</li></ol>\n<p>podstawie oznaczeń<br>Przykładowe zadanie 3.<br>Oznaczenie GJN dotyczy żeliwa<br>A. białego.<br>B. szarego.<br>C. sferoidalnego.<br>D. wermikularnego.<br>Odpowiedź prawidłowa: A<br>Jednostka efektów kształcenia:<br>MTL.02.2. Podstawy odlewnictwa<br>Efekt kształcenia<br>Kryterium weryfikacji<br>Uczeń (zdający):<br>Uczeń (zdający):</p>\n<ol><li>wykonuje pomiary warsztatowe</li><li>dobiera przyrządy i narzędzia pomiarowe</li></ol>\n<p>do wykonywania pomiarów warsztatowych<br>Przykładowe zadanie 4.<br>Do wykonania pomiaru średnicy wałka D = 12 mm, dla którego odchyłka wymiarowa wynosi ±0,009 należy wykorzystać<br>A. średnicówkę.<br>B. suwmiarkę.<br>C. mikrometr.<br>D. linijkę.<br>Odpowiedź prawidłowa: C<br>52<br>Jednostka efektów kształcenia:<br>MTL.02.2. Podstawy odlewnictwa<br>Efekt kształcenia<br>Kryterium weryfikacji<br>Uczeń (zdający):<br>Uczeń (zdający):</p>\n<ol><li>charakteryzuje techniki i metody wytwarzania odlewów</li><li>opisuje proces obróbki plastycznej, cieplnej oraz cieplno-</li></ol>\n<p>chemicznej opisuje proces odlewania metali<br>i ich stopów<br>Przykładowe zadanie 5.<br>Na rysunku przedstawiono etapy<br>A. odlewania kokilowego.<br>B. kucia matrycowego.<br>C. wytłaczania.<br>D. walcowania.<br>Odpowiedź prawidłowa: B<br>Jednostka efektów kształcenia:<br>MTL.02.2. Podstawy odlewnictwa<br>Efekt kształcenia<br>Kryterium weryfikacji<br>Uczeń (zdający):<br>Uczeń (zdający):</p>\n<ol><li>wykonuje połączenia mechaniczne</li><li>dobiera narzędzia, urządzenia i materiały</li></ol>\n<p>do wykonania połączeń rozłącznych nierozłącznych<br>Przykładowe zadanie 6.<br>Na rysunku przedstawiono urządzenie do wykonywania połączeń<br>A. zgrzewanych.<br>B. nitowanych.<br>C. spawanych.<br>D. klejonych.<br>Odpowiedź prawidłowa: C<br>53<br>Jednostka efektów kształcenia:<br>MTL.02.2. Podstawy odlewnictwa<br>Efekt kształcenia<br>Kryterium weryfikacji<br>Uczeń (zdający):<br>Uczeń (zdający):</p>\n<ol><li>dobiera sposoby transportu wewnętrznego</li></ol>\n<p>i składowania materiałów</p>\n<ol><li>dobiera sposób i środki transportu do rodzaju materiału</li></ol>\n<p>Przykładowe zadanie 7.<br>Przedstawiony na rysunku przenośnik jest stosowany do transportu<br>A. wody.<br>B. piasku.<br>C. ciekłej żywicy.<br>D. pyłu grafitowego.<br>Odpowiedź prawidłowa: B<br>Jednostka efektów kształcenia:<br>MTL.02.2. Podstawy odlewnictwa<br>Efekt kształcenia<br>Kryterium weryfikacji<br>Uczeń (zdający):<br>Uczeń (zdający):</p>\n<ol><li>charakteryzuje etapy wykonania odlewu</li><li>rozpoznaje elementy zestawu modelowego</li></ol>\n<p>Przykładowe zadanie 8.<br>Na rysunku przedstawiono zestawy modelowe do odlewania<br>A. skorupowego.<br>B. ciśnieniowego.<br>C. metodą wytapianych modeli.<br>D. w klasycznych formach piaskowych.<br>Odpowiedź prawidłowa: C<br>54<br>Jednostka efektów kształcenia:<br>MTL.02.2. Podstawy odlewnictwa<br>Efekt kształcenia<br>Kryterium weryfikacji<br>Uczeń (zdający):<br>Uczeń (zdający):</p>\n<ol><li>charakteryzuje proces sporządzania różnych rodzajów</li></ol>\n<p>mas formierskich i rdzeniowych</p>\n<ol><li>rozróżnia główne i pomocnicze materiały formierskie</li></ol>\n<p>Przykładowe zadanie 9.<br>Który z wymienionych materiałów jest stosowany jako spoiwo w masach formierskich?<br>A. Korund.<br>B. Dekstryna.<br>C. Grafit błyszczący.<br>D. Piasek kwarcowy.<br>Odpowiedź prawidłowa: B<br>Jednostka efektów kształcenia:<br>MTL.02.2. Podstawy odlewnictwa<br>Efekt kształcenia<br>Kryterium weryfikacji<br>Uczeń (zdający):<br>Uczeń (zdający):</p>\n<ol><li>charakteryzuje rodzaje pieców odlewniczych</li><li>rozróżnia piece odlewnicze do topienia metali nieżelaznych</li></ol>\n<p>na podstawie ich budowy i zasady działania<br>Przykładowe zadanie 10.<br>Przedstawiony na rysunku piec jest zasilany<br>A. gazem.<br>B. koksem.<br>C. węglem.<br>D. prądem.<br>Odpowiedź prawidłowa: A<br>55<br>3.3.3 MTL.02.3. Eksploatacja maszyn i urządzeń do przygotowania mas formierskich i mas<br>rdzeniowych<br>Jednostka efektów kształcenia:<br>MTL.02.3. Eksploatacja maszyn i urządzeń do przygotowania mas formierskich i mas rdzeniowych<br>Efekt kształcenia<br>Kryterium weryfikacji<br>Uczeń (zdający):<br>Uczeń (zdający):</p>\n<ol><li>stosuje maszyny i urządzenia do przerobu mas</li></ol>\n<p>formierskich i mas rdzeniowych</p>\n<ol><li>dobiera maszyny i urządzenia do przerobu mas formierskich</li></ol>\n<p>i mas rdzeniowych<br>Przykładowe zadanie 11.<br>Najwydajniejszą mieszarką do przygotowywania klasycznych mas formierskich jest mieszarka<br>A. pobocznicowa.<br>B. łopatkowa.<br>C. turbinowa.<br>D. bębnowa.<br>Odpowiedź prawidłowa: C<br>Jednostka efektów kształcenia:<br>MTL.02.3. Eksploatacja maszyn i urządzeń do przygotowania mas formierskich i mas rdzeniowych<br>Efekt kształcenia<br>Kryterium weryfikacji<br>Uczeń (zdający):<br>Uczeń (zdający):</p>\n<ol><li>stosuje urządzenia stosowane do transportu materiałów</li></ol>\n<p>formierskich, mas formierskich i mas rdzeniowych</p>\n<ol><li>opisuje urządzenia do transportu materiałów formierskich,</li></ol>\n<p>mas formierskich i mas rdzeniowych<br>Przykładowe zadanie 12.<br>Na rysunku przedstawiającym schemat stacji przerobu mas formierskich numerem 5 oznaczono<br>A. elewator.<br>B. przesiewacz.<br>C. suszarko-chłodziarkę.<br>D. oddzielacz elektromagnetyczny.<br>Odpowiedź prawidłowa: A<br>56<br>Jednostka efektów kształcenia:<br>MTL.02.3. Eksploatacja maszyn i urządzeń do przygotowania mas formierskich i mas rdzeniowych<br>Efekt kształcenia<br>Kryterium weryfikacji<br>Uczeń (zdający):<br>Uczeń (zdający):</p>\n<ol><li>przeprowadza proces regeneracji mas formierskich</li></ol>\n<p>i mas rdzeniowych</p>\n<ol><li>opisuje proces regeneracji mas formierskich i mas</li></ol>\n<p>rdzeniowych<br>Przykładowe zadanie 13.<br>Podstawowym składnikiem masy formierskiej odzyskiwanym podczas mechanicznej regeneracji mas chemoutwardzalnych<br>jest<br>A. piasek kwarcowy.<br>B. szkło wodne.<br>C. bentonit.<br>D. żywica.<br>Odpowiedź prawidłowa: A<br>3.3.4 MTL.02.4. Wykonywanie form oraz użytkowanie maszyn i urządzeń do wykonywania<br>odlewów w formach jednorazowych, trwałych i półtrwałych<br>Jednostka efektów kształcenia:<br>MTL.02.4. Wykonywanie form oraz użytkowanie maszyn i urządzeń do wykonywania odlewów w formach<br>jednorazowych, trwałych i półtrwałych<br>Efekt kształcenia<br>Kryterium weryfikacji<br>Uczeń (zdający):<br>Uczeń (zdający):</p>\n<ol><li>wykonuje formy jednorazowe i rdzenie</li><li>opisuje etapy procesu wytwarzania form jednorazowych i</li></ol>\n<p>rdzeni<br>Przykładowe zadanie 14.<br>Kolejność czynności wykonywanych na półautomatycznej linii formierskiej jest następująca:<br>A. wykonanie dolnej połówki formy, rdzeniowanie, wykonanie górnej połówki formy, składanie obu połówek formy,<br>obciążanie, zalewanie, wybijanie.<br>B. wykonanie dolnej połówki formy, wykonanie górnej połówki formy, składanie obu połówek formy, rdzeniowanie,<br>obciążanie, zalewanie, wybijanie.<br>C. wykonanie dolnej połówki formy, rdzeniowanie, wykonanie górnej połówki formy, składanie obu połówek formy,<br>zalewanie, obciążanie, wybijanie.<br>D. wykonanie górnej połówki formy, rdzeniowanie, wykonanie dolnej połówki formy, składanie obu połówek formy,<br>obciążanie, zalewanie, wybijanie.<br>Odpowiedź prawidłowa: A<br>57<br>Jednostka efektów kształcenia:<br>MTL.02.4. Wykonywanie form oraz użytkowanie maszyn i urządzeń do wykonywania odlewów w formach<br>jednorazowych, trwałych i półtrwałych<br>Efekt kształcenia<br>Kryterium weryfikacji<br>Uczeń (zdający):<br>Uczeń (zdający):</p>\n<ol><li>wykonuje odlewy w formach jednorazowych</li><li>przygotowuje łyżki i kadzie odlewnicze do zalewania</li></ol>\n<p>Przykładowe zadanie 15.<br>Na filmie przedstawiono proces kontroli<br>A. spektrometrycznej materiału łyżki odlewniczej.<br>B. grubości pokrycia łyżki odlewniczej.<br>C. temperatury łyżki odlewniczej.<br>D. wilgotności łyżki odlewniczej.<br>Odpowiedź prawidłowa: C<br>Jednostka efektów kształcenia:<br>MTL.02.4. Wykonywanie form oraz użytkowanie maszyn i urządzeń do wykonywania odlewów w formach<br>jednorazowych, trwałych i półtrwałych<br>Efekt kształcenia<br>Kryterium weryfikacji<br>Uczeń (zdający):<br>Uczeń (zdający):</p>\n<ol><li>wykonuje odlewy w formach trwałych i półtrwałych</li><li>wykonuje pokrycia ochronne i oddzielające na wnęki form</li></ol>\n<p>trwałych i półtrwałychnoraz na powierzchnie rdzeni<br>Przykładowe zadanie 16.<br>W celu spowolnienia odprowadzenia ciepła z kokili należy przygotować pokrycie ochronne na bazie<br>A. grafitu.<br>B. alkoholu.<br>C. tlenku aluminium.<br>D. oleju syntetycznego.<br>Odpowiedź prawidłowa: C<br>58<br>Jednostka efektów kształcenia:<br>MTL.02.4. Wykonywanie form oraz użytkowanie maszyn i urządzeń do wykonywania odlewów<br>w formach jednorazowych, trwałych i półtrwałych<br>Efekt kształcenia<br>Kryterium weryfikacji<br>Uczeń (zdający):<br>Uczeń (zdający):</p>\n<ol><li>użytkuje maszyny i urządzenia stosowane</li></ol>\n<p>w procesach wytwarzania odlewów w formach trwałych i<br>półtrwałych</p>\n<ol><li>ocenia jakość odlewów wykonanych w formach trwałych i</li></ol>\n<p>półtrwałych<br>Przykładowe zadanie 17.<br>Sprawdzając stopień rozdrobnienia struktury odlewu należy wykonać badanie<br>A. rentgenowskie.<br>B. metalograficzne.<br>C. spektroskopowe.<br>D. wytrzymałościowe.<br>Odpowiedź prawidłowa: B<br>3.3.5 MTL.02.5. Eksploatacja maszyn i urządzeń do wybijania, oczyszczania i wykończania<br>odlewów<br>Jednostka efektów kształcenia:<br>MTL.02.5. Eksploatacja maszyn i urządzeń do wybijania, oczyszczania i wykończania odlewów<br>Efekt kształcenia<br>Kryterium weryfikacji<br>Uczeń (zdający):<br>Uczeń (zdający):</p>\n<ol><li>dobiera metody wybijania i wykończania odlewów</li><li>dobiera metodę wybijania odlewów w zależności od</li></ol>\n<p>technologii ich wykonania<br>Przykładowe zadanie 18.<br>Rozbijanie form metodą wodno-ścierną wykorzystuje się najczęściej do wybijania odlewów wytwarzanych metodą odlewania<br>w formach<br>A. grafitowych.<br>B. szamotowych.<br>C. klasycznych piaskowych.<br>D. wykonanych metodą wytapianych modeli.<br>Odpowiedź prawidłowa: D<br>Jednostka efektów kształcenia:<br>MTL.02.5. Eksploatacja maszyn i urządzeń do wybijania, oczyszczania i wykończania odlewów<br>Efekt kształcenia<br>Kryterium weryfikacji<br>Uczeń (zdający):<br>Uczeń (zdający):</p>\n<ol><li>naprawia wady odlewów</li><li>rozpoznaje i klasyfikuje wady odlewów</li></ol>\n<p>Przykładowe zadanie 19.<br>Przełom biały należy do grupy wad<br>A. powierzchni surowej.<br>B. wewnętrznych.<br>C. ciągłości.<br>D. kształtu.<br>Odpowiedź prawidłowa: B<br>59<br>3.3.6 MTL.02.6. Eksploatacja pieców odlewniczych oraz maszyn i urządzeń<br>do przygotowywania wsadu<br>Jednostka efektów kształcenia:<br>MTL.02.6. Eksploatacja pieców odlewniczych oraz maszyn i urządzeń do przygotowania wsadu<br>Efekt kształcenia<br>Kryterium weryfikacji<br>Uczeń (zdający):<br>Uczeń (zdający):</p>\n<ol><li>użytkuje maszyny i urządzenia do rozładunku,</li></ol>\n<p>oraz transportu materiałów wsadowych</p>\n<ol><li>dobiera maszyny i urządzenia do transportu materiałów</li></ol>\n<p>wsadowych z miejsca składowania<br>do miejsca wytopu<br>Przykładowe zadanie 20.<br>Do transportu wsadu stalowego do pieca topialnego stosuje się osprzęt przedstawiony na rysunku oznaczonym literą<br>A.<br>B.<br>C.<br>D.<br>Odpowiedź prawidłowa: C<br>60<br>Jednostka efektów kształcenia:<br>MTL.02.6. Eksploatacja pieców odlewniczych oraz maszyn i urządzeń do przygotowania wsadu<br>Efekt kształcenia<br>Kryterium weryfikacji<br>Uczeń (zdający):<br>Uczeń (zdający):</p>\n<ol><li>przygotowuje wsad do pieca zgodnie</li></ol>\n<p>z recepturą</p>\n<ol><li>rozróżnia materiały wsadowe do pieca</li></ol>\n<p>Przykładowe zadanie 21.<br>Na rysunku przedstawiono wsad metalowy w postaci<br>A. gąski.<br>B. pręta.<br>C. stożka.<br>D. kęsiska.<br>Odpowiedź prawidłowa: A<br>Jednostka efektów kształcenia:<br>MTL.02.6. Eksploatacja pieców odlewniczych oraz maszyn i urządzeń do przygotowania wsadu<br>Efekt kształcenia<br>Kryterium weryfikacji<br>Uczeń (zdający):<br>Uczeń (zdający):</p>\n<ol><li>prowadzi proces topienia w piecu odlewniczym</li><li>dobiera narzędzia do obsługi pieców odlewniczych</li></ol>\n<p>Przykładowe zadanie 22.<br>Które z przedstawionych na rysunkach narzędzi służy do rafinacji gazowej stopów aluminium?<br>A.<br>B.<br>C.<br>D.<br>Odpowiedź prawidłowa: C<br>61<br>Jednostka efektów kształcenia:<br>MTL.02.6. Eksploatacja pieców odlewniczych oraz maszyn i urządzeń do przygotowania wsadu<br>Efekt kształcenia<br>Kryterium weryfikacji<br>Uczeń (zdający):<br>Uczeń (zdający):</p>\n<ol><li>wykonuje obsługę codzienną, przeglądy bieżące oraz</li></ol>\n<p>konserwację maszyn i urządzeń do topienia metali</p>\n<ol><li>Przedstawia zasady działania maszyn i urządzeń</li></ol>\n<p>do topienia metali oraz możliwości diagnozy<br>bez demontażu<br>Przykładowe zadanie 23.<br>Wzrost temperatury w cewce pieca indukcyjnego może być spowodowany przez<br>A. zużycie się przewodów oporowych.<br>B. nierównomierne zużycie elektrod.<br>C. mały przepływ wody chłodzącej.<br>D. zbyt małą ilość wsadu w piecu.<br>Odpowiedź prawidłowa: C<br>3.3.7 MTL.02.7. Język obcy zawodowy<br>Jednostka efektów kształcenia:<br>MTL.02.7. Język obcy zawodowy<br>Efekt kształcenia<br>Kryterium weryfikacji<br>Uczeń (zdający):<br>Uczeń (zdający):</p>\n<ol><li>rozumie proste wypowiedzi ustne artykułowane</li></ol>\n<p>wyraźnie, w standardowej odmianie języka obcego<br>nowożytnego, a także proste wypowiedzi pisemne<br>w języku obcym nowożytnym, w zakresie umożliwiającym<br>realizację zadań zawodowych:<br>a) rozumie proste wypowiedzi ustne dotyczące<br>czynności zawodowych (np. rozmowy, wiadomości,<br>komunikaty, instrukcje lub filmy<br>instruktażowe, prezentacje), artykułowane wyraźnie, w<br>standardowej odmianie języka<br>b) rozumie proste wypowiedzi pisemne dotyczące<br>czynności zawodowych (np. napisy, broszury,<br>instrukcje obsługi, przewodniki, dokumentację<br>zawodową)</p>\n<ol><li>określa główną myśl wypowiedzi lub tekstu</li></ol>\n<p>lub fragmentu wypowiedzi lub tekstu<br>Przykładowe zadanie 24.<br>Wyraz na tablicy zamieszczonej na rysunku oznacza<br>A. Uwaga!<br>B. Alarm!<br>C. Zakaz!<br>D. Stop!<br>Odpowiedź prawidłowa: A<br>62<br>Jednostka efektów kształcenia:<br>MTL.02.7. Język obcy zawodowy<br>Efekt kształcenia<br>Kryterium weryfikacji<br>Uczeń (zdający):<br>Uczeń (zdający):</p>\n<ol><li>uczestniczy w rozmowie w typowych sytuacjach</li></ol>\n<p>związanych z realizacją zadań zawodowych - reaguje w<br>języku obcym nowożytnym w sposób zrozumiały,<br>adekwatnie do sytuacji komunikacyjnej, ustnie<br>lub w formie prostego tekstu:<br>a) reaguje ustnie (np. podczas rozmowy z innym<br>pracownikiem, klientem, kontrahentem, w tym rozmowy<br>telefonicznej) w typowych sytuacjach związanych z<br>wykonywaniem czynności zawodowych<br>b) reaguje w formie prostego tekstu pisanego<br>(np. wiadomość, formularz, e-mail, dokument związany z<br>wykonywanym zawodem) w typowych sytuacjach<br>związanych z wykonywaniem czynności zawodowych</p>\n<ol><li>stosuje zwroty i formy grzecznościowe</li></ol>\n<p>Przykładowe zadanie 25.<br>Który zwrot grzecznościowy powinien być umieszczony na zakończenie oficjalnej wiadomości e-mail?<br>A. Hope to see You again.<br>B. Yours faithfully.<br>C. See You later.<br>D. Stay in touch.<br>Odpowiedź prawidłowa: B<br>3.3.8 MTL.02.8. Kompetencje personalne i społeczne<br>Jednostka efektów kształcenia:<br>MTL.02.8. Kompetencje personalne i społeczne<br>Efekt kształcenia<br>Kryterium weryfikacji<br>Uczeń (zdający):<br>Uczeń (zdający):</p>\n<ol><li>stosuje techniki radzenia sobie ze stresem</li><li>przedstawia różne formy zachowań asertywnych jako</li></ol>\n<p>sposobów radzenia sobie ze stresem<br>Przykładowe zadanie 26.<br>Które z wymienionych zachowań świadczy o braku asertywności u pracownika?<br>A. Akceptacja pochwał.<br>B. Przyjęcie odpowiedzialności za popełnione błędy.<br>C. Wykonywanie zadań za niedysponowanego kolegę.<br>D. Odmowa przyjęcia nadgodzin, które dezorganizują jego plany prywatne.<br>Odpowiedź prawidłowa: C<br>63<br>3.4 Przykład zadania do części praktycznej egzaminu<br>Część praktyczna egzaminu z kwalifikacji MTL.02 Eksploatacja maszyn i urządzeń odlewniczych jest przeprowadzana według<br>modelu w i trwa 150 minut.<br>Przygotuj 40 kg masy formierskiej w mieszarce, zgodnie z recepturą podaną w tabeli 1. Oblicz ilość składników do wykonania 40 kg<br>masy formierskiej, wyniki obliczeń zapisz w tabeli 3. Następnie odważ poszczególne składniki masy formierskiej z dokładnością do<br>0,10 kg i przygotuj masę formierską. Gotową masę formierską przetransportuj na stanowisko formierskie. Dobierz wielkość skrzynek<br>formierskich, aby zapewnić położenie modelu w formie zgodnie z danymi na rysunku 1 oraz wymiarami podanymi<br>w tabeli 2. Wykonaj formę fałszywą (tzw. fałszywkę) z przygotowanej masy formierskiej wykorzystując model odlewniczy<br>przedstawiony na rysunku 1, znajdujący się na stanowisku formierskim. Formę wykonaj ręcznie, za pomocą narzędzi znajdujących<br>się na stanowisku formierskim. Wykonaj formę odlewniczą przy zastosowaniu formy fałszywej zgodnie z dokumentacją techniczną<br>wykonania formy - dokumentacja dostępna na stanowisku egzaminacyjnym. W razie konieczności wykonaj dodatkową porcję masy<br>formierskiej. Zgłoś przez podniesienie ręki przewodniczącemu ZN gotowość do oceny każdorazowo po wykonaniu kolejnych<br>czynności:<br><br>dobranie skrzynek formierskich,<br><br>wykonanie dolnej i górnej połówki formy,<br><br>złożenie i przygotowanie formy do zalania stopem odlewniczym.<br>Przygotuj do zalania kokilę na próbkę do badań spektrometrycznych. Zgłoś przez podniesienie ręki zakończenie przygotowania<br>kokili.<br>Uwaga: o otwieranie i zamykanie drzwi pieca poproś asystenta technicznego.<br>Przygotuj termoparę zanurzeniową do pomiaru temperatury ciekłego stopu. Sprawdź poprawność działania układu pomiarowego<br>nad dowolnym źródłem ciepła. Przeprowadź wytop stopu cynku ZnAl4Cu1 w atmosferze utleniającej. Stop utrzymuj w temperaturze<br>420oC. Zgłoś przez podniesienie ręki gotowość pomiaru temperatury ciekłego stopu i pobrania próbki. Bezpośrednio przed<br>pobraniem próbki stopu oczyść jego powierzchnię z tlenków i skontroluj temperaturę. Wynik pomiaru temperatury zapisz w tabeli 4.<br>Pobierz łyżką porcję stopu i zalej kokilę na próbkę do badań spektrometrycznych. Próbkę pozostaw na stanowisku zalewaniado<br>oceny. Narzędzia, przyrządy, materiały oraz instrukcje niezbędne do wykonania zadania znajdują się na stanowisku<br>egzaminacyjnym. Podczas wykonywania zadania przestrzegaj zasad organizacji pracy, przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy<br>oraz przepisów i instrukcji związanych z użytkowaniem narzędzi i urządzeń do topienia metali.<br>Po zakończeniu zadania uporządkuj stanowisko pracy.<br>Tabela 1. Receptura przygotowania masy formierskiej<br>Lp.<br>Składniki masy formierskiej<br>Zawartość składnika<br>Czas mieszania<br>składników suchych<br>składników masy<br>formierskiej<br>% masy<br>minuty<br>minuty<br>1<br>Piasek kwarcowy średni 1K -<br>0,20/0,16/0,315<br>90<br>3<br>5<br>2<br>Bentonit<br>6<br>3<br>Woda<br>4<br>64<br>Rysunek 1. Model odlewniczy<br>Tabela 2. Zalecane minimalne odległości między elementami formy piaskowej<br>Masa odlewu<br>[kg]<br>Odległość<br>[mm]<br>Pomiędzy<br>górną<br>powierzchnią<br>modelu,<br>a górną<br>powierzchnią<br>formy<br>Pomiędzy dolną<br>powierzchnią<br>modelu,<br>a dolną<br>powierzchnią<br>formy<br>Pomiędzy<br>modelem,<br>a ścianką<br>skrzynki<br>formierskiej<br>Pomiędzy<br>wlewem,<br>a ścianką<br>skrzynki<br>formierskiej<br>Pomiędzy modelem,<br>a wlewem<br>rozprowadzającym<br>(belką żużlową)<br>do 5<br>30<br>30<br>30<br>30<br>30<br>5÷10<br>50<br>50<br>40<br>40<br>40<br>10÷25<br>60<br>60<br>40<br>50<br>40<br>Czas przeznaczony na wykonanie zadania wynosi 150 minut.<br>Ocenie podlegać będzie 6 rezultatów:<br><br>skład masy formierskiej i metryka wytopu - tabela 3 i tabela 4<br><br>masa formierska,<br><br>forma fałszywa (fałszywka),<br><br>górna i dolna połówka formy,<br><br>złożona forma,<br><br>kokila i próbka do badań spektrometrycznych<br>oraz<br>przebieg przygotowania masy formierskiej i formy oraz przeprowadzenia wytopu stopu cynku ZnAl4Cu1.<br>65<br>Tabela 3. Skład masy formierskiej<br>Lp.<br>materiał<br>Ilość<br>[kg]<br>1<br>Piasek kwarcowy 1K<br>2<br>Bentonit Special<br>3<br>Woda<br>Tabela 4. Metryka wytopu<br>Lp.<br>Czynność<br>Wynik<br>[oC]<br>1<br>Temperatura stopu<br>Efekty kształcenia sprawdzane przykładowym zadaniem praktycznym wraz z kryteriami weryfikacji:<br>Jednostka efektów kształcenia:<br>MTL.02.1 Bezpieczeństwo i higiena pracy<br>Efekty kształcenia<br>Kryteria weryfikacji<br>Uczeń (zdający):<br>Uczeń (zdający):</p>\n<ol><li>przestrzega zasad bezpieczeństwa i higieny pracy</li></ol>\n<p>oraz przepisów prawa dotyczących ochrony<br>przeciwpożarowej i ochrony środowiska na<br>stanowisku pracy</p>\n<ol><li>obsługuje maszyny i urządzenia na stanowisku</li></ol>\n<p>pracy zgodnie z zasadami bezpieczeństwa i higieny<br>pracy, ochrony przeciwpożarowej i ochrony<br>środowiska</p>\n<ol><li>organizuje stanowisko pracy zgodnie</li></ol>\n<p>z wymaganiami ergonomii bezpieczeństwa<br>i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej<br>i ochrony środowiska</p>\n<ol><li>organizuje swoje stanowisko pracy w odlewni</li></ol>\n<p>zgodnie z wymaganiami ergonomii, bezpieczeństwa<br>i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej i ochrony<br>środowiska</p>\n<ol><li>utrzymuje ład i porządek na stanowisku pracy</li></ol>\n<p>w odlewni</p>\n<ol><li>stosuje środki ochrony indywidualnej</li></ol>\n<p>i zbiorowej podczas wykonywania zadań<br>zawodowych</p>\n<ol><li>stosuje środki ochrony indywidualnej</li></ol>\n<p>i zbiorowej na stanowisku pracy w odlewni zgodnie<br>z przeznaczeniem<br>Jednostka efektów kształcenia:<br>MTL.02.2 Podstawy odlewnictwa</p>\n<ol><li>dobiera sposoby transportu wewnętrznego</li></ol>\n<p>i składowania materiałów</p>\n<ol><li>dobiera sposób i środki transportu do rodzaju</li></ol>\n<p>materiału</p>\n<ol><li>charakteryzuje metody wykonania form</li></ol>\n<p>jednorazowych</p>\n<ol><li>omawia metody ręcznego wykonania form</li></ol>\n<p>jednorazowych<br>Jednostka efektów kształcenia:<br>MTL.02.3 Eksploatacja maszyn i urządzeń do przygotowywania mas formierskich i mas rdzeniowych</p>\n<ol><li>określa etapy procesu przerobu mas formierskich i</li></ol>\n<p>mas rdzeniowych</p>\n<ol><li>przygotowuje świeże składniki masy formierskiej</li></ol>\n<p>i masy rdzeniowej</p>\n<ol><li>stosuje maszyny i urządzenia do przerobu mas</li></ol>\n<p>formierskich i mas rdzeniowych</p>\n<ol><li>dobiera maszyny i urządzenia do przerobu mas</li></ol>\n<p>formierskich i mas rdzeniowych<br>Jednostka efektów kształcenia:<br>MTL.02.4 Wykonywanie form oraz użytkowanie maszyn i urządzeń do wykonywania odlewów<br>w formach jednorazowych, trwałych i półtrwałych</p>\n<ol><li>wykonuje formy jednorazowe i rdzenie</li><li>wykonuje formy jednorazowe do odlewania</li><li>wykonuje odlewy w formach jednorazowych</li><li>składa i przygotowuje formy jednorazowe</li></ol>\n<p>do zalewania<br>66<br>Jednostka efektów kształcenia:<br>MTL.02.6 Eksploatacja pieców odlewniczych oraz maszyn i urządzeń do przygotowania wsadu</p>\n<ol><li>prowadzi proces topienia w piecu odlewniczym</li><li>pobiera próby ciekłego metalu</li><li>wykonuje obsługę codzienną, przeglądy bieżące</li></ol>\n<p>oraz konserwację maszyn i urządzeń do topienia<br>metali</p>\n<ol><li>przygotowuje narzędzia, przyrządy, urządzenia</li></ol>\n<p>i materiały do wykonania obsługi codziennej<br>i przeglądów bieżących oraz konserwacji maszyn<br>i urządzeń do topienia metali<br>Inne zadania praktyczne z zakresu kwalifikacji MTL.02 Eksploatacja maszyn i urządzeń odlewniczych mogą dotyczyć np.:<br><br>wykonywania form odlewniczych w dwóch skrzynkach z obieraniem, luźną częścią, tzw. ”sztuczką”, z modeli<br>z odejmowanymi częściami;<br><br>wykonywania form odlewniczych w trzech skrzynkach;<br><br>wykonywanie form odlewniczych w skrzynkach usuwalnych;<br><br>wykonywania form odlewniczych w gruncie: otwartych, pod skrzynką, z użyciem modeli i wzorników;<br><br>wykonywania form odlewniczych metodą pełnej formy;<br><br>wykonywania form odlewniczych na maszynach formierskich;<br><br>wykonywania form odlewniczych z mas szybkowiążących i samoutwardzalnych;<br><br>wykonywania form skorupowych;<br><br>wykonywania form do odlewania metodą wytapianych modeli;<br><br>wykonywania form odlewniczych do odlewania metodą Shawa;<br><br>ręcznego wykonywania rdzeni w różnego rodzaju rdzennicach;<br><br>maszynowego wykonywania rdzeni metodą cold-box i hot-box;<br><br>przygotowania metalowej formy odlewniczej (kokili) do pracy i wykonania odlewu kokilowego;<br><br>przygotowania maszyny do odlewnia pod ciśnieniem do pracy oraz wykonanie odlewu;<br><br>ręcznego wybijania odlewów z form;<br><br>maszynowego wybicia odlewów z form odlewniczych przy użyciu np. krat wibracyjnych;<br><br>usunięcia rdzeni z odlewów na maszynach wibracyjnych;<br><br>oddzielenia układu wlewowego i nadlewek z odlewu ręcznie lub przy użyciu narzędzi;<br><br>wykańczania powierzchni odlewów w bębnach obrotowych lub wibracyjnych;<br><br>usuwania zalewek, obróbki ściernej;<br><br>wykonania obróbki cieplnej lub cieplno-chemicznej odlewu;<br><br>usunięcia wad odlewów;<br><br>zabezpieczenia oczyszczonej powierzchni odlewów przed korozją;<br><br>ułożenia w magazynie materiałów wsadowych o różnej postaci, składzie chemicznym, właściwościach;<br><br>rozdrobnienia materiałów wsadowych w celu uzyskania odpowiedniej kawałkowości z użyciem maszyn i urządzeń<br>do rozdrabniania;<br><br>oczyszczenia i konserwacji użytkowanych przy przygotowaniu wsadu maszyn i urządzeń;<br><br>wykonania wymurówki tygla niewielkiego pieca indukcyjnego;<br><br>przygotowania (dobrania, ewentualnego zabezpieczenia odpowiedniego pokrycia i wysuszenia) łyżek odlewniczych<br>do pobierania próbek ciekłego metalu w trakcie wytopu lub narzędzi do wykonania innych zabiegów metalurgicznych;<br><br>kontroli przebiegu procesu topienia, np. pomiar temperatury pirometrem optycznym, kontroli parametrów pracy<br>laboratoryjnego pieca elektrycznego;<br><br>kontrolowania składu chemicznego stopu odlewniczego, analizy składu chemicznego próbek pobranych z pieca w trakcie<br>wytopu, oceny stopnia zużycia wyłożenia ogniotrwałego.<br>67<br>Kwalifikacja MTL.04. Organizacja i nadzorowanie procesu odlewniczego<br>3.5 Przykłady zadań do części pisemnej egzaminu<br>3.5.1 MTL.04.1. Bezpieczeństwo i higiena pracy<br>Jednostka efektów kształcenia:<br>MTL.04.1. Bezpieczeństwo i higiena pracy<br>Efekt kształcenia<br>Kryterium weryfikacji<br>Uczeń (zdający):<br>Uczeń (zdający):</p>\n<ol><li>stosuje środki ochrony indywidualnej</li></ol>\n<p>i zbiorowej podczas wykonywania zadań zawodowych</p>\n<ol><li>określa środki ochrony indywidualnej stosowane podczas</li></ol>\n<p>wykonywania zadań zawodowych w odlewni<br>Przykładowe zadanie 1.<br>Na którym rysunku przedstawiono zgodną z przepisami BHP osłonę głowy, jaką należy zastosować podczas zalewania formy?<br>A.<br>B.<br>C.<br>D.<br>Odpowiedź prawidłowa: C<br>68<br>3.5.2 MTL.04.2. Podstawy odlewnictwa<br>Jednostka efektów kształcenia:<br>MTL.04.2. Podstawy odlewnictwa<br>Efekt kształcenia<br>Kryterium weryfikacji<br>Uczeń (zdający):<br>Uczeń (zdający):</p>\n<ol><li>stosuje zasady wykonywania szkiców oraz rysunków</li></ol>\n<p>technicznych<br>a) odczytuje informacje ze szkiców<br>i rysunków technicznych<br>b) przestrzega zasad tolerancji i pasowania</p>\n<ol><li>rozróżnia, interpretuje i posługuje się symbolami</li></ol>\n<p>tolerancji geometrycznych<br>Przykładowe zadanie 2.<br>Symbol tolerancji położenia przedstawiono na rysunku oznaczonym literą<br>A.<br>B.<br>C.<br>D.<br>Odpowiedź prawidłowa: B<br>Jednostka efektów kształcenia:<br>MTL.04.2. Podstawy odlewnictwa<br>Efekt kształcenia<br>Kryterium weryfikacji<br>Uczeń (zdający):<br>Uczeń (zdający):</p>\n<ol><li>charakteryzuje materiały konstrukcyjne, eksploatacyjne i</li></ol>\n<p>uszczelniające</p>\n<ol><li>rozpoznaje gatunki stopów żelaza i metali nieżelaznych na</li></ol>\n<p>podstawie oznaczeń<br>Przykładowe zadanie 3.<br>Oznaczenie EN-GJMW-300-6 dotyczy żeliwa<br>A. szarego.<br>B. sferoidalnego.<br>C. ciągliwego białego.<br>D. ciągliwego czarnego.<br>Odpowiedź prawidłowa: C<br>69<br>Jednostka efektów kształcenia:<br>MTL.04.2. Podstawy odlewnictwa<br>Efekt kształcenia<br>Kryterium weryfikacji<br>Uczeń (zdający):<br>Uczeń (zdający):</p>\n<ol><li>wykonuje pomiary warsztatowe</li><li>dobiera przyrządy i narzędzia pomiarowe</li></ol>\n<p>do wykonywania pomiarów warsztatowych<br>Przykładowe zadanie 4.<br>Które z narzędzi służy do pomiarów długości, grubości i średnicy z dokładnością do 0,01 mm?<br>A.<br>B.<br>C.<br>D.<br>Odpowiedź prawidłowa: C<br>70<br>Jednostka efektów kształcenia:<br>MTL.04.2. Podstawy odlewnictwa<br>Efekt kształcenia<br>Kryterium weryfikacji<br>Uczeń (zdający):<br>Uczeń (zdający):</p>\n<ol><li>wykonuje operacje obróbki mechanicznej i ręcznej,</li></ol>\n<p>spajania i plastycznego kształtowania metali</p>\n<ol><li>łączy powierzchnie przedmiotów przez spawanie, zgrzewanie,</li></ol>\n<p>lutowanie i klejenie<br>Przykładowe zadanie 5.<br>Technologią spajania metali przedstawioną na filmie jest<br>A. klejenie.<br>B. spawanie.<br>C. lutowanie.<br>D. zgrzewanie.<br>Odpowiedź prawidłowa: B<br>Jednostka efektów kształcenia:<br>MTL.04.2. Podstawy odlewnictwa<br>Efekt kształcenia<br>Kryterium weryfikacji<br>Uczeń (zdający):<br>Uczeń (zdający):</p>\n<ol><li>dobiera sposoby transportu wewnętrznego i</li></ol>\n<p>składowania materiałów</p>\n<ol><li>dobiera sposób i środki transportu do rodzaju materiału</li></ol>\n<p>Przykładowe zadanie 6.<br>Transport kadzi odlewniczych z ciekłym metalem do stanowiska zalewania realizowany jest przy użyciu<br>A. suwnic pomostowych.<br>B. przenośników kubełkowych.<br>C. przenośników pneumatycznych.<br>D. chwytników elektromagnetycznych.<br>Odpowiedź prawidłowa: A<br>Jednostka efektów kształcenia:<br>MTL.04.2. Podstawy odlewnictwa<br>Efekt kształcenia<br>Kryterium weryfikacji<br>Uczeń (zdający):<br>Uczeń (zdający):</p>\n<ol><li>charakteryzuje proces sporządzania różnych rodzajów</li></ol>\n<p>mas formierskich i rdzeniowych</p>\n<ol><li>rozróżnia główne i pomocnicze materiały formierskie</li></ol>\n<p>Przykładowe zadanie 7.<br>Pomocniczym materiałem formierskim zabezpieczającym przed przyklejaniem się masy do modelu jest<br>A. talk.<br>B. torf.<br>C. skrobia.<br>D. dekstryna.<br>Odpowiedź prawidłowa: A<br>71<br>3.5.3 MTL.04.3. Prowadzenie procesu odlewniczego<br>Jednostka efektów kształcenia:<br>MTL.04.3. Prowadzenie procesu odlewniczego<br>Efekt kształcenia<br>Kryterium weryfikacji<br>Uczeń (zdający):<br>Uczeń (zdający):</p>\n<ol><li>dokonuje rozliczeń materiałowych</li><li>określa koszty materiałowe dla technologii stosowanych w</li></ol>\n<p>odlewni<br>Przykładowe zadanie 8.<br>Skład masy w cz. wag.<br>Piasek kwarcowy<br>Bentonit<br>Pył węglowy<br>94<br>4<br>2<br>Odlewnia w ciągu 1 doby zużywa 40 Mg świeżej masy o składzie podanym w tabeli. Koszt zakupu piasku kwarcowego wynosi<br>200 zł/Mg, bentonitu 1000 zł/Mg, a pyłu węglowego 2600 zł/Mg. Oblicz koszt zakupu materiałów na tydzień (7 dni) pracy odlewni.<br>A. 3 920 zł<br>B. 7 840 zł<br>C. 39 200 zł<br>D. 78 400 zł<br>Odpowiedź prawidłowa: D<br>Jednostka efektów kształcenia:<br>MTL.04.3. Prowadzenie procesu odlewniczego<br>Efekt kształcenia<br>Kryterium weryfikacji<br>Uczeń (zdający):<br>Uczeń (zdający):</p>\n<ol><li>dokonuje analizy procesu i podejmuje środki zaradcze w</li></ol>\n<p>celu zapobiegania powstawaniu wad odlewów</p>\n<ol><li>określa rodzaj wad odlewów</li></ol>\n<p>Przykładowe zadanie 9.<br>Zimne krople, zapiaszczenie oraz gruboziarnistość należą do grupy wad<br>A. kształtu.<br>B. materiału.<br>C. wewnętrznych.<br>D. powierzchni surowej.<br>Odpowiedź prawidłowa: C<br>72<br>3.5.4 MTL.04.4. Przygotowywanie dokumentacji technologicznej i konstrukcyjnej procesów<br>wytwarzania odlewów<br>Jednostka efektów kształcenia:<br>MTL.04.4. Przygotowywanie dokumentacji technologicznej i konstrukcyjnej procesów wytwarzania odlewów<br>Efekt kształcenia<br>Kryterium weryfikacji<br>Uczeń (zdający):<br>Uczeń (zdający):</p>\n<ol><li>charakteryzuje elementy dokumentacji technologicznej</li></ol>\n<p>odlewanych części maszyn<br>oraz stosowane w niej oznaczenia</p>\n<ol><li>rozróżnia oznaczenia stosowane w dokumentacji</li></ol>\n<p>technologicznej odlewów<br>Przykładowe zadanie 10.<br>Liczba wskazana strzałką w oznaczeniu materiału na rysunku surowego odlewu dotyczy<br>A. wydłużenia procentowego po zerwaniu.<br>B. wyraźnej granicy plastyczności R<br>e.<br>C. wytrzymałości na rozciąganie Rm.<br>D. twardości w skali Brinella.<br>Odpowiedź prawidłowa: C<br>73<br>Jednostka efektów kształcenia:<br>MTL.04.4. Przygotowywanie dokumentacji technologicznej i konstrukcyjnej procesów wytwarzania odlewów<br>Efekt kształcenia<br>Kryterium weryfikacji<br>Uczeń (zdający):<br>Uczeń (zdający):</p>\n<ol><li>dobiera elementy układu wlewowego</li><li>rozróżnia elementy: zbiornik wlewowy, wlew główny, wlew</li></ol>\n<p>rozprowadzający, wlew doprowadzający, nadlew, przelew<br>Przykładowe zadanie 11.<br>Wlew główny na rysunku układu wlewowego do odlewów żeliwnych oznaczono cyfrą<br>A.<br>1<br>B.<br>2<br>C.<br>3<br>D.<br>4<br>Odpowiedź prawidłowa: B<br>Jednostka efektów kształcenia:<br>MTL.04.4. Przygotowywanie dokumentacji technologicznej i konstrukcyjnej procesów wytwarzania odlewów<br>Efekt kształcenia<br>Kryterium weryfikacji<br>Uczeń (zdający):<br>Uczeń (zdający):</p>\n<ol><li>rozpoznaje w dokumentacji konstrukcyjnej elementy</li></ol>\n<p>konstrukcyjne kokil i form ciśnieniowych</p>\n<ol><li>wskazuje części formujące stałe i ruchome, elementy</li></ol>\n<p>centrujące, zabezpieczające przed otwarciem, wypychacze i<br>układy chłodzenia w formach ciśnieniowych<br>Przykładowe zadanie 12.<br>Instalację chłodzącą na rysunku przedstawiającym budowę formy ciśnieniowej oznaczono literą<br>Odpowiedź prawidłowa: A<br>74<br>Jednostka efektów kształcenia:<br>MTL.04.4. Przygotowywanie dokumentacji technologicznej i konstrukcyjnej procesów wytwarzania odlewów<br>Efekt kształcenia<br>Kryterium weryfikacji<br>Uczeń (zdający):<br>Uczeń (zdający):</p>\n<ol><li>dobiera materiały formierskie w zależności</li></ol>\n<p>od rodzaju masy formierskiej</p>\n<ol><li>oblicza zawartość składników masy formierskiej</li></ol>\n<p>Przykładowe zadanie 13.<br>Składnik masy<br>Piasek kwarcowy<br>Bentonit<br>Pył węglowy<br>cz. wag.<br>94<br>4<br>2<br>Oblicz ilość składników niezbędnych do wytworzenia 200 kg masy formierskiej o składzie podanym w tabeli.<br>Piasek kwarcowy [kg]<br>Bentonit<br>[kg]<br>Pył węglowy<br>[kg]<br>A.<br>197,6<br>1,6<br>0,8<br>B.<br>198,8<br>0,8<br>0,4<br>C.<br>176,0<br>16<br>8<br>D.<br>188.0<br>8,0<br>4,0<br>Prawidłowa odpowiedź: D<br>3.5.5 MTL.04.5. Kontrola jakości procesów odlewniczych<br>Jednostka efektów kształcenia:<br>MTL.04.5. Kontrola jakości procesów odlewniczych<br>Efekt kształcenia<br>Kryterium weryfikacji<br>Uczeń (zdający):<br>Uczeń (zdający):</p>\n<ol><li>rozróżnia właściwości technologiczne</li></ol>\n<p>i wytrzymałościowe materiałów formierskich oraz mas<br>formierskich i mas rdzeniowych</p>\n<ol><li>rozróżnia właściwości technologiczne piasków formierskich,</li></ol>\n<p>glin formierskich, mas formierskich i mas rdzeniowych<br>Przykładowe zadanie 14.<br>Skłonność zagęszczonej masy do powierzchniowego wykruszania się ziaren w wyniku utraty spoistości przez warstwę<br>zewnętrzną, wskutek utraty wilgotności lub nieodpowiedniego przebiegu procesu suszenia nazywana jest<br>A. płynnością.<br>B. żywotnością.<br>C. osypliwością.<br>D. higroskopijnością.<br>Odpowiedź prawidłowa: C<br>75<br>Jednostka efektów kształcenia:<br>MTL.04.5. Kontrola jakości procesów odlewniczych<br>Efekt kształcenia<br>Kryterium weryfikacji<br>Uczeń (zdający):<br>Uczeń (zdający):</p>\n<ol><li>klasyfikuje piaski formierskie na podstawie wyników</li></ol>\n<p>badań</p>\n<ol><li>klasyfikuje piaski kwarcowe na podstawie wyników badań</li></ol>\n<p>lepiszcza<br>Przykładowe zadanie 15.<br>Piasek kwarcowy zawierający do 2% lepiszcza zaliczany jest do klasy<br>A. 3K<br>B. 4K<br>C. 5K<br>D. 6K<br>Odpowiedź prawidłowa: B<br>Jednostka efektów kształcenia:<br>MTL.04.5. Kontrola jakości procesów odlewniczych<br>Efekt kształcenia<br>Kryterium weryfikacji<br>Uczeń (zdający):<br>Uczeń (zdający):<br>5)dobiera aparaturę i urządzenia do badań materiałów,<br>mas formierskich i mas rdzeniowych</p>\n<ol><li>rozpoznaje aparaturę i urządzenia do badań materiałów, mas</li></ol>\n<p>formierskich i rdzeniowych<br>Przykładowe zadanie 16.<br>Na rysunku przedstawiono schemat aparatu przeznaczonego do badania<br>A. spoistości.<br>B. wilgotności.<br>C. gazotwórczości.<br>D. przepuszczalności.<br>Odpowiedź prawidłowa: D<br>76<br>Jednostka efektów kształcenia:<br>MTL.04.5. Kontrola jakości procesów odlewniczych<br>Efekt kształcenia<br>Kryterium weryfikacji<br>Uczeń (zdający):<br>Uczeń (zdający):</p>\n<ol><li>klasyfikuje wady odlewów</li><li>określa przyczyny powstania wady odlewu</li></ol>\n<p>Przykładowe zadanie 17.<br>Przyczyną powstawania wady odlewu w postaci nadmiernej chropowatości jest<br>A. nieprawidłowy transport lub składowanie odlewów.<br>B. zbyt duża ziarnistość masy formierskiej.<br>C. zbyt mocne ubicie formy.<br>D. za mała lejność metalu.<br>Odpowiedź prawidłowa: B<br>Jednostka efektów kształcenia:<br>MTL.04.5. Kontrola jakości procesów odlewniczych<br>Efekt kształcenia<br>Kryterium weryfikacji<br>Uczeń (zdający):<br>Uczeń (zdający):</p>\n<ol><li>dobiera aparaturę do przeprowadzania badań</li></ol>\n<p>nieniszczących odlewów</p>\n<ol><li>rozróżnia aparaturę do przeprowadzania badań</li></ol>\n<p>nieniszczących odlewów<br>Przykładowe zadanie 18.<br>Na rysunku przedstawiono element urządzenia stosowanego do przeprowadzania badań<br>A. magnetyczno-proszkowych.<br>B. prądami wirowymi.<br>C. penetracyjnych.<br>D. wizualnych.<br>Odpowiedź prawidłowa: A<br>77<br>Jednostka efektów kształcenia:<br>MTL.04.5. Kontrola jakości procesów odlewniczych<br>Efekt kształcenia<br>Kryterium weryfikacji<br>Uczeń (zdający):<br>Uczeń (zdający):</p>\n<ol><li>rozróżnia właściwości technologiczne stopów</li></ol>\n<p>odlewniczych</p>\n<ol><li>klasyfikuje właściwości technologiczne stopów</li></ol>\n<p>odlewniczych<br>Przykładowe zadanie 19.<br>Do właściwości technologicznych stopów zalicza się<br>A. wytrzymałość, rozszerzalność cieplna i plastyczność.<br>B. udarność, przewodność elektryczną i skrawalność.<br>C. lejność, plastyczność i skrawalność.<br>D. twardość, udarność i lejność.<br>Odpowiedź prawidłowa: C<br>Jednostka efektów kształcenia:<br>MTL.04.5. Kontrola jakości procesów odlewniczych<br>Efekt kształcenia<br>Kryterium weryfikacji<br>Uczeń (zdający):<br>Uczeń (zdający):</p>\n<ol><li>dobiera urządzenia i przygotowuje zgłady</li></ol>\n<p>metalograficzne do badań mikroskopowych</p>\n<ol><li>dobiera materiały i urządzenia do przygotowania zgładów</li></ol>\n<p>metalograficznych<br>Przykładowe zadanie 20.<br>Które z urządzeń przedstawionych na rysunku służy inkludowania próbek?<br>A.<br>B.<br>C.<br>D.<br>Odpowiedź prawidłowa: D<br>78<br>Jednostka efektów kształcenia:<br>MTL.04.5. Kontrola jakości procesów odlewniczych<br>Efekt kształcenia<br>Kryterium weryfikacji<br>Uczeń (zdający):<br>Uczeń (zdający):</p>\n<ol><li>rozpoznaje strukturę stopów odlewniczych</li><li>rozpoznaje postać grafitu w żeliwie</li></ol>\n<p>Przykładowe zadanie 21.<br>Żeliwo z grafitem płatkowym przedstawiono na rysunku oznaczonym literą<br>A.<br>B.<br>C.<br>D.<br>Odpowiedź prawidłowa: C<br>Jednostka efektów kształcenia:<br>MTL.04.5. Kontrola jakości procesów odlewniczych<br>Efekt kształcenia<br>Kryterium weryfikacji<br>Uczeń (zdający):<br>Uczeń (zdający):</p>\n<ol><li>rozróżnia metody badań właściwości mechanicznych</li></ol>\n<p>stopów metali</p>\n<ol><li>klasyfikuje właściwości mechaniczne stopów metali</li></ol>\n<p>Przykładowe zadanie 22.<br>Do właściwości mechanicznych stopów metali zalicza się<br>A. twardość, udarność i wytrzymałość.<br>B. lejność, skrawalność i plastyczność.<br>C. gęstość, ciepło właściwe i rozszerzalność cieplna.<br>D. odporność na korozję, działanie czynników chemicznych i wysokich temperatur.<br>Odpowiedź prawidłowa: A<br>79<br>3.5.6 MTL.04.6. Język obcy zawodowy<br>Jednostka efektów kształcenia:<br>MTL.04.6. Język obcy zawodowy<br>Efekt kształcenia<br>Kryterium weryfikacji<br>Uczeń (zdający):<br>Uczeń (zdający):</p>\n<ol><li>posługuje się podstawowym zasobem</li></ol>\n<p>środków językowych w języku obcym<br>nowożytnym (ze szczególnym<br>uwzględnieniem środków leksykalnych),<br>umożliwiającym realizację czynności<br>zawodowych w zakresie tematów<br>związanych:<br>a) ze stanowiskiem pracy i jego<br>wyposażeniem<br>b) z głównymi technologiami stosowanymi<br>w danym zawodzie<br>c) z dokumentacją związaną z danym<br>zawodem<br>d) z usługami świadczonymi w danym<br>zawodzie</p>\n<ol><li>rozpoznaje oraz stosuje środki językowe</li></ol>\n<p>umożliwiające realizację czynności zawodowych<br>w zakresie:<br>a) czynności wykonywanych na stanowisku pracy, w tym<br>związanych z zapewnieniem bezpieczeństwa i higieny pracy<br>b) narzędzi, maszyn, urządzeń i materiałów koniecznych do<br>realizacji czynności zawodowych<br>c) procesów i procedur związanych z realizacją zadań<br>zawodowych<br>d) formularzy, specyfikacji oraz innych dokumentów<br>związanych z wykonywaniem zadań zawodowych<br>e) świadczonych usług, w tym obsługi klienta<br>Przykładowe zadanie 23.<br>Do wykonywania kształtek laboratoryjnych z materiałów formierskich przeznaczonych do badania ich właściwości<br>wytrzymałościowych stosuje się urządzenie o nazwie<br>A. Laboratory rammer.<br>B. Laboratory muller.<br>C. Laboratory sieves.<br>D. Laboratory scales.<br>Odpowiedź prawidłowa: A<br>80<br>Jednostka efektów kształcenia:<br>MTL.04.6. Język obcy zawodowy<br>Efekt kształcenia<br>Kryterium weryfikacji<br>Uczeń (zdający):<br>Uczeń (zdający):</p>\n<ol><li>rozumie proste wypowiedzi ustne</li></ol>\n<p>artykułowane wyraźnie, w standardowej odmianie języka<br>obcego nowożytnego,<br>a także proste wypowiedzi pisemne<br>w języku obcym nowożytnym, w zakresie umożliwiającym<br>realizację zadań zawodowych:<br>a) rozumie proste wypowiedzi ustne dotyczące czynności<br>zawodowych (np. rozmowy, wiadomości, komunikaty,<br>instrukcje lub filmy instruktażowe, prezentacje),<br>artykułowane wyraźnie,<br>w standardowej odmianie języka<br>b) rozumie proste wypowiedzi pisemne dotyczące czynności<br>zawodowych (np. napisy, broszury, instrukcje obsługi,<br>przewodniki, dokumentację zawodową)</p>\n<ol><li>określa główną myśl wypowiedzi lub tekstu lub</li></ol>\n<p>fragmentu wypowiedzi lub tekstu</p>\n<ol><li>znajduje w wypowiedzi lub tekście określone</li></ol>\n<p>informacje</p>\n<ol><li>rozpoznaje związki między poszczególnymi</li></ol>\n<p>częściami tekstu</p>\n<ol><li>układa informacje w określonym porządku</li></ol>\n<p>Przykładowe zadanie 24.<br>Device is used to elutriate mineral particles (binder) with a grain size of less than 0.02 mm present in the molding sands in order<br>to determine their percentage content.<br>Opisane urządzenie stosuje się do<br>A. odmywania lepiszcza.<br>B. sporządzania mas formierskich.<br>C. wykonywania kształtek laboratoryjnych.<br>D. pomiaru przepuszczalności odlewniczych materiałów formierskich.<br>Odpowiedź prawidłowa: A<br>81<br>3.5.7 MTL.04.7. Kompetencje personalne i społeczne<br>Jednostka efektów kształcenia:<br>MTL.04.7. Kompetencje personalne i społeczne<br>Efekt kształcenia<br>Kryterium weryfikacji<br>Uczeń (zdający):<br>Uczeń (zdający):</p>\n<ol><li>przestrzega zasad kultury osobistej i etyki zawodowej</li><li>wyjaśnia czym jest plagiat</li></ol>\n<p>Przykładowe zadanie 25.<br>Plagiatem jest<br>A. wykorzystanie cudzego pomysłu.<br>B. skopiowanie własnego dzieła (utworu).<br>C. skopiowanie treści z oznaczeniem prawdziwego autora, ale bez jego zgody.<br>D. całkowite przejęcie twórczości innej osoby i podpisanie jej swoim nazwiskiem.<br>Odpowiedź prawidłowa: D<br>3.5.8 MTL.04.8. Organizacja pracy małych zespołów<br>Jednostka efektów kształcenia:<br>MTL.04.8. Organizacja pracy małych zespołów<br>Efekt kształcenia<br>Kryterium weryfikacji<br>Uczeń (zdający):<br>Uczeń (zdający):</p>\n<ol><li>planuje pracę zespołu w celu wykonania przydzielonych</li></ol>\n<p>zadań</p>\n<ol><li>przydziela zadania członkom zespołu</li></ol>\n<p>Przykładowe zadanie 26.<br>Któremu z pracowników odlewni należy przydzielić zadanie szlifowania odlewów?<br>A. Formierz.<br>B. Wybijacz.<br>C. Rdzeniarz.<br>D. Oczyszczacz.<br>Odpowiedź prawidłowa: D<br>82<br>3.6 Przykład zadania do części praktycznej egzaminu<br>Część praktyczna egzaminu z kwalifikacji MTL.04 Organizacja i nadzorowanie procesu odlewniczego jest przeprowadzana<br>według modelu d i trwa 180 minut.<br>Przygotuj uproszczoną dokumentację zawierającą podstawowe obliczenia układu wlewowego oraz rysunki odlewnicze koła<br>zębatego. Przygotowana dokumentacja ma posłużyć do zaformowania koła zębatego metodą wzornikową przy użyciu modeli<br>klocków. Forma i rdzenie mają zostać wykonane z masy wilgotnej bentonitowej. W formie ma zostać umieszczony tylko jeden odlew<br>z żeliwa szarego EN-GJL-150. Ciężar surowego odlewu wynosi - 15 kg. Na podstawie dokumentacji znajdującej się<br>w arkuszu egzaminacyjnym, wykonaj obliczenia elementów układu wlewowego - wyniki zapisz w tabelach 11 i 12. Następnie<br>na podstawie dostępnej dokumentacji, na rysunku nr 2 oznacz położenia elementów układu wlewowego i opisz je odpowiednimi<br>oznaczeniami. Na rysunku nr 3 umieść elementy przekroju formy, zaznacz: podział formy, masę formierską, elementy układu<br>wlewowego, odpowietrzenie (nakłucia) formy. Uzupełnij oznaczone (wyróżnione ciemniejszym tłem) miejsca w tabelach<br>na rysunkach 2 i 3.<br>Dane do obliczeń układu wlewowego:</p>\n<ol><li>Masa odlewu z układem wlewowym</li></ol>\n<p>Qc = 1,2÷1,35 · Qodl [kg]<br>(1)<br>gdzie: Qodl - ciężar surowego odlewu [kg]<br>Dla obliczeń całkowitej masy odlewu z żeliwa szarego - przyjąć współczynnik 1,2</p>\n<ol><li>Czas zalewania</li></ol>\n<p>3<br>c<br>zal<br>Q<br>d<br>S<br><br><br><br>[s]<br>(2)<br>gdzie: S - współczynnik zależny od rodzaju odlewanego stopu sposobu doprowadzenia metalu do formy<br>oraz temperatury zalewania<br>Współczynnik S dla odlewów:<br>ciężkie od 10 do 50 Mg:<br>1,9÷2,3<br>średnie od 1 do 10 Mg:<br>1,6÷1,9<br>nieduże poniżej 1 Mg:<br>1,4÷1,6<br>d - średnia grubość ścianek odlewu [mm]<br>Qc - masa odlewu wraz z układem wlewowym [kg]<br>Dla obliczeń czasu zalewania przyjąć wartość współczynnika S = 1,4</p>\n<ol><li>Sprawdzenie dopuszczalnej prędkości podnoszenia się metalu w formie</li></ol>\n<p>V =<br>zal<br>C<br><br>[cm/s]<br>(3)<br>gdzie: V - liniowa prędkość podnoszenia się metalu we wnęce formy [cm/s], (tabela 1)<br>C - całkowita wysokość odlewu w położeniu do zalewania [cm]<br>zal<br></p>\n<ul><li>czas zalewania [s]</li></ul>\n<p>Uwaga: Jeżeli prędkość zalewania okaże się zbyt mała, należy zmienić położenie odlewu w formie, tak aby C było większe lub<br>skrócić czas zalewania.<br>83</p>\n<ol><li>Sumaryczny przekrój wlewów doprowadzających: dla stopów żelaza oblicza się ze wzoru</li></ol>\n<p>śr<br>zal<br>c<br>d<br>H<br>Q<br>F<br><br><br><br><br><br><br><br>31<br>,0<br>[cm2]<br>(4)<br>gdzie:<br>μ - ogólny współczynnik oporu formy, którego wartość mieści się w granicach 0,25÷0,60 i zależy od stanu formy oraz<br>wielkości odlewu. Wartość μ przyjąć z tabeli 2<br>Hśr - średnie ciśnienie metalostatyczne [cm]</p>\n<ol><li>Średnie ciśnienie metalostatyczne</li></ol>\n<p>Hśr = K<br>Rysunek 1. Schematy położenia odlewu w formie odlewniczej w zależności od poziomu doprowadzenia metalu do wnęki formy<br>gdzie: Hśr = K - początkowe maksymalne ciśnienie metalostatyczne [cm]<br>Wymiary pozostałych elementów układu wlewowego oblicz z zależności:<br>FWD : FWR : FWG = 1 : 1,2 : 1,4<br>(5)</p>\n<ol><li>Dobór zbiornika wlewowego</li></ol>\n<p><br><br><br><br><br><br><br><br>zal<br>c<br>ZW<br>n<br>Q<br>V<br>1000<br>[cm3]<br>(6)<br>gdzie:<br>VZW - objętość zbiornika wlewowego [cm3]<br>Qc - całkowita masa odlewu z układem wlewowym [kg]<br>n - liczba odlewów w formie<br> - gęstość ciekłego metalu [g/cm3] (tabela 4)<br>zal<br></p>\n<ul><li>czas zalewania [s]</li></ul>\n<p> - współczynnik rezerwy metalu w zbiorniku wlewowym (2÷8 w zależności od masy odlewu), (tabela 3)<br>84<br>Tabela 1. Najmniejsze dopuszczalne prędkości podnoszenia się metalu w formie<br>Grubość ścianek odlewu [mm]<br>Prędkość dopuszczalna V [cm/s]<br>dla żeliwa<br>dla staliwa<br>do 4<br>3 ÷ 10<br>4 ÷ 10<br>2 ÷ 3<br>2<br>10 ÷ 40<br>1 ÷ 3<br>1<br>Powyżej 40<br>0,8 ÷ 1<br>0,8<br>Tabela 2. Wartość współczynnika oporu formy μ<br>Rodzaj odlewów<br>Rodzaj formy<br>Opór formy<br>Współczynnik oporu formy μ<br>Odlewy żeliwne<br>Wilgotna<br>0,42<br>Sucha<br>0,48<br>Odlewy staliwne<br>Wilgotna<br>0,32<br>Sucha<br>0,38<br>Tabela 3. Czas rezerwy metalu w zbiorniku wlewowym w zależności od masy odlewu<br>Masa metalu w formie Qc<br>[kg]<br>100<br>100÷500<br>500÷1000<br>1000÷5000<br>Powyżej<br>5000<br>Rezerwa <br>2÷3<br>3÷4<br>4÷6<br>5÷7<br>6÷8<br>Tabela 4. Gęstość różnych stopów w stanie ciekłym<br>Rodzaj stopu<br>Gęstość  [g/cm3]<br>Rodzaj stopu<br>Gęstość  [g/cm3]<br>Żeliwo szare i białe<br>6,9<br>Brązy ołowiowe<br>8,6<br>Staliwo węglowe<br>7,1<br>Stopy Zn-Al<br>5,9<br>Brązy aluminiowe<br>7,0<br>Stopy ołowiu<br>9,4<br>Brązy cynowe i krzemowe<br>7,6<br>Stopy Al<br>2,4<br>Mosiądze<br>7,75<br>Stopy Mg<br>1,6<br>85<br>Tabela 5. Minimalne dopuszczalne odległości pomiędzy modelami a elementami formy<br>Masa odlewu<br>[kg]<br>Wymiary [mm]<br>a<br>b<br>c<br>d<br>e<br>f<br>Pomiędzy<br>górną<br>powierzchnią<br>modelu,<br>a górna<br>powierzchnią<br>formy<br>Pomiędzy<br>dolną<br>powierzchnią<br>modelu,<br>a dolną<br>powierzchnią<br>formy<br>Pomiędzy<br>modelem,<br>a ścianką<br>skrzynki<br>Pomiędzy<br>wlewem,<br>a ścianką<br>skrzynki<br>Pomiędzy<br>modelami<br>Pomiędzy<br>modelem,<br>a belką<br>wlewową<br>do 5<br>5÷10<br>10÷25<br>25÷50<br>50÷100<br>100÷250<br>250÷500<br>500÷1000<br>1000÷2000<br>2000÷3000<br>3000÷4000<br>4000÷5000<br>5000÷10000<br>Ponad 10000<br>40<br>50<br>60<br>70<br>90<br>100<br>120<br>150<br>200<br>250<br>275<br>300<br>350<br>400<br>40<br>50<br>60<br>70<br>90<br>100<br>120<br>150<br>200<br>250<br>275<br>300<br>350<br>400<br>30<br>40<br>40<br>60<br>50<br>60<br>70<br>90<br>100<br>125<br>150<br>175<br>200<br>250<br>30<br>40<br>50<br>50<br>60<br>70<br>80<br>90<br>100<br>125<br>150<br>175<br>200<br>250<br>30<br>40<br>50<br>60<br>70<br>100<br>30<br>30<br>30<br>40<br>50<br>60<br>70<br>120<br>150<br>200<br>225<br>250<br>250<br>250<br>86<br>Tabela 6. Wymiary skrzynek formierskich<br>Skrzynia<br>Wymiar skrzyń: D x H<br>[mm]<br>Dolna<br>Ø 450 x 160<br>Ø 450 x 200<br>Górna<br>Ø 450 x 50<br>Ø 450 x 100<br>Ø 450 x 160<br>87<br>Tabela 7. Wymiary wlewów: głównego i rozprowadzającego<br>Wlew główny WG<br>Wlew rozprowadzający WR<br>Wymiary wlewu głównego okrągłego przy<br>długości L do 600 mm<br>Wymiary wlewu rozprowadzającego trapezowego<br>WR przy wysokości h = a<br>Powierzchnia<br>przekroju<br>wlewu<br>głównego<br>FWG<br>Średnica<br>wlewu<br>głównego<br>d<br>Nr wlewu<br>głównego<br>d1<br>Nr wlewu<br>rozprowa-<br>dzającego<br>Powierzchnia<br>przekroju wlewu<br>rozprowadzającego<br>FWR<br>h = a<br>b<br>[cm2]<br>[mm]<br>[mm]<br>[cm2]<br>[mm]<br>0,4<br>7<br>1<br>11<br>1<br>0,6<br>8<br>5<br>0,5<br>8<br>2<br>12<br>2<br>0,7<br>9<br>6<br>0,7<br>9<br>3<br>13<br>3<br>0,8<br>10<br>7<br>0,8<br>10<br>4<br>14<br>4<br>1,0<br>11<br>8<br>1,0<br>11<br>5<br>15<br>5<br>1,2<br>12<br>9<br>1,5<br>14<br>6<br>18<br>6<br>1,6<br>14<br>10<br>2,0<br>16<br>7<br>20<br>7<br>2,0<br>15<br>12<br>2,4<br>17<br>8<br>21<br>8<br>2,5<br>16<br>13<br>2,6<br>18<br>9<br>22<br>9<br>3,0<br>18<br>15<br>3,0<br>20<br>10<br>24<br>10<br>4,0<br>21<br>18<br>4,0<br>22<br>11<br>26<br>11<br>5,0<br>23<br>20<br>5,0<br>25<br>12<br>29<br>12<br>6,0<br>26<br>21<br>6,0<br>28<br>13<br>32<br>13<br>7,0<br>28<br>22<br>8,0<br>32<br>14<br>36<br>14<br>8,0<br>30<br>25<br>10,0<br>36<br>15<br>40<br>15<br>10,0<br>33<br>28<br>12,0<br>40<br>16<br>44<br>16<br>12,0<br>36<br>31<br>16,0<br>45<br>17<br>49<br>17<br>14,0<br>39<br>32<br>20,0<br>50<br>18<br>54<br>18<br>16,0<br>42<br>34<br>24,0<br>55<br>19<br>59<br>19<br>20,0<br>47<br>38<br>28,0<br>60<br>20<br>64<br>20<br>25,0<br>52<br>43<br>32,0<br>65<br>21<br>69<br>21<br>30,0<br>58<br>48<br>22<br>40,0<br>66<br>54<br>23<br>50,0<br>73<br>64<br>24<br>60,0<br>80<br>70<br>25<br>70,0<br>86<br>77<br>88<br>Tabela 8. Wymiary wlewów doprowadzających<br>Wlew doprowadzający WD trapezowy niski<br>Powierzchnia przekroju<br>wlewu<br>doprowadzającego FWD<br>[cm2]<br>h = 3<br>Numer wlewu<br>doprowadzającego<br>a<br>b<br>[mm]<br>0,4<br>9<br>15<br>12<br>0,5<br>10<br>18<br>16<br>0,6<br>11<br>21<br>19<br>0,7<br>12<br>25<br>22<br>0,8<br>13<br>28<br>25<br>0,9<br>14<br>31<br>29<br>1,0<br>15<br>35<br>32<br>1,1<br>16<br>38<br>35<br>1,2<br>17<br>41<br>39<br>1,4<br>18<br>48<br>45<br>Tabela 9. Przekroje i liczba wlewów doprowadzających do odlewów żeliwnych o ciężarze do 100 kg<br>Grubość<br>ścianki<br>odlewu<br>[mm]<br>3÷5<br>5÷8<br>8÷10<br>10÷15<br>15÷30<br>Przekrój jednego wlewu<br>doprowadzającego<br>[cm2]<br>Ciężar<br>odlewów<br>[kg]<br>Liczba wlewów doprowadzających LWD<br>do 0,5<br>1<br>1<br>1<br>1<br>1<br>0,3÷0,4<br>0,5÷1<br>1<br>1<br>1<br>1<br>1<br>0,4÷0,5<br>1÷3<br>1<br>1<br>1<br>1<br>1<br>0,5÷0,7<br>3÷5<br>2<br>2<br>1<br>1<br>1<br>0,6÷0,7<br>5÷10<br>3<br>3<br>2<br>2<br>2<br>0,6÷0,8<br>10÷15<br>wg liczby<br>miejsca<br>3<br>2<br>2<br>2<br>0,7÷0,8<br>15÷20<br>4<br>4<br>3<br>3<br>0,7÷0,9<br>20÷30<br>4<br>4<br>3<br>3<br>0,8÷1,1<br>30÷40<br>5<br>4<br>3<br>3<br>0,9÷1,2<br>40÷60<br>4 lub 5<br>4<br>3 lub 4<br>3<br>1,0÷1,5<br>60÷100<br>5 lub 6<br>5<br>4 lub 5<br>4<br>1,0÷1,5<br>89<br>Tabela 10. Wymiar zbiornika wlewowego czaszowego z wlewem głównym okrągłym ZW<br>Nr<br>zbiornika<br>Średnica<br>wlewu<br>głównego d<br>l<br>h<br>h1<br>h2<br>R1<br>R2<br>R3<br>R4<br>R5<br>Przybliżona<br>pojemność<br>zbiornika<br>[mm]<br>[cm3]<br>1<br>25<br>120<br>70<br>50<br>35<br>25<br>35<br>35<br>10<br>5<br>714<br>2<br>32<br>180<br>110<br>80<br>60<br>40<br>50<br>50<br>15<br>2143<br>3<br>40<br>260<br>170<br>130<br>95<br>60<br>75<br>75<br>20<br>10<br>5000<br>Czas przeznaczony na wykonanie zadania wynosi 180 minut.<br>Ocenie podlegać będą 4 rezultaty:</p>\n<ul><li>rysunek surowego odlewu - rysunek 2,</li><li>rysunek przekroju formy - rysunek 3,</li><li>wyniki obliczeń układu wlewowego - tabela 11,</li><li>wymiary układów wlewowych - tabela 12.</li></ul>\n<p>90<br>Tabela 11. Zestawienie tabelaryczne wyników obliczeń układu wlewowego<br>Qc<br>[kg]<br><br>[s]<br>V<br>[cm/s]<br>Hśr<br>[cm]<br>∑FWD<br>[cm2]<br>LWD<br>[szt]<br>VZW<br>[cm2]<br>FWD<br>[cm2]<br>FWG<br>[cm2]<br>FWR<br>[cm2]<br>Objaśnienia:<br>Qc - masa odlewu z układem wlewowym [kg]<br> - czas zalewania [s]<br>V - prędkości podnoszenia się lustra metalu we wnęce formy [cm/s]<br>Hśr - początkowe maksymalne ciśnienie metalostatyczne [cm]<br>∑FWD - sumaryczny przekrój wlewów doprowadzających [cm2]<br>LWD - liczba wlewów doprowadzających [szt]<br>VZW - objętość zbiornika wlewowego [cm3] (dobrana z tabeli 10)<br>FWD - powierzchnia przekroju wlewu doprowadzającego [cm2]<br>FWG - powierzchnia przekroju wlewu głównego [cm2]<br>FWR - powierzchnia przekroju wlewu rozprowadzającego [cm2]<br>Tabela 12. Wymiary elementów układu wlewowego dobrane z tabel<br>Wlew główny WG<br>Wlew rozprowadzający WR<br>Wlewy doprowadzające WD<br>d<br>d1<br>h = a<br>b<br>a<br>b<br>[mm]<br>91<br>Rysunek 2. Rysunek surowego odlewu koła zębatego<br>92<br>Rysunek 3. Rysunek przekroju formy<br>93<br>Efekty kształcenia sprawdzane przykładowym zadaniem praktycznym wraz z kryteriami weryfikacji:<br>Jednostka efektów kształcenia:<br>MTL.04.2. Podstawy odlewnictwa<br>Efekty kształcenia<br>Kryteria weryfikacji<br>Uczeń (zdający):<br>Uczeń (zdający):</p>\n<ol><li>stosuje zasady wykonywania szkiców oraz</li></ol>\n<p>rysunków technicznych<br>a) odczytuje informacje ze szkiców i rysunków<br>technicznych<br>b) przestrzega zasad tolerancji i pasowania</p>\n<ol><li>sporządza szkice i rysunki techniczne, zgodnie</li></ol>\n<p>z obowiązującymi normami i zasadami</p>\n<ol><li>charakteryzuje etapy wykonania odlewu</li><li>rozpoznaje elementy zestawu modelowego,</li><li>opisuje sposób wykonania kompletnej formy</li></ol>\n<p>przygotowanej do zalewania,</p>\n<ol><li>opisuje sposób zalewania metalem</li><li>charakteryzuje metody wykonania form</li></ol>\n<p>jednorazowych</p>\n<ol><li>określa narzędzia i przyrządy formierskie</li></ol>\n<p>do formowania ręcznego,</p>\n<ol><li>opisuje rodzaje form jednorazowych i elementy ich</li></ol>\n<p>budowy,</p>\n<ol><li>omawia metody ręcznego wykonania form</li></ol>\n<p>jednorazowych,</p>\n<ol><li>charakteryzuje metody wytwarzania odlewów</li><li>rozróżnia metody wytwarzania odlewów</li></ol>\n<p>w zależności od techniki zalewania form,</p>\n<ol><li>omawia odlewanie grawitacyjne w formach</li></ol>\n<p>jednorazowych.<br>Jednostka efektów kształcenia:<br>MTL.04.4. Przygotowywanie dokumentacji technologicznej i konstrukcyjnej procesów wytwarzania<br>odlewów<br>Efekty kształcenia<br>Kryteria weryfikacji<br>Uczeń (zdający):<br>Uczeń (zdający):</p>\n<ol><li>charakteryzuje elementy dokumentacji</li></ol>\n<p>technologicznej odlewanych części maszyn oraz<br>stosowane w niej oznaczenia</p>\n<ol><li>rozróżnia oznaczenia stosowane</li></ol>\n<p>w dokumentacji technologicznej odlewów</p>\n<ol><li>dobiera płaszczyznę podziału odlewu oraz sposób</li></ol>\n<p>doprowadzenia ciekłego metalu do wnęki formy</p>\n<ol><li>określa technologię wykonania odlewu</li></ol>\n<p>na podstawie dokumentacji,</p>\n<ol><li>dobiera płaszczyznę podziału odlewu</li></ol>\n<p>w zależności od kształtu odlewu i technologii jego<br>wykonania,</p>\n<ol><li>określa miejsce i sposób doprowadzenia ciekłego</li></ol>\n<p>metalu w zależności od kształtu odlewu i<br>technologii wykonania odlewu.</p>\n<ol><li>dobiera elementy układu wlewowego</li><li>rozróżnia elementy: zbiornik wlewowy, wlew</li></ol>\n<p>główny, wlew rozprowadzający, wlew<br>doprowadzający, nadlew, przelew,</p>\n<ol><li>dobiera typ układu wlewowego</li></ol>\n<p>w zależności od materiału odlewniczego,</p>\n<ol><li>oblicza czas zalewania formy przy wykorzystaniu</li></ol>\n<p>programów symulacyjnych,</p>\n<ol><li>oblicza przekroje elementów układu wlewowego</li></ol>\n<p>przy wykorzystaniu programów symulacyjnych<br>94<br>Inne zadania praktyczne z zakresu kwalifikacji MTL.04. Organizacja i nadzorowanie procesu odlewniczego mogą dotyczyć<br>np:<br>obliczania układu wlewowego, doboru na podstawie norm: wartości skurczu odlewniczego, naddatków na obróbkę<br>mechaniczną, naddatków technologicznych,<br>dobierania płaszczyzny podziału formy oraz sposobu doprowadzenia ciekłego metalu,<br>sporządzania rysunku surowego odlewu i rysunku formy odlewniczej,<br>doboru głównych i pomocniczych materiałów formierskich,<br>planowania sposobu zalewania, wybijania, oczyszczania i wykańczania odlewów wykonanych w technologii form<br>piaskowych,<br>sporządzania zapotrzebowania na urządzenia, przyrządy, narzędzia, materiały<br>i surowce niezbędne w procesie produkcyjnym dla wykonania określonej partii odlewów,<br>wykonania rozliczeń materiałowych po wykonaniu uprzedniej partii odlewów,<br>rozpoznawania wad odlewów oraz planowania sposobu ich zapobiegania,<br>wykonywania badań laboratoryjnych mas formierskich i mas rdzeniowych,<br>obliczania modułów węzłów cieplnych odlewu,<br>doboru parametrów suszenia form i rdzeni oraz temperatury utwardzania form skorupowych, wypalania form<br>ceramicznych, suszenia form gipsowych,<br>stosowania metod ujawniania wad wewnętrznych i zewnętrznych odlewów, oceny jakości odlewu,<br>wykonywania badań właściwości technologicznych stopów odlewniczych: przeprowadzania prób technologicznych<br>ciekłego metalu, wykonywania badań składu chemicznego stopów odlewniczych.<br>95</p>\n<ol><li>PODSTAWY PROGRAMOWE KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE SZKOLNICTWA BRANŻOWEGO</li></ol>\n<p>W ZAWODZIE TECHNIK ODLEWNIK<br>Dla zawodu technik odlewnik określono dwie podstawy programowe z wyodrębnionymi kwalifikacjami:</p>\n<ol><li>MTL.01. Wykonywanie i naprawa oprzyrządowania odlewniczego oraz MTL.04. Organizacja i nadzorowanie procesu</li></ol>\n<p>odlewniczego;</p>\n<ol><li>MTL.02. Eksploatacja maszyn i urządzeń odlewniczych oraz MTL.04. Organizacja i nadzorowanie procesu odlewniczego.</li></ol>\n<p>TECHNIK ODLEWNIK<br>311705<br>KWALIFIKACJE WYODRĘBNIONE W ZAWODZIE<br>MTL.01. Wykonywanie i naprawa oprzyrządowania odlewniczego<br>MTL.04. Organizacja i nadzorowanie procesu odlewniczego<br>CELE KSZTAŁCENIA<br>Absolwent szkoły prowadzącej kształcenie w zawodzie technik odlewnik powinien być przygotowany do<br>wykonywania zadań zawodowych:</p>\n<ol><li>w zakresie kwalifikacji MTL.01. Wykonywanie i naprawa oprzyrządowania odlewniczego:</li></ol>\n<p>a) wykonywania oprzyrządowania odlewniczego;<br>b) wykonywania form metalowych;<br>c) konserwacji i naprawy oprzyrządowania odlewniczego i form metalowych;<br>d) kontroli jakości wykonania oprzyrządowania odlewniczego i form metalowych.</p>\n<ol><li>w zakresie kwalifikacji MTL.04. Organizacja i nadzorowanie procesu odlewniczego:</li></ol>\n<p>a)<br>prowadzenia dokumentacji technicznej procesów wytwarzania odlewów,<br>b)<br>kontrolowania jakości wytwarzanych odlewów,<br>c)<br>organizowania i kontroli procesów produkcyjnych.<br>EFEKTY KSZTAŁCENIA I KRYTERIA WERYFIKACJI TYCH EFEKTÓW<br>Do wykonywania zadań zawodowych w zakresie kwalifikacji MTL.01. Wykonywanie i naprawa oprzyrządowania odlewniczego<br>niezbędne jest osiągnięcie niżej wymienionych efektów kształcenia:<br>MTL.01. Wykonywanie i naprawa oprzyrządowania odlewniczego<br>MTL.01.1. Bezpieczeństwo i higiena pracy<br>Efekty kształcenia<br>Kryteria weryfikacji<br>Uczeń:<br>Uczeń</p>\n<ol><li>stosuje pojęcia związane z bezpieczeństwem i higieną</li></ol>\n<p>pracy, ochroną przeciwpożarową, ochroną środowiska i<br>ergonomią</p>\n<ol><li>wyjaśnia znaczenie pojęć bezpieczeństwo pracy, higiena</li></ol>\n<p>pracy, ochrona pracy, ergonomia opisuje pojęcia związane<br>z wypadkami przy pracy i chorobami zawodowymi</p>\n<ol><li>opisuje pojęcia związane z wypadkami przy pracy</li></ol>\n<p>i chorobami zawodowymi</p>\n<ol><li>wymienia przepisy prawa dotyczące bezpieczeństwa i higieny</li></ol>\n<p>pracy, ochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska</p>\n<ol><li>wymienia regulacje wewnątrzzakładowe związane</li></ol>\n<p>z bezpieczeństwem i higieną pracy, ochroną<br>przeciwpożarową, ochroną środowiska i ergonomią<br>96</p>\n<ol><li>charakteryzuje zadania i uprawnienia instytucji oraz</li></ol>\n<p>służb działających w zakresie ochrony pracy i ochrony<br>środowiska</p>\n<ol><li>wymienia instytucje oraz służby działające w zakresie</li></ol>\n<p>ochrony pracy i ochrony środowiska</p>\n<ol><li>opisuje zadania i uprawnienia instytucji oraz służb</li></ol>\n<p>działających w zakresie ochrony pracy i ochrony środowiska</p>\n<ol><li>charakteryzuje prawa i obowiązki pracownika oraz</li></ol>\n<p>pracodawcy w zakresie bezpieczeństwa i higieny<br>pracy</p>\n<ol><li>wymienia prawa i obowiązki pracodawcy w zakresie</li></ol>\n<p>bezpieczeństwa i higieny pracy wymienia prawa i obowiązki<br>pracownika w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy</p>\n<ol><li>wymienia środki prawne możliwe do zastosowania w sytuacji</li></ol>\n<p>naruszenia przepisów prawa w zakresie bezpieczeństwa i<br>higieny pracy</p>\n<ol><li>wymienia konsekwencje nieprzestrzegania obowiązków</li></ol>\n<p>pracownika i pracodawcy w zakresie bezpieczeństwa<br>i higieny pracy</p>\n<ol><li>wskazuje rodzaje świadczeń z tytułu wypadku przy pracy</li><li>wskazuje prawa pracownika, który zachorował na chorobę</li></ol>\n<p>zawodową</p>\n<ol><li>określa skutki oddziaływania czynników szkodliwych na</li></ol>\n<p>organizm człowieka</p>\n<ol><li>rozróżnia źródła czynników szkodliwych w środowisku pracy</li><li>wymienia rodzaje chorób zawodowych charakterystycznych</li></ol>\n<p>dla wykonywanego zawodu</p>\n<ol><li>opisuje objawy typowych chorób zawodowych związanych z</li></ol>\n<p>wykonywanym zawodem</p>\n<ol><li>określa sposoby przeciwdziałania zagrożeniom istniejącym</li></ol>\n<p>na stanowiskach pracy</p>\n<ol><li>przestrzega procedur w sytuacji zagrożeń</li><li>przestrzega zasad bezpieczeństwa i higieny pracy oraz</li></ol>\n<p>przepisów prawa dotyczących ochrony<br>przeciwpożarowej i ochrony środowiska na stanowisku<br>pracy</p>\n<ol><li>określa zasady zachowania się w przypadku pożaru</li></ol>\n<p>w odlewni</p>\n<ol><li>rozróżnia środki gaśnicze ze względu na zakres stosowania</li><li>obsługuje maszyny i urządzenia na stanowiskach pracy</li></ol>\n<p>zgodnie z zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony<br>przeciwpożarowej i ochrony środowiska</p>\n<ol><li>organizuje stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami</li></ol>\n<p>ergonomii, bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony<br>przeciwpożarowej i ochrony środowiska</p>\n<ol><li>określa zasady organizacji stanowiska pracy</li><li>organizuje swoje stanowisko pracy w odlewni zgodnie</li></ol>\n<p>z wymaganiami ergonomii, bezpieczeństwa i higieny pracy,<br>ochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska</p>\n<ol><li>utrzymuje ład i porządek na stanowisku pracy w odlewni</li><li>stosuje środki ochrony indywidualnej i zbiorowej</li></ol>\n<p>podczas wykonywania zadań<br>zawodowych</p>\n<ol><li>określa środki ochrony indywidualnej stosowane podczas</li></ol>\n<p>wykonywania zadań zawodowych</p>\n<ol><li>określa środki ochrony zbiorowej stosowane podczas</li></ol>\n<p>wykonywania zadań zawodowych</p>\n<ol><li>rozróżnia środki ochrony indywidualnej i zbiorowej stosowane</li></ol>\n<p>na stanowisku pracy w odlewni</p>\n<ol><li>stosuje środki ochrony indywidualnej i zbiorowej na</li></ol>\n<p>stanowisku pracy w odlewni zgodnie z przeznaczeniem</p>\n<ol><li>stosuje się do informacji zawartych na znakach zakazu,</li></ol>\n<p>nakazu, ostrzegawczych, ewakuacyjnych, ochrony<br>przeciwpożarowej oraz sygnałów alarmowych<br>97</p>\n<ol><li>udziela pierwszej pomocy w stanach nagłego zagrożenia</li></ol>\n<p>zdrowotnego</p>\n<ol><li>opisuje podstawowe symptomy wskazujące na stany</li></ol>\n<p>nagłego zagrożenia zdrowotnego</p>\n<ol><li>ocenia sytuację poszkodowanego na podstawie analizy</li></ol>\n<p>objawów obserwowanych u poszkodowanego</p>\n<ol><li>zabezpiecza siebie, poszkodowanego i miejsce wypadku</li><li>układa poszkodowanego w pozycji bezpiecznej</li><li>powiadamia odpowiednie służby</li><li>prezentuje udzielanie pierwszej pomocy w urazowych</li></ol>\n<p>stanach nagłego zagrożenia zdrowotnego, np. krwotok,<br>zmiażdżenie, amputacja, złamanie, oparzenie</p>\n<ol><li>prezentuje udzielanie pierwszej pomocy w nieurazowych</li></ol>\n<p>stanach nagłego zagrożenia zdrowotnego, np. omdlenie,<br>zawał, udar</p>\n<ol><li>wykonuje resuscytację krążeniowo-oddechową na fantomie</li></ol>\n<p>zgodnie z wytycznymi Polskiej Rady Resuscytacji i<br>Europejskiej Rady Resuscytacji<br>MTL.01.2. Podstawy odlewnictwa<br>Efekty kształcenia<br>Kryteria weryfikacji<br>Uczeń:<br>Uczeń:</p>\n<ol><li>stosuje zasady wykonywania szkiców oraz rysunków</li></ol>\n<p>technicznych<br>a) odczytuje informacje ze szkiców i rysunków<br>technicznych<br>b)<br>przestrzega zasad tolerancji i pasowania</p>\n<ol><li>sporządza szkice i rysunki techniczne, zgodnie</li></ol>\n<p>z obowiązującymi normami i zasadami</p>\n<ol><li>wykonuje rzutowanie, przekroje i wymiarowanie, zgodnie z</li></ol>\n<p>obowiązującymi normami i zasadami</p>\n<ol><li>oblicza wymiary graniczne i tolerancje</li><li>rozróżnia pasowanie części maszyn, określa kształt, wymiary,</li></ol>\n<p>parametry powierzchni oraz rodzaj obróbki na podstawie<br>szkiców i rysunków technicznych części</p>\n<ol><li>sporządza rysunki techniczne z wykorzystaniem technik</li></ol>\n<p>komputerowych</p>\n<ol><li>rozróżnia, interpretuje i posługuje się symbolami tolerancji</li></ol>\n<p>geometrycznych</p>\n<ol><li>posługuje się dokumentacją techniczną maszyn</li></ol>\n<p>i urządzeń</p>\n<ol><li>wymienia i rozróżnia rodzaje dokumentacji technicznej</li></ol>\n<p>maszyn i urządzeń</p>\n<ol><li>wyjaśnia znaczenie normalizacji, typizacji i unifikacji</li></ol>\n<p>w budowie maszyn i urządzeń</p>\n<ol><li>wskazuje zespoły i podzespoły maszyn i urządzeń na</li></ol>\n<p>podstawie dokumentacji technicznej</p>\n<ol><li>czyta schematy strukturalne, funkcjonalne i zasadnicze</li></ol>\n<p>maszyn i urządzeń</p>\n<ol><li>wyjaśnia sposób działania maszyn i urządzeń na podstawie</li></ol>\n<p>dokumentacji technicznej</p>\n<ol><li>charakteryzuje materiały konstrukcyjne, eksploatacyjne i</li></ol>\n<p>uszczelniające</p>\n<ol><li>określa właściwości i zastosowanie drewna i materiałów</li></ol>\n<p>drewnopochodnych</p>\n<ol><li>określa właściwości i zastosowanie tworzyw sztucznych</li><li>opisuje właściwości i zastosowanie materiałów</li></ol>\n<p>niemetalowych</p>\n<ol><li>opisuje właściwości i zastosowanie metali i ich stopów</li><li>rozpoznaje gatunki stopów żelaza i metali nieżelaznych na</li></ol>\n<p>podstawie oznaczeń</p>\n<ol><li>opisuje właściwości olejów i smarów</li><li>opisuje właściwości cieczy smarującochłodzących</li><li>dobiera materiały konstrukcyjne eksploatacyjne</li></ol>\n<p>i uszczelniające na podstawie katalogów<br>98</p>\n<ol><li>charakteryzuje budowę maszyn i urządzeń</li><li>opisuje osie i wały</li><li>opisuje budowę, sposób działania i zastosowanie łożysk</li></ol>\n<p>ślizgowych i tocznych</p>\n<ol><li>wyjaśnia budowę i zasadę działania sprzęgieł i hamulców</li><li>klasyfikuje przekładnie mechaniczne</li><li>wyjaśnia budowę i zasadę działania przekładni</li></ol>\n<p>mechanicznych</p>\n<ol><li>wyjaśnia budowę i zasadę działania mechanizmów ruchu</li></ol>\n<p>postępowego i obrotowego</p>\n<ol><li>wskazuje zastosowanie elementów, zespołów</li></ol>\n<p>i mechanizmów maszyn i urządzeń</p>\n<ol><li>rozpoznaje zużycie części maszyn i urządzeń</li><li>wykonuje pomiary warsztatowe</li><li>dobiera metody pomiarowe do wykonywania pomiarów</li></ol>\n<p>warsztatowych</p>\n<ol><li>dobiera przyrządy i narzędzia pomiarowe do wykonywania</li></ol>\n<p>pomiarów warsztatowych</p>\n<ol><li>określa zasady użytkowania i przechowywania narzędzi i</li></ol>\n<p>przyrządów pomiarowych</p>\n<ol><li>rozróżnia błędy pomiarowe</li><li>analizuje wyniki pomiarów warsztatowych</li><li>charakteryzuje techniki i metody wytwarzania odlewów</li><li>rozróżnia techniki oraz metody odlewania, obróbki</li></ol>\n<p>plastycznej, cieplnej oraz cieplno-chemicznej</p>\n<ol><li>opisuje proces obróbki plastycznej, cieplnej oraz cieplno-</li></ol>\n<p>chemicznej</p>\n<ol><li>opisuje proces odlewania metali i ich stopów</li><li>określa etapy procesów technologicznych wytwarzania</li></ol>\n<p>wyrobów z metali i ich stopów</p>\n<ol><li>określa właściwości materiałów wytwarzanych metodą</li></ol>\n<p>obróbki plastycznej, cieplnej oraz cieplnochemicznej</p>\n<ol><li>wykonuje połączenia mechaniczne</li><li>opisuje metody łączenia materiałów</li><li>określa zastosowanie połączeń rozłącznych i nierozłącznych</li><li>dobiera rodzaje połączeń mechanicznych w zależności od</li></ol>\n<p>zastosowania</p>\n<ol><li>dobiera narzędzia, urządzenia i materiały do wykonania</li></ol>\n<p>połączeń rozłącznych i nierozłącznych</p>\n<ol><li>łączy części różnymi technikami</li><li>wykonuje operacje obróbki mechanicznej i ręcznej,</li></ol>\n<p>spajania i plastycznego kształtowania metali</p>\n<ol><li>opisuje rodzaje obróbki maszynowej, spajania</li></ol>\n<p>i plastycznego kształtowania metali</p>\n<ol><li>opisuje etapy procesu technologicznego dla wybranych</li></ol>\n<p>technik wytwarzania odlewów</p>\n<ol><li>toczy powierzchnie przedmiotów zgodnie z dokumentacją</li></ol>\n<p>technologiczną</p>\n<ol><li>frezuje powierzchnie przedmiotów zgodnie z dokumentacją</li></ol>\n<p>technologiczną</p>\n<ol><li>szlifuje powierzchnie przedmiotów zgodnie z dokumentacją</li></ol>\n<p>technologiczną</p>\n<ol><li>wykonuje otwory w różnych klasach dokładności</li><li>opisuje metody spajania metali</li><li>łączy powierzchnie przedmiotów przez spawanie,</li></ol>\n<p>zgrzewanie, lutowanie i klejenie</p>\n<ol><li>opisuje metody obróbki ręcznej</li><li>trasuje kształty przedmiotów obrabianych</li><li>stosuje ochronę przed korozją</li><li>opisuje rodzaje korozji</li><li>określa przyczyny powstawania korozji</li><li>rozpoznaje objawy korozji</li><li>określa sposoby ochrony przed korozją</li><li>rozróżnia rodzaje powłok ochronnych i techniki ich</li></ol>\n<p>nanoszenia</p>\n<ol><li>wykonuje zabezpieczenie antykorozyjne wyrobów</li></ol>\n<p>99</p>\n<ol><li>dobiera sposoby transportu wewnętrznego</li></ol>\n<p>i składowania materiałów</p>\n<ol><li>opisuje budowę i zasadę działania wybranych maszyn</li></ol>\n<p>i urządzeń transportu wewnętrznego</p>\n<ol><li>organizuje stanowisko składowania materiałów</li><li>dobiera sposób i środki transportu do rodzaju materiału</li><li>stosuje zasady składowania materiałów zgodnie</li></ol>\n<p>z wymaganiami ochrony środowiska</p>\n<ol><li>charakteryzuje etapy wykonania odlewu</li><li>rozpoznaje elementy zestawu modelowego</li><li>opisuje sposób wykonania kompletnej formy przygotowanej</li></ol>\n<p>do zalewania</p>\n<ol><li>opisuje sposób zalewania metalem</li><li>opisuje metody wybijania odlewów</li><li>opisuje metody usunięcia układu wlewowego i oczyszczania</li></ol>\n<p>odlewów</p>\n<ol><li>charakteryzuje proces sporządzania różnych rodzajów</li></ol>\n<p>mas formierskich i rdzeniowych</p>\n<ol><li>rozróżnia główne i pomocnicze materiały formierskie</li><li>określa rolę materiałów formierskich w masach formierskich i</li></ol>\n<p>rdzeniowych</p>\n<ol><li>opisuje proces przygotowania różnych rodzajów mas</li></ol>\n<p>formierskich i rdzeniowych</p>\n<ol><li>dobiera masy formierskie i rdzeniowe do rodzaju form i rdzeni</li><li>charakteryzuje metody wykonania form jednorazowych</li><li>określa narzędzia i przyrządy formierskie do formowania</li></ol>\n<p>ręcznego</p>\n<ol><li>opisuje rodzaje form jednorazowych i elementy ich budowy</li><li>omawia metody ręcznego wykonania form jednorazowych</li><li>omawia metody maszynowego wykonania form</li></ol>\n<p>jednorazowych</p>\n<ol><li>określa etapy wykonania form jednorazowych na</li></ol>\n<p>automatycznych liniach formierskich</p>\n<ol><li>określa etapy procesu ręcznego wykonania rdzeni</li><li>określa etapy zmechanizowanego wykonywania rdzeni</li><li>charakteryzuje metody wytwarzania odlewów</li><li>rozróżnia metody wytwarzania odlewów w zależności od</li></ol>\n<p>techniki zalewania form</p>\n<ol><li>omawia proces odlewania grawitacyjnego w formach</li></ol>\n<p>w formach jednorazowych</p>\n<ol><li>omawia proces odlewania grawitacyjnego w formach</li></ol>\n<p>odlewanie grawitacyjne w formach trwałych</p>\n<ol><li>omawia proces odlewania ciśnieniowego</li><li>opisuje nowoczesne rozwiązania mechanizacji</li></ol>\n<p>i automatyzacji procesów odlewniczych</p>\n<ol><li>wskazuje sposoby dalszego wykorzystania lub utylizacji</li></ol>\n<p>produktów podstawowych i ubocznych procesów wytwarzania<br>odlewów</p>\n<ol><li>charakteryzuje proces odlewania</li><li>omawia etapy topienia staliwa i żeliwa</li><li>omawia etapy topienia stopów metali nieżelaznych</li><li>omawia technikę zalewania form</li><li>opisuje proces krzepnięcia i stygnięcia metalu w formie</li><li>omawia zjawisko skurczu metalu</li><li>dobiera materiały wsadowe do topienia stopów żelaza i</li></ol>\n<p>metali nieżelaznych</p>\n<ol><li>klasyfikuje materiały wsadowe stosowane do topienia stopów</li></ol>\n<p>żelaza i metali nieżelaznych</p>\n<ol><li>wyjaśnia rolę materiałów wsadowych w procesie wytopu</li></ol>\n<p>żeliwa, staliwa i metali nieżelaznych</p>\n<ol><li>wymienia materiały wsadowe do wytopu żeliwa szarego i</li></ol>\n<p>sferoidalnego</p>\n<ol><li>wymienia materiały wsadowe do wytopu staliwa</li><li>rozpoznaje materiały wsadowe do wytopu stopów metali</li></ol>\n<p>nieżelaznych</p>\n<ol><li>stosuje materiały wsadowe do topienia stopów żelaza i metali</li></ol>\n<p>nieżelaznych<br>100</p>\n<ol><li>charakteryzuje rodzaje stopów odlewniczych</li><li>opisuje stopy odlewnicze żelaza z węglem na podstawie ich</li></ol>\n<p>składu chemicznego, właściwości i struktury wewnętrznej</p>\n<ol><li>opisuje stopy odlewnicze metali nieżelaznych na podstawie</li></ol>\n<p>ich składu chemicznego, właściwości i struktury wewnętrznej</p>\n<ol><li>opisuje właściwości stopów odlewniczych</li><li>charakteryzuje rodzaje pieców odlewniczych</li><li>klasyfikuje piece odlewnicze</li><li>określa zasady działania pieców odlewniczych</li><li>rozróżnia piece odlewnicze do wytopu żeliwa i staliwa na</li></ol>\n<p>podstawie ich budowy i zasady działania</p>\n<ol><li>określa rodzaje materiałów ogniotrwałych stosowanych w</li></ol>\n<p>piecach odlewniczych</p>\n<ol><li>rozróżnia piece odlewnicze do topienia metali nieżelaznych na</li></ol>\n<p>podstawie ich budowy i zasady działania</p>\n<ol><li>charakteryzuje wady odlewów</li><li>klasyfikuje wady odlewów</li><li>opisuje wady odlewów</li><li>wskazuje przyczyny powstawania wad odlewów</li><li>charakteryzuje systemy mechatroniczne stosowane w</li></ol>\n<p>maszynach i urządzeniach odlewniczych</p>\n<ol><li>omawia zadania systemów mechatronicznych stosowanych</li></ol>\n<p>w maszynach i urządzeniach odlewniczych</p>\n<ol><li>wskazuje zastosowanie elementów oraz układów</li></ol>\n<p>elektrycznych i elektronicznych w maszynach i urządzeniach<br>odlewniczych</p>\n<ol><li>wskazuje zastosowanie elementów oraz układów</li></ol>\n<p>hydraulicznych i pneumatycznych w systemach<br>mechatronicznych stosowanych w odlewnictwie</p>\n<ol><li>opisuje układy sensoryczne stosowane w systemach</li></ol>\n<p>mechatronicznych</p>\n<ol><li>opisuje systemy zrobotyzowane stosowane w maszynach i</li></ol>\n<p>urządzeniach odlewniczych</p>\n<ol><li>charakteryzuje zagadnienia eksploatacji maszyn i</li></ol>\n<p>urządzeń odlewniczych</p>\n<ol><li>omawia procesy zużycia maszyn i urządzeń odlewniczych</li><li>określa stan techniczny i eksploatacyjny maszyn</li></ol>\n<p>i urządzeń odlewniczych</p>\n<ol><li>omawia przyczyny uszkodzeń maszyn i urządzeń</li></ol>\n<p>odlewniczych</p>\n<ol><li>opisuje zakres obsługi, konserwacji, napraw</li></ol>\n<p>i remontów maszyn i urządzeń odlewniczych</p>\n<ol><li>wyjaśnia zasady utrzymania należytego stanu technicznego</li></ol>\n<p>maszyn i urządzeń odlewniczych</p>\n<ol><li>stosuje metody kontroli jakości odlewu</li><li>opisuje metody kontroli jakości odlewu</li><li>dobiera metody stosowane do kontroli jakości odlewu</li><li>stosuje obowiązujące procedury związane z kontrolą</li></ol>\n<p>jakości na stanowisku pracy</p>\n<ol><li>stosuje programy komputerowe wspomagające</li></ol>\n<p>wykonywanie zadań zawodowych</p>\n<ol><li>wykorzystuje programy komputerowe wspomagające</li></ol>\n<p>wykonywanie zadań zawodowych</p>\n<ol><li>stosuje programy komputerowe do symulacji procesu</li></ol>\n<p>zalewania formy i krzepnięcia odlewu</p>\n<ol><li>rozpoznaje właściwe normy i procedury oceny</li></ol>\n<p>zgodności podczas realizacji zadań<br>zawodowych</p>\n<ol><li>wymienia cele normalizacji krajowej</li><li>wyjaśnia, czym jest norma i wymienia cechy normy</li><li>rozróżnia oznaczenie normy międzynarodowej, europejskiej i</li></ol>\n<p>krajowej</p>\n<ol><li>korzysta ze źródeł informacji dotyczących norm i procedur</li></ol>\n<p>oceny zgodności<br>101<br>MTL.01.3. Wykonywanie oprzyrządowania odlewniczego z drewna, tworzyw drewnopochodnych, tworzyw niemetalowych oraz<br>metalu<br>Efekty kształcenia<br>Kryteria weryfikacji<br>Uczeń:<br>Uczeń:</p>\n<ol><li>odczytuje oznaczenia i symbole graficzne</li></ol>\n<p>dotyczące oprzyrządowania odlewniczego<br>stosowane w dokumentacji technicznej<br>i technologicznej</p>\n<ol><li>rozróżnia oznaczenia i symbole graficzne</li></ol>\n<p>oprzyrządowania odlewniczego wykonanego z:<br>a) drewna i tworzyw drewnopochodnych<br>b) tworzyw sztucznych, styropianu i mas ceramicznych<br>c) metalu</p>\n<ol><li>rozpoznaje oznaczenia i symbole graficzne stosowane</li></ol>\n<p>w dokumentacji technicznej i technologicznej</p>\n<ol><li>przygotowuje materiały do wykonania oprzyrządowania</li></ol>\n<p>odlewniczego</p>\n<ol><li>określa kolejność czynności podczas przygotowania materiałów</li></ol>\n<p>do wykonania oprzyrządowania odlewniczego z:<br>a) drewna i tworzyw drewnopochodnych<br>b) tworzyw sztucznych, styropianu i mas ceramicznych<br>c) metalu</p>\n<ol><li>stosuje materiały do wykonania oprzyrządowania odlewniczego</li></ol>\n<p>z:<br>a) drewna i tworzyw drewnopochodnych<br>b) tworzyw sztucznych, styropianu i mas ceramicznych<br>c) metalu</p>\n<ol><li>wykonuje elementy oprzyrządowania odlewniczego</li><li>opisuje elementy budowy oprzyrządowania odlewniczego</li><li>dobiera narzędzia, urządzenia i maszyny do wykonania</li></ol>\n<p>elementów oprzyrządowania odlewniczego z drewna<br>i tworzyw drewnopochodnych,</p>\n<ol><li>dobiera narzędzia, urządzenia i maszyny do wykonania</li></ol>\n<p>elementów oprzyrządowania odlewniczego z tworzyw<br>sztucznych, styropianu i mas ceramicznych</p>\n<ol><li>dobiera narzędzia, urządzenia i maszyny do wykonania</li></ol>\n<p>elementów oprzyrządowania odlewniczego z metalu</p>\n<ol><li>wykonuje pomiary warsztatowe elementów</li></ol>\n<p>oprzyrządowania odlewniczego</p>\n<ol><li>stosuje przyrządy pomiarowe do wykonania elementów</li></ol>\n<p>oprzyrządowania odlewniczego z tworzyw sztucznych,<br>styropianu i mas ceramicznych oraz metalu</p>\n<ol><li>wykonuje pomiary warsztatowe elementów oprzyrządowania</li></ol>\n<p>odlewniczego z tworzyw sztucznych, styropianu i mas<br>ceramicznych oraz metalu</p>\n<ol><li>wykonuje montaż elementów oprzyrządowania</li></ol>\n<p>odlewniczego</p>\n<ol><li>wymienia maszyny i urządzenia stosowane do montażu</li></ol>\n<p>elementów oprzyrządowania odlewniczego</p>\n<ol><li>montuje elementy oprzyrządowania odlewniczego z drewna</li></ol>\n<p>tworzyw drewnopochodnych, tworzyw sztucznych,<br>styropianu i mas ceramicznych oraz metalu</p>\n<ol><li>dobiera narzędzia i przyrządy monterskie stosowane</li></ol>\n<p>podczas montażu elementów oprzyrządowania<br>odlewniczego z drewna i tworzyw drewnopochodnych,<br>tworzyw sztucznych, styropianu i mas ceramicznych oraz<br>metalu</p>\n<ol><li>nanosi powłoki ochronne na powierzchnie</li></ol>\n<p>oprzyrządowania odlewniczego</p>\n<ol><li>przygotowuje powierzchnie oprzyrządowania odlewniczego z</li></ol>\n<p>drewna i tworzyw drewnopochodnych, tworzyw sztucznych,<br>styropianu i mas ceramicznych oraz z metalu do nanoszenia<br>powłok ochronnych</p>\n<ol><li>dobiera narzędzia i urządzenia do nanoszenia powłok</li></ol>\n<p>ochronnych na oprzyrządowanie odlewnicze z drewna<br>i tworzyw drewnopochodnych, tworzyw sztucznych,<br>styropianu i mas ceramicznych oraz z metalu<br>102<br>MTL.01.4. Wykonywanie form metalowych kokilowych oraz ciśnieniowych<br>Efekty kształcenia<br>Kryteria weryfikacji<br>Uczeń:<br>Uczeń:</p>\n<ol><li>odczytuje oznaczenia i symbole graficzne</li></ol>\n<p>dotyczące form metalowych stosowane<br>w dokumentacji technicznej i technologicznej</p>\n<ol><li>podaje znaczenie oznaczeń i symboli graficznych</li></ol>\n<p>w dokumentacji konstrukcyjnej kokili</p>\n<ol><li>podaje znaczenie oznaczeń i symboli graficznych</li></ol>\n<p>w dokumentacji konstrukcyjnej form ciśnieniowych</p>\n<ol><li>posługuje się dokumentacją techniczną i technologiczną</li></ol>\n<p>podczas wykonywania form metalowych kokilowych oraz<br>ciśnieniowych</p>\n<ol><li>rozróżnia rodzaje form metalowych kokilowych oraz</li></ol>\n<p>ciśnieniowych</p>\n<ol><li>określa rodzaje i przeznaczenie kokili</li><li>określa rodzaje i przeznaczenie form ciśnieniowych</li><li>opisuje elementy budowy form metalowych kokilowych</li></ol>\n<p>i ciśnieniowych</p>\n<ol><li>stosuje materiały i narzędzia do wykonywania</li></ol>\n<p>elementów oprzyrządowania odlewniczego<br>wykonanego z metalu<br>1)<br>określa czynności niezbędne do wykonania kokili<br>2)<br>określa czynności niezbędne do wykonania form<br>ciśnieniowych<br>3)<br>dobiera materiały do wykonania kokili<br>4)<br>dobiera materiały do wykonania form ciśnieniowych<br>5)<br>stosuje elektronarzędzia do obróbki elementów<br>oprzyrządowania odlewniczego wykonanego z metalu<br>6)<br>stosuje obrabiarki do obróbki mechanicznej elementów<br>oprzyrządowania odlewniczego wykonanego z metalu</p>\n<ol><li>wykonuje montaż form metalowych zgodnie</li></ol>\n<p>z dokumentacją techniczną i technologiczną<br>1)<br>rozróżnia narzędzia i przyrządy monterskie do montażu i<br>naprawy kokili i form ciśnieniowych<br>2)<br>stosuje znormalizowane elementy kokili i form<br>ciśnieniowych zgodnie z dokumentacją techniczną na<br>podstawie katalogów wytwórców<br>3)<br>dobiera narzędzia i przyrządy monterskie do montażu i<br>naprawy kokili i form ciśnieniowych<br>4)<br>stosuje narzędzia i przyrządy monterskie stosowane<br>podczas montażu form metalowych<br>MTL.01.5. Wykonywanie konserwacji, naprawy i rekonstrukcji oprzyrządowania odlewniczego i form metalowych<br>Efekty kształcenia<br>Kryteria weryfikacji<br>Uczeń:<br>Uczeń:</p>\n<ol><li>klasyfikuje wady modeli, oprzyrządowania i form</li></ol>\n<p>metalowych</p>\n<ol><li>dokonuje podziału wad odlewniczych oprzyrządowania</li></ol>\n<p>odlewniczego i form metalowych</p>\n<ol><li>opisuje wady kształtu, powierzchniowe i powłok</li></ol>\n<p>oprzyrządowania odlewniczego i form metalowych</p>\n<ol><li>podaje niezgodności oprzyrządowania odlewniczego i form</li></ol>\n<p>metalowych z wymaganiami technicznymi</p>\n<ol><li>dobiera techniki do usunięcia wad kształtu, powierzchniowych</li></ol>\n<p>i powłok oprzyrządowania odlewniczego i form metalowych</p>\n<ol><li>określa czynności technologiczne niezbędne do usunięcia</li></ol>\n<p>wad kształtu, powierzchniowych i powłok oprzyrządowania i<br>form metalowych</p>\n<ol><li>rozpoznaje wady techniczne oprzyrządowania</li></ol>\n<p>odlewniczego i form metalowych</p>\n<ol><li>opisuje wady techniczne oprzyrządowania odlewniczego</li></ol>\n<p>wykonanego z:<br>a) drewna i tworzyw drewnopochodnych<br>b) tworzyw sztucznych, styropianu i mas ceramicznych<br>c) metalu</p>\n<ol><li>wskazuje wady wykonanych form metalowych</li></ol>\n<p>103</p>\n<ol><li>wykonuje naprawę i rekonstrukcje wadliwych</li></ol>\n<p>elementów oprzyrządowania odlewniczego i form<br>metalowych</p>\n<ol><li>dobiera narzędzia do usunięcia wady elementów</li></ol>\n<p>oprzyrządowania odlewniczego i form metalowych</p>\n<ol><li>dobiera materiały do usunięcia wady elementów</li></ol>\n<p>oprzyrządowania odlewniczego</p>\n<ol><li>dobiera materiały do usunięcia wady form metalowych</li><li>wykonuje obróbkę wykańczającą elementów</li></ol>\n<p>oprzyrządowania odlewniczego i form metalowych</p>\n<ol><li>wykonuje obsługę codzienną i konserwację</li></ol>\n<p>oprzyrządowania odlewniczego i form metalowych<br>1)<br>odczytuje z dokumentacji techniczno-ruchowej zakres<br>obsługi codziennej oraz konserwacji maszyn i urządzeń<br>wykorzystywanych do oprzyrządowania odlewniczego i<br>form metalowych<br>2)<br>określa sposób wykonania obsługi codziennej oraz<br>konserwacji maszyn i urządzeń wykorzystywanych do<br>oprzyrządowania odlewniczego i form metalowych<br>3)<br>przygotowuje narzędzia, przyrządy, urządzenia<br>i materiały do wykonania obsługi codziennej oraz<br>konserwacji maszyn i urządzeń wykorzystywanych do<br>oprzyrządowania odlewniczego i form metalowych<br>4)<br>przeprowadza obsługę codzienną oraz konserwację<br>maszyn i urządzeń wykorzystywanych do oprzyrządowania<br>odlewniczego i form metalowych<br>5)<br>uzasadnia konieczność utrzymania ruchu maszyn<br>i urządzeń do oprzyrządowania odlewniczego i form<br>metalowych<br>MTL.01.6.Wykonywanie pomiarów kontrolnych oprzyrządowania odlewniczego oraz form metalowych<br>Efekty kształcenia<br>Kryteria weryfikacji<br>Uczeń:<br>Uczeń:</p>\n<ol><li>określa sposób wykonania pomiarów kontrolnych</li></ol>\n<p>oprzyrządowania odlewniczego oraz form metalowych</p>\n<ol><li>wskazuje metody pomiarów kontrolnych</li></ol>\n<p>oprzyrządowania odlewniczego oraz form<br>metalowych</p>\n<ol><li>odczytuje z dokumentacji technologicznej zakres pomiarów</li></ol>\n<p>kontrolnych oprzyrządowania odlewniczego oraz form<br>metalowych</p>\n<ol><li>określa sposób przeprowadzenia kontroli wymiarów</li></ol>\n<p>oprzyrządowania odlewniczego oraz form metalowych<br>2)<br>stosuje przyrządy, maszyny, narzędzia i urządzenia<br>pomiarowe i diagnostyczne do wykonywania<br>pomiarów kontrolnych oprzyrządowania odlewniczego<br>oraz form metalowych</p>\n<ol><li>dobiera przyrządy, maszyny, narzędzia i urządzenia</li></ol>\n<p>pomiarowe i diagnostyczne do wykonywania pomiarów<br>kontrolnych oprzyrządowania odlewniczego oraz form<br>metalowych</p>\n<ol><li>przygotowuje przyrządy, maszyny, narzędzia i urządzenia</li></ol>\n<p>do wykonywania pomiarów kontrolnych oprzyrządowania<br>odlewniczego oraz form metalowych</p>\n<ol><li>wykonuje pomiary kontrolne oprzyrządowania odlewniczego</li></ol>\n<p>oraz form metalowych<br>104<br>MTL.01.7.Język obcy zawodowy<br>Efekty kształcenia<br>Kryteria weryfikacji<br>Uczeń:<br>Uczeń:</p>\n<ol><li>posługuje się podstawowym zasobem środków</li></ol>\n<p>językowych w języku obcym nowożytnym (ze<br>szczególnym uwzględnieniem środków leksykalnych),<br>umożliwiającym realizację czynności zawodowych w<br>zakresie tematów związanych:<br>a) ze stanowiskiem pracy i jego wyposażeniem<br>b) z głównymi technologiami stosowanymi w danym<br>zawodzie<br>c) z dokumentacją związaną z danym zawodem<br>d) z usługami świadczonymi w danym zawodzie</p>\n<ol><li>rozpoznaje oraz stosuje środki językowe umożliwiające</li></ol>\n<p>realizację czynności zawodowych w zakresie:<br>a) czynności wykonywanych na stanowisku pracy, w tym<br>związanych z zapewnieniem bezpieczeństwa i higieny<br>pracy<br>b) narzędzi, maszyn, urządzeń i materiałów koniecznych do<br>realizacji czynności zawodowych<br>c) procesów i procedur związanych z realizacją zadań<br>zawodowych<br>d) formularzy, specyfikacji oraz innych dokumentów<br>związanych z wykonywaniem zadań zawodowych<br>e) świadczonych usług, w tym obsługi klienta</p>\n<ol><li>rozumie proste wypowiedzi ustne artykułowane</li></ol>\n<p>wyraźnie, w standardowej odmianie języka obcego<br>nowożytnego, a także proste wypowiedzi pisemne w<br>języku obcym nowożytnym, w zakresie<br>umożliwiającym realizację zadań zawodowych:<br>a) rozumie proste wypowiedzi ustne dotyczące<br>czynności zawodowych (np. rozmowy, wiadomości,<br>komunikaty, instrukcje lub filmy instruktażowe,<br>prezentacje), artykułowane wyraźnie, w<br>standardowej odmianie języka<br>b) rozumie proste wypowiedzi pisemne dotyczące<br>czynności zawodowych (np. napisy, broszury,<br>instrukcje obsługi, przewodniki, dokumentację<br>zawodową)<br>1)<br>określa główną myśl wypowiedzi lub tekstu lub<br>fragmentu wypowiedzi lub tekstu<br>2)<br>znajduje w wypowiedzi lub tekście określone informacje<br>3)<br>rozpoznaje związki między poszczególnymi częściami<br>tekstu<br>4)<br>układa informacje w określonym porządku<br>3)<br>samodzielnie tworzy krótkie, proste, spójne<br>i logiczne wypowiedzi ustne i pisemne w języku<br>obcym nowożytnym, w zakresie umożliwiającym<br>realizację zadań zawodowych:<br>a) tworzy krótkie, proste, spójne i logiczne<br>wypowiedzi ustne dotyczące czynności<br>zawodowych (np. polecenie, komunikat,<br>instrukcję)<br>b) tworzy krótkie, proste, spójne i logiczne<br>wypowiedzi pisemne dotyczące czynności<br>zawodowych (np. komunikat, e-mail, instrukcję,<br>wiadomość, CV, list motywacyjny, dokument<br>związany z wykonywanym zawodem - według<br>wzoru)<br>1)<br>opisuje przedmioty, działania i zjawiska związane<br>z czynnościami zawodowymi<br>2)<br>przedstawia sposób postępowania w różnych sytuacjach<br>zawodowych (np. udziela instrukcji, wskazówek, określa<br>zasady)<br>3)<br>wyraża i uzasadnia swoje stanowisko<br>4)<br>stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym<br>charakterze<br>5)<br>stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi<br>adekwatnie do sytuacji<br>105<br>4)<br>uczestniczy w rozmowie w typowych sytuacjach<br>związanych z realizacją zadań zawodowych -<br>reaguje w języku obcym nowożytnym w sposób<br>zrozumiały, adekwatnie do sytuacji komunikacyjnej,<br>ustnie lub w formie prostego tekstu:<br>a) reaguje ustnie (np. podczas rozmowy z innym<br>pracownikiem, klientem, kontrahentem, w tym<br>rozmowy telefonicznej) w typowych sytuacjach<br>związanych z wykonywaniem czynności<br>zawodowych<br>b) reaguje w formie prostego tekstu pisanego (np.<br>wiadomość, formularz,<br>e-mail, dokument związany z wykonywanym<br>zawodem) w typowych sytuacjach związanych<br>z wykonywaniem czynności zawodowych</p>\n<ol><li>rozpoczyna, prowadzi i kończy rozmowę</li><li>uzyskuje i przekazuje informacje i wyjaśnienia</li><li>wyraża swoje opinie i uzasadnia je, pyta o opinie, zgadza się</li></ol>\n<p>lub nie zgadza z opiniami innych osób</p>\n<ol><li>prowadzi proste negocjacje związane z czynnościami</li></ol>\n<p>zawodowymi</p>\n<ol><li>stosuje zwroty i formy grzecznościowe</li><li>dostosowuje styl wypowiedzi do sytuacji</li><li>zmienia formę przekazu ustnego lub pisemnego w</li></ol>\n<p>języku obcym nowożytnym w typowych sytuacjach<br>związanych z wykonywaniem czynności zawodowych<br>1)<br>przekazuje w języku obcym nowożytnym informacje<br>zawarte w materiałach wizualnych (np. wykresach,<br>symbolach, piktogramach, schematach) oraz<br>audiowizualnych (np. filmach instruktażowych)<br>2)<br>przekazuje w języku polskim informacje sformułowane w<br>języku obcym nowożytnym<br>3)<br>przekazuje w języku obcym nowożytnym informacje<br>sformułowane w języku polskim lub tym języku obcym<br>nowożytnym<br>4)<br>przedstawia publicznie w języku obcym nowożytnym<br>wcześniej opracowany materiał, np. prezentację</p>\n<ol><li>wykorzystuje strategie służące doskonaleniu</li></ol>\n<p>własnych umiejętności językowych oraz<br>podnoszące świadomość językową:<br>a) wykorzystuje techniki samodzielnej pracy nad<br>językiem<br>b) współdziała w grupie<br>c) korzysta ze źródeł informacji w języku obcym<br>nowożytnym<br>d) stosuje strategie komunikacyjne i kompensacyjne</p>\n<ol><li>korzysta ze słownika dwujęzycznego i jednojęzycznego</li><li>współdziała z innymi osobami, realizując zadania</li></ol>\n<p>językowe</p>\n<ol><li>korzysta z tekstów w języku obcym nowożytnym,</li></ol>\n<p>również za pomocą technologii informacyjno-<br>komunikacyjnych</p>\n<ol><li>identyfikuje słowa klucze, internacjonalizmy</li><li>wykorzystuje kontekst (tam, gdzie to możliwe), aby w</li></ol>\n<p>przybliżeniu określić znaczenie słowa</p>\n<ol><li>upraszcza (jeżeli to konieczne) wypowiedź, zastępuje</li></ol>\n<p>nieznane słowa innymi, wykorzystuje opis, środki<br>niewerbalne<br>MTL.01.8. Kompetencje personalne i społeczne<br>Efekty kształcenia<br>Kryteria weryfikacji<br>Uczeń:<br>Uczeń:</p>\n<ol><li>przestrzega zasad kultury osobistej i etyki zawodowej</li><li>wymienia zasady etyki</li><li>wyjaśnia, czym jest zasada (norma, reguła) moralna i podaje</li></ol>\n<p>przykłady zasad (norm, reguł) moralnych</p>\n<ol><li>wyjaśnia, na czym polega zachowanie etyczne w wybranym</li></ol>\n<p>zawodzie</p>\n<ol><li>wskazuje przykłady zachowań etycznych w wybranym</li></ol>\n<p>zawodzie</p>\n<ol><li>wyjaśnia czym jest plagiat</li><li>stosuje zasady kultury osobistej i ogólnie przyjęte normy</li></ol>\n<p>zachowania</p>\n<ol><li>planuje wykonanie zadania</li><li>określa czas realizacji zadań</li><li>realizuje działania w wyznaczonym czasie</li><li>monitoruje realizację zaplanowanych działań</li><li>dokonuje modyfikacji zaplanowanych działań</li></ol>\n<p>106</p>\n<ol><li>wykazuje się kreatywnością i otwartością na zmiany</li><li>wyjaśnia znaczenie zmiany dla rozwoju człowieka</li><li>wskazuje przykłady wprowadzenia zmiany i ocenia skutki jej</li></ol>\n<p>wprowadzenia</p>\n<ol><li>proponuje sposoby rozwiązywania problemów związanych z</li></ol>\n<p>wykonywaniem zadań zawodowych</p>\n<ol><li>stosuje techniki radzenia sobie ze stresem</li><li>wymienia przyczyny sytuacji stresowych w pracy zawodowej</li><li>wymienia techniki radzenia sobie ze stresem</li><li>przedstawia różne formy zachowań asertywnych jako</li></ol>\n<p>sposobów radzenia sobie ze stresem</p>\n<ol><li>opisuje sytuacje wywołujące stres</li><li>aktualizuje wiedzę i doskonali umiejętności zawodowe</li><li>charakteryzuje umiejętności i kompetencje niezbędne</li></ol>\n<p>w swoim środowisku pracy</p>\n<ol><li>wskazuje przykłady podkreślające wartość wiedzy dla</li></ol>\n<p>osiągnięcia sukcesu zawodowego i postępu cywilizacyjnego</p>\n<ol><li>stosuje zasady komunikacji interpersonalnej</li><li>wymienia bariery komunikacyjne</li><li>wskazuje sposoby eliminowania barier powstałych w procesie</li></ol>\n<p>komunikacji</p>\n<ol><li>określa styl komunikacji interpersonalnej na podstawie</li></ol>\n<p>zaobserwowanych sytuacji</p>\n<ol><li>współpracuje w zespole</li><li>realizuje zadania w wyznaczonym czasie</li><li>wspiera członków zespołu w realizacji zadań</li><li>wykorzystuje opinie i pomysły innych członków zespołu w celu</li></ol>\n<p>usprawnienia pracy zespołu<br>Do wykonywania zadań zawodowych w zakresie kwalifikacji MTL.04. Organizacja i nadzorowanie procesu odlewniczego<br>niezbędne jest osiągnięcie niżej wymienionych efektów kształcenia:<br>MTL.04. Organizacja i nadzorowanie procesu odlewniczego<br>MTL.04.1. Bezpieczeństwo i higiena pracy<br>Efekty kształcenia<br>Kryteria weryfikacji<br>Uczeń:<br>Uczeń:</p>\n<ol><li>określa skutki oddziaływania czynników</li></ol>\n<p>szkodliwych na organizm człowieka</p>\n<ol><li>rozróżnia źródła czynników szkodliwych w środowisku pracy</li><li>wymienia rodzaje chorób zawodowych charakterystycznych dla</li></ol>\n<p>wykonywanego zawodu</p>\n<ol><li>opisuje objawy typowych chorób zawodowych związanych</li></ol>\n<p>z wykonywanym zawodem</p>\n<ol><li>określa sposoby przeciwdziałania zagrożeniom</li></ol>\n<p>istniejącym na stanowiskach pracy</p>\n<ol><li>przestrzega procedur w sytuacji zagrożeń</li><li>identyfikuje zagrożenia dla zdrowia i życia człowieka</li></ol>\n<p>oraz mienia i środowiska związane z wykonywaniem zadań<br>zawodowych</p>\n<ol><li>określa zagrożenia na stanowisku pracy przy wykonywaniu</li></ol>\n<p>zadań zawodowych w odlewni</p>\n<ol><li>określa sposoby przeciwdziałania zagrożeniom istniejącym na</li></ol>\n<p>stanowiskach pracy w odlewni</p>\n<ol><li>przeciwdziała zagrożeniom istniejącym na zajmowanym</li></ol>\n<p>stanowisku pracy w odlewni</p>\n<ol><li>przestrzega zasad bezpieczeństwa i higieny pracy oraz</li></ol>\n<p>przepisów prawa dotyczących ochrony przeciwpożarowej<br>i ochrony środowiska w odlewnictwie</p>\n<ol><li>określa zasady i przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy</li></ol>\n<p>i ochrony środowiska obowiązujące w odlewni</p>\n<ol><li>określa zasady zachowania się w przypadku pożaru w odlewni</li><li>rozróżnia środki gaśnicze ze względu na zakres stosowania</li></ol>\n<p>w odlewnictwie</p>\n<ol><li>obsługuje maszyny i urządzenia na stanowiskach</li></ol>\n<p>pracy w odlewni, zgodnie z zasadami bezpieczeństwa i higieny<br>pracy, ochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska</p>\n<ol><li>organizuje stanowisko pracy, zgodnie</li></ol>\n<p>z wymaganiami ergonomii, bezpieczeństwa i higieny<br>pracy, ochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska</p>\n<ol><li>określa zasady organizacji stanowiska pracy technika</li></ol>\n<p>odlewnika</p>\n<ol><li>organizuje swoje stanowisko pracy, zgodnie</li></ol>\n<p>z wymaganiami ergonomii, bezpieczeństwa i higieny pracy,<br>ochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska</p>\n<ol><li>utrzymuje ład i porządek na stanowisku pracy</li></ol>\n<p>107</p>\n<ol><li>stosuje środki ochrony indywidualnej</li></ol>\n<p>i zbiorowej podczas wykonywania zadań<br>zawodowych</p>\n<ol><li>określa środki ochrony indywidualnej stosowane</li></ol>\n<p>podczas wykonywania zadań zawodowych w odlewni</p>\n<ol><li>określa środki ochrony zbiorowej stosowane podczas</li></ol>\n<p>wykonywania zadań zawodowych w zawodzie</p>\n<ol><li>rozróżnia środki ochrony indywidualnej i zbiorowej stosowane na</li></ol>\n<p>stanowisku pracy</p>\n<ol><li>stosuje środki ochrony indywidualnej na stanowisku pracy,</li></ol>\n<p>zgodnie z przeznaczeniem.</p>\n<ol><li>określa informacje zawarte w znakach bezpieczeństwa i</li></ol>\n<p>alarmach stosowanych w odlewni</p>\n<ol><li>stosuje informacje znaków zakazu, nakazu, ostrzegawczych,</li></ol>\n<p>ewakuacyjnych, ochrony przeciwpożarowej oraz sygnałów<br>alarmowych stosowanych w odlewni</p>\n<ol><li>udziela pierwszej pomocy w stanach nagłego</li></ol>\n<p>zagrożenia zdrowotnego</p>\n<ol><li>opisuje podstawowe symptomy wskazujące na stany</li></ol>\n<p>nagłego zagrożenia zdrowotnego</p>\n<ol><li>ocenia sytuację poszkodowanego na podstawie analizy</li></ol>\n<p>objawów obserwowanych u poszkodowanego</p>\n<ol><li>zabezpiecza siebie, poszkodowanego i miejsce wypadku</li><li>układa poszkodowanego w pozycji bezpiecznej</li><li>powiadamia odpowiednie służby</li><li>prezentuje udzielanie pierwszej pomocy w</li></ol>\n<p>urazowych stanach nagłego zagrożenia zdrowotnego, np. krwotok,<br>zmiażdżenie, amputacja, złamanie, oparzenie</p>\n<ol><li>prezentuje udzielanie pierwszej pomocy w nieurazowych</li></ol>\n<p>stanach nagłego zagrożenia zdrowotnego, np. omdlenie, zawał,<br>udar</p>\n<ol><li>wykonuje resuscytację krążeniowo-oddechową na fantomie,</li></ol>\n<p>zgodnie z wytycznymi Polskiej Rady Resuscytacji i Europejskiej<br>Rady Resuscytacji<br>MTL.04.2. Podstawy odlewnictwa<br>Efekty kształcenia<br>Kryteria weryfikacji<br>Uczeń:<br>Uczeń:</p>\n<ol><li>stosuje zasady wykonywania szkiców oraz rysunków</li></ol>\n<p>technicznych<br>a) odczytuje informacje ze szkiców i rysunków<br>technicznych<br>b) przestrzega zasad tolerancji i pasowania</p>\n<ol><li>sporządza szkice i rysunki techniczne, zgodnie z obowiązującymi</li></ol>\n<p>normami i zasadami</p>\n<ol><li>wykonuje rzutowanie, przekroje i wymiarowanie, zgodnie</li></ol>\n<p>z obowiązującymi normami i zasadami</p>\n<ol><li>oblicza wymiary graniczne i tolerancje</li><li>rozróżnia pasowanie części maszyn, określa kształt, wymiary,</li></ol>\n<p>parametry powierzchni oraz rodzaj obróbki na podstawie szkiców<br>i rysunków technicznych części</p>\n<ol><li>sporządza rysunki techniczne z wykorzystaniem technik</li></ol>\n<p>komputerowych</p>\n<ol><li>rozróżnia, interpretuje i posługuje się symbolami</li></ol>\n<p>tolerancji geometrycznych<br>108</p>\n<ol><li>posługuje się dokumentacją techniczną</li></ol>\n<p>maszyn i urządzeń</p>\n<ol><li>wymienia i rozróżnia rodzaje dokumentacji technicznej maszyn</li></ol>\n<p>i urządzeń</p>\n<ol><li>wyjaśnia znaczenie normalizacji, typizacji i unifikacji</li></ol>\n<p>w budowie maszyn i urządzeń</p>\n<ol><li>wskazuje zespoły i podzespoły maszyn i urządzeń na podstawie</li></ol>\n<p>dokumentacji technicznej</p>\n<ol><li>czyta schematy strukturalne, funkcjonalne i zasadnicze maszyn</li></ol>\n<p>i urządzeń</p>\n<ol><li>wyjaśnia sposób działania maszyn i urządzeń na podstawie</li></ol>\n<p>dokumentacji technicznej</p>\n<ol><li>charakteryzuje materiały konstrukcyjne,</li></ol>\n<p>eksploatacyjne i uszczelniające</p>\n<ol><li>określa właściwości i zastosowanie drewna i materiałów</li></ol>\n<p>drewnopochodnych</p>\n<ol><li>określa właściwości i zastosowanie tworzyw sztucznych</li><li>opisuje właściwości i zastosowanie materiałów niemetalowych</li><li>opisuje właściwości i zastosowanie metali i ich stopów</li><li>rozpoznaje gatunki stopów żelaza i metali</li></ol>\n<p>nieżelaznych na podstawie oznaczeń</p>\n<ol><li>opisuje właściwości olejów i smarów</li><li>opisuje właściwości cieczy smarująco-chłodzących</li><li>dobiera materiały konstrukcyjne eksploatacyjne i uszczelniające</li></ol>\n<p>na podstawie katalogów</p>\n<ol><li>charakteryzuje budowę maszyn i urządzeń</li><li>opisuje osie i wały</li><li>opisuje budowę, sposób działania i zastosowanie łożysk</li></ol>\n<p>ślizgowych i tocznych</p>\n<ol><li>wyjaśnia budowę i zasadę działania sprzęgieł i hamulców</li><li>klasyfikuje przekładnie mechaniczne</li><li>wyjaśnia budowę i zasadę działania przekładni mechanicznych</li><li>wyjaśnia budowę i zasadę działania mechanizmów ruchu</li></ol>\n<p>postępowego i obrotowego</p>\n<ol><li>wskazuje zastosowanie elementów, zespołów</li></ol>\n<p>i mechanizmów maszyn i urządzeń</p>\n<ol><li>rozpoznaje zużycie części maszyn i urządzeń</li><li>wykonuje pomiary warsztatowe</li><li>dobiera metody pomiarowe do wykonywania pomiarów</li></ol>\n<p>warsztatowych</p>\n<ol><li>dobiera przyrządy i narzędzia pomiarowe do wykonywania</li></ol>\n<p>pomiarów warsztatowych</p>\n<ol><li>określa zasady użytkowania i przechowywania narzędzi i</li></ol>\n<p>przyrządów pomiarowych</p>\n<ol><li>rozróżnia błędy pomiarowe</li><li>analizuje wyniki pomiarów warsztatowych</li><li>charakteryzuje techniki i metody</li></ol>\n<p>wytwarzania odlewów</p>\n<ol><li>rozróżnia techniki oraz metody odlewania, obróbki</li></ol>\n<p>plastycznej, cieplnej oraz cieplno-chemicznej</p>\n<ol><li>opisuje proces obróbki plastycznej, cieplnej oraz cieplno-</li></ol>\n<p>chemicznej opisuje proces odlewania metali i ich stopów</p>\n<ol><li>określa etapy procesów technologicznych</li></ol>\n<p>wytwarzania wyrobów z metali i ich stopów</p>\n<ol><li>określa właściwości materiałów wytwarzanych metodą</li></ol>\n<p>obróbki plastycznej, cieplnej oraz cieplno- chemicznej</p>\n<ol><li>opisuje etapy procesu technologicznego dla wybranych technik</li></ol>\n<p>wytwarzania odlewów<br>109</p>\n<ol><li>wykonuje połączenia mechaniczne</li><li>opisuje metody łączenia materiałów</li><li>określa zastosowanie połączeń rozłącznych i nierozłącznych</li><li>dobiera rodzaje połączeń mechanicznych w zależności od</li></ol>\n<p>zastosowania</p>\n<ol><li>dobiera narzędzia, urządzenia i materiały do wykonania</li></ol>\n<p>połączeń rozłącznych i nierozłącznych</p>\n<ol><li>łączy części różnymi technikami</li><li>wykonuje operacje obróbki mechanicznej i ręcznej,</li></ol>\n<p>spajania i plastycznego kształtowania metali</p>\n<ol><li>opisuje rodzaje obróbki maszynowej, spajania</li></ol>\n<p>i plastycznego kształtowania metali</p>\n<ol><li>toczy powierzchnie przedmiotów zgodnie z dokumentacją</li></ol>\n<p>technologiczną</p>\n<ol><li>frezuje powierzchnie przedmiotów zgodnie z dokumentacją</li></ol>\n<p>technologiczną</p>\n<ol><li>szlifuje powierzchnie przedmiotów zgodnie z dokumentacją</li></ol>\n<p>technologiczną</p>\n<ol><li>wykonuje otwory w różnych klasach dokładności</li><li>opisuje metody spajania metali</li><li>łączy powierzchnie przedmiotów przez spawanie, zgrzewanie,</li></ol>\n<p>lutowanie i klejenie</p>\n<ol><li>opisuje metody obróbki ręcznej</li><li>trasuje kształty przedmiotów obrabianych</li><li>stosuje ochronę przed korozją</li><li>opisuje rodzaje korozji</li><li>określa przyczyny powstawania korozji</li><li>rozpoznaje objawy korozji</li><li>określa sposoby ochrony przed korozją</li><li>rozróżnia rodzaje powłok ochronnych i techniki ich</li></ol>\n<p>nanoszenia</p>\n<ol><li>wykonuje zabezpieczenie antykorozyjne wyrobów</li><li>dobiera sposoby transportu wewnętrznego i</li></ol>\n<p>składowania materiałów</p>\n<ol><li>opisuje budowę i zasadę działania wybranych</li></ol>\n<p>maszyn i urządzeń transportu wewnętrznego</p>\n<ol><li>organizuje stanowisko składowania materiałów</li><li>dobiera sposób i środki transportu do rodzaju materiału</li><li>stosuje zasady składowania materiałów zgodnie z wymaganiami</li></ol>\n<p>ochrony środowiska</p>\n<ol><li>charakteryzuje etapy wykonania odlewu</li><li>rozpoznaje elementy zestawu modelowego</li><li>opisuje sposób wykonania kompletnej formy</li></ol>\n<p>przygotowanej do zalewania</p>\n<ol><li>opisuje sposób zalewania metalem</li><li>opisuje metody wybijania odlewów</li><li>opisuje metody usunięcia układu wlewowego i oczyszczania</li></ol>\n<p>odlewów</p>\n<ol><li>charakteryzuje proces sporządzania różnych</li></ol>\n<p>rodzajów mas formierskich i rdzeniowych</p>\n<ol><li>rozróżnia główne i pomocnicze materiały formierskie</li><li>określa rolę materiałów formierskich w masach</li></ol>\n<p>formierskich i rdzeniowych</p>\n<ol><li>opisuje proces przygotowania różnych rodzajów mas</li></ol>\n<p>formierskich i rdzeniowych</p>\n<ol><li>dobiera masy formierskie i rdzeniowe do rodzaju form i rdzeni</li></ol>\n<p>110</p>\n<ol><li>charakteryzuje metody wykonania form</li></ol>\n<p>jednorazowych</p>\n<ol><li>określa narzędzia i przyrządy formierskie do formowania</li></ol>\n<p>ręcznego</p>\n<ol><li>opisuje rodzaje form jednorazowych i elementy ich budowy</li><li>omawia metody ręcznego wykonania form jednorazowych</li><li>omawia metody maszynowego wykonania form</li></ol>\n<p>jednorazowych</p>\n<ol><li>określa etapy wykonania form jednorazowych na</li></ol>\n<p>automatycznych liniach formierskich</p>\n<ol><li>określa etapy procesu ręcznego wykonania rdzeni</li><li>określa etapy zmechanizowanego wykonywania</li></ol>\n<p>Rdzeni</p>\n<ol><li>charakteryzuje metody wytwarzania</li></ol>\n<p>odlewów</p>\n<ol><li>rozróżnia metody wytwarzania odlewów w zależności od techniki</li></ol>\n<p>zalewania form</p>\n<ol><li>omawia odlewanie grawitacyjne w formach jednorazowych</li><li>omawia odlewanie grawitacyjne w formach trwałych</li><li>omawia proces odlewania ciśnieniowego</li><li>opisuje nowoczesne rozwiązania mechanizacji</li></ol>\n<p>i automatyzacji procesów odlewniczych</p>\n<ol><li>wskazuje sposoby dalszego wykorzystania lub</li></ol>\n<p>utylizacji produktów podstawowych i ubocznych procesów<br>wytwarzania odlewów</p>\n<ol><li>charakteryzuje proces odlewania</li><li>omawia etapy topienia staliwa i żeliwa</li><li>omawia etapy topienia stopów metali nieżelaznych</li><li>omawia technikę zalewania form</li><li>opisuje proces krzepnięcia i stygnięcia metalu</li></ol>\n<p>w formie</p>\n<ol><li>omawia zjawisko skurczu metalu</li><li>dobiera materiały wsadowe do topienia</li></ol>\n<p>stopów żelaza i metali nieżelaznych</p>\n<ol><li>klasyfikuje materiały wsadowe stosowane do topienia</li></ol>\n<p>stopów żelaza i metali nieżelaznych</p>\n<ol><li>wyjaśnia rolę materiałów wsadowych w procesie wytopu</li></ol>\n<p>żeliwa, staliwa i metali nieżelaznych</p>\n<ol><li>wymienia materiały wsadowe do wytopu żeliwa</li></ol>\n<p>szarego i sferoidalnego</p>\n<ol><li>wymienia materiały wsadowe do wytopu staliwa</li><li>rozpoznaje materiały wsadowe do wytopu stopów metali</li></ol>\n<p>nieżelaznych</p>\n<ol><li>stosuje materiały wsadowe do topienia stopów żelaza i metali</li></ol>\n<p>nieżelaznych</p>\n<ol><li>charakteryzuje rodzaje stopów odlewniczych</li><li>opisuje stopy odlewnicze żelaza z węglem na</li></ol>\n<p>podstawie ich składu chemicznego, właściwości i struktury<br>wewnętrznej</p>\n<ol><li>opisuje stopy odlewnicze metali nieżelaznych na podstawie</li></ol>\n<p>ich składu chemicznego, właściwości i struktury wewnętrznej</p>\n<ol><li>opisuje właściwości stopów odlewniczych</li><li>charakteryzuje rodzaje pieców odlewniczych</li><li>klasyfikuje piece odlewnicze</li><li>określa zasady działania pieców odlewniczych</li><li>rozróżnia piece odlewnicze do wytopu żeliwa i staliwa na</li></ol>\n<p>podstawie ich budowy i zasady działania</p>\n<ol><li>określa rodzaje materiałów ogniotrwałych</li></ol>\n<p>stosowanych w piecach odlewniczych</p>\n<ol><li>rozróżnia piece odlewnicze do topienia metali nieżelaznych na</li></ol>\n<p>podstawie ich budowy i zasady działania<br>111</p>\n<ol><li>charakteryzuje wady odlewów</li><li>klasyfikuje wady odlewów</li><li>opisuje wady odlewów</li><li>wskazuje przyczyny powstawania wad odlewów</li><li>charakteryzuje systemy mechatroniczne stosowane</li></ol>\n<p>w maszynach i urządzeniach odlewniczych</p>\n<ol><li>omawia zadania systemów mechatronicznych</li></ol>\n<p>stosowanych w maszynach i urządzeniach odlewniczych</p>\n<ol><li>wskazuje zastosowanie elementów oraz układów</li></ol>\n<p>elektrycznych i elektronicznych w maszynach i urządzeniach<br>odlewniczych</p>\n<ol><li>wskazuje zastosowanie elementów oraz układów</li></ol>\n<p>hydraulicznych i pneumatycznych w systemach<br>mechatronicznych stosowanych w maszynach i urządzeniach<br>odlewniczych</p>\n<ol><li>opisuje układy sensoryczne stosowane w systemach</li></ol>\n<p>mechatronicznych stosowanych w maszynach i urządzeniach<br>odlewniczych</p>\n<ol><li>opisuje systemy zrobotyzowane stosowane w maszynach i</li></ol>\n<p>urządzeniach odlewniczych</p>\n<ol><li>charakteryzuje zagadnienia eksploatacji</li></ol>\n<p>maszyn i urządzeń odlewniczych</p>\n<ol><li>omawia procesy zużycia maszyn i urządzeń</li></ol>\n<p>odlewniczych</p>\n<ol><li>określa stan techniczny i eksploatacyjny maszyn</li></ol>\n<p>i urządzeń odlewniczych</p>\n<ol><li>omawia przyczyny uszkodzeń maszyn i urządzeń</li></ol>\n<p>odlewniczych</p>\n<ol><li>opisuje zakres obsługi, konserwacji, napraw</li></ol>\n<p>i remontów maszyn i urządzeń odlewniczych</p>\n<ol><li>wyjaśnia zasady utrzymania należytego stanu technicznego</li></ol>\n<p>maszyn i urządzeń odlewniczych</p>\n<ol><li>stosuje metody kontroli jakości odlewu</li><li>opisuje metody kontroli jakości odlewu</li><li>dobiera metody stosowane do kontroli jakości odlewu</li><li>stosuje obowiązujące procedury związane z kontrolą jakości na</li></ol>\n<p>stanowisku pracy</p>\n<ol><li>stosuje programy komputerowe</li></ol>\n<p>wspomagające wykonywanie zadań<br>zawodowych</p>\n<ol><li>wykorzystuje programy komputerowe wspomagające</li></ol>\n<p>wykonywanie zadań zawodowych</p>\n<ol><li>stosuje programy komputerowe do symulacji procesu</li></ol>\n<p>zalewania formy i krzepnięcia odlewu</p>\n<ol><li>rozpoznaje właściwe normy i procedury oceny</li></ol>\n<p>zgodności podczas realizacji zadań zawodowych</p>\n<ol><li>wymienia cele normalizacji krajowej</li><li>wyjaśnia, czym jest norma i wymienia cechy normy</li><li>rozróżnia oznaczenie normy międzynarodowej,</li></ol>\n<p>europejskiej i krajowej</p>\n<ol><li>korzysta ze źródeł informacji dotyczących norm i procedur oceny</li></ol>\n<p>zgodności<br>MTL.04.3. Prowadzenie procesu odlewniczego<br>Efekty kształcenia<br>Kryteria weryfikacji<br>Uczeń:<br>Uczeń:</p>\n<ol><li>określa strukturę organizacyjną</li></ol>\n<p>przedsiębiorstwa odlewniczego</p>\n<ol><li>wymienia komórki organizacyjne przedsiębiorstwa</li></ol>\n<p>odlewniczego</p>\n<ol><li>opisuje zależności i powiązania komórek</li></ol>\n<p>organizacyjnych przedsiębiorstwa odlewniczego</p>\n<ol><li>opisuje zadania i kompetencje poszczególnych komórek</li></ol>\n<p>organizacyjnych przedsiębiorstwa odlewniczego</p>\n<ol><li>określa zasady realizacji procesów</li></ol>\n<p>odlewniczych</p>\n<ol><li>wyjaśnia przebieg procesów odlewniczych</li><li>rozróżnia maszyny i urządzenia do realizacji procesów</li></ol>\n<p>odlewniczych</p>\n<ol><li>dobiera maszyny i urządzenia do realizacji procesów</li></ol>\n<p>odlewniczych</p>\n<ol><li>dobiera parametry procesów odlewniczych</li></ol>\n<p>112</p>\n<ol><li>planuje zapotrzebowanie na urządzenia,</li></ol>\n<p>przyrządy, narzędzia, materiały i surowce niezbędne w<br>procesie odlewniczym</p>\n<ol><li>rozróżnia urządzenia, przyrządy, narzędzia, materiały i surowce</li></ol>\n<p>niezbędne w procesie odlewniczym</p>\n<ol><li>sporządza zapotrzebowanie materiałowe na podstawie planu</li></ol>\n<p>produkcji</p>\n<ol><li>dobiera urządzenia, przyrządy, narzędzia, materiały i surowce</li></ol>\n<p>niezbędne w procesie odlewniczym</p>\n<ol><li>sporządza zapotrzebowanie na urządzenia, przyrządy</li></ol>\n<p>i narzędzia dla poszczególnych wydziałów odlewni</p>\n<ol><li>sporządza zapotrzebowanie na materiały i surowce</li></ol>\n<p>niezbędne do prowadzenia procesu produkcyjnego</p>\n<ol><li>wykorzystuje programy komputerowe wspomagające wybór</li></ol>\n<p>znormalizowanych części maszyn</p>\n<ol><li>dokonuje rozliczeń materiałowych</li><li>sporządza bilans materiałowy dla technologii stosowanych</li></ol>\n<p>w odlewni</p>\n<ol><li>określa koszty materiałowe dla technologii stosowanych</li></ol>\n<p>w odlewni</p>\n<ol><li>dokumentuje zużycie materiałów stosowanych w procesie</li></ol>\n<p>odlewniczym</p>\n<ol><li>dobiera przyrządy i urządzenia kontrolno-pomiarowe</li></ol>\n<p>do oceny stanu technicznego oprzyrządowania<br>odlewniczego</p>\n<ol><li>określa rodzaje kontroli na podstawie rysunku odlewu</li><li>określa przyrządy i urządzenia kontrolno-pomiarowe</li></ol>\n<p>na podstawie rysunków odlewów</p>\n<ol><li>dokonuje analizy procesu i podejmuje środki</li></ol>\n<p>zaradcze w celu zapobiegania powstawaniu wad<br>odlewów</p>\n<ol><li>określa miejsce (etap procesu odlewniczego)</li></ol>\n<p>powstawania wad odlewów</p>\n<ol><li>określa rodzaj wad odlewów</li><li>określa przyczyny powstawania wad odlewów</li><li>proponuje metody zapobiegania powstawaniu wad odlewów</li><li>zapisuje wyniki kontroli w dokumentacji procesu produkcyjnego</li></ol>\n<p>MTL.04.4. Przygotowywanie dokumentacji technologicznej i konstrukcyjnej procesów wytwarzania odlewów<br>Efekty kształcenia<br>Kryteria weryfikacji<br>Uczeń:<br>Uczeń:</p>\n<ol><li>charakteryzuje elementy dokumentacji</li></ol>\n<p>technologicznej odlewanych części maszyn<br>oraz stosowane w niej oznaczenia</p>\n<ol><li>rozróżnia dokumentacje: wykonania formy, karty</li></ol>\n<p>metalurgiczne, karty wykończania, pakowania i sposobu<br>transportu odlewów</p>\n<ol><li>rozróżnia oznaczenia stosowane w dokumentacji</li></ol>\n<p>technologicznej odlewów</p>\n<ol><li>wyjaśnia pojęcia i oznaczenia stosowane</li></ol>\n<p>w dokumentacji technologicznej odlewanych części maszyn</p>\n<ol><li>charakteryzuje rodzaje naddatków</li></ol>\n<p>uwzględnianych w dokumentacji technologicznej<br>odlewanych części maszyn</p>\n<ol><li>opisuje naddatki stosowane w dokumentacji</li></ol>\n<p>technologicznej odlewanych części maszyn</p>\n<ol><li>wskazuje naddatki na obróbkę skrawaniem</li></ol>\n<p>w dokumentacji technologicznej odlewanych części maszyn</p>\n<ol><li>wskazuje w dokumentacji technologicznej odlewanych części</li></ol>\n<p>maszyn naddatki związane z technologią wykonania odlewu</p>\n<ol><li>dobiera, na podstawie norm, wartość skurczu</li></ol>\n<p>odlewniczego, naddatków na obróbkę mechaniczną<br>oraz naddatków technologicznych odlewanych części<br>maszyn</p>\n<ol><li>dobiera wielkość skurczu odlewanych części maszyn</li></ol>\n<p>w zależności od rodzaju stopu oraz technologii wykonania<br>i kształtu odlewu</p>\n<ol><li>dobiera wielkość naddatków na obróbkę skrawaniem</li></ol>\n<p>w zależności od technologii wykonania odlewu</p>\n<ol><li>dobiera wielkość naddatków technologicznych</li></ol>\n<p>w zależności od technologii wykonania odlewów</p>\n<ol><li>dobiera płaszczyznę podziału odlewu oraz sposób</li></ol>\n<p>doprowadzenia ciekłego metalu do wnęki formy</p>\n<ol><li>określa technologię wykonania odlewu na podstawie</li></ol>\n<p>dokumentacji</p>\n<ol><li>dobiera płaszczyznę podziału odlewu w zależności od</li></ol>\n<p>kształtu odlewu i technologii jego wykonania</p>\n<ol><li>określa miejsce i sposób doprowadzenia ciekłego metalu</li></ol>\n<p>w zależności od kształtu odlewu i technologii wykonania odlewu<br>113</p>\n<ol><li>dobiera elementy układu wlewowego</li><li>rozróżnia elementy: zbiornik wlewowy, wlew główny, wlew</li></ol>\n<p>rozprowadzający, wlew doprowadzający, nadlew, przelew</p>\n<ol><li>dobiera typ układu wlewowego w zależności od materiału</li></ol>\n<p>odlewniczego</p>\n<ol><li>oblicza czas zalewania formy przy wykorzystaniu</li></ol>\n<p>programów symulacyjnych</p>\n<ol><li>oblicza przekroje elementów układu wlewowego przy</li></ol>\n<p>wykorzystaniu programów symulacyjnych</p>\n<ol><li>dobiera temperaturę zalewania form w zależności od</li></ol>\n<p>rodzaju stopu</p>\n<ol><li>wykonuje rysunki odlewów i form</li></ol>\n<p>odlewniczych z wykorzystaniem technik<br>komputerowych</p>\n<ol><li>sporządza rysunki surowych odlewów z wykorzystaniem technik</li></ol>\n<p>komputerowych</p>\n<ol><li>sporządza rysunki płyt modelowych z wykorzystaniem technik</li></ol>\n<p>komputerowych</p>\n<ol><li>sporządza rysunki wnęk kokil z wykorzystaniem</li></ol>\n<p>technik komputerowych</p>\n<ol><li>planuje sposób wykonania odlewu</li><li>określa sposób modyfikacji stopów</li><li>określa sposób sferoidyzacji metalu</li><li>określa sposób rafinacji metalu</li><li>określa sposoby zalewania form odlewniczych</li><li>określa sposoby wybijania odlewów z form</li><li>określa sposoby oczyszczania i wykończania odlewów</li><li>dobiera elementy znormalizowane do</li></ol>\n<p>zespołów modelowych, modeli i rdzennic</p>\n<ol><li>określa znak rdzeniowy, datownik, cechę odlewni w budowie</li></ol>\n<p>modeli</p>\n<ol><li>określa oznaczenie wnęki rdzennicy, gniazd i sworzni</li></ol>\n<p>centrujących, dysz strzałowych, wypychaczy, sposobu mocowania<br>w budowie rdzennic</p>\n<ol><li>rozpoznaje w dokumentacji konstrukcyjnej elementy</li></ol>\n<p>konstrukcji zespołów modelowych oraz<br>oprzyrządowania odlewniczego do precyzyjnych metod<br>odlewania</p>\n<ol><li>opisuje metodę Shawa</li><li>określa w dokumentacji elementy konstrukcji zespołów</li></ol>\n<p>modelowych oraz oprzyrządowania odlewniczego<br>stosowane w metodzie Shawa</p>\n<ol><li>opisuje metodę wytapianego modelu</li><li>określa w dokumentacji elementy konstrukcji zespołów</li></ol>\n<p>modelowych oraz oprzyrządowania odlewniczego stosowane<br>w metodzie wytapianego modelu</p>\n<ol><li>rozpoznaje w dokumentacji konstrukcyjnej</li></ol>\n<p>elementy konstrukcyjne kokil i form ciśnieniowych</p>\n<ol><li>wskazuje części formujące stałe i ruchome, elementy</li></ol>\n<p>centrujące, zabezpieczające przed otwarciem, wypychacze<br>i układy chłodzenia w kokilach</p>\n<ol><li>wskazuje części formujące stałe i ruchome, elementy centrujące,</li></ol>\n<p>zabezpieczające przed otwarciem, wypychacze i układy chłodzenia<br>w formach ciśnieniowych</p>\n<ol><li>dobiera materiały formierskie w zależności od</li></ol>\n<p>rodzaju masy formierskiej</p>\n<ol><li>określa rodzaj i ilość głównych materiałów do</li></ol>\n<p>przygotowania świeżej masy formierskiej</p>\n<ol><li>dobiera rodzaje piasków i glin formierskich</li></ol>\n<p>w zależności od technologii wykonania odlewu</p>\n<ol><li>oblicza zawartość składników masy formierskiej</li><li>dobiera pokrycia ochronne do wnęki formy i</li></ol>\n<p>powierzchni rdzenia</p>\n<ol><li>dobiera pokrycia ochronne w zależności od elementu</li></ol>\n<p>formy jednorazowej i kokili</p>\n<ol><li>dobiera pokrycia ochronne rdzeni w zależności od wymagań</li></ol>\n<p>technologicznych<br>MTL.04.5. Kontrola jakości procesów odlewniczych<br>Efekty kształcenia<br>Kryteria weryfikacji<br>Uczeń:<br>Uczeń:</p>\n<ol><li>rozróżnia właściwości technologiczne</li></ol>\n<p>i wytrzymałościowe materiałów formierskich oraz mas<br>formierskich i mas rdzeniowych</p>\n<ol><li>rozróżnia właściwości technologiczne piasków</li></ol>\n<p>formierskich, glin formierskich, mas formierskich i mas<br>rdzeniowych</p>\n<ol><li>charakteryzuje właściwości technologiczne materiałów</li></ol>\n<p>formierskich, mas formierskich i mas rdzeniowych</p>\n<ol><li>charakteryzuje właściwości wytrzymałościowe materiałów</li></ol>\n<p>formierskich, mas formierskich i mas rdzeniowych</p>\n<ol><li>określa wpływ właściwości materiałów i mas</li></ol>\n<p>formierskich i mas rdzeniowych na jakość odlewu<br>114</p>\n<ol><li>rozróżnia metody badania właściwości</li></ol>\n<p>materiałów podstawowych i pomocniczych<br>stosowanych w masach formierskich<br>i rdzeniowych</p>\n<ol><li>opisuje metody badania wytrzymałości, wilgotności,</li></ol>\n<p>analizy sitowej, przepuszczalności</p>\n<ol><li>klasyfikuje metody badania piasków formierskich,</li></ol>\n<p>mas formierskich i mas rdzeniowych</p>\n<ol><li>stosuje metody badań materiałów formierskich</li></ol>\n<p>i rdzeniowych</p>\n<ol><li>wykorzystuje wyniki badań materiałów stosowanych w masach</li></ol>\n<p>formierskich i masach rdzeniowych przy wykonywaniu form<br>jednorazowych</p>\n<ol><li>klasyfikuje piaski formierskie na podstawie wyników</li></ol>\n<p>badań</p>\n<ol><li>klasyfikuje piaski kwarcowe na podstawie wyników</li></ol>\n<p>badań lepiszcza</p>\n<ol><li>klasyfikuje piaski kwarcowe na podstawie wyników</li></ol>\n<p>analizy sitowej</p>\n<ol><li>charakteryzuje metody badania</li></ol>\n<p>wytrzymałości, wilgotności, przepuszczalności,<br>twardości i stopnia zagęszczenia mas formierskich i<br>mas rdzeniowych</p>\n<ol><li>wyjaśnia pojęcia: wytrzymałość, wilgotność,</li></ol>\n<p>przepuszczalność, twardość i stopień zagęszczenia<br>mas formierskich i mas rdzeniowych</p>\n<ol><li>określa wpływ wilgotności, przepuszczalności, twardości,</li></ol>\n<p>stopnia zagęszczenia na własności masy formierskiej i masy<br>rdzeniowej oraz na jakość odlewów</p>\n<ol><li>opisuje metody badania wytrzymałości, wilgotności,</li></ol>\n<p>przepuszczalności, twardości i stopnia zagęszczenia<br>masy formierskiej i masy rdzeniowej</p>\n<ol><li>dobiera aparaturę i urządzenia do badań</li></ol>\n<p>materiałów, mas formierskich<br>i mas rdzeniowych</p>\n<ol><li>rozpoznaje aparaturę i urządzenia do badań materiałów, mas</li></ol>\n<p>formierskich i rdzeniowych</p>\n<ol><li>dobiera aparaturę i urządzenia do pomiaru parametrów</li></ol>\n<p>piasków formierskich</p>\n<ol><li>dobiera aparaturę do pomiaru właściwości spoiw mas</li></ol>\n<p>formierskich i rdzeniowych</p>\n<ol><li>dobiera aparaturę i urządzenia do badań mas formierskich i mas</li></ol>\n<p>rdzeniowych</p>\n<ol><li>wykonuje badania parametrów materiałów oraz mas</li></ol>\n<p>formierskich i mas rdzeniowych</p>\n<ol><li>opisuje badania parametrów materiałów oraz mas formierskich</li></ol>\n<p>i mas rdzeniowych</p>\n<ol><li>wykonuje badania laboratoryjne parametrów materiałów</li></ol>\n<p>formierskich i rdzeniowych</p>\n<ol><li>wykonuje badania laboratoryjne parametrów masy formierskiej</li></ol>\n<p>i masy rdzeniowej</p>\n<ol><li>klasyfikuje wady odlewów</li><li>określa pojęcie wady odlewu</li><li>dokonuje klasyfikacji wad odlewów</li><li>rozpoznaje charakter wad odlewów</li><li>określa przyczyny powstania wady odlewu</li><li>stosuje programy symulacyjne procesu zalewania</li></ol>\n<p>i krzepnięcia w celu wyeliminowania wad odlewów</p>\n<ol><li>dobiera metody ujawniania zewnętrznych i</li></ol>\n<p>wewnętrznych wad odlewów</p>\n<ol><li>dobiera badanie wad zewnętrznych na podstawie</li></ol>\n<p>wymogu jakościowego metodą wizualną VT (visual testing)<br>metodą badań penetracyjnych lub magnetycznych</p>\n<ol><li>dobiera badanie ujawniania wad wewnętrznych na podstawie</li></ol>\n<p>wymogów jakościowych odlewów próbą szczelności, metodą<br>makroskopową, radiograficzną, ultradźwiękową</p>\n<ol><li>dobiera aparaturę do przeprowadzania badań</li></ol>\n<p>nieniszczących odlewów</p>\n<ol><li>rozróżnia aparaturę do przeprowadzania badań</li></ol>\n<p>nieniszczących odlewów</p>\n<ol><li>dobiera elementy wyposażenia do badań penetracyjnych</li></ol>\n<p>i magnetycznych</p>\n<ol><li>dobiera techniki i elementy wyposażenia do badań metodą</li></ol>\n<p>radiograficzną i ultradźwiękową<br>115</p>\n<ol><li>wykonuje badania odlewów</li><li>przeprowadza badania wizualne identyfikujące</li></ol>\n<p>i lokalizujące wady kształtu i wady powierzchni odlewu</p>\n<ol><li>przeprowadza badania penetracyjne, magnetyczne,</li></ol>\n<p>ultradźwiękowe powierzchni odlewu</p>\n<ol><li>ujawnia rodzaj, rozmiar i miejsce występowania wady</li></ol>\n<p>metodą radiograficzną lub ultradźwiękową</p>\n<ol><li>przeprowadza przemysłowe badania szczelności odlewów,</li></ol>\n<p>zgodnie z instrukcją obsługi urządzenia</p>\n<ol><li>ocenia jakość odlewu na podstawie wyników badań</li></ol>\n<p>nieniszczących</p>\n<ol><li>ocenia jakość odlewu na podstawie wykonanych badań</li></ol>\n<p>makroskopowych</p>\n<ol><li>dobiera metody kontroli wymiarów formy</li></ol>\n<p>odlewniczej i rdzeni</p>\n<ol><li>dobiera metody kontroli piaskowych form odlewniczych</li><li>dobiera metody kontroli rdzeni piaskowych metalowych</li><li>przeprowadza kontrolą wymiarów formy</li></ol>\n<p>odlewniczej i rdzeni</p>\n<ol><li>wykonuje pomiary odlewów</li><li>dobiera narzędzia i przyrządy do pomiaru odlewów</li><li>dobiera metody pomiarów odlewów w zależności od wymagań</li></ol>\n<p>technologicznych</p>\n<ol><li>wykonuje pomiary zewnętrznych i wewnętrznych wymiarów</li></ol>\n<p>liniowych odlewów</p>\n<ol><li>wykonuje pomiary kształtu i masy odlewów</li><li>wykonuje kontrolę wymiarową odlewu przy pomocy</li></ol>\n<p>sprawdzianów kształtu i wymiaru</p>\n<ol><li>rozróżnia właściwości technologiczne</li></ol>\n<p>stopów odlewniczych</p>\n<ol><li>określa pojęcia właściwości technologicznych</li></ol>\n<p>stopów odlewniczych</p>\n<ol><li>klasyfikuje właściwości technologiczne stopów</li></ol>\n<p>odlewniczych</p>\n<ol><li>dobiera metody badania właściwości</li></ol>\n<p>technologicznych stopów odlewniczych</p>\n<ol><li>rozróżnia metody badania właściwości technologicznych stopów</li></ol>\n<p>odlewniczych</p>\n<ol><li>dobiera metodę badań do danej właściwości</li></ol>\n<p>technologicznej</p>\n<ol><li>charakteryzuje badania właściwości</li></ol>\n<p>technologicznych stopów odlewniczych</p>\n<ol><li>opisuje próbę przełomu do oceny ziarnistości struktury</li><li>opisuje badanie skrawalności stopów odlewniczych</li><li>wykonuje próbę przełomu do oceny ziarnistości</li></ol>\n<p>struktury</p>\n<ol><li>przeprowadza próby technologiczne ciekłego</li></ol>\n<p>metalu</p>\n<ol><li>ustala warunki przeprowadzenia próby lejności zgodnie z normą</li><li>wykonuje formę do badania lejności</li><li>zalewa formę do badania lejności</li><li>wykonuje próbę przełomu do oceny ziarnistości struktury</li><li>analizuje wyniki przeprowadzonych prób technologicznych</li></ol>\n<p>ciekłego metalu</p>\n<ol><li>wykonuje badania składu chemicznego stopów</li></ol>\n<p>odlewniczych</p>\n<ol><li>przygotowuje próbki do badań analizatorem zawartości węgla</li></ol>\n<p>i siarki w stopie</p>\n<ol><li>określa analizatorem zawartość węgla i siarki w stopie</li><li>dobiera urządzenia i przygotowuje zgłady</li></ol>\n<p>metalograficzne do badań mikroskopowych</p>\n<ol><li>przygotowuje próbki do badań metalograficznych</li><li>dobiera materiały i urządzenia do przygotowania zgładów</li></ol>\n<p>metalograficznych</p>\n<ol><li>przygotowuje zgłady metalograficzne do badań</li></ol>\n<p>mikroskopowych</p>\n<ol><li>rozpoznaje strukturę stopów odlewniczych</li><li>obsługuje mikroskop metalograficzny</li><li>rozpoznaje postać grafitu w żeliwie</li><li>rozpoznaje wtrącenia niemetaliczne i wady materiału</li></ol>\n<p>podczas badania struktury</p>\n<ol><li>rozpoznaje strukturę stopów odlewniczych na podstawie atlasu</li></ol>\n<p>metalograficznego</p>\n<ol><li>rozróżnia metody badań właściwości</li></ol>\n<p>mechanicznych stopów metali</p>\n<ol><li>klasyfikuje właściwości mechaniczne stopów metali</li><li>charakteryzuje metody badań właściwości mechanicznych</li></ol>\n<p>stopów metali<br>116</p>\n<ol><li>wykonuje badania właściwości</li></ol>\n<p>mechanicznych stopów metali</p>\n<ol><li>przygotowuje próbki do badań mechanicznych</li><li>wykonuje statyczną próbę rozciągania stopów</li></ol>\n<p>odlewniczych</p>\n<ol><li>określa wskaźniki właściwości wytrzymałościowych badanego</li></ol>\n<p>materiału</p>\n<ol><li>dobiera metodę badania twardości do rodzaju badanego stopu</li><li>wykonuje statyczną próbę twardości stopów metali</li><li>wykonuje próbę dynamiczną młotem udarnościowym typu Charpy</li></ol>\n<p>MTL.04.6. Język obcy zawodowy<br>Efekty kształcenia<br>Kryteria weryfikacji<br>Uczeń:<br>Uczeń:</p>\n<ol><li>posługuje się podstawowym zasobem środków</li></ol>\n<p>językowych w języku obcym nowożytnym (ze<br>szczególnym uwzględnieniem środków leksykalnych),<br>umożliwiającym realizację czynności zawodowych w<br>zakresie tematów związanych:<br>a) ze stanowiskiem pracy i jego<br>wyposażeniem<br>b) z głównymi technologiami stosowanymi<br>w danym zawodzie<br>c) z dokumentacją związaną z danym<br>zawodem<br>d) z usługami świadczonymi w danym<br>zawodzie</p>\n<ol><li>rozpoznaje oraz stosuje środki językowe</li></ol>\n<p>umożliwiające realizację czynności zawodowych w zakresie:<br>a) czynności wykonywanych na stanowisku pracy, w tym<br>związanych z zapewnieniem bezpieczeństwa i higieny pracy<br>b) narzędzi, maszyn, urządzeń i materiałów koniecznych do<br>realizacji czynności zawodowych<br>c) procesów i procedur związanych z realizacją zadań<br>zawodowych<br>d) formularzy, specyfikacji oraz innych dokumentów<br>związanych z wykonywaniem zadań zawodowych<br>e) świadczonych usług, w tym obsługi klienta</p>\n<ol><li>rozumie proste wypowiedzi ustne</li></ol>\n<p>artykułowane wyraźnie, w standardowej<br>odmianie języka obcego nowożytnego,<br>a także proste wypowiedzi pisemne<br>w języku obcym nowożytnym, w zakresie<br>umożliwiającym realizację zadań zawodowych:<br>a) rozumie proste wypowiedzi ustne dotyczące<br>czynności zawodowych (np. rozmowy, wiadomości,<br>komunikaty, instrukcje lub filmy instruktażowe,<br>prezentacje), artykułowane wyraźnie,<br>w standardowej odmianie języka<br>b) rozumie proste wypowiedzi pisemne dotyczące<br>czynności zawodowych (np. napisy, broszury,<br>instrukcje obsługi, przewodniki, dokumentację<br>zawodową)</p>\n<ol><li>określa główną myśl wypowiedzi lub tekstu lub</li></ol>\n<p>fragmentu wypowiedzi lub tekstu</p>\n<ol><li>znajduje w wypowiedzi lub tekście określone informacje</li><li>rozpoznaje związki między poszczególnymi częściami tekstu</li><li>układa informacje w określonym porządku</li><li>samodzielnie tworzy krótkie, proste, spójne i</li></ol>\n<p>logiczne wypowiedzi ustne i pisemne w języku<br>obcym nowożytnym, w zakresie umożliwiającym<br>realizację zadań zawodowych:<br>a) tworzy krótkie, proste, spójne<br>i logiczne wypowiedzi ustne dotyczące czynności<br>zawodowych (np. polecenie, komunikat, instrukcję)<br>b) tworzy krótkie, proste, spójne<br>i logiczne wypowiedzi pisemne dotyczące<br>czynności zawodowych (np. komunikat, e-mail,<br>instrukcję, wiadomość, CV, list motywacyjny,<br>dokument związany z wykonywanym<br>zawodem - według wzoru)</p>\n<ol><li>opisuje przedmioty, działania i zjawiska związane z czynnościami</li></ol>\n<p>zawodowymi</p>\n<ol><li>przedstawia sposób postępowania w różnych sytuacjach</li></ol>\n<p>zawodowych (np. udziela instrukcji, wskazówek, określa zasady)</p>\n<ol><li>wyraża i uzasadnia swoje stanowisko</li><li>stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym charakterze</li><li>stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi adekwatnie do</li></ol>\n<p>sytuacji</p>\n<ol><li>uczestniczy w rozmowie w typowych</li></ol>\n<p>sytuacjach związanych z realizacją zadań<br>zawodowych - reaguje w języku obcym<br>nowożytnym w sposób zrozumiały, adekwatnie do<br>sytuacji komunikacyjnej, ustnie lub w formie<br>prostego tekstu:<br>a) reaguje ustnie (np. podczas rozmowy z innym<br>pracownikiem, klientem, kontrahentem, w tym<br>rozmowy telefonicznej) w typowych sytuacjach<br>związanych z wykonywaniem czynności zawodowych<br>b) reaguje w formie prostego tekstu pisanego (np.</p>\n<ol><li>rozpoczyna, prowadzi i kończy rozmowę</li><li>uzyskuje i przekazuje informacje i wyjaśnienia</li><li>wyraża swoje opinie i uzasadnia je, pyta o opinie, zgadza się</li></ol>\n<p>lub nie zgadza z opiniami innych osób</p>\n<ol><li>prowadzi proste negocjacje związane z</li></ol>\n<p>czynnościami zawodowymi</p>\n<ol><li>stosuje zwroty i formy grzecznościowe</li></ol>\n<p>c) dostosowuje styl wypowiedzi do sytuacji<br>117<br>wiadomość, formularz, e-mail, dokument związany z<br>wykonywanym zawodem) w typowych sytuacjach<br>związanych z wykonywaniem czynności zawodowych</p>\n<ol><li>zmienia formę przekazu ustnego lub pisemnego w</li></ol>\n<p>języku obcym nowożytnym w typowych sytuacjach<br>związanych<br>z wykonywaniem czynności zawodowych</p>\n<ol><li>przekazuje w języku obcym nowożytnym informacje</li></ol>\n<p>zawarte w materiałach wizualnych (np. wykresach, symbolach,<br>piktogramach, schematach) oraz audiowizualnych (np. filmach<br>instruktażowych)</p>\n<ol><li>przekazuje w języku polskim informacje sformułowane</li></ol>\n<p>w języku obcym nowożytnym</p>\n<ol><li>przekazuje w języku obcym nowożytnym informacje</li></ol>\n<p>sformułowane w języku polskim lub tym języku obcym<br>nowożytnym</p>\n<ol><li>przedstawia publicznie w języku obcym nowożytnym wcześniej</li></ol>\n<p>opracowany materiał, (np. prezentację)</p>\n<ol><li>wykorzystuje strategie służące doskonaleniu</li></ol>\n<p>własnych umiejętności językowych oraz podnoszące<br>świadomość językową:<br>a) wykorzystuje techniki samodzielnej<br>pracy nad językiem<br>b) współdziała w grupie<br>c) korzysta ze źródeł informacji w języku obcym<br>nowożytnym<br>d) stosuje strategie komunikacyjne i kompensacyjne</p>\n<ol><li>korzysta ze słownika dwujęzycznego i jednojęzycznego</li><li>współdziała z innymi osobami, realizując zadania językowe</li><li>korzysta z tekstów w języku obcym nowożytnym, również za</li></ol>\n<p>pomocą technologii informacyjno- komunikacyjnych</p>\n<ol><li>identyfikuje słowa klucze i internacjonalizmy</li><li>wykorzystuje kontekst (tam, gdzie to możliwe)</li></ol>\n<p>aby w przybliżeniu określić znaczenie słowa</p>\n<ol><li>upraszcza (jeżeli to konieczne) wypowiedź, zastępuje nieznane</li></ol>\n<p>słowa innymi, wykorzystuje opis, środki niewerbalne<br>MTL.04.7. Kompetencje personalne i społeczne<br>Efekty kształcenia<br>Kryteria weryfikacji<br>Uczeń:<br>Uczeń:</p>\n<ol><li>przestrzega zasad kultury osobistej i etyki</li></ol>\n<p>zawodowej</p>\n<ol><li>wymienia zasady etyki</li><li>wyjaśnia, czym jest zasada (norma, reguła) moralna i podaje</li></ol>\n<p>przykłady zasad (norm, reguł) moralnych</p>\n<ol><li>wyjaśnia, na czym polega zachowanie etyczne w wybranym</li></ol>\n<p>zawodzie</p>\n<ol><li>wskazuje przykłady zachowań etycznych</li></ol>\n<p>w wybranym zawodzie</p>\n<ol><li>wyjaśnia czym jest plagiat</li><li>stosuje zasady kultury osobistej i ogólnie przyjęte</li></ol>\n<p>normy zachowania</p>\n<ol><li>planuje wykonanie zadania</li><li>określa czas realizacji zadań</li><li>realizuje działania w wyznaczonym czasie</li><li>monitoruje realizację zaplanowanych działań</li><li>dokonuje modyfikacji zaplanowanych działań</li></ol>\n<p>118</p>\n<ol><li>wykazuje się kreatywnością i otwartością na zmiany</li><li>wyjaśnia znaczenie zmiany dla rozwoju człowieka</li><li>wskazuje przykłady wprowadzenia zmiany i ocenia skutki jej</li></ol>\n<p>wprowadzenia</p>\n<ol><li>proponuje sposoby rozwiązywania problemów związanych z</li></ol>\n<p>wykonywaniem zadań zawodowych</p>\n<ol><li>stosuje techniki radzenia sobie ze stresem</li><li>wymienia przyczyny sytuacji stresowych w pracy zawodowej</li><li>wymienia techniki radzenia sobie ze stresem</li><li>opisuje sytuacje wywołujące stres</li><li>wskazuje pozytywne sposoby radzenia sobie</li></ol>\n<p>z emocjami i stresem na wybranym przykładzie z zakresu<br>wykonywanych zadań zawodowych</p>\n<ol><li>aktualizuje wiedzę i doskonali umiejętności</li></ol>\n<p>zawodowe</p>\n<ol><li>charakteryzuje umiejętności i kompetencje</li></ol>\n<p>niezbędne w zawodzie w swoim środowisku pracy</p>\n<ol><li>wskazuje przykłady podkreślające wartość wiedzy dla</li></ol>\n<p>osiągnięcia sukcesu zawodowego i postępu cywilizacyjnego</p>\n<ol><li>omawia możliwą dalszą ścieżkę rozwoju i awansu</li></ol>\n<p>zawodowego</p>\n<ol><li>stosuje zasady komunikacji interpersonalnej</li><li>wymienia bariery komunikacyjne</li><li>wskazuje sposoby eliminowania barier powstałych w procesie</li></ol>\n<p>komunikacji</p>\n<ol><li>określa styl komunikacji interpersonalnej na</li></ol>\n<p>podstawie zaobserwowanych sytuacji</p>\n<ol><li>prezentuje własne stanowisko stosując różne środki</li></ol>\n<p>komunikacji niewerbalnej</p>\n<ol><li>stosuje metody i techniki rozwiązywania</li></ol>\n<p>problemów</p>\n<ol><li>opisuje sposób wykonania czynności w celu</li></ol>\n<p>uniknięcia wystąpienia niepożądanych zdarzeń</p>\n<ol><li>modyfikuje sposób wykonywania czynności uwzględniając</li></ol>\n<p>stanowisko wypracowane wspólnie z innymi członkami zespołu</p>\n<ol><li>rozwiązuje problemy różnymi technikami i metodami</li><li>współpracuje w zespole</li><li>realizuje zadania w wyznaczonym czasie</li><li>wspiera członków zespołu w realizacji zadań</li><li>wykorzystuje opinie i pomysły innych członków zespołu w celu</li></ol>\n<p>usprawnienia pracy zespołu<br>MTL.04.8. Organizacja pracy małych zespołów<br>Efekty kształcenia<br>Kryteria weryfikacji<br>Uczeń:<br>Uczeń:</p>\n<ol><li>planuje pracę zespołu w celu wykonania</li></ol>\n<p>przydzielonych zadań</p>\n<ol><li>opisuje strukturę grupy</li><li>planuje działania zespołu</li><li>przygotowuje zadania zespołu do realizacji</li><li>pokazuje wzorce w celu wykonania zadania</li><li>przydziela zadania członkom zespołu</li><li>dobiera osoby do wykonania przydzielonych zadań</li><li>analizuje przydatność poszczególnych członków zespołu do</li></ol>\n<p>wykonania zadania</p>\n<ol><li>formułuje zasady wzajemnej pomocy</li><li>przewiduje skutki niewłaściwego doboru osób do zadań</li><li>monitoruje pracę zespołu</li><li>kieruje wykonaniem przydzielonych zadań</li><li>ustala kolejność wykonywania zadań</li><li>stosuje wybrane metody i techniki pracy grupowej</li><li>kieruje pracą zespołu z uwzględnieniem</li></ol>\n<p>indywidualności jednostki i grupy</p>\n<ol><li>monitoruje proces wykonywania zadań</li><li>ocenia jakość wykonania przydzielonych</li></ol>\n<p>zadań</p>\n<ol><li>kontroluje prace zespołu</li><li>określa jakość wykonywania przydzielonych zadań</li><li>udziela informacji zwrotnej w celu prawidłowego wykonania</li></ol>\n<p>przydzielonych zadań</p>\n<ol><li>wprowadza rozwiązania techniczne</li></ol>\n<p>i organizacyjne wpływające na poprawę warunków i<br>jakości pracy</p>\n<ol><li>dokonuje analizy rozwiązań technicznych</li></ol>\n<p>i organizacyjnych warunków i jakości pracy</p>\n<ol><li>zmienia rozwiązania techniczne i organizacyjne wpływające</li></ol>\n<p>na poprawę warunków i jakości pracy</p>\n<ol><li>modyfikuje organizację stanowisk pracy w odlewni</li></ol>\n<p>119<br>WARUNKI REALIZACJI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TECHNIK ODLEWNIK<br>Szkoła prowadząca kształcenie w zawodzie zapewnia pomieszczenia dydaktyczne z wyposażeniem odpowiadającym<br>technologii i technice stosowanej w zawodzie, aby zapewnić osiągnięcie wszystkich efektów kształcenia określonych<br>w podstawie programowej kształcenia w zawodzie szkolnictwa branżowego oraz umożliwić przygotowanie absolwenta do<br>wykonywania zadań zawodowych.<br>Wyposażenie szkoły niezbędne do realizacji kształcenia w kwalifikacji MTL.01. Wykonywanie i naprawa oprzyrządowania<br>odlewniczego<br>Pracownia technologii mechanicznej wyposażona w:<br>stanowisko komputerowe dla nauczyciela podłączone do sieci lokalnej z dostępem do internetu, drukarką, skanerem lub<br>urządzeniem wielofunkcyjnym oraz projektorem multimedialnym lub tablicą interaktywną lub monitorem interaktywnym,<br>dokumentacje technologiczne,<br>materiały stosowane do wytwarzania elementów maszyn i urządzeń odlewniczych, oprzyrządowanie odlewnicze oraz formy<br>odlewnicze, przyrządy pomiarowe do pomiarów bezpośrednich i pośrednich, wzorce miar, przyrządy do pomiarów wielkości<br>nieelektrycznych,<br>modele części maszyn, modele połączeń części maszyn, modele urządzeń i układów przenoszenia napędów oraz<br>systemów smarowania elementów maszyn, modele maszyn i urządzeń transportu wewnętrznego,<br>próbki materiałów konstrukcyjnych, dokumentację techniczną, instrukcje obsługi maszyn i urządzeń odlewniczych,<br>modele i schematy sprężarek, wentylatorów, pomp, części maszyn z różnymi postaciami zużycia,<br>narzędzia do obróbki ręcznej i maszynowej skrawaniem oraz narzędzia monterskie i sprzęt kontrolnopomiarowy,<br>katalogi maszyn i urządzeń odlewniczych oraz materiałów eksploatacyjnych.<br>Warsztaty szkolne wyposażone w:<br>stanowiska do obróbki ręcznej metali (jedno stanowisko dla jednego ucznia), wyposażone w: stół ślusarski z imadłem,<br>zestaw narzędzi do obróbki ręcznej: trasowania, cięcia, piłowania, gięcia, prostowania, wiercenia, gwintowania, skrobania,<br>nitowania, robót montażowych, elektronarzędzia, przyrządy pomiarowe, materiały, surowce i półfabrykaty do obróbki,<br>przyrządy kontrolno-pomiarowe oraz narzędzia i przyrządy monterskie, przyrządy i urządzenia do kształtowania elementów<br>metalowych metodą obróbki plastycznej na zimno,<br>stanowiska do obróbki maszynowej materiałów (jedno stanowisko dla dwóch uczniów), wyposażone w obrabiarki<br>konwencjonalne: tokarkę uniwersalną, frezarkę narzędziową, wiertarkę, przyrządy i uchwyty obróbkowe, obrabiarki do<br>obróbki erozyjnej, przyrządy kontrolno-pomiarowe,<br>stanowiska do obróbki ręcznej drewna (jedno stanowisko dla jednego ucznia), wyposażone w: stół stolarski, narzędzia do<br>obróbki ręcznej drewna, przyrządy kontrolno-pomiarowe,<br>stanowiska do mechanicznej obróbki drewna (jedno stanowisko dla czterech uczniów), wyposażone w: maszyny<br>i urządzenia do cięcia wzdłużnego i poprzecznego, strugania, wiercenia, toczenia, frezowania, szlifowania drewna,<br>narzędzia do obróbki mechanicznej drewna, instrukcje obsługi maszyn i urządzeń, normy dotyczące parametrów skrawania<br>przy obróbce drewna.<br>Ponadto szkoła zapewnia uczniowi dostęp do:<br>wyposażenia: zestawy próbek gatunków drewna, tworzyw sztucznych, materiałów ceramicznych, materiałów modelarskich<br>wykorzystywanych w technologii wytapiania modeli (jeden zestaw dla czterech uczniów), zestawy narzędzi modelarskich<br>wykorzystywanych do wykonywania i montowania oprzyrządowania odlewniczego z różnych materiałów modelarskich<br>(jeden zestaw dla czterech uczniów), modele, rdzennice, płyty modelowe, formy metalowe, elementy galanterii modelarskiej<br>i pomocniczego oprzyrządowania odlewniczego (każdy z wymienionych elementów dla czterech uczniów), maszyny i<br>urządzenia wykorzystywane podczas produkcji modeli z drewna, metali, tworzyw sztucznych, materiałów ceramicznych,<br>normy techniczne dotyczące modelarstwa, dokumentacja techniczna wykorzystywana w modelarniach, katalogi maszyn i<br>urządzeń modelarskich (jeden komplet dokumentów dla czterech uczniów), oprogramowanie do wspomagania<br>projektowania modeli i form oraz wytwarzania zespołów modelowych i pomocniczego oprzyrządowania odlewniczego,<br>urządzenia umożliwiające wykonywanie modeli w technologii drukowania 3D,<br>stanowisk do spajania i cięcia metali wyposażonych w: przyrządy do spawania elektrycznego i gazowego, lutowania, cięcia<br>materiałów strumieniem wody oraz środki ochrony indywidualnej i zbiorowej,<br>120<br>stanowisk do obróbki plastycznej metali, wyposażonych w: urządzenia do obróbki plastycznej metali na gorąco i zimno,<br>narzędzia i przyrządy kowalskie, piec kowalski,<br>stanowisk do mechanicznej obróbki drewna, wyposażonych w obrabiarki sterowane numerycznie (CNC),<br>stanowisk wytwarzania modeli z mas ceramicznych i tworzyw sztucznych, wyposażonych w stół roboczy, urządzenia do<br>cięcia i łączenia tworzyw sztucznych, laminowania, odlewania i spieniania tworzyw sztucznych, urządzenia do sporządzania<br>mieszanek ceramicznych i formowania oprzyrządowania modelowego z mas ceramicznych,<br>stanowisk do wykonywania form metodami specjalnymi, wyposażonych w stół, oprzyrządowanie do wykonywania form<br>metodami specjalnymi, masy ceramiczne, piece do wytapiania wosku oraz wypalania form,<br>stanowisk do pomiaru i kontroli jakości oprzyrządowania odlewniczego wyposażonych w stół traserski, wysokościomierze,<br>suwmiarki, mikrometry, sprawdziany do gwintów i otworów.<br>Wyposażenie szkoły niezbędne do realizacji kształcenia w kwalifikacji<br>MTL.04.<br>Organizacja<br>i nadzorowanie procesu odlewniczego<br>Pracownia projektowania wyposażona w:<br><br>stanowiska komputerowe dla uczniów (jedno stanowisko dla jednego ucznia), z pakietem programów biurowych<br>oraz oprogramowaniem do komputerowego wspomagania projektowania (Computer Aided Design), symulacyjne<br>programy odlewnicze,<br><br>drukarki ze skanerem, plotery (jedno urządzenie dla siedmiu uczniów),<br><br>normy dotyczące rysunku technicznego oraz elementów znormalizowanych stosowanych w budowie<br>oprzyrządowania odlewniczego,<br><br>projektor multimedialny, ekran projekcyjny, tablicę szkolną białą suchościeralną, tablicę flipchart.<br>Pracownia budowy i eksploatacji maszyn i urządzeń wyposażona w:<br><br>stanowiska rysunkowe (jedno stanowisko dla jednego ucznia), modele brył geometrycznych, części maszyn,<br>dokumentację techniczną, modele połączeń rozłącznych i nierozłącznych części maszyn, normy dotyczące zasad<br>wykonywania rysunku technicznego oraz elementów znormalizowanych stosowanych w budowie maszyn, modele<br>urządzeń i układów przenoszenia napędów oraz systemów smarowania elementów maszyn, modele maszyn<br>i urządzeń transportu wewnętrznego, dokumentację techniczną, instrukcje obsługi maszyn i urządzeń odlewniczych,<br>modele i schematy sprężarek, wentylatorów, pomp, części maszyn z różnymi postaciami zużycia, narzędzia do<br>obróbki ręcznej i mechanicznej skrawaniem oraz narzędzia monterskie i sprzęt kontrolno-pomiarowy, katalogi<br>maszyn, urządzeń, materiałów eksploatacyjnych.<br>Pracownia technik wytwarzania odlewów wyposażona w:<br><br>modele i makiety maszyn i urządzeń odlewniczych do przygotowywania materiałów i mas formierskich, wykonywania<br>form i rdzeni, topienia metali, oczyszczania i wykończania odlewów, makiety form ciśnieniowych, kokil i form do<br>odlewania odśrodkowego, modele urządzeń do przygotowania, dozowania materiałów wsadowych, urządzenia do<br>kontroli procesu wytopu, modele maszyn i urządzeń do odlewania pod ciśnieniem, kokilowego oraz odśrodkowego,<br>materiały, modele oraz urządzenia stosowane w odlewaniu precyzyjnym, dokumentacje technologiczne, przyrządy<br>do kontroli wymiarów form i rdzeni, zestawy odlewów z wadami odlewniczymi,<br><br>zestawy prób gatunków drewna, tworzyw sztucznych, materiałów ogniotrwałych, stopów odlewniczych, próbek<br>materiałów i mas formierskich (jeden zestaw dla czterech uczniów),<br><br>odlewnicze zespoły modelowe, narzędzia do ręcznego wykonywania form i rdzeni.<br>Pracownia mechanizacji i automatyzacji procesów wytwarzania odlewów wyposażona w:<br><br>przyrządy do pomiaru wartości elektrycznych, elementy obwodów elektrycznych, maszyny i aparaty elektryczne,<br>osprzęt instalacji elektrycznych, elementy sterowania pneumatycznego i hydraulicznego maszyn i urządzeń, modele<br>manipulatorów i robotów przemysłowych, programy specjalistyczne z zakresu automatycznej regulacji procesów<br>odlewniczych, kontroli jakości oraz sterowania procesami technologicznymi do wykorzystania w szkolnej pracowni<br>komputerowej.<br>121<br>Warsztaty szkolne wyposażone w:<br><br>stanowiska do obróbki ręcznej metali oraz montażu i demontażu elementów maszyn (jedno stanowisko dla jednego<br>ucznia), wyposażone w stół ślusarski z imadłem, narzędzia do obróbki ręcznej, przyrządy kontrolno-pomiarowe oraz<br>narzędzia i przyrządy monterskie, wyposażenie do mycia elementów maszyn i urządzeń,<br><br>stanowiska do obróbki mechanicznej skrawaniem (jedno stanowisko dla dwóch uczniów), wyposażone w tokarkę<br>uniwersalną, frezarkę uniwersalną, szlifierkę do płaszczyzn, otworów i wałków, wiertarkę stołową, narzędzia<br>skrawające, przyrządy i uchwyty obróbkowe, przyrządy pomiarowe.<br>Ponadto szkoła zapewnia uczniowi dostęp do:<br><br>wyposażenia: uniwersalnej maszyny wytrzymałościowej, młota Charpy’ego, pieca elektrycznego komorowego<br>z automatyczną regulacją i rejestracją temperatury, narzędzi do przygotowywania zgładów metalograficznych,<br>mikroskopu metalograficznego, twardościomierzy, przyrządów do wykonywania pomiarów długości i kąta części<br>maszyn, przyrządów i aparatury do badania właściwości mas formierskich i rdzeniowych, aparatury do oznaczania<br>zawartości węgla i siarki, defektoskopu, pirometru, termometru cieczowego i termoelektrycznego, przylgowego<br>i zanurzeniowego, próbek do badań właściwości mechanicznych i technologicznych metali i ich stopów, próbek do<br>badań makroskopowych i mikroskopowych metali i ich stopów, narzędzi do przygotowywania zgładów<br>metalograficznych, atlasu struktur metalograficznych,<br><br>stanowisk do obróbki plastycznej metali wyposażonych w: urządzenia i narzędzia do obróbki plastycznej,<br><br>stanowisk do spawania metali wyposażonych w stół spawalniczy z imadłem oraz wyciągiem gazów, urządzenia<br>do spawania i cięcia gazowego, urządzenia do spawania elektrycznego elektrodą otuloną i w osłonie gazów, środki<br>ochrony indywidualnej i zbiorowej,<br><br>stanowisk do przygotowania materiałów i mas formierskich, wyposażonych w zasobniki, urządzenia do rozdrabniania,<br>przesiewania i suszenia materiałów formierskich, wagę o zakresie ważenia do 100 kg, mieszarki do przygotowania<br>mas formierskich i rdzeniowych,<br><br>stanowisk do ręcznego wykonywania form i rdzeni, wyposażonych w stół, narzędzia do zagęszczania<br>masy, wykończania powierzchni wnęki formy oraz powierzchni rdzeni, urządzenia do suszenia rdzeni<br><br>stanowisk do mechanicznego wykonywania form i rdzeni, wyposażonych w maszyny formierskie i rdzeniarskie,<br>masy formierskie i rdzeniowe, narzędzia i przyrządy formierskie oraz narzędzia pomocnicze,<br><br>stanowisk do wykonywania form metodami specjalnymi, wyposażonych w stół, oprzyrządowanie do wykonywania<br>form metodami specjalnymi, masy ceramiczne, piece do wytapiania wosku oraz wypalania form,<br><br>stanowisk do wybijania i oczyszczania odlewów, wyposażonych w urządzenia i narzędzia do wybijania odlewów<br>zform oraz usuwania rdzeni, obcinania układów wlewowych, nadlewów i zalewek, urządzenia i narzędzia do<br>oczyszczania i wykończania odlewów,<br><br>stanowisk do wykonywania odlewów w formach metalowych, wyposażonych w kokilarki, maszyny do<br>odlewania pod ciśnieniem i urządzenia do odlewania odśrodkowego,<br><br>stanowisk do przygotowania materiałów wsadowych i obsługi pieców odlewniczych, wyposażonych w urządzenia do<br>rozdrabniania, ważenia i dozowania materiałów wsadowych, urządzenia, przyrządy i narzędzia do pomiaru<br>parametrów pracy pieców odlewniczych, pobierania próbek ciekłego metalu, narzędzia do transportu ciekłego<br>metalu i zalewania form, piec odlewniczy, środki do zabezpieczania oraz naprawy łyżek i kadzi odlewniczych,<br>stanowiska powinny być wyposażone w instrukcje obsługi maszyn i urządzeń, dokumentacje techniczne maszyn<br>i urządzeń odlewniczych, środki ochrony indywidualnej i zbiorowej.<br>Miejsce realizacji praktyk zawodowych: przedsiębiorstwa odlewnicze oraz inne podmioty stanowiące potencjalne<br>miejsce zatrudnienia absolwentów szkół prowadzących kształcenie w zawodzie.<br>Liczba tygodni przeznaczonych na realizację praktyk zawodowych: 8 tygodni (280 godzin).<br>122<br>MINIMALNA LICZBA GODZIN KSZTAŁCENIA ZAWODOWEGO DLA KWALIFIKACJI<br>WYODRĘBNIONYCH W ZAWODZIE1)<br>MTL.01. Wykonywanie i naprawa oprzyrządowania odlewniczego<br>Nazwa jednostki efektów kształcenia<br>Liczba godzin<br>MTL.01.1. Bezpieczeństwo i higiena pracy<br>30<br>MTL.01.2. Podstawy odlewnictwa<br>90<br>MTL.01.3. Wykonywanie oprzyrządowania odlewniczego z drewna, tworzyw<br>drewnopochodnych, tworzyw niemetalowych oraz metalu<br>300<br>MTL.01.4. Wykonywanie form metalowych kokilowych oraz ciśnieniowych<br>160<br>MTL.01.5. Wykonywanie konserwacji, naprawy i rekonstrukcji oprzyrządowania<br>odlewniczego i form metalowych<br>160<br>MTL.01.6. Wykonywanie pomiarów kontrolnych oprzyrządowania odlewniczego<br>oraz form metalowych<br>60<br>MTL.01.7. Język obcy zawodowy<br>30<br>Razem<br>830<br>MTL.04. Organizacja i nadzorowanie procesu odlewniczego<br>Nazwa jednostki efektów kształcenia<br>Liczba godzin<br>MTL.04.1. Bezpieczeństwo i higiena pracy<br>30<br>MTL.04.2. Podstawy odlewnictwa3)<br>903)<br>MTL.04.3. Prowadzenie procesu odlewniczego<br>90<br>MTL.04.4. Przygotowywanie dokumentacji technologicznej<br>i konstrukcyjnej procesów wytwarzania odlewów<br>120<br>MTL.04.5. Kontrola jakości procesów odlewniczych<br>120<br>MTL.04.6. Język obcy zawodowy<br>30<br>Razem<br>390+903)<br>MTL.04.7. Kompetencje personalne i społeczne2)<br>MTL.04.8. Organizacja pracy małych zespołów4)</p>\n<ol><li>W szkole liczbę godzin kształcenia zawodowego należy dostosować do wymiaru godzin określonego w przepisach w sprawie ramowych planów</li></ol>\n<p>nauczania dla publicznych szkół, przewidzianego dla kształcenia zawodowego w danym typie szkoły, zachowując minimalną liczbę godzin<br>wskazanych w tabeli dla efektów kształcenia właściwych dla kwalifikacji wyodrębnionej w zawodzie.</p>\n<ol><li>Nauczyciele wszystkich obowiązkowych zajęć edukacyjnych z zakresu kształcenia zawodowego powinni stwarzać uczniom warunki do nabywania</li></ol>\n<p>kompetencji personalnych i społecznych.</p>\n<ol><li>Wskazana jednostka efektów kształcenia nie jest powtarzana w przypadku, gdy kształcenie zawodowe odbywa się w szkole prowadzącej</li></ol>\n<p>kształcenie w tym zawodzie.</p>\n<ol><li>Nauczyciele wszystkich obowiązkowych zajęć edukacyjnych z zakresu kształcenia zawodowego powinni stwarzać uczniom warunki do nabywania</li></ol>\n<p>umiejętności w zakresie organizacji pracy małych zespołów.<br>123<br>TECHNIK ODLEWNIK<br>311705<br>KWALIFIKACJE WYODRĘBNIONE W ZAWODZIE<br>MTL.02. Eksploatacja maszyn i urządzeń odlewniczych<br>MTL.04. Organizacja i nadzorowanie procesu odlewniczego<br>CELE KSZTAŁCENIA<br>Absolwent szkoły prowadzącej kształcenie w zawodzie technik odlewnik powinien być przygotowany<br>do wykonywania zadań zawodowych:</p>\n<ol><li>w zakresie kwalifikacji MTL.02. Eksploatacja maszyn i urządzeń odlewniczych:</li></ol>\n<p>a)<br>przerobu masy formierskiej i rdzeniowej,<br>b)<br>wykonywania form odlewniczych,<br>c)<br>wykonywania odlewów,<br>d)<br>wybijania, oczyszczania i wykończania odlewów,<br>e)<br>przygotowania wsadu oraz eksploatacji maszyn i urządzeń do topienia stopów metali;</p>\n<ol><li>w zakresie kwalifikacji MTL.04. Organizacja i nadzorowanie procesu odlewniczego:</li></ol>\n<p>a)<br>prowadzenia dokumentacji technicznej procesów wytwarzania odlewów,<br>b)<br>kontrolowania jakości wytwarzanych odlewów,<br>c)<br>organizowania i kontroli procesów produkcyjnych.<br>EFEKTY KSZTAŁCENIA I KRYTERIA WERYFIKACJI TYCH EFEKTÓW<br>Do wykonywania zadań zawodowych w zakresie kwalifikacji MTL.02. Eksploatacja maszyn i urządzeń<br>odlewniczych niezbędne jest osiągnięcie niżej wymienionych efektów kształcenia:<br>MTL.02. Eksploatacja maszyn i urządzeń odlewniczych<br>MTL.02.1. Bezpieczeństwo i higiena pracy<br>Efekty kształcenia<br>Kryteria weryfikacji<br>Uczeń:<br>Uczeń:</p>\n<ol><li>stosuje pojęcia związane z</li></ol>\n<p>bezpieczeństwem i higieną pracy, ochroną<br>przeciwpożarową, ochroną środowiska i ergonomią</p>\n<ol><li>wyjaśnia znaczenie pojęć bezpieczeństwo pracy, higiena</li></ol>\n<p>pracy, ochrona pracy, ergonomia</p>\n<ol><li>opisuje pojęcia związane z wypadkami przy pracy i chorobami</li></ol>\n<p>zawodowymi</p>\n<ol><li>wymienia przepisy prawa dotyczące bezpieczeństwa i</li></ol>\n<p>higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej i ochrony<br>środowiska</p>\n<ol><li>wymienia regulacje wewnątrzzakładowe związane</li></ol>\n<p>z bezpieczeństwem i higieną pracy, ochroną<br>przeciwpożarową, ochroną środowiska i ergonomią w<br>przedsiębiorstwie odlewniczym</p>\n<ol><li>charakteryzuje zadania i uprawnienia</li></ol>\n<p>instytucji oraz służb działających w zakresie ochrony<br>pracy i ochrony środowiska</p>\n<ol><li>wymienia instytucje oraz służby działające w zakresie</li></ol>\n<p>ochrony pracy i ochrony środowiska</p>\n<ol><li>opisuje zadania i uprawnienia instytucji oraz służb działających</li></ol>\n<p>w zakresie ochrony pracy i ochrony środowiska</p>\n<ol><li>charakteryzuje prawa i obowiązki pracownika</li></ol>\n<p>oraz pracodawcy w zakresie<br>bezpieczeństwa i higieny pracy</p>\n<ol><li>wymienia prawa i obowiązki pracodawcy w zakresie</li></ol>\n<p>bezpieczeństwa i higieny pracy</p>\n<ol><li>wymienia prawa i obowiązki pracownika w zakresie</li></ol>\n<p>bezpieczeństwa i higieny pracy</p>\n<ol><li>wymienia środki prawne możliwe do zastosowania w sytuacji</li></ol>\n<p>naruszenia przepisów prawa w zakresie bezpieczeństwa i higieny<br>pracy</p>\n<ol><li>wymienia konsekwencje nieprzestrzegania obowiązków</li></ol>\n<p>pracownika i pracodawcy w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy</p>\n<ol><li>wskazuje rodzaje świadczeń z tytułu wypadku przy pracy</li><li>wskazuje prawa pracownika, który zachorował na chorobę</li></ol>\n<p>zawodową<br>124</p>\n<ol><li>określa skutki oddziaływania</li></ol>\n<p>czynników szkodliwych na organizm człowieka</p>\n<ol><li>rozróżnia źródła czynników szkodliwych w środowisku pracy</li><li>wymienia rodzaje chorób zawodowych</li></ol>\n<p>charakterystycznych dla wykonywanego zawodu</p>\n<ol><li>opisuje objawy typowych chorób zawodowych związanych</li></ol>\n<p>z wykonywanym zawodem</p>\n<ol><li>określa sposoby przeciwdziałania zagrożeniom istniejącym na</li></ol>\n<p>stanowiskach pracy</p>\n<ol><li>przestrzega procedur w sytuacji zagrożeń</li><li>przestrzega zasad bezpieczeństwa i higieny pracy</li></ol>\n<p>oraz przepisów prawa dotyczących ochrony<br>przeciwpożarowej i ochrony środowiska na stanowisku<br>pracy</p>\n<ol><li>określa zasady zachowania się w przypadku pożaru w odlewni</li><li>rozróżnia środki gaśnicze ze względu na zakres</li></ol>\n<p>stosowania</p>\n<ol><li>obsługuje maszyny i urządzenia na stanowiskach pracy</li></ol>\n<p>zgodnie z zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony<br>przeciwpożarowej i ochrony środowiska</p>\n<ol><li>organizuje stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami</li></ol>\n<p>ergonomii, bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony<br>przeciwpożarowej i ochrony środowiska</p>\n<ol><li>określa zasady organizacji stanowiska pracy</li><li>organizuje swoje stanowisko pracy w odlewni zgodnie</li></ol>\n<p>z wymaganiami ergonomii, bezpieczeństwa i higieny pracy,<br>ochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska</p>\n<ol><li>utrzymuje ład i porządek na stanowisku pracy w odlewni</li><li>stosuje środki ochrony indywidualnej i zbiorowej</li></ol>\n<p>podczas wykonywania zadań zawodowych</p>\n<ol><li>określa środki ochrony indywidualnej stosowane podczas</li></ol>\n<p>wykonywania zadań zawodowych</p>\n<ol><li>określa środki ochrony zbiorowej stosowane podczas</li></ol>\n<p>wykonywania zadań zawodowych</p>\n<ol><li>rozróżnia środki ochrony indywidualnej i zbiorowej</li></ol>\n<p>stosowane na stanowisku pracy w odlewni</p>\n<ol><li>stosuje środki ochrony indywidualnej i zbiorowej na</li></ol>\n<p>stanowisku pracy w odlewni zgodnie z przeznaczeniem</p>\n<ol><li>stosuje się do informacji zawartych na znakach zakazu, nakazu,</li></ol>\n<p>ostrzegawczych, ewakuacyjnych, ochrony przeciwpożarowej oraz<br>sygnałów alarmowych</p>\n<ol><li>udziela pierwszej pomocy w stanach nnagłego</li></ol>\n<p>zagrożenia zdrowotnego</p>\n<ol><li>opisuje podstawowe symptomy wskazujące na stany</li></ol>\n<p>nagłego zagrożenia zdrowotnego</p>\n<ol><li>ocenia sytuację poszkodowanego na podstawie analizy objawów</li></ol>\n<p>obserwowanych u poszkodowanego</p>\n<ol><li>zabezpiecza siebie, poszkodowanego i miejsce wypadku</li><li>układa poszkodowanego w pozycji bezpiecznej</li><li>powiadamia odpowiednie służby</li><li>prezentuje udzielanie pierwszej pomocy w urazowych</li></ol>\n<p>stanach nagłego zagrożenia zdrowotnego, np. krwotok,<br>zmiażdżenie, amputacja, złamanie, oparzenie</p>\n<ol><li>prezentuje udzielanie pierwszej pomocy w nieurazowych</li></ol>\n<p>stanach nagłego zagrożenia zdrowotnego, np. omdlenie, zawał,<br>udar</p>\n<ol><li>wykonuje resuscytację krążeniowo-oddechową na fantomie</li></ol>\n<p>zgodnie z wytycznymi Polskiej Rady Resuscytacji i Europejskiej<br>Rady Resuscytacji<br>MTL.02.2. Podstawy odlewnictwa<br>Efekty kształcenia<br>Kryteria weryfikacji<br>Uczeń:<br>Uczeń:</p>\n<ol><li>stosuje zasady wykonywania szkiców</li></ol>\n<p>oraz rysunków technicznych<br>a) odczytuje informacje ze szkiców i rysunków<br>technicznych<br>b) przestrzega zasad tolerancji i pasowania</p>\n<ol><li>sporządza szkice i rysunki techniczne, zgodnie</li></ol>\n<p>z obowiązującymi normami i zasadami</p>\n<ol><li>wykonuje rzutowanie, przekroje i wymiarowanie, zgodnie</li></ol>\n<p>z obowiązującymi normami i zasadami</p>\n<ol><li>oblicza wymiary graniczne i tolerancje</li><li>rozróżnia pasowanie części maszyn, określa kształt, wymiary,</li></ol>\n<p>parametry powierzchni oraz rodzaj obróbki na<br>podstawie szkiców i rysunków technicznych części</p>\n<ol><li>sporządza rysunki techniczne z wykorzystaniem technik</li></ol>\n<p>komputerowych</p>\n<ol><li>rozróżnia, interpretuje i posługuje się symbolami</li></ol>\n<p>tolerancji geometrycznych<br>125</p>\n<ol><li>posługuje się dokumentacją techniczną maszyn i</li></ol>\n<p>urządzeń</p>\n<ol><li>wymienia i rozróżnia rodzaje dokumentacji technicznej</li></ol>\n<p>maszyn i urządzeń</p>\n<ol><li>wyjaśnia znaczenie normalizacji, typizacji i unifikacji w budowie</li></ol>\n<p>maszyn i urządzeń</p>\n<ol><li>wskazuje zespoły i podzespoły maszyn i urządzeń na</li></ol>\n<p>podstawie dokumentacji technicznej</p>\n<ol><li>czyta schematy strukturalne, funkcjonalne i zasadnicze</li></ol>\n<p>maszyn i urządzeń</p>\n<ol><li>wyjaśnia sposób działania maszyn i urządzeń na podstawie</li></ol>\n<p>dokumentacji technicznej</p>\n<ol><li>charakteryzuje materiały konstrukcyjne,</li></ol>\n<p>eksploatacyjne i uszczelniające</p>\n<ol><li>określa właściwości i zastosowanie drewna i materiałów</li></ol>\n<p>drewnopochodnych</p>\n<ol><li>określa właściwości i zastosowanie tworzyw sztucznych</li><li>opisuje właściwości i zastosowanie materiałów</li></ol>\n<p>niemetalowych</p>\n<ol><li>opisuje właściwości i zastosowanie metali i ich stopów</li><li>rozpoznaje gatunki stopów żelaza i metali nieżelaznych na</li></ol>\n<p>podstawie oznaczeń</p>\n<ol><li>opisuje właściwości olejów i smarów</li><li>opisuje właściwości cieczy smarująco-chłodzących</li><li>dobiera materiały konstrukcyjne eksploatacyjne i uszczelniające</li></ol>\n<p>na podstawie katalogów</p>\n<ol><li>charakteryzuje budowę maszyn i urządzeń</li><li>opisuje osie i wały</li><li>opisuje budowę, sposób działania i zastosowanie łożysk</li></ol>\n<p>ślizgowych i tocznych</p>\n<ol><li>wyjaśnia budowę i zasadę działania sprzęgieł i hamulców</li><li>klasyfikuje przekładnie mechaniczne</li><li>wyjaśnia budowę i zasadę działania przekładni</li></ol>\n<p>mechanicznych</p>\n<ol><li>wyjaśnia budowę i zasadę działania mechanizmów ruchu</li></ol>\n<p>postępowego i obrotowego</p>\n<ol><li>wskazuje zastosowanie elementów, zespołów</li></ol>\n<p>i mechanizmów maszyn i urządzeń</p>\n<ol><li>rozpoznaje zużycie części maszyn i urządzeń</li><li>wykonuje pomiary warsztatowe</li><li>dobiera metody pomiarowe do wykonywania pomiarów</li></ol>\n<p>warsztatowych</p>\n<ol><li>dobiera przyrządy i narzędzia pomiarowe do wykonywania</li></ol>\n<p>pomiarów warsztatowych</p>\n<ol><li>określa zasady użytkowania i przechowywania narzędzi</li></ol>\n<p>i przyrządów pomiarowych</p>\n<ol><li>rozróżnia błędy pomiarowe</li><li>analizuje wyniki pomiarów warsztatowych</li><li>charakteryzuje techniki i metody</li></ol>\n<p>wytwarzania odlewów</p>\n<ol><li>rozróżnia techniki oraz metody odlewania, obróbki</li></ol>\n<p>plastycznej, cieplnej oraz cieplno-chemicznej</p>\n<ol><li>opisuje proces obróbki plastycznej, cieplnej oraz cieplno-</li></ol>\n<p>chemicznej opisuje proces odlewania metali i ich stopów</p>\n<ol><li>określa etapy procesów technologicznych wytwarzania</li></ol>\n<p>wyrobów z metali i ich stopów</p>\n<ol><li>określa właściwości materiałów wytwarzanych metodą</li></ol>\n<p>obróbki plastycznej, cieplnej oraz cieplno-chemicznej</p>\n<ol><li>opisuje etapy procesu technologicznego dla wybranych</li></ol>\n<p>technik wytwarzania odlewów</p>\n<ol><li>wykonuje połączenia mechaniczne</li><li>opisuje metody łączenia materiałów</li><li>określa zastosowanie połączeń rozłącznych</li></ol>\n<p>i nierozłącznych</p>\n<ol><li>dobiera rodzaje połączeń mechanicznych w zależności od</li></ol>\n<p>zastosowania</p>\n<ol><li>dobiera narzędzia, urządzenia i materiały do wykonania</li></ol>\n<p>połączeń rozłącznych i nierozłącznych</p>\n<ol><li>łączy części różnymi technikami</li></ol>\n<p>126</p>\n<ol><li>wykonuje operacje obróbki</li></ol>\n<p>mechanicznej i ręcznej, spajania i plastycznego<br>kształtowania metali</p>\n<ol><li>opisuje rodzaje obróbki maszynowej, spajania</li></ol>\n<p>i plastycznego kształtowania metali</p>\n<ol><li>toczy powierzchnie przedmiotów zgodnie z dokumentacją</li></ol>\n<p>technologiczną</p>\n<ol><li>frezuje powierzchnie przedmiotów zgodnie</li></ol>\n<p>z dokumentacją technologiczną</p>\n<ol><li>szlifuje powierzchnie przedmiotów zgodnie</li></ol>\n<p>z dokumentacją technologiczną</p>\n<ol><li>wykonuje otwory w różnych klasach dokładności</li><li>opisuje metody spajania metali</li><li>łączy powierzchnie przedmiotów przez spawanie,</li></ol>\n<p>zgrzewanie, lutowanie i klejenie</p>\n<ol><li>opisuje metody obróbki ręcznej</li><li>trasuje kształty przedmiotów obrabianych</li><li>stosuje ochronę przed korozją</li><li>opisuje rodzaje korozji</li><li>określa przyczyny powstawania korozji</li><li>rozpoznaje objawy korozji</li><li>określa sposoby ochrony przed korozją</li><li>rozróżnia rodzaje powłok ochronnych i techniki ich nanoszenia</li><li>wykonuje zabezpieczenie antykorozyjne wyrobów</li><li>dobiera sposoby transportu</li></ol>\n<p>Wewnętrznego i składowania materiałów</p>\n<ol><li>opisuje budowę i zasadę działania wybranych maszyn i urządzeń</li></ol>\n<p>transportu wewnętrznego</p>\n<ol><li>organizuje stanowisko składowania materiałów</li><li>dobiera sposób i środki transportu do rodzaju materiału</li><li>stosuje zasady składowania materiałów zgodnie z wymaganiami</li></ol>\n<p>ochrony środowiska</p>\n<ol><li>charakteryzuje etapy wykonania</li></ol>\n<p>odlewu</p>\n<ol><li>rozpoznaje elementy zestawu modelowego</li><li>opisuje sposób wykonania kompletnej formy</li></ol>\n<p>przygotowanej do zalewania</p>\n<ol><li>opisuje sposób zalewania metalem</li><li>opisuje metody wybijania odlewów</li><li>opisuje metody usunięcia układu wlewowego i oczyszczania</li></ol>\n<p>odlewów</p>\n<ol><li>charakteryzuje proces sporządzania</li></ol>\n<p>różnych rodzajów mas formierskich i rdzeniowych</p>\n<ol><li>rozróżnia główne i pomocnicze materiały formierskie</li><li>określa rolę materiałów formierskich w masach</li></ol>\n<p>formierskich i rdzeniowych</p>\n<ol><li>opisuje proces przygotowania różnych rodzajów mas</li></ol>\n<p>formierskich i rdzeniowych</p>\n<ol><li>dobiera masy formierskie i rdzeniowe do rodzaju form i rdzeni</li><li>charakteryzuje metody wykonania form</li></ol>\n<p>jednorazowych</p>\n<ol><li>określa narzędzia i przyrządy formierskie do formowania</li></ol>\n<p>ręcznego</p>\n<ol><li>opisuje rodzaje form jednorazowych i elementy ich</li></ol>\n<p>budowy</p>\n<ol><li>omawia metody ręcznego wykonania form</li></ol>\n<p>jednorazowych</p>\n<ol><li>omawia metody maszynowego wykonania form</li></ol>\n<p>jednorazowych</p>\n<ol><li>określa etapy wykonania form jednorazowych</li></ol>\n<p>na automatycznych liniach formierskich</p>\n<ol><li>określa etapy procesu ręcznego wykonania rdzeni</li><li>określa etapy zmechanizowanego wykonywania rdzeni</li><li>charakteryzuje metody wytwarzania</li></ol>\n<p>odlewów</p>\n<ol><li>rozróżnia metody wytwarzania odlewów</li></ol>\n<p>w zależności od techniki zalewania form</p>\n<ol><li>omawia odlewanie grawitacyjne w formach</li></ol>\n<p>jednorazowych</p>\n<ol><li>omawia odlewanie grawitacyjne w formach trwałych</li><li>omawia proces odlewania ciśnieniowego</li><li>opisuje nowoczesne rozwiązania mechanizacji</li></ol>\n<p>i automatyzacji procesów odlewniczych</p>\n<ol><li>wskazuje sposoby dalszego wykorzystania lub utylizacji</li></ol>\n<p>produktów podstawowych i ubocznych procesów wytwarzania<br>odlewów<br>127</p>\n<ol><li>charakteryzuje proces odlewania</li><li>omawia etapy topienia staliwa i żeliwa</li><li>omawia etapy topienia stopów metali nieżelaznych</li><li>omawia technikę zalewania form</li><li>opisuje proces krzepnięcia i stygnięcia metalu</li></ol>\n<p>w formie</p>\n<ol><li>omawia zjawisko skurczu metalu</li><li>dobiera materiały wsadowe do topienia stopów</li></ol>\n<p>żelaza i metali nieżelaznych</p>\n<ol><li>klasyfikuje materiały wsadowe stosowane do topienia</li></ol>\n<p>stopów żelaza i metali nieżelaznych</p>\n<ol><li>wyjaśnia rolę materiałów wsadowych w procesie wytopu</li></ol>\n<p>żeliwa, staliwa i metali nieżelaznych</p>\n<ol><li>wymienia materiały wsadowe do wytopu żeliwa szarego</li></ol>\n<p>i sferoidalnego</p>\n<ol><li>wymienia materiały wsadowe do wytopu staliwa</li><li>rozpoznaje materiały wsadowe do wytopu stopów metali</li></ol>\n<p>nieżelaznych</p>\n<ol><li>stosuje materiały wsadowe do topienia stopów żelaza i metali</li></ol>\n<p>nieżelaznych</p>\n<ol><li>charakteryzuje rodzaje stopów</li></ol>\n<p>odlewniczych</p>\n<ol><li>opisuje stopy odlewnicze żelaza z węglem na podstawie</li></ol>\n<p>ich składu chemicznego, właściwości<br>i struktury wewnętrznej</p>\n<ol><li>opisuje stopy odlewnicze metali nieżelaznych na</li></ol>\n<p>podstawie ich składu chemicznego, właściwości<br>i struktury wewnętrznej</p>\n<ol><li>opisuje właściwości stopów odlewniczych</li><li>charakteryzuje rodzaje pieców</li></ol>\n<p>odlewniczych</p>\n<ol><li>klasyfikuje piece odlewnicze</li><li>określa zasady działania pieców odlewniczych</li><li>rozróżnia piece odlewnicze do wytopu żeliwa i staliwa na</li></ol>\n<p>podstawie ich budowy i zasady działania</p>\n<ol><li>określa rodzaje materiałów ogniotrwałych stosowanych w piecach</li></ol>\n<p>odlewniczych</p>\n<ol><li>rozróżnia piece odlewnicze do topienia metali nieżelaznych na</li></ol>\n<p>podstawie ich budowy i zasady działania</p>\n<ol><li>charakteryzuje wady odlewów</li><li>klasyfikuje wady odlewów</li><li>opisuje wady odlewów</li><li>wskazuje przyczyny powstawania wad odlewów</li><li>charakteryzuje systemy mechatroniczne stosowane</li></ol>\n<p>w maszynach i urządzeniach odlewniczych</p>\n<ol><li>omawia zadania systemów mechatronicznych</li></ol>\n<p>stosowanych w maszynach i urządzeniach odlewniczych</p>\n<ol><li>wskazuje zastosowanie elementów oraz układów</li></ol>\n<p>elektrycznych i elektronicznych w maszynach<br>i urządzeniach odlewniczych</p>\n<ol><li>wskazuje zastosowanie elementów oraz układów</li></ol>\n<p>hydraulicznych i pneumatycznych w systemach<br>mechatronicznych stosowanych w maszynach i<br>urządzeniach odlewniczych</p>\n<ol><li>opisuje układy sensoryczne stosowane w systemach</li></ol>\n<p>mechatronicznych stosowanych w maszynach i urządzeniach<br>odlewniczych</p>\n<ol><li>opisuje systemy zrobotyzowane stosowane w maszynach</li></ol>\n<p>i urządzeniach odlewniczych</p>\n<ol><li>charakteryzuje zagadnienia eksploatacji maszyn i</li></ol>\n<p>urządzeń odlewniczych</p>\n<ol><li>omawia procesy zużycia maszyn i urządzeń odlewniczych</li><li>określa stan techniczny i eksploatacyjny maszyn</li></ol>\n<p>i urządzeń odlewniczych</p>\n<ol><li>omawia przyczyny uszkodzeń maszyn i urządzeń</li></ol>\n<p>odlewniczych</p>\n<ol><li>opisuje zakres obsługi, konserwacji, napraw</li></ol>\n<p>i remontów maszyn i urządzeń odlewniczych</p>\n<ol><li>wyjaśnia zasady utrzymania należytego stanu technicznego</li></ol>\n<p>maszyn i urządzeń odlewniczych</p>\n<ol><li>stosuje metody kontroli jakości odlewu</li><li>opisuje metody kontroli jakości odlewu</li><li>dobiera metody stosowane do kontroli jakości odlewu</li><li>stosuje obowiązujące procedury związane</li></ol>\n<p>z kontrolą jakości na stanowisku pracy<br>128</p>\n<ol><li>stosuje programy komputerowe</li></ol>\n<p>wspomagające wykonywanie zadań<br>zawodowych</p>\n<ol><li>wykorzystuje programy komputerowe wspomagające</li></ol>\n<p>wykonywanie zadań zawodowych</p>\n<ol><li>stosuje programy komputerowe do symulacji procesu</li></ol>\n<p>zalewania formy i krzepnięcia odlewu</p>\n<ol><li>rozpoznaje właściwe normy i procedury oceny</li></ol>\n<p>zgodności podczas realizacji zadań zawodowych</p>\n<ol><li>wymienia cele normalizacji krajowej</li><li>wyjaśnia, czym jest norma i wymienia cechy normy</li><li>rozróżnia oznaczenie normy międzynarodowej,</li></ol>\n<p>europejskiej i krajowej</p>\n<ol><li>korzysta ze źródeł informacji dotyczących norm i procedur oceny</li></ol>\n<p>zgodności<br>MTL.02.3. Eksploatacja maszyn i urządzeń do przygotowania mas formierskich i mas rdzeniowych<br>Efekty kształcenia<br>Kryteria weryfikacji<br>Uczeń:<br>Uczeń:</p>\n<ol><li>określa etapy procesu przerobu mas</li></ol>\n<p>formierskich i mas rdzeniowych</p>\n<ol><li>przygotowuje świeże składniki masy formierskiej i masy</li></ol>\n<p>rdzeniowej</p>\n<ol><li>sporządza masę formierską i masę rdzeniową ze świeżych</li></ol>\n<p>składników</p>\n<ol><li>sporządza masę formierską i masę rdzeniową ze</li></ol>\n<p>składnikami odświeżającymi</p>\n<ol><li>określa etapy sporządzania masy formierskiej i masy</li></ol>\n<p>rdzeniowej do zalewania form wilgotnych</p>\n<ol><li>określa etapy sporządzania masy formierskiej i masy</li></ol>\n<p>rdzeniowej do zalewania form suszonych</p>\n<ol><li>określa etapy sporządzania mas formierskich i mas</li></ol>\n<p>rdzeniowych samoutwardzalnych</p>\n<ol><li>stosuje maszyny i urządzenia do</li></ol>\n<p>przerobu mas formierskich i mas rdzeniowych</p>\n<ol><li>opisuje maszyny i urządzenia do przerobu mas</li></ol>\n<p>formierskich i mas rdzeniowych</p>\n<ol><li>dobiera maszyny i urządzenia do przerobu mas</li></ol>\n<p>formierskich i mas rdzeniowych</p>\n<ol><li>stosuje urządzenia stosowane do</li></ol>\n<p>transportu materiałów formierskich, mas<br>formierskich i mas rdzeniowych</p>\n<ol><li>opisuje urządzenia do transportu materiałów formierskich,</li></ol>\n<p>mas formierskich i mas rdzeniowych</p>\n<ol><li>dobiera urządzenia do transportu materiałów formierskich,</li></ol>\n<p>mas formierskich i mas rdzeniowych</p>\n<ol><li>obsługuje urządzenia do transportu materiałów</li></ol>\n<p>formierskich, mas formierskich i mas rdzeniowych</p>\n<ol><li>przeprowadza proces regeneracji mas</li></ol>\n<p>formierskich i mas rdzeniowych</p>\n<ol><li>opisuje proces regeneracji mas formierskich i mas</li></ol>\n<p>rdzeniowych</p>\n<ol><li>rozróżnia etapy regeneracji masy formierskiej i masy</li></ol>\n<p>rdzeniowej</p>\n<ol><li>przeprowadza odświeżanie masy formierskiej i masy</li></ol>\n<p>rdzeniowej</p>\n<ol><li>określa rodzaj techniki prowadzenia procesu regeneracji</li></ol>\n<p>mas formierskich i mas rdzeniowych</p>\n<ol><li>opisuje maszyny i urządzenia stosowane do regeneracji</li></ol>\n<p>mas formierskich i mas rdzeniowych</p>\n<ol><li>przeprowadza obsługę codzienną,</li></ol>\n<p>przeglądy bieżące oraz konserwację maszyn i urządzeń<br>wykorzystywanych do przerobu mas formierskich i mas<br>rdzeniowych</p>\n<ol><li>określa sposób wykonania obsługi codziennej i</li></ol>\n<p>przeglądów bieżących oraz konserwacji maszyn<br>i urządzeń wykorzystywanych do przerobu mas<br>formierskich i mas rdzeniowych</p>\n<ol><li>przygotowuje narzędzia, przyrządy, urządzenia i materiały</li></ol>\n<p>do wykonania obsługi codziennej i przeglądów bieżących oraz<br>konserwacji maszyn i urządzeń wykorzystywanych do przerobu<br>mas formierskich i mas rdzeniowych</p>\n<ol><li>przeprowadza obsługę codzienną maszyn i urządzeń</li></ol>\n<p>wykorzystywanych do przerobu mas formierskich i mas<br>rdzeniowych</p>\n<ol><li>wykonuje przeglądy bieżące maszyn i urządzeń</li></ol>\n<p>wykorzystywanych do przerobu mas formierskich i mas<br>rdzeniowych zgodnie z instrukcją</p>\n<ol><li>wykonuje konserwację maszyn i urządzeń do przerobu</li></ol>\n<p>mas formierskich i mas rdzeniowych zgodnie z instrukcją<br>129<br>MTL.02.4. Wykonywanie form oraz użytkowanie maszyn i urządzeń do wykonywania odlewów w formach<br>jednorazowych, trwałych i półtrwałych<br>Efekty kształcenia<br>Kryteria weryfikacji<br>Uczeń:<br>Uczeń:</p>\n<ol><li>wykonuje formy jednorazowe i rdzenie</li><li>opisuje etapy procesu wytwarzania form jednorazowych i rdzeni</li><li>wymienia podstawowe masy formierskie, rodzaje narzędzi</li></ol>\n<p>i przyrządów do wykonywania form jednorazowych i rdzeni</p>\n<ol><li>dobiera narzędzia i przyrządy do wykonywania form</li></ol>\n<p>jednorazowych i rdzeni</p>\n<ol><li>użytkuje maszyny i urządzenia do wykonywania form</li></ol>\n<p>jednorazowych i rdzeni</p>\n<ol><li>wykonuje formy jednorazowe do odlewania</li><li>wykonuje formy jednorazowe do odlewania precyzyjnego</li><li>ocenia stan techniczny oprzyrządowania</li></ol>\n<p>odlewniczego</p>\n<ol><li>ocenia kompletność zestawu modelowego</li><li>określa stan techniczny powierzchni poszczególnych</li></ol>\n<p>elementów zestawu modelowego</p>\n<ol><li>ocenia stan techniczny i kompletność skrzynek</li><li>określa rodzaje uszkodzeń oprzyrządowania odlewniczego</li><li>wykrywa uszkodzenia oprzyrządowania odlewniczego</li><li>określa zakres naprawy oprzyrządowania odlewniczego</li><li>użytkuje urządzenia do suszenia form</li></ol>\n<p>jednorazowych i rdzeni</p>\n<ol><li>opisuje urządzenia do suszenia form jednorazowych</li><li>opisuje urządzenia do suszenia rdzeni</li><li>dobiera parametry suszenia form jednorazowych i rdzeni</li><li>przeprowadza proces suszenia form jednorazowych i rdzeni</li><li>wykonuje odlewy w formach</li></ol>\n<p>jednorazowych</p>\n<ol><li>składa i przygotowuje formy jednorazowe do zalewania</li><li>przygotowuje łyżki i kadzie odlewnicze do zalewania</li><li>zalewa formy jednorazowe</li><li>kontroluje jakość wykonanych form jednorazowych</li><li>wykonuje odlewy w formach trwałych</li></ol>\n<p>i półtrwałych</p>\n<ol><li>przygotowuje formy trwałe i formy półtrwałe do zalewania</li><li>wykonuje pokrycia ochronne i oddzielające na wnęki form</li></ol>\n<p>trwałych i półtrwałych oraz na powierzchnie rdzeni</p>\n<ol><li>kontroluje jakość przygotowania form trwałych i</li></ol>\n<p>półtrwałych i rdzeni do zalewania</p>\n<ol><li>przygotowuje łyżki i kadzie odlewnicze do zalewania</li><li>zalewa formy trwałe i półtrwałe</li><li>użytkuje maszyny i urządzenia</li></ol>\n<p>stosowane w procesach wytwarzania<br>odlewów w formach trwałych i półtrwałych</p>\n<ol><li>dobiera maszyny i urządzenia do odlewania w formach</li></ol>\n<p>trwałych i półtrwałych</p>\n<ol><li>określa podstawowe parametry pracy maszyn i urządzeń do</li></ol>\n<p>odlewania w formach trwałych i półtrwałych</p>\n<ol><li>ocenia jakość odlewów wykonanych w formach trwałych</li></ol>\n<p>i półtrwałych</p>\n<ol><li>przeprowadza obsługę codzienną,</li></ol>\n<p>przeglądy bieżące oraz konserwację maszyn i urządzeń<br>stosowanych w procesach odlewania</p>\n<ol><li>określa sposób wykonania obsługi codziennej</li></ol>\n<p>i przeglądów bieżących oraz konserwacji maszyn<br>i urządzeń stosowanych w procesach odlewania</p>\n<ol><li>przygotowuje narzędzia, przyrządy, urządzenia</li></ol>\n<p>i materiały do wykonania obsługi codziennej<br>i przeglądów bieżących oraz konserwacji maszyn<br>i urządzeń stosowanych w procesach odlewania</p>\n<ol><li>wykonuje obsługę codzienną, przeglądy bieżące i konserwację</li></ol>\n<p>maszyn i urządzeń stosowanych w procesach<br>odlewania w formach jednorazowych trwałych i półtrwałych zgodnie<br>z instrukcją</p>\n<ol><li>przeprowadza przegląd bieżący i konserwację kokilarek</li><li>przeprowadza przegląd bieżący i konserwację maszyny</li></ol>\n<p>ciśnieniowej</p>\n<ol><li>przeprowadza przegląd bieżący i konserwację maszyny do</li></ol>\n<p>zalewania odśrodkowego</p>\n<ol><li>przeprowadza przegląd bieżący i konserwację maszyny</li></ol>\n<p>z formą półtrwałą</p>\n<ol><li>wykonuje konserwację maszyn i urządzeń stosowanych</li></ol>\n<p>w procesach odlewania w formach jednorazowych, trwałych<br>i półtrwałych zgodnie z instrukcją<br>130<br>MTL.02.5. Eksploatacja maszyn i urządzeń do wybijania, oczyszczania i wykończania odlewów<br>Efekty kształcenia<br>Kryteria weryfikacji<br>Uczeń:<br>Uczeń:</p>\n<ol><li>dobiera metody wybijania i</li></ol>\n<p>wykończania odlewów</p>\n<ol><li>opisuje metody wybijania odlewów</li><li>opisuje metody wykończania odlewów</li><li>dobiera metodę wybijania odlewów w zależności od</li></ol>\n<p>technologii ich wykonania</p>\n<ol><li>dobiera metodę wybijania odlewów w zależności od</li></ol>\n<p>technologii ich oczyszczania</p>\n<ol><li>dobiera metodę wykończania odlewów w zależności od wymagań</li></ol>\n<p>określonych w dokumentacji technicznej</p>\n<ol><li>użytkuje maszyny i urządzenia do</li></ol>\n<p>ręcznego i mechanicznego wybijania odlewów z form<br>oraz rdzeni z odlewów</p>\n<ol><li>wybija ręcznie odlew z formy</li><li>wybija ręcznie rdzenie z odlewu</li><li>wybija mechanicznie odlewy z form za pomocą maszyn</li></ol>\n<p>i urządzeń</p>\n<ol><li>wybija mechanicznie rdzenie z odlewów za pomocą maszyn</li></ol>\n<p>i urządzeń</p>\n<ol><li>użytkuje narzędzia, maszyny i urządzenia do ręcznego</li></ol>\n<p>i mechanicznego oczyszczania powierzchni odlewów<br>wykończania odlewów</p>\n<ol><li>opisuje narzędzia, maszyny i urządzenia do oczyszczania</li></ol>\n<p>powierzchni odlewów oraz wykończania odlewów</p>\n<ol><li>dobiera narzędzia oraz maszyny i urządzenia do ręcznego</li></ol>\n<p>i mechanicznego oczyszczania powierzchni odlewów oraz<br>wykończania odlewów</p>\n<ol><li>naprawia wady odlewów</li><li>rozpoznaje i klasyfikuje wady odlewów</li><li>omawia wady odlewów</li><li>dobiera narzędzia do naprawy wad odlewów</li><li>dobiera metody usuwania wad odlewów</li><li>stosuje metody zabezpieczania odlewów przed</li></ol>\n<p>korozją</p>\n<ol><li>opisuje metody zabezpieczania odlewów przed korozją</li><li>dobiera sposób zabezpieczenia antykorozyjnego odlewów w</li></ol>\n<p>zależności od wymagań zawartych w dokumentacji technicznej<br>odlewu</p>\n<ol><li>dobiera środki zabezpieczające przed korozją</li><li>przeprowadza obsługę codzienną i przeglądy bieżące</li></ol>\n<p>oraz konserwację maszyn i urządzeń do wybijania,<br>oczyszczania i wykończania odlewów</p>\n<ol><li>określa sposób wykonania obsługi codziennej</li></ol>\n<p>i przeglądów bieżących oraz konserwacji maszyn<br>i urządzeń do wybijania, oczyszczania i wykończania odlewów</p>\n<ol><li>przygotowuje narzędzia, przyrządy, urządzenia i</li></ol>\n<p>materiały do wykonania obsługi codziennej<br>i przeglądów bieżących oraz konserwacji maszyn i urządzeń<br>do wybijania, oczyszczania i wykończania odlewów</p>\n<ol><li>wykonuje przeglądy bieżące maszyn i urządzeń do wybijania,</li></ol>\n<p>oczyszczania i wykończania odlewów zgodnie z instrukcją</p>\n<ol><li>wykonuje konserwację maszyn i urządzeń do wybijania,</li></ol>\n<p>oczyszczania i wykończania odlewów zgodnie z instrukcją<br>MTL.02.6. Eksploatacja pieców odlewniczych oraz maszyn i urządzeń do przygotowania wsadu<br>Efekty kształcenia<br>Kryteria weryfikacji<br>Uczeń:<br>Uczeń:</p>\n<ol><li>użytkuje maszyny i urządzenia do</li></ol>\n<p>rozładunku, oraz transportu materiałów<br>wsadowych</p>\n<ol><li>dobiera maszyny i urządzenia do rozładunku materiałów</li></ol>\n<p>wsadowych</p>\n<ol><li>dobiera maszyny i urządzenia do transportu materiałów</li></ol>\n<p>wsadowych z miejsca składowania do miejsca wytopu</p>\n<ol><li>przygotowuje wsad do pieca zgodnie</li></ol>\n<p>z recepturą</p>\n<ol><li>rozróżnia materiały wsadowe do pieca</li><li>dobiera materiały wsadowe do składu stopu</li><li>dobiera sposoby przygotowania paliw do procesu wytopu</li><li>dobiera sposoby przygotowania topników i składników</li></ol>\n<p>stopowych do procesu topienia</p>\n<ol><li>użytkuje maszyny i urządzenia do dozowania materiałów</li></ol>\n<p>wsadowych<br>131</p>\n<ol><li>użytkuje maszyny i urządzenia do</li></ol>\n<p>przygotowania oraz odważania materiałów wsadowych</p>\n<ol><li>opisuje maszyny i urządzenia do przygotowania oraz</li></ol>\n<p>odważania materiałów wsadowych</p>\n<ol><li>dobiera maszyny i urządzenia do przygotowania oraz</li></ol>\n<p>odważania materiałów wsadowych</p>\n<ol><li>przestrzega terminów kalibracji urządzeń pomiarowych</li><li>wskazuje możliwości wykorzystania do danego zadania maszyn</li></ol>\n<p>i urządzeń do przygotowania oraz odważania materiałów<br>wsadowych</p>\n<ol><li>wykonuje obsługę codzienną i przeglądy bieżące oraz</li></ol>\n<p>konserwację maszyn i urządzeń do przygotowania wsadu</p>\n<ol><li>określa sposób wykonania obsługi codziennej</li></ol>\n<p>i przeglądów bieżących oraz konserwacji maszyn i urządzeń do<br>przygotowania wsadu</p>\n<ol><li>przygotowuje narzędzia, przyrządy, urządzenia i materiały do</li></ol>\n<p>wykonania obsługi codziennej i przeglądów bieżących oraz<br>konserwacji maszyn i urządzeń do przygotowania wsadu</p>\n<ol><li>wymienia kolejność czynności podczas przeglądu bieżącego</li></ol>\n<p>maszyn i urządzeń do przygotowania wsadu zgodnie z instrukcją</p>\n<ol><li>wymienia kolejność czynności podczas konserwacji maszyn i</li></ol>\n<p>urządzeń do przygotowania wsadu zgodnie z instrukcją</p>\n<ol><li>prowadzi proces topienia w piecu</li></ol>\n<p>odlewniczym</p>\n<ol><li>dobiera piec do wytwarzanego materiału, omawia etapy</li></ol>\n<p>procesu topienia w piecu odlewniczym</p>\n<ol><li>dobiera narzędzia do obsługi pieców odlewniczych</li><li>dozuje wsad do pieca odlewniczego</li><li>usuwa żużel</li><li>pobiera próby ciekłego metalu</li><li>obsługuje piec odlewniczy</li><li>kontroluje parametry pracy pieców odlewniczych</li><li>stosuje systemy komputerowe wspomagające czynności</li></ol>\n<p>regulacji parametrów pracy pieca odlewniczego</p>\n<ol><li>wykonuje obsługę codzienną, przeglądy bieżące oraz</li></ol>\n<p>konserwację maszyn i urządzeń do topienia metali</p>\n<ol><li>określa sposób wykonania obsługi codziennej</li></ol>\n<p>i przeglądów bieżących oraz konserwacji maszyn i urządzeń do<br>topienia metali</p>\n<ol><li>przygotowuje narzędzia, przyrządy, urządzenia i materiały do</li></ol>\n<p>wykonania obsługi codziennej<br>i przeglądów bieżących oraz konserwacji maszyn i urządzeń do<br>topienia metali</p>\n<ol><li>przedstawia zasady działania maszyn i urządzeń do topienia</li></ol>\n<p>metali oraz możliwości diagnozy bez demontażu</p>\n<ol><li>wymienia kolejność czynności podczas konserwacji</li></ol>\n<p>maszyn i urządzeń do topienia metali<br>MTL.02.7. Język obcy zawodowy<br>Efekty kształcenia<br>Kryteria weryfikacji<br>Uczeń:<br>Uczeń:</p>\n<ol><li>posługuje się podstawowym zasobem</li></ol>\n<p>środków językowych w języku obcym nowożytnym (ze<br>szczególnym uwzględnieniem środków<br>leksykalnych), umożliwiającym realizację czynności<br>zawodowych w zakresie tematów związanych:<br>a) ze stanowiskiem pracy i jego<br>wyposażeniem<br>b) z głównymi technologiami<br>stosowanymi w danym zawodzie<br>c) z dokumentacją związaną z danym<br>zawodem<br>d) z usługami świadczonymi w danym<br>zawodzie</p>\n<ol><li>rozpoznaje oraz stosuje środki językowe umożliwiające</li></ol>\n<p>realizację czynności zawodowych w zakresie:<br>a) czynności wykonywanych na stanowisku pracy,<br>w tym związanych z zapewnieniem bezpieczeństwa i<br>higieny pracy<br>b) narzędzi, maszyn, urządzeń i materiałów koniecznych do<br>realizacji czynności zawodowych<br>c) procesów i procedur związanych z realizacją zadań<br>zawodowych<br>d) formularzy, specyfikacji oraz innych dokumentów<br>związanych z wykonywaniem zadań zawodowych<br>e) świadczonych usług, w tym obsługi klienta<br>132</p>\n<ol><li>rozumie proste wypowiedzi ustne</li></ol>\n<p>artykułowane wyraźnie, w standardowej odmianie języka<br>obcego nowożytnego,<br>a także proste wypowiedzi pisemne w języku<br>obcym nowożytnym,<br>w zakresie umożliwiającym realizację<br>zadań zawodowych:<br>a) rozumie proste wypowiedzi ustne dotyczące<br>czynności zawodowych (np. rozmowy, wiadomości,<br>komunikaty, instrukcje lub filmy instruktażowe,<br>prezentacje), artykułowane wyraźnie,<br>w standardowej odmianie języka<br>b) rozumie proste wypowiedzi pisemne dotyczące<br>czynności zawodowych (np. napisy, broszury, instrukcje<br>obsługi, przewodniki, dokumentację zawodową)</p>\n<ol><li>określa główną myśl wypowiedzi lub tekstu lub</li></ol>\n<p>fragmentu wypowiedzi lub tekstu</p>\n<ol><li>znajduje w wypowiedzi lub tekście określone informacje</li><li>rozpoznaje związki między poszczególnymi częściami</li></ol>\n<p>tekstu</p>\n<ol><li>układa informacje w określonym porządku</li><li>samodzielnie tworzy krótkie, proste, spójne i</li></ol>\n<p>logiczne wypowiedzi ustne i pisemne w języku<br>obcym nowożytnym, w zakresie umożliwiającym<br>realizację zadań zawodowych:<br>a) tworzy krótkie, proste, spójne i<br>logiczne wypowiedzi ustne dotyczące czynności<br>zawodowych (np. polecenie, komunikat, instrukcję)<br>b) tworzy krótkie, proste, spójne<br>i logiczne wypowiedzi pisemne dotyczące czynności<br>zawodowych (np. komunikat, e-mail, instrukcję,<br>wiadomość, CV, list motywacyjny,<br>dokument związany z wykonywanym<br>zawodem - według wzoru)</p>\n<ol><li>opisuje przedmioty, działania i zjawiska związane</li></ol>\n<p>z czynnościami zawodowymi</p>\n<ol><li>przedstawia sposób postępowania w różnych sytuacjach</li></ol>\n<p>zawodowych (np. udziela instrukcji, wskazówek, określa zasady)</p>\n<ol><li>wyraża i uzasadnia swoje stanowisko</li><li>stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym</li></ol>\n<p>charakterze</p>\n<ol><li>stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi adekwatnie do</li></ol>\n<p>sytuacji</p>\n<ol><li>uczestniczy w rozmowie w typowych</li></ol>\n<p>sytuacjach związanych z realizacją zadań zawodowych</p>\n<ul><li>reaguje w języku obcym nowożytnym w sposób</li></ul>\n<p>zrozumiały, adekwatnie do sytuacji komunikacyjnej,<br>ustnie lub w formie prostego tekstu:<br>a) reaguje ustnie (np. podczas rozmowy z innym<br>pracownikiem, klientem, kontrahentem, w tym rozmowy<br>telefonicznej) w typowych sytuacjach związanych z<br>wykonywaniem<br>czynności zawodowych<br>b) reaguje w formie prostego tekstu pisanego (np.<br>wiadomość, formularz,<br>e-mail, dokument związany<br>z wykonywanym zawodem)<br>w typowych sytuacjach związanych z wykonywaniem<br>czynności zawodowych</p>\n<ol><li>rozpoczyna, prowadzi i kończy rozmowę</li><li>uzyskuje i przekazuje informacje i wyjaśnienia</li><li>wyraża swoje opinie i uzasadnia je, pyta o opinie, zgadza się</li></ol>\n<p>lub nie zgadza z opiniami innych osób</p>\n<ol><li>prowadzi proste negocjacje związane czynnościami</li></ol>\n<p>zawodowymi</p>\n<ol><li>stosuje zwroty i formy grzecznościowe</li><li>dostosowuje styl wypowiedzi do sytuacji</li></ol>\n<p>133</p>\n<ol><li>zmienia formę przekazu ustnego lub</li></ol>\n<p>pisemnego w języku obcym nowożytnym w typowych<br>sytuacjach związanych z wykonywaniem czynności<br>zawodowych</p>\n<ol><li>przekazuje w języku obcym nowożytnym informacje</li></ol>\n<p>zawarte w materiałach wizualnych (np. wykresach, symbolach,<br>piktogramach, schematach) oraz audiowizualnych (np. filmach<br>instruktażowych)</p>\n<ol><li>przekazuje w języku polskim informacje sformułowane w języku</li></ol>\n<p>obcym nowożytnym</p>\n<ol><li>przekazuje w języku obcym nowożytnym informacje</li></ol>\n<p>sformułowane w języku polskim lub w tym języku obcym<br>nowożytnym</p>\n<ol><li>przedstawia publicznie w języku obcym nowożytnym wcześniej</li></ol>\n<p>opracowany materiał, (np. prezentację)</p>\n<ol><li>wykorzystuje strategie służące</li></ol>\n<p>doskonaleniu własnych umiejętności<br>językowych oraz podnoszące świadomość<br>językową:<br>a) wykorzystuje techniki samodzielnej<br>pracy nad językiem<br>b) współdziała w grupie<br>c) korzysta ze źródeł informacji w języku obcym<br>nowożytnym<br>d) stosuje strategie komunikacyjne i kompensacyjne</p>\n<ol><li>korzysta ze słownika dwujęzycznego i jednojęzycznego</li><li>współdziała z innymi osobami, realizując zadania językowe</li><li>korzysta z tekstów w języku obcym nowożytnym, również za</li></ol>\n<p>pomocą technologii informacyjno- komunikacyjnych</p>\n<ol><li>identyfikuje słowa klucze, internacjonalizmy</li><li>wykorzystuje kontekst (tam, gdzie to możliwe), aby</li></ol>\n<p>w przybliżeniu określić znaczenie słowa</p>\n<ol><li>upraszcza (jeżeli to konieczne) wypowiedź, zastępuje nieznane</li></ol>\n<p>słowa innymi, wykorzystuje opis, środki niewerbalne<br>MTL.02.8. Kompetencje personalne i społeczne<br>Efekty kształcenia<br>Kryteria weryfikacji<br>Uczeń:<br>Uczeń:</p>\n<ol><li>przestrzega zasad kultury osobistej i etyki zawodowej</li><li>wymienia zasady etyki</li><li>wyjaśnia, czym jest zasada (norma, reguła) moralna i podaje</li></ol>\n<p>przykłady zasad (norm, reguł) moralnych</p>\n<ol><li>wyjaśnia, na czym polega zachowanie etyczne</li></ol>\n<p>w wybranym zawodzie</p>\n<ol><li>wskazuje przykłady zachowań etycznych w wybranym</li></ol>\n<p>zawodzie</p>\n<ol><li>wyjaśnia czym jest plagiat</li><li>stosuje zasady kultury osobistej i ogólnie przyjęte normy</li></ol>\n<p>zachowania</p>\n<ol><li>planuje wykonanie zadania</li><li>określa czas realizacji zadań</li><li>realizuje działania w wyznaczonym czasie</li><li>monitoruje realizację zaplanowanych działań</li><li>dokonuje modyfikacji zaplanowanych działań</li><li>wykazuje się kreatywnością i otwartością na zmiany</li><li>wyjaśnia znaczenie zmiany dla rozwoju człowieka</li><li>wskazuje przykłady wprowadzenia zmiany i ocenia skutki</li></ol>\n<p>jej wprowadzenia</p>\n<ol><li>proponuje sposoby rozwiązywania problemów związanych</li></ol>\n<p>z wykonywaniem zadań zawodowych</p>\n<ol><li>stosuje techniki radzenia sobie ze</li></ol>\n<p>stresem</p>\n<ol><li>wymienia przyczyny sytuacji stresowych w pracy zawodowej</li><li>wymienia techniki radzenia sobie ze stresem</li><li>przedstawia różne formy zachowań asertywnych jako</li></ol>\n<p>sposobów radzenia sobie ze stresem</p>\n<ol><li>opisuje sytuacje wywołujące stres</li><li>wskazuje pozytywne sposoby radzenia sobie z emocjami</li></ol>\n<p>i stresem na wybranym przykładzie z zakresu wykonywanych zadań<br>zawodowych</p>\n<ol><li>aktualizuje wiedzę i doskonali umiejętności zawodowe</li><li>charakteryzuje umiejętności i kompetencje niezbędne</li></ol>\n<p>w swoim środowisku pracy</p>\n<ol><li>wskazuje przykłady podkreślające wartość wiedzy dla</li></ol>\n<p>osiągnięcia sukcesu zawodowego i postępu cywilizacyjnego</p>\n<ol><li>stosuje zasady komunikacji</li></ol>\n<p>interpersonalnej</p>\n<ol><li>wymienia bariery komunikacyjne</li><li>wskazuje sposoby eliminowania barier powstałych</li></ol>\n<p>w procesie komunikacji</p>\n<ol><li>określa styl komunikacji interpersonalnej na podstawie</li></ol>\n<p>zaobserwowanych sytuacji<br>134</p>\n<ol><li>stosuje metody i techniki</li></ol>\n<p>rozwiązywania problemów</p>\n<ol><li>opisuje sposób wykonania czynności w celu uniknięcia</li></ol>\n<p>wystąpienia niepożądanych zdarzeń</p>\n<ol><li>modyfikuje sposób wykonywania czynności, uwzględniając</li></ol>\n<p>stanowisko wypracowane wspólnie z innymi członkami zespołu</p>\n<ol><li>współpracuje w zespole</li><li>realizuje zadania w wyznaczonym czasie</li><li>wspiera członków zespołu w realizacji zadań</li><li>wykorzystuje opinie i pomysły innych członków zespołu</li></ol>\n<p>w celu usprawnienia pracy zespołu<br>Do wykonywania zadań zawodowych w zakresie kwalifikacji MTL.04. Organizacja i nadzorowanie procesu odlewniczego<br>niezbędne jest osiągnięcie niżej wymienionych efektów kształcenia:<br>MTL.04. Organizacja i nadzorowanie procesu odlewniczego<br>MTL.04.1. Bezpieczeństwo i higiena pracy<br>Efekty kształcenia<br>Kryteria weryfikacji<br>Uczeń:<br>Uczeń:</p>\n<ol><li>określa skutki oddziaływania czynników</li></ol>\n<p>szkodliwych na organizm człowieka</p>\n<ol><li>rozróżnia źródła czynników szkodliwych w środowisku pracy</li><li>wymienia rodzaje chorób zawodowych charakterystycznych dla</li></ol>\n<p>wykonywanego zawodu</p>\n<ol><li>opisuje objawy typowych chorób zawodowych związanych</li></ol>\n<p>z wykonywanym zawodem</p>\n<ol><li>określa sposoby przeciwdziałania zagrożeniom</li></ol>\n<p>istniejącym na stanowiskach pracy</p>\n<ol><li>przestrzega procedur w sytuacji zagrożeń</li><li>identyfikuje zagrożenia dla zdrowia i życia człowieka</li></ol>\n<p>oraz mienia i środowiska związane z wykonywaniem<br>zadań zawodowych</p>\n<ol><li>określa zagrożenia na stanowisku pracy przy wykonywaniu</li></ol>\n<p>zadań zawodowych w odlewni</p>\n<ol><li>określa sposoby przeciwdziałania zagrożeniom istniejącym na</li></ol>\n<p>stanowiskach pracy w odlewni</p>\n<ol><li>przeciwdziała zagrożeniom istniejącym na zajmowanym</li></ol>\n<p>stanowisku pracy w odlewni</p>\n<ol><li>przestrzega zasad bezpieczeństwa i higieny pracy</li></ol>\n<p>oraz przepisów prawa dotyczących ochrony<br>przeciwpożarowej i ochrony środowiska w odlewnictwie</p>\n<ol><li>określa zasady i przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy</li></ol>\n<p>i ochrony środowiska obowiązujące w odlewni</p>\n<ol><li>określa zasady zachowania się w przypadku pożaru w odlewni</li><li>rozróżnia środki gaśnicze ze względu na zakres stosowania</li></ol>\n<p>w odlewnictwie</p>\n<ol><li>obsługuje maszyny i urządzenia na stanowiskach</li></ol>\n<p>pracy w odlewni, zgodnie z zasadami bezpieczeństwa i higieny<br>pracy, ochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska</p>\n<ol><li>organizuje stanowisko pracy, zgodnie</li></ol>\n<p>z wymaganiami ergonomii, bezpieczeństwa i higieny<br>pracy, ochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska</p>\n<ol><li>określa zasady organizacji stanowiska pracy technika</li></ol>\n<p>odlewnika</p>\n<ol><li>organizuje swoje stanowisko pracy, zgodnie</li></ol>\n<p>z wymaganiami ergonomii, bezpieczeństwa i higieny pracy,<br>ochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska</p>\n<ol><li>utrzymuje ład i porządek na stanowisku pracy</li><li>stosuje środki ochrony indywidualnej</li></ol>\n<p>i zbiorowej podczas wykonywania zadań<br>zawodowych</p>\n<ol><li>określa środki ochrony indywidualnej stosowane</li></ol>\n<p>podczas wykonywania zadań zawodowych w odlewni</p>\n<ol><li>określa środki ochrony zbiorowej stosowane podczas</li></ol>\n<p>wykonywania zadań zawodowych w zawodzie</p>\n<ol><li>rozróżnia środki ochrony indywidualnej i zbiorowej stosowane na</li></ol>\n<p>stanowisku pracy</p>\n<ol><li>stosuje środki ochrony indywidualnej na stanowisku pracy,</li></ol>\n<p>zgodnie z przeznaczeniem.</p>\n<ol><li>określa informacje zawarte w znakach bezpieczeństwa i</li></ol>\n<p>alarmach stosowanych w odlewni</p>\n<ol><li>stosuje informacje znaków zakazu, nakazu, ostrzegawczych,</li></ol>\n<p>ewakuacyjnych, ochrony przeciwpożarowej oraz sygnałów<br>alarmowych stosowanych w odlewni<br>135</p>\n<ol><li>udziela pierwszej pomocy w stanach nagłego</li></ol>\n<p>zagrożenia zdrowotnego</p>\n<ol><li>opisuje podstawowe symptomy wskazujące na stany</li></ol>\n<p>nagłego zagrożenia zdrowotnego</p>\n<ol><li>ocenia sytuację poszkodowanego na podstawie analizy</li></ol>\n<p>objawów obserwowanych u poszkodowanego</p>\n<ol><li>zabezpiecza siebie, poszkodowanego i miejsce wypadku</li><li>układa poszkodowanego w pozycji bezpiecznej</li><li>powiadamia odpowiednie służby</li><li>prezentuje udzielanie pierwszej pomocy w</li></ol>\n<p>urazowych stanach nagłego zagrożenia zdrowotnego, np. krwotok,<br>zmiażdżenie, amputacja, złamanie, oparzenie</p>\n<ol><li>prezentuje udzielanie pierwszej pomocy w nieurazowych</li></ol>\n<p>stanach nagłego zagrożenia zdrowotnego, np. omdlenie, zawał,<br>udar</p>\n<ol><li>wykonuje resuscytację krążeniowo-oddechową na fantomie,</li></ol>\n<p>zgodnie z wytycznymi Polskiej Rady Resuscytacji i Europejskiej<br>Rady Resuscytacji<br>MTL.04.2. Podstawy odlewnictwa<br>Efekty kształcenia<br>Kryteria weryfikacji<br>Uczeń:<br>Uczeń:</p>\n<ol><li>stosuje zasady wykonywania szkiców oraz rysunków</li></ol>\n<p>technicznych<br>a) odczytuje informacje ze szkiców i rysunków<br>technicznych<br>b) przestrzega zasad tolerancji i pasowania</p>\n<ol><li>sporządza szkice i rysunki techniczne, zgodnie z obowiązującymi</li></ol>\n<p>normami i zasadami</p>\n<ol><li>wykonuje rzutowanie, przekroje i wymiarowanie, zgodnie</li></ol>\n<p>z obowiązującymi normami i zasadami</p>\n<ol><li>oblicza wymiary graniczne i tolerancje</li><li>rozróżnia pasowanie części maszyn, określa kształt, wymiary,</li></ol>\n<p>parametry powierzchni oraz rodzaj obróbki na podstawie szkiców i<br>rysunków technicznych części</p>\n<ol><li>sporządza rysunki techniczne z wykorzystaniem technik</li></ol>\n<p>komputerowych</p>\n<ol><li>rozróżnia, interpretuje i posługuje się symbolami</li></ol>\n<p>tolerancji geometrycznych</p>\n<ol><li>posługuje się dokumentacją techniczną</li></ol>\n<p>maszyn i urządzeń</p>\n<ol><li>wymienia i rozróżnia rodzaje dokumentacji technicznej maszyn</li></ol>\n<p>i urządzeń</p>\n<ol><li>wyjaśnia znaczenie normalizacji, typizacji i unifikacji</li></ol>\n<p>w budowie maszyn i urządzeń</p>\n<ol><li>wskazuje zespoły i podzespoły maszyn i urządzeń na podstawie</li></ol>\n<p>dokumentacji technicznej</p>\n<ol><li>czyta schematy strukturalne, funkcjonalne i zasadnicze maszyn</li></ol>\n<p>i urządzeń</p>\n<ol><li>wyjaśnia sposób działania maszyn i urządzeń na podstawie</li></ol>\n<p>dokumentacji technicznej</p>\n<ol><li>charakteryzuje materiały konstrukcyjne,</li></ol>\n<p>eksploatacyjne i uszczelniające</p>\n<ol><li>określa właściwości i zastosowanie drewna i materiałów</li></ol>\n<p>drewnopochodnych</p>\n<ol><li>określa właściwości i zastosowanie tworzyw sztucznych</li><li>opisuje właściwości i zastosowanie materiałów niemetalowych</li><li>opisuje właściwości i zastosowanie metali i ich stopów</li><li>rozpoznaje gatunki stopów żelaza i metali</li></ol>\n<p>nieżelaznych na podstawie oznaczeń</p>\n<ol><li>opisuje właściwości olejów i smarów</li><li>opisuje właściwości cieczy smarująco-chłodzących</li><li>dobiera materiały konstrukcyjne eksploatacyjne i uszczelniające</li></ol>\n<p>na podstawie katalogów<br>136</p>\n<ol><li>charakteryzuje budowę maszyn i urządzeń</li><li>opisuje osie i wały</li><li>opisuje budowę, sposób działania i zastosowanie łożysk</li></ol>\n<p>ślizgowych i tocznych</p>\n<ol><li>wyjaśnia budowę i zasadę działania sprzęgieł i hamulców</li><li>klasyfikuje przekładnie mechaniczne</li><li>wyjaśnia budowę i zasadę działania przekładni mechanicznych</li><li>wyjaśnia budowę i zasadę działania mechanizmów ruchu</li></ol>\n<p>postępowego i obrotowego</p>\n<ol><li>wskazuje zastosowanie elementów, zespołów</li></ol>\n<p>i mechanizmów maszyn i urządzeń</p>\n<ol><li>rozpoznaje zużycie części maszyn i urządzeń</li><li>wykonuje pomiary warsztatowe</li><li>dobiera metody pomiarowe do wykonywania pomiarów</li></ol>\n<p>warsztatowych</p>\n<ol><li>dobiera przyrządy i narzędzia pomiarowe do wykonywania</li></ol>\n<p>pomiarów warsztatowych</p>\n<ol><li>określa zasady użytkowania i przechowywania narzędzi</li></ol>\n<p>i przyrządów pomiarowych</p>\n<ol><li>rozróżnia błędy pomiarowe</li><li>analizuje wyniki pomiarów warsztatowych</li><li>charakteryzuje techniki i metody</li></ol>\n<p>wytwarzania odlewów</p>\n<ol><li>rozróżnia techniki oraz metody odlewania, obróbki</li></ol>\n<p>plastycznej, cieplnej oraz cieplno-chemicznej</p>\n<ol><li>opisuje proces obróbki plastycznej, cieplnej oraz cieplno-</li></ol>\n<p>chemicznej opisuje proces odlewania metali i ich stopów</p>\n<ol><li>określa etapy procesów technologicznych</li></ol>\n<p>wytwarzania wyrobów z metali i ich stopów</p>\n<ol><li>określa właściwości materiałów wytwarzanych metodą</li></ol>\n<p>obróbki plastycznej, cieplnej oraz cieplno- chemicznej</p>\n<ol><li>opisuje etapy procesu technologicznego dla wybranych technik</li></ol>\n<p>wytwarzania odlewów</p>\n<ol><li>wykonuje połączenia mechaniczne</li><li>opisuje metody łączenia materiałów</li><li>określa zastosowanie połączeń rozłącznych i nierozłącznych</li><li>dobiera rodzaje połączeń mechanicznych w zależności od</li></ol>\n<p>zastosowania</p>\n<ol><li>dobiera narzędzia, urządzenia i materiały do wykonania</li></ol>\n<p>połączeń rozłącznych i nierozłącznych</p>\n<ol><li>łączy części różnymi technikami</li><li>wykonuje operacje obróbki mechanicznej i ręcznej,</li></ol>\n<p>spajania i plastycznego kształtowania metali</p>\n<ol><li>opisuje rodzaje obróbki maszynowej, spajania</li></ol>\n<p>i plastycznego kształtowania metali</p>\n<ol><li>toczy powierzchnie przedmiotów zgodnie z dokumentacją</li></ol>\n<p>technologiczną</p>\n<ol><li>frezuje powierzchnie przedmiotów zgodnie z dokumentacją</li></ol>\n<p>technologiczną</p>\n<ol><li>szlifuje powierzchnie przedmiotów zgodnie z dokumentacją</li></ol>\n<p>technologiczną</p>\n<ol><li>wykonuje otwory w różnych klasach dokładności</li><li>opisuje metody spajania metali</li><li>łączy powierzchnie przedmiotów przez spawanie, zgrzewanie,</li></ol>\n<p>lutowanie i klejenie</p>\n<ol><li>opisuje metody obróbki ręcznej</li><li>trasuje kształty przedmiotów obrabianych</li><li>stosuje ochronę przed korozją</li><li>opisuje rodzaje korozji</li><li>określa przyczyny powstawania korozji</li><li>rozpoznaje objawy korozji</li><li>określa sposoby ochrony przed korozją</li><li>rozróżnia rodzaje powłok ochronnych i techniki ich nanoszenia</li><li>wykonuje zabezpieczenie antykorozyjne wyrobów</li></ol>\n<p>137</p>\n<ol><li>dobiera sposoby transportu wewnętrznego i</li></ol>\n<p>składowania materiałów</p>\n<ol><li>opisuje budowę i zasadę działania wybranych</li></ol>\n<p>maszyn i urządzeń transportu wewnętrznego</p>\n<ol><li>organizuje stanowisko składowania materiałów</li><li>dobiera sposób i środki transportu do rodzaju materiału</li><li>stosuje zasady składowania materiałów zgodnie z wymaganiami</li></ol>\n<p>ochrony środowiska</p>\n<ol><li>charakteryzuje etapy wykonania odlewu</li><li>rozpoznaje elementy zestawu modelowego</li><li>opisuje sposób wykonania kompletnej formy</li></ol>\n<p>przygotowanej do zalewania</p>\n<ol><li>opisuje sposób zalewania metalem</li><li>opisuje metody wybijania odlewów</li><li>opisuje metody usunięcia układu wlewowego i oczyszczania</li></ol>\n<p>odlewów</p>\n<ol><li>charakteryzuje proces sporządzania różnych</li></ol>\n<p>rodzajów mas formierskich i rdzeniowych</p>\n<ol><li>rozróżnia główne i pomocnicze materiały formierskie</li><li>określa rolę materiałów formierskich w masach</li></ol>\n<p>formierskich i rdzeniowych</p>\n<ol><li>opisuje proces przygotowania różnych rodzajów mas</li></ol>\n<p>formierskich i rdzeniowych</p>\n<ol><li>dobiera masy formierskie i rdzeniowe do rodzaju form i rdzeni</li><li>charakteryzuje metody wykonania form</li></ol>\n<p>jednorazowych</p>\n<ol><li>określa narzędzia i przyrządy formierskie do formowania</li></ol>\n<p>ręcznego</p>\n<ol><li>opisuje rodzaje form jednorazowych i elementy ich budowy</li><li>omawia metody ręcznego wykonania form jednorazowych</li><li>omawia metody maszynowego wykonania form</li></ol>\n<p>jednorazowych</p>\n<ol><li>określa etapy wykonania form jednorazowych na</li></ol>\n<p>automatycznych liniach formierskich</p>\n<ol><li>określa etapy procesu ręcznego wykonania rdzeni</li><li>określa etapy zmechanizowanego wykonywania</li></ol>\n<p>rdzeni</p>\n<ol><li>charakteryzuje metody wytwarzania</li></ol>\n<p>odlewów</p>\n<ol><li>rozróżnia metody wytwarzania odlewów w zależności od techniki</li></ol>\n<p>zalewania form</p>\n<ol><li>omawia odlewanie grawitacyjne w formach jednorazowych</li><li>omawia odlewanie grawitacyjne w formach trwałych</li><li>omawia proces odlewania ciśnieniowego</li><li>opisuje nowoczesne rozwiązania mechanizacji</li></ol>\n<p>i automatyzacji procesów odlewniczych</p>\n<ol><li>wskazuje sposoby dalszego wykorzystania lub</li></ol>\n<p>utylizacji produktów podstawowych i ubocznych procesów<br>wytwarzania odlewów</p>\n<ol><li>charakteryzuje proces odlewania</li><li>omawia etapy topienia staliwa i żeliwa</li><li>omawia etapy topienia stopów metali nieżelaznych</li><li>omawia technikę zalewania form</li><li>opisuje proces krzepnięcia i stygnięcia metalu</li></ol>\n<p>w formie</p>\n<ol><li>omawia zjawisko skurczu metalu</li><li>dobiera materiały wsadowe do topienia</li></ol>\n<p>stopów żelaza i metali nieżelaznych</p>\n<ol><li>klasyfikuje materiały wsadowe stosowane do topienia</li></ol>\n<p>stopów żelaza i metali nieżelaznych</p>\n<ol><li>wyjaśnia rolę materiałów wsadowych w procesie wytopu</li></ol>\n<p>żeliwa, staliwa i metali nieżelaznych</p>\n<ol><li>wymienia materiały wsadowe do wytopu żeliwa</li></ol>\n<p>szarego i sferoidalnego</p>\n<ol><li>wymienia materiały wsadowe do wytopu staliwa</li><li>rozpoznaje materiały wsadowe do wytopu stopów metali</li></ol>\n<p>nieżelaznych</p>\n<ol><li>stosuje materiały wsadowe do topienia stopów żelaza i metali</li></ol>\n<p>nieżelaznych<br>138</p>\n<ol><li>charakteryzuje rodzaje stopów odlewniczych</li><li>opisuje stopy odlewnicze żelaza z węglem na</li></ol>\n<p>podstawie ich składu chemicznego, właściwości i struktury<br>wewnętrznej</p>\n<ol><li>opisuje stopy odlewnicze metali nieżelaznych na podstawie</li></ol>\n<p>ich składu chemicznego, właściwości i struktury wewnętrznej</p>\n<ol><li>opisuje właściwości stopów odlewniczych</li><li>charakteryzuje rodzaje pieców odlewniczych</li><li>klasyfikuje piece odlewnicze</li><li>określa zasady działania pieców odlewniczych</li><li>rozróżnia piece odlewnicze do wytopu żeliwa i staliwa na</li></ol>\n<p>podstawie ich budowy i zasady działania</p>\n<ol><li>określa rodzaje materiałów ogniotrwałych</li></ol>\n<p>stosowanych w piecach odlewniczych</p>\n<ol><li>rozróżnia piece odlewnicze do topienia metali nieżelaznych na</li></ol>\n<p>podstawie ich budowy i zasady działania</p>\n<ol><li>charakteryzuje wady odlewów</li><li>klasyfikuje wady odlewów</li><li>opisuje wady odlewów</li><li>wskazuje przyczyny powstawania wad odlewów</li><li>charakteryzuje systemy mechatroniczne stosowane</li></ol>\n<p>w maszynach i urządzeniach odlewniczych</p>\n<ol><li>omawia zadania systemów mechatronicznych</li></ol>\n<p>stosowanych w maszynach i urządzeniach odlewniczych</p>\n<ol><li>wskazuje zastosowanie elementów oraz układów</li></ol>\n<p>elektrycznych i elektronicznych w maszynach i urządzeniach<br>odlewniczych</p>\n<ol><li>wskazuje zastosowanie elementów oraz układów</li></ol>\n<p>hydraulicznych i pneumatycznych w systemach<br>mechatronicznych stosowanych w maszynach i urządzeniach<br>odlewniczych</p>\n<ol><li>opisuje układy sensoryczne stosowane w systemach</li></ol>\n<p>mechatronicznych stosowanych w maszynach i urządzeniach<br>odlewniczych</p>\n<ol><li>opisuje systemy zrobotyzowane stosowane w maszynach i</li></ol>\n<p>urządzeniach odlewniczych</p>\n<ol><li>charakteryzuje zagadnienia eksploatacji</li></ol>\n<p>maszyn i urządzeń odlewniczych</p>\n<ol><li>omawia procesy zużycia maszyn i urządzeń</li></ol>\n<p>odlewniczych</p>\n<ol><li>określa stan techniczny i eksploatacyjny maszyn</li></ol>\n<p>i urządzeń odlewniczych</p>\n<ol><li>omawia przyczyny uszkodzeń maszyn i urządzeń</li></ol>\n<p>odlewniczych</p>\n<ol><li>opisuje zakres obsługi, konserwacji, napraw</li></ol>\n<p>i remontów maszyn i urządzeń odlewniczych</p>\n<ol><li>wyjaśnia zasady utrzymania należytego stanu technicznego</li></ol>\n<p>maszyn i urządzeń odlewniczych</p>\n<ol><li>stosuje metody kontroli jakości odlewu</li><li>opisuje metody kontroli jakości odlewu</li><li>dobiera metody stosowane do kontroli jakości odlewu</li><li>stosuje obowiązujące procedury związane z kontrolą jakości na</li></ol>\n<p>stanowisku pracy</p>\n<ol><li>stosuje programy komputerowe</li></ol>\n<p>wspomagające wykonywanie zadań<br>zawodowych</p>\n<ol><li>wykorzystuje programy komputerowe wspomagające</li></ol>\n<p>wykonywanie zadań zawodowych</p>\n<ol><li>stosuje programy komputerowe do symulacji procesu</li></ol>\n<p>zalewania formy i krzepnięcia odlewu</p>\n<ol><li>rozpoznaje właściwe normy i procedury oceny</li></ol>\n<p>zgodności podczas realizacji zadań zawodowych</p>\n<ol><li>wymienia cele normalizacji krajowej</li><li>wyjaśnia, czym jest norma i wymienia cechy normy</li><li>rozróżnia oznaczenie normy międzynarodowej,</li></ol>\n<p>europejskiej i krajowej</p>\n<ol><li>korzysta ze źródeł informacji dotyczących norm i procedur oceny</li></ol>\n<p>zgodności<br>139<br>MTL.04.3. Prowadzenie procesu odlewniczego<br>Efekty kształcenia<br>Kryteria weryfikacji<br>Uczeń:<br>Uczeń:</p>\n<ol><li>określa strukturę organizacyjną</li></ol>\n<p>przedsiębiorstwa odlewniczego</p>\n<ol><li>wymienia komórki organizacyjne przedsiębiorstwa</li></ol>\n<p>odlewniczego</p>\n<ol><li>opisuje zależności i powiązania komórek</li></ol>\n<p>organizacyjnych przedsiębiorstwa odlewniczego</p>\n<ol><li>opisuje zadania i kompetencje poszczególnych komórek</li></ol>\n<p>organizacyjnych przedsiębiorstwa odlewniczego</p>\n<ol><li>określa zasady realizacji procesów</li></ol>\n<p>odlewniczych</p>\n<ol><li>wyjaśnia przebieg procesów odlewniczych</li><li>rozróżnia maszyny i urządzenia do realizacji procesów</li></ol>\n<p>odlewniczych</p>\n<ol><li>dobiera maszyny i urządzenia do realizacji procesów</li></ol>\n<p>odlewniczych</p>\n<ol><li>dobiera parametry procesów odlewniczych</li><li>planuje zapotrzebowanie na urządzenia,</li></ol>\n<p>przyrządy, narzędzia, materiały i surowce niezbędne w<br>procesie odlewniczym</p>\n<ol><li>rozróżnia urządzenia, przyrządy, narzędzia, materiały i surowce</li></ol>\n<p>niezbędne w procesie odlewniczym</p>\n<ol><li>sporządza zapotrzebowanie materiałowe na podstawie planu</li></ol>\n<p>produkcji</p>\n<ol><li>dobiera urządzenia, przyrządy, narzędzia, materiały i surowce</li></ol>\n<p>niezbędne w procesie odlewniczym</p>\n<ol><li>sporządza zapotrzebowanie na urządzenia, przyrządy</li></ol>\n<p>i narzędzia dla poszczególnych wydziałów odlewni</p>\n<ol><li>sporządza zapotrzebowanie na materiały i surowce</li></ol>\n<p>niezbędne do prowadzenia procesu produkcyjnego</p>\n<ol><li>wykorzystuje programy komputerowe wspomagające wybór</li></ol>\n<p>znormalizowanych części maszyn</p>\n<ol><li>dokonuje rozliczeń materiałowych</li><li>sporządza bilans materiałowy dla technologii stosowanych</li></ol>\n<p>w odlewni</p>\n<ol><li>określa koszty materiałowe dla technologii stosowanych</li></ol>\n<p>w odlewni</p>\n<ol><li>dokumentuje zużycie materiałów stosowanych w procesie</li></ol>\n<p>odlewniczym</p>\n<ol><li>dobiera przyrządy i urządzenia kontrolno-pomiarowe</li></ol>\n<p>do oceny stanu technicznego oprzyrządowania<br>odlewniczego</p>\n<ol><li>określa rodzaje kontroli na podstawie rysunku odlewu</li><li>określa przyrządy i urządzenia kontrolno-pomiarowe</li></ol>\n<p>na podstawie rysunków odlewów</p>\n<ol><li>dokonuje analizy procesu i podejmuje środki zaradcze</li></ol>\n<p>w celu zapobiegania powstawaniu wad odlewów</p>\n<ol><li>określa miejsce (etap procesu odlewniczego)</li></ol>\n<p>powstawania wad odlewów</p>\n<ol><li>określa rodzaj wad odlewów</li><li>określa przyczyny powstawania wad odlewów</li><li>proponuje metody zapobiegania powstawaniu wad odlewów</li><li>zapisuje wyniki kontroli w dokumentacji procesu produkcyjnego</li></ol>\n<p>MTL.04.4. Przygotowywanie dokumentacji technologicznej i konstrukcyjnej procesów wytwarzania odlewów<br>Efekty kształcenia<br>Kryteria weryfikacji<br>Uczeń:<br>Uczeń:</p>\n<ol><li>charakteryzuje elementy dokumentacji</li></ol>\n<p>technologicznej odlewanych części maszyn<br>oraz stosowane w niej oznaczenia</p>\n<ol><li>rozróżnia dokumentacje: wykonania formy, karty</li></ol>\n<p>metalurgiczne, karty wykończania, pakowania i sposobu<br>transportu odlewów</p>\n<ol><li>rozróżnia oznaczenia stosowane w dokumentacji</li></ol>\n<p>technologicznej odlewów</p>\n<ol><li>wyjaśnia pojęcia i oznaczenia stosowane</li></ol>\n<p>w dokumentacji technologicznej odlewanych części maszyn</p>\n<ol><li>charakteryzuje rodzaje naddatków</li></ol>\n<p>uwzględnianych w dokumentacji technologicznej<br>odlewanych części maszyn</p>\n<ol><li>opisuje naddatki stosowane w dokumentacji</li></ol>\n<p>technologicznej odlewanych części maszyn</p>\n<ol><li>wskazuje naddatki na obróbkę skrawaniem</li></ol>\n<p>w dokumentacji technologicznej odlewanych części maszyn</p>\n<ol><li>wskazuje w dokumentacji technologicznej odlewanych części</li></ol>\n<p>maszyn naddatki związane z technologią wykonania odlewu<br>140</p>\n<ol><li>dobiera, na podstawie norm, wartość skurczu</li></ol>\n<p>odlewniczego, naddatków na obróbkę mechaniczną oraz<br>naddatków technologicznych odlewanych części maszyn</p>\n<ol><li>dobiera wielkość skurczu odlewanych części maszyn</li></ol>\n<p>w zależności od rodzaju stopu oraz technologii wykonania i<br>kształtu odlewu</p>\n<ol><li>dobiera wielkość naddatków na obróbkę skrawaniem</li></ol>\n<p>w zależności od technologii wykonania odlewu</p>\n<ol><li>dobiera wielkość naddatków technologicznych</li></ol>\n<p>w zależności od technologii wykonania odlewów</p>\n<ol><li>dobiera płaszczyznę podziału odlewu oraz sposób</li></ol>\n<p>doprowadzenia ciekłego metalu do wnęki formy</p>\n<ol><li>określa technologię wykonania odlewu na podstawie</li></ol>\n<p>dokumentacji</p>\n<ol><li>dobiera płaszczyznę podziału odlewu w zależności od</li></ol>\n<p>kształtu odlewu i technologii jego wykonania</p>\n<ol><li>określa miejsce i sposób doprowadzenia ciekłego metalu w</li></ol>\n<p>zależności od kształtu odlewu i technologii wykonania odlewu</p>\n<ol><li>dobiera elementy układu wlewowego</li><li>rozróżnia elementy: zbiornik wlewowy, wlew główny, wlew</li></ol>\n<p>rozprowadzający, wlew doprowadzający, nadlew, przelew</p>\n<ol><li>dobiera typ układu wlewowego w zależności od materiału</li></ol>\n<p>odlewniczego</p>\n<ol><li>oblicza czas zalewania formy przy wykorzystaniu</li></ol>\n<p>programów symulacyjnych</p>\n<ol><li>oblicza przekroje elementów układu wlewowego przy</li></ol>\n<p>wykorzystaniu programów symulacyjnych</p>\n<ol><li>dobiera temperaturę zalewania form w zależności od</li></ol>\n<p>rodzaju stopu</p>\n<ol><li>wykonuje rysunki odlewów i form</li></ol>\n<p>odlewniczych z wykorzystaniem technik komputerowych</p>\n<ol><li>sporządza rysunki surowych odlewów z wykorzystaniem technik</li></ol>\n<p>komputerowych</p>\n<ol><li>sporządza rysunki płyt modelowych z wykorzystaniem technik</li></ol>\n<p>komputerowych</p>\n<ol><li>sporządza rysunki wnęk kokil z wykorzystaniem</li></ol>\n<p>technik komputerowych</p>\n<ol><li>planuje sposób wykonania odlewu</li><li>określa sposób modyfikacji stopów</li><li>określa sposób sferoidyzacji metalu</li><li>określa sposób rafinacji metalu</li><li>określa sposoby zalewania form odlewniczych</li><li>określa sposoby wybijania odlewów z form</li><li>określa sposoby oczyszczania i wykończania odlewów</li><li>dobiera elementy znormalizowane do</li></ol>\n<p>zespołów modelowych, modeli i rdzennic</p>\n<ol><li>określa znak rdzeniowy, datownik, cechę odlewni w</li></ol>\n<p>budowie modeli</p>\n<ol><li>określa oznaczenie wnęki rdzennicy, gniazd i sworzni</li></ol>\n<p>centrujących, dysz strzałowych, wypychaczy, sposobu mocowania<br>w budowie rdzennic</p>\n<ol><li>rozpoznaje w dokumentacji konstrukcyjnej elementy</li></ol>\n<p>konstrukcji zespołów modelowych oraz oprzyrządowania<br>odlewniczego do precyzyjnych metod odlewania</p>\n<ol><li>opisuje metodę Shawa</li><li>określa w dokumentacji elementy konstrukcji zespołów</li></ol>\n<p>modelowych oraz oprzyrządowania odlewniczego<br>stosowane w metodzie Shawa</p>\n<ol><li>opisuje metodę wytapianego modelu</li><li>określa w dokumentacji elementy konstrukcji zespołów</li></ol>\n<p>modelowych oraz oprzyrządowania odlewniczego stosowane<br>w metodzie wytapianego modelu</p>\n<ol><li>rozpoznaje w dokumentacji konstrukcyjnej elementy</li></ol>\n<p>konstrukcyjne kokil i form ciśnieniowych</p>\n<ol><li>wskazuje części formujące stałe i ruchome, elementy</li></ol>\n<p>centrujące, zabezpieczające przed otwarciem, wypychacze<br>i układy chłodzenia w kokilach</p>\n<ol><li>wskazuje części formujące stałe i ruchome, elementy centrujące,</li></ol>\n<p>zabezpieczające przed otwarciem, wypychacze i układy chłodzenia<br>w formach ciśnieniowych</p>\n<ol><li>dobiera materiały formierskie w zależności od rodzaju</li></ol>\n<p>masy formierskiej</p>\n<ol><li>określa rodzaj i ilość głównych materiałów do</li></ol>\n<p>przygotowania świeżej masy formierskiej</p>\n<ol><li>dobiera rodzaje piasków i glin formierskich</li></ol>\n<p>w zależności od technologii wykonania odlewu</p>\n<ol><li>oblicza zawartość składników masy formierskiej</li><li>dobiera pokrycia ochronne do wnęki formy i</li></ol>\n<p>powierzchni rdzenia</p>\n<ol><li>dobiera pokrycia ochronne w zależności od elementu</li></ol>\n<p>formy jednorazowej i kokili</p>\n<ol><li>dobiera pokrycia ochronne rdzeni w zależności od wymagań</li></ol>\n<p>technologicznych<br>141<br>MTL.04.5. Kontrola jakości procesów odlewniczych<br>Efekty kształcenia<br>Kryteria weryfikacji<br>Uczeń:<br>Uczeń:</p>\n<ol><li>rozróżnia właściwości technologiczne</li></ol>\n<p>i wytrzymałościowe materiałów formierskich oraz mas<br>formierskich i mas rdzeniowych</p>\n<ol><li>rozróżnia właściwości technologiczne piasków</li></ol>\n<p>formierskich, glin formierskich, mas formierskich i mas<br>rdzeniowych</p>\n<ol><li>charakteryzuje właściwości technologiczne materiałów</li></ol>\n<p>formierskich, mas formierskich i mas rdzeniowych</p>\n<ol><li>charakteryzuje właściwości wytrzymałościowe materiałów</li></ol>\n<p>formierskich, mas formierskich i mas rdzeniowych</p>\n<ol><li>określa wpływ właściwości materiałów i mas</li></ol>\n<p>formierskich i mas rdzeniowych na jakość odlewu</p>\n<ol><li>rozróżnia metody badania właściwości</li></ol>\n<p>materiałów podstawowych i pomocniczych<br>stosowanych w masach formierskich<br>i rdzeniowych</p>\n<ol><li>opisuje metody badania wytrzymałości, wilgotności,</li></ol>\n<p>analizy sitowej, przepuszczalności</p>\n<ol><li>klasyfikuje metody badania piasków formierskich,</li></ol>\n<p>mas formierskich i mas rdzeniowych</p>\n<ol><li>stosuje metody badań materiałów formierskich</li></ol>\n<p>i rdzeniowych</p>\n<ol><li>wykorzystuje wyniki badań materiałów stosowanych w masach</li></ol>\n<p>formierskich i masach rdzeniowych przy wykonywaniu form<br>jednorazowych</p>\n<ol><li>klasyfikuje piaski formierskie na podstawie wyników</li></ol>\n<p>badań</p>\n<ol><li>klasyfikuje piaski kwarcowe na podstawie wyników</li></ol>\n<p>badań lepiszcza</p>\n<ol><li>klasyfikuje piaski kwarcowe na podstawie wyników</li></ol>\n<p>analizy sitowej</p>\n<ol><li>charakteryzuje metody badania</li></ol>\n<p>wytrzymałości, wilgotności, przepuszczalności, twardości<br>i stopnia zagęszczenia mas formierskich i mas<br>rdzeniowych</p>\n<ol><li>wyjaśnia pojęcia: wytrzymałość, wilgotność,</li></ol>\n<p>przepuszczalność, twardość i stopień zagęszczenia<br>mas formierskich i mas rdzeniowych</p>\n<ol><li>określa wpływ wilgotności, przepuszczalności, twardości,</li></ol>\n<p>stopnia zagęszczenia na własności masy formierskiej i masy<br>rdzeniowej oraz na jakość odlewów</p>\n<ol><li>opisuje metody badania wytrzymałości, wilgotności,</li></ol>\n<p>przepuszczalności, twardości i stopnia zagęszczenia<br>masy formierskiej i masy rdzeniowej</p>\n<ol><li>dobiera aparaturę i urządzenia do badań</li></ol>\n<p>materiałów, mas formierskich<br>i mas rdzeniowych</p>\n<ol><li>rozpoznaje aparaturę i urządzenia do badań materiałów, mas</li></ol>\n<p>formierskich i rdzeniowych</p>\n<ol><li>dobiera aparaturę i urządzenia do pomiaru parametrów</li></ol>\n<p>piasków formierskich</p>\n<ol><li>dobiera aparaturę do pomiaru właściwości spoiw mas</li></ol>\n<p>formierskich i rdzeniowych</p>\n<ol><li>dobiera aparaturę i urządzenia do badań mas formierskich i mas</li></ol>\n<p>rdzeniowych</p>\n<ol><li>wykonuje badania parametrów materiałów oraz mas</li></ol>\n<p>formierskich i mas rdzeniowych</p>\n<ol><li>opisuje badania parametrów materiałów oraz mas formierskich</li></ol>\n<p>i mas rdzeniowych</p>\n<ol><li>wykonuje badania laboratoryjne parametrów materiałów</li></ol>\n<p>formierskich i rdzeniowych</p>\n<ol><li>wykonuje badania laboratoryjne parametrów masy formierskiej</li></ol>\n<p>i masy rdzeniowej</p>\n<ol><li>klasyfikuje wady odlewów</li><li>określa pojęcie wady odlewu</li><li>dokonuje klasyfikacji wad odlewów</li><li>rozpoznaje charakter wad odlewów</li><li>określa przyczyny powstania wady odlewu</li><li>stosuje programy symulacyjne procesu zalewania</li></ol>\n<p>i krzepnięcia w celu wyeliminowania wad odlewów</p>\n<ol><li>dobiera metody ujawniania zewnętrznych i</li></ol>\n<p>wewnętrznych wad odlewów</p>\n<ol><li>dobiera badanie wad zewnętrznych na podstawie</li></ol>\n<p>wymogu jakościowego metodą wizualną VT (visual testing)<br>metodą badań penetracyjnych lub magnetycznych</p>\n<ol><li>dobiera badanie ujawniania wad wewnętrznych na podstawie</li></ol>\n<p>wymogów jakościowych odlewów próbą szczelności, metodą<br>makroskopową, radiograficzną, ultradźwiękową<br>142</p>\n<ol><li>dobiera aparaturę do przeprowadzania badań</li></ol>\n<p>nieniszczących odlewów</p>\n<ol><li>rozróżnia aparaturę do przeprowadzania badań</li></ol>\n<p>nieniszczących odlewów</p>\n<ol><li>dobiera elementy wyposażenia do badań penetracyjnych</li></ol>\n<p>i magnetycznych</p>\n<ol><li>dobiera techniki i elementy wyposażenia do badań metodą</li></ol>\n<p>radiograficzną i ultradźwiękową</p>\n<ol><li>wykonuje badania odlewów</li><li>przeprowadza badania wizualne identyfikujące</li></ol>\n<p>i lokalizujące wady kształtu i wady powierzchni odlewu</p>\n<ol><li>przeprowadza badania penetracyjne, magnetyczne,</li></ol>\n<p>ultradźwiękowe powierzchni odlewu</p>\n<ol><li>ujawnia rodzaj, rozmiar i miejsce występowania wady</li></ol>\n<p>metodą radiograficzną lub ultradźwiękową</p>\n<ol><li>przeprowadza przemysłowe badania szczelności odlewów,</li></ol>\n<p>zgodnie z instrukcją obsługi urządzenia</p>\n<ol><li>ocenia jakość odlewu na podstawie wyników badań</li></ol>\n<p>nieniszczących</p>\n<ol><li>ocenia jakość odlewu na podstawie wykonanych badań</li></ol>\n<p>makroskopowych</p>\n<ol><li>dobiera metody kontroli wymiarów formy odlewniczej</li></ol>\n<p>i rdzeni</p>\n<ol><li>dobiera metody kontroli piaskowych form odlewniczych</li><li>dobiera metody kontroli rdzeni piaskowych metalowych</li><li>przeprowadza kontrolą wymiarów formy</li></ol>\n<p>odlewniczej i rdzeni</p>\n<ol><li>wykonuje pomiary odlewów</li><li>dobiera narzędzia i przyrządy do pomiaru odlewów</li><li>dobiera metody pomiarów odlewów w zależności od wymagań</li></ol>\n<p>technologicznych</p>\n<ol><li>wykonuje pomiary zewnętrznych i wewnętrznych wymiarów</li></ol>\n<p>liniowych odlewów</p>\n<ol><li>wykonuje pomiary kształtu i masy odlewów</li><li>wykonuje kontrolę wymiarową odlewu przy pomocy</li></ol>\n<p>sprawdzianów kształtu i wymiaru</p>\n<ol><li>rozróżnia właściwości technologiczne</li></ol>\n<p>stopów odlewniczych</p>\n<ol><li>określa pojęcia właściwości technologicznych</li></ol>\n<p>stopów odlewniczych</p>\n<ol><li>klasyfikuje właściwości technologiczne stopów</li></ol>\n<p>odlewniczych</p>\n<ol><li>dobiera metody badania właściwości</li></ol>\n<p>technologicznych stopów odlewniczych</p>\n<ol><li>rozróżnia metody badania właściwości technologicznych stopów</li></ol>\n<p>odlewniczych</p>\n<ol><li>dobiera metodę badań do danej właściwości</li></ol>\n<p>technologicznej</p>\n<ol><li>charakteryzuje badania właściwości</li></ol>\n<p>technologicznych stopów odlewniczych</p>\n<ol><li>opisuje próbę przełomu do oceny ziarnistości struktury</li><li>opisuje badanie skrawalności stopów odlewniczych</li><li>wykonuje próbę przełomu do oceny ziarnistości</li></ol>\n<p>struktury</p>\n<ol><li>przeprowadza próby technologiczne ciekłego metalu</li><li>ustala warunki przeprowadzenia próby lejności zgodnie z normą</li><li>wykonuje formę do badania lejności</li><li>zalewa formę do badania lejności</li><li>wykonuje próbę przełomu do oceny ziarnistości struktury</li><li>analizuje wyniki przeprowadzonych prób technologicznych</li></ol>\n<p>ciekłego metalu</p>\n<ol><li>wykonuje badania składu chemicznego stopów</li></ol>\n<p>odlewniczych</p>\n<ol><li>przygotowuje próbki do badań analizatorem zawartości węgla</li></ol>\n<p>i siarki w stopie</p>\n<ol><li>określa analizatorem zawartość węgla i siarki w stopie</li><li>dobiera urządzenia i przygotowuje zgłady</li></ol>\n<p>metalograficzne do badań mikroskopowych</p>\n<ol><li>przygotowuje próbki do badań metalograficznych</li><li>dobiera materiały i urządzenia do przygotowania zgładów</li></ol>\n<p>metalograficznych</p>\n<ol><li>przygotowuje zgłady metalograficzne do badań</li></ol>\n<p>mikroskopowych</p>\n<ol><li>rozpoznaje strukturę stopów odlewniczych</li><li>obsługuje mikroskop metalograficzny</li><li>rozpoznaje postać grafitu w żeliwie</li><li>rozpoznaje wtrącenia niemetaliczne i wady materiału</li></ol>\n<p>podczas badania struktury</p>\n<ol><li>rozpoznaje strukturę stopów odlewniczych na podstawie atlasu</li></ol>\n<p>metalograficznego<br>143</p>\n<ol><li>rozróżnia metody badań właściwości</li></ol>\n<p>mechanicznych stopów metali</p>\n<ol><li>klasyfikuje właściwości mechaniczne stopów metali</li><li>charakteryzuje metody badań właściwości mechanicznych</li></ol>\n<p>stopów metali</p>\n<ol><li>wykonuje badania właściwości</li></ol>\n<p>mechanicznych stopów metali</p>\n<ol><li>przygotowuje próbki do badań mechanicznych</li><li>wykonuje statyczną próbę rozciągania stopów</li></ol>\n<p>odlewniczych</p>\n<ol><li>określa wskaźniki właściwości wytrzymałościowych badanego</li></ol>\n<p>materiału</p>\n<ol><li>dobiera metodę badania twardości do rodzaju badanego stopu</li><li>wykonuje statyczną próbę twardości stopów metali</li><li>wykonuje próbę dynamiczną młotem udarnościowym typu Charpy</li></ol>\n<p>MTL.04.6. Język obcy zawodowy<br>Efekty kształcenia<br>Kryteria weryfikacji<br>Uczeń:<br>Uczeń:</p>\n<ol><li>posługuje się podstawowym zasobem środków</li></ol>\n<p>językowych w języku obcym nowożytnym (ze<br>szczególnym uwzględnieniem środków leksykalnych),<br>umożliwiającym realizację czynności zawodowych w<br>zakresie tematów związanych:<br>a) ze stanowiskiem pracy i jego<br>wyposażeniem<br>b) z głównymi technologiami stosowanymi<br>w danym zawodzie<br>c) z dokumentacją związaną z danym<br>zawodem<br>d) z usługami świadczonymi w danym<br>zawodzie</p>\n<ol><li>rozpoznaje oraz stosuje środki językowe</li></ol>\n<p>umożliwiające realizację czynności zawodowych w zakresie:<br>a) czynności wykonywanych na stanowisku pracy, w tym<br>związanych z zapewnieniem bezpieczeństwa i higieny pracy<br>b) narzędzi, maszyn, urządzeń i materiałów koniecznych do<br>realizacji czynności zawodowych<br>c) procesów i procedur związanych z realizacją zadań<br>zawodowych<br>d) formularzy, specyfikacji oraz innych dokumentów<br>związanych z wykonywaniem zadań zawodowych<br>e) świadczonych usług, w tym obsługi klienta</p>\n<ol><li>rozumie proste wypowiedzi ustne</li></ol>\n<p>artykułowane wyraźnie, w standardowej odmianie<br>języka obcego nowożytnego,<br>a także proste wypowiedzi pisemne<br>w języku obcym nowożytnym, w zakresie<br>umożliwiającym realizację zadań zawodowych:<br>a) rozumie proste wypowiedzi ustne dotyczące<br>czynności zawodowych (np. rozmowy, wiadomości,<br>komunikaty, instrukcje lub filmy instruktażowe,<br>prezentacje), artykułowane wyraźnie,<br>w standardowej odmianie języka<br>b) rozumie proste wypowiedzi pisemne dotyczące<br>czynności zawodowych (np. napisy, broszury, instrukcje<br>obsługi, przewodniki, dokumentację zawodową)</p>\n<ol><li>określa główną myśl wypowiedzi lub tekstu lub</li></ol>\n<p>fragmentu wypowiedzi lub tekstu</p>\n<ol><li>znajduje w wypowiedzi lub tekście określone informacje</li><li>rozpoznaje związki między poszczególnymi częściami tekstu</li><li>układa informacje w określonym porządku</li><li>samodzielnie tworzy krótkie, proste, spójne i</li></ol>\n<p>logiczne wypowiedzi ustne i pisemne w języku obcym<br>nowożytnym, w zakresie umożliwiającym realizację<br>zadań zawodowych:<br>a) tworzy krótkie, proste, spójne<br>i logiczne wypowiedzi ustne dotyczące czynności<br>zawodowych (np. polecenie, komunikat, instrukcję)<br>b) tworzy krótkie, proste, spójne<br>i logiczne wypowiedzi pisemne dotyczące<br>czynności zawodowych (np. komunikat, e-mail,<br>instrukcję, wiadomość, CV, list motywacyjny,<br>dokument związany z wykonywanym<br>zawodem - według wzoru)</p>\n<ol><li>opisuje przedmioty, działania i zjawiska związane z</li></ol>\n<p>czynnościami zawodowymi</p>\n<ol><li>przedstawia sposób postępowania w różnych sytuacjach</li></ol>\n<p>zawodowych (np. udziela instrukcji, wskazówek, określa zasady)</p>\n<ol><li>wyraża i uzasadnia swoje stanowisko</li><li>stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym charakterze</li><li>stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi adekwatnie do</li></ol>\n<p>sytuacji<br>144</p>\n<ol><li>uczestniczy w rozmowie w typowych</li></ol>\n<p>sytuacjach związanych z realizacją zadań<br>zawodowych - reaguje w języku obcym<br>nowożytnym w sposób zrozumiały, adekwatnie do<br>sytuacji komunikacyjnej, ustnie lub w formie<br>prostego tekstu:<br>a) reaguje ustnie (np. podczas rozmowy z innym<br>pracownikiem, klientem, kontrahentem, w tym rozmowy<br>telefonicznej) w typowych sytuacjach związanych z<br>wykonywaniem czynności zawodowych<br>b) reaguje w formie prostego tekstu pisanego (np.<br>wiadomość, formularz,<br>e-mail, dokument związany z wykonywanym zawodem) w<br>typowych sytuacjach związanych z wykonywaniem<br>czynności zawodowych</p>\n<ol><li>rozpoczyna, prowadzi i kończy rozmowę</li><li>uzyskuje i przekazuje informacje i wyjaśnienia</li><li>wyraża swoje opinie i uzasadnia je, pyta o opinie, zgadza się</li></ol>\n<p>lub nie zgadza z opiniami innych osób</p>\n<ol><li>prowadzi proste negocjacje związane</li></ol>\n<p>z czynnościami zawodowymi</p>\n<ol><li>stosuje zwroty i formy grzecznościowe</li></ol>\n<p>c) dostosowuje styl wypowiedzi do sytuacji</p>\n<ol><li>zmienia formę przekazu ustnego lub pisemnego w</li></ol>\n<p>języku obcym nowożytnym w typowych sytuacjach<br>związanych<br>z wykonywaniem czynności zawodowych</p>\n<ol><li>przekazuje w języku obcym nowożytnym informacje</li></ol>\n<p>zawarte w materiałach wizualnych (np. wykresach, symbolach,<br>piktogramach, schematach) oraz audiowizualnych (np. filmach<br>instruktażowych)</p>\n<ol><li>przekazuje w języku polskim informacje sformułowane</li></ol>\n<p>w języku obcym nowożytnym</p>\n<ol><li>przekazuje w języku obcym nowożytnym informacje</li></ol>\n<p>sformułowane w języku polskim lub tym języku obcym<br>nowożytnym</p>\n<ol><li>przedstawia publicznie w języku obcym nowożytnym wcześniej</li></ol>\n<p>opracowany materiał, (np. prezentację)</p>\n<ol><li>wykorzystuje strategie służące doskonaleniu</li></ol>\n<p>własnych umiejętności językowych oraz<br>podnoszące świadomość językową:<br>a) wykorzystuje techniki samodzielnej<br>pracy nad językiem<br>b) współdziała w grupie<br>c) korzysta ze źródeł informacji w języku obcym<br>nowożytnym<br>d) stosuje strategie komunikacyjne i kompensacyjne</p>\n<ol><li>korzysta ze słownika dwujęzycznego i jednojęzycznego</li><li>współdziała z innymi osobami, realizując zadania językowe</li><li>korzysta z tekstów w języku obcym nowożytnym, również za</li></ol>\n<p>pomocą technologii informacyjno- komunikacyjnych</p>\n<ol><li>identyfikuje słowa klucze i internacjonalizmy</li><li>wykorzystuje kontekst (tam, gdzie to możliwe)</li></ol>\n<p>aby w przybliżeniu określić znaczenie słowa</p>\n<ol><li>upraszcza (jeżeli to konieczne) wypowiedź, zastępuje nieznane</li></ol>\n<p>słowa innymi, wykorzystuje opis, środki niewerbalne<br>MTL.04.7. Kompetencje personalne i społeczne<br>Efekty kształcenia<br>Kryteria weryfikacji<br>Uczeń:<br>Uczeń:</p>\n<ol><li>przestrzega zasad kultury osobistej i etyki zawodowej</li><li>wymienia zasady etyki</li><li>wyjaśnia, czym jest zasada (norma, reguła) moralna i podaje</li></ol>\n<p>przykłady zasad (norm, reguł) moralnych</p>\n<ol><li>wyjaśnia, na czym polega zachowanie etyczne w wybranym</li></ol>\n<p>zawodzie</p>\n<ol><li>wskazuje przykłady zachowań etycznych</li></ol>\n<p>w wybranym zawodzie</p>\n<ol><li>wyjaśnia czym jest plagiat</li><li>stosuje zasady kultury osobistej i ogólnie przyjęte</li></ol>\n<p>normy zachowania</p>\n<ol><li>planuje wykonanie zadania</li><li>określa czas realizacji zadań</li><li>realizuje działania w wyznaczonym czasie</li><li>monitoruje realizację zaplanowanych działań</li><li>dokonuje modyfikacji zaplanowanych działań</li></ol>\n<p>145</p>\n<ol><li>wykazuje się kreatywnością i otwartością na zmiany</li><li>wyjaśnia znaczenie zmiany dla rozwoju człowieka</li><li>wskazuje przykłady wprowadzenia zmiany i ocenia skutki jej</li></ol>\n<p>wprowadzenia</p>\n<ol><li>proponuje sposoby rozwiązywania problemów związanych</li></ol>\n<p>z wykonywaniem zadań zawodowych</p>\n<ol><li>stosuje techniki radzenia sobie ze stresem</li><li>wymienia przyczyny sytuacji stresowych w pracy zawodowej</li><li>wymienia techniki radzenia sobie ze stresem</li><li>opisuje sytuacje wywołujące stres</li><li>wskazuje pozytywne sposoby radzenia sobie</li></ol>\n<p>z emocjami i stresem na wybranym przykładzie z zakresu<br>wykonywanych zadań zawodowych</p>\n<ol><li>aktualizuje wiedzę i doskonali umiejętności zawodowe</li><li>charakteryzuje umiejętności i kompetencje</li></ol>\n<p>niezbędne w zawodzie w swoim środowisku pracy</p>\n<ol><li>wskazuje przykłady podkreślające wartość wiedzy dla</li></ol>\n<p>osiągnięcia sukcesu zawodowego i postępu cywilizacyjnego</p>\n<ol><li>omawia możliwą dalszą ścieżkę rozwoju i awansu</li></ol>\n<p>zawodowego</p>\n<ol><li>stosuje zasady komunikacji interpersonalnej</li><li>wymienia bariery komunikacyjne</li><li>wskazuje sposoby eliminowania barier powstałych w procesie</li></ol>\n<p>komunikacji</p>\n<ol><li>określa styl komunikacji interpersonalnej na</li></ol>\n<p>podstawie zaobserwowanych sytuacji</p>\n<ol><li>prezentuje własne stanowisko stosując różne środki</li></ol>\n<p>komunikacji niewerbalnej</p>\n<ol><li>stosuje metody i techniki rozwiązywania</li></ol>\n<p>problemów</p>\n<ol><li>opisuje sposób wykonania czynności w celu</li></ol>\n<p>uniknięcia wystąpienia niepożądanych zdarzeń</p>\n<ol><li>modyfikuje sposób wykonywania czynności uwzględniając</li></ol>\n<p>stanowisko wypracowane wspólnie z innymi członkami zespołu</p>\n<ol><li>rozwiązuje problemy różnymi technikami i metodami</li><li>współpracuje w zespole</li><li>realizuje zadania w wyznaczonym czasie</li><li>wspiera członków zespołu w realizacji zadań</li><li>wykorzystuje opinie i pomysły innych członków zespołu w celu</li></ol>\n<p>usprawnienia pracy zespołu<br>MTL.04.8. Organizacja pracy małych zespołów<br>Efekty kształcenia<br>Kryteria weryfikacji<br>Uczeń:<br>Uczeń:</p>\n<ol><li>planuje pracę zespołu w celu wykonania</li></ol>\n<p>przydzielonych zadań</p>\n<ol><li>opisuje strukturę grupy</li><li>planuje działania zespołu</li><li>przygotowuje zadania zespołu do realizacji</li><li>pokazuje wzorce w celu wykonania zadania</li><li>przydziela zadania członkom zespołu</li><li>dobiera osoby do wykonania przydzielonych zadań</li><li>analizuje przydatność poszczególnych członków zespołu do</li></ol>\n<p>wykonania zadania</p>\n<ol><li>formułuje zasady wzajemnej pomocy</li><li>przewiduje skutki niewłaściwego doboru osób do zadań</li><li>monitoruje pracę zespołu</li><li>kieruje wykonaniem przydzielonych zadań</li><li>ustala kolejność wykonywania zadań</li><li>stosuje wybrane metody i techniki pracy grupowej</li><li>kieruje pracą zespołu z uwzględnieniem</li></ol>\n<p>indywidualności jednostki i grupy</p>\n<ol><li>monitoruje proces wykonywania zadań</li><li>ocenia jakość wykonania przydzielonych</li></ol>\n<p>zadań</p>\n<ol><li>kontroluje prace zespołu</li><li>określa jakość wykonywania przydzielonych zadań</li><li>udziela informacji zwrotnej w celu prawidłowego wykonania</li></ol>\n<p>przydzielonych zadań</p>\n<ol><li>wprowadza rozwiązania techniczne</li></ol>\n<p>i organizacyjne wpływające na poprawę warunków i<br>jakości pracy</p>\n<ol><li>dokonuje analizy rozwiązań technicznych</li></ol>\n<p>i organizacyjnych warunków i jakości pracy</p>\n<ol><li>zmienia rozwiązania techniczne i organizacyjne wpływające</li></ol>\n<p>na poprawę warunków i jakości pracy</p>\n<ol><li>modyfikuje organizację stanowisk pracy w odlewni</li></ol>\n<p>146<br>WARUNKI REALIZACJI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TECHNIK ODLEWNIK<br>Szkoła prowadząca kształcenie w zawodzie zapewnia pomieszczenia dydaktyczne z wyposażeniem odpowiadającym<br>technologii i technice stosowanej w zawodzie, aby zapewnić osiągnięcie wszystkich efektów kształcenia określonych<br>w podstawie programowej kształcenia w zawodzie szkolnictwa branżowego oraz umożliwić przygotowanie absolwenta do<br>wykonywania zadań zawodowych.<br>Wyposażenie szkoły niezbędne do realizacji kształcenia w kwalifikacji MTL.02. Eksploatacja maszyn i urządzeń<br>odlewniczych<br>Pracownia technologii mechanicznej wyposażona w:<br> stanowisko komputerowe dla nauczyciela podłączone do sieci lokalnej z dostępem do internetu, drukarką, skanerem<br>lub urządzeniem wielofunkcyjnym oraz projektorem multimedialnym lub tablicą interaktywną lub monitorem<br>interaktywnym,<br><br>dokumentacje technologiczne,<br><br>materiały stosowane do wytwarzania elementów maszyn i urządzeń odlewniczych, oprzyrządowania odlewniczego<br>oraz form odlewniczych,<br><br>przyrządy pomiarowe do pomiarów bezpośrednich i pośrednich, wzorce miar, przyrządy do pomiarów wielkości<br>nieelektrycznych,<br><br>modele części maszyn, modele połączeń części maszyn, modele urządzeń i układów przenoszenia napędów<br>oraz systemów smarowania elementów maszyn, modele maszyn i urządzeń transportu wewnętrznego,<br><br>próbki materiałów konstrukcyjnych, dokumentację techniczną, instrukcje obsługi maszyn i urządzeń<br>odlewniczych,<br><br>modele i schematy sprężarek, wentylatorów, pomp, części maszyn z różnymi postaciami zużycia,<br>narzędzia do obróbki ręcznej i maszynowej skrawaniem oraz narzędzia monterskie i sprzęt kontrolno - pomiarowy,<br><br>katalogi maszyn i urządzeń odlewniczych oraz materiałów eksploatacyjnych.<br>Pracownia techniki wytwarzania odlewów wyposażona w:<br><br>modele i makiety maszyn i urządzeń odlewniczych do przygotowywania materiałów i mas formierskich, wykonywania<br>form i rdzeni, topienia metali, oczyszczania i wykończania odlewów, makiety form ciśnieniowych, kokil i form do<br>odlewania odśrodkowego, modele urządzeń do przygotowania, dozowania materiałów wsadowych, urządzenia do<br>kontroli procesu wytopu, modele maszyn i urządzeń do odlewania pod ciśnieniem, kokilowego oraz odśrodkowego,<br>materiały, modele oraz urządzenia stosowane wodlewaniu precyzyjnym, dokumentacje technologiczne, przyrządy<br>do kontroli wymiarów form i rdzeni, zestawy odlewów z wadami odlewniczymi, zestawy prób gatunków drewna,<br>tworzyw sztucznych, materiałów ogniotrwałych, stopów odlewniczych, próbek materiałów i mas formierskich (jeden<br>zestaw dla czterech uczniów), odlewnicze zestawy modelowe, narzędzia do ręcznego wykonywania form i rdzeni.<br>Pracownia mechanizacji i automatyzacji procesów wytwarzania odlewów wyposażona w:<br><br>przyrządy do pomiaru wartości elektrycznych, elementy obwodów elektrycznych, maszyny i aparaty elektryczne,<br>osprzęt instalacji elektrycznych, elementy sterowania pneumatycznego i hydraulicznego maszyn i urządzeń, modele<br>manipulatorów i robotów przemysłowych, programy specjalistyczne z zakresu automatycznej regulacji procesów<br>odlewniczych, kontroli jakości oraz sterowania procesami technologicznymi do wykorzystania w szkolnej pracowni<br>komputerowej.<br>Warsztaty szkolne wyposażone w:<br><br>stanowiska do obróbki ręcznej metali (jedno stanowisko dla jednego ucznia), wyposażone w: stół ślusarski<br>z imadłem, zestaw narzędzi do obróbki ręcznej: trasowania, cięcia, piłowania, gięcia, prostowania, wiercenia,<br>gwintowania, skrobania, nitowania, robót montażowych, elektronarzędzia, przyrządy pomiarowe, materiały, surowce<br>i półfabrykaty do obróbki, przyrządy kontrolno-pomiarowe oraz narzędzia i przyrządy monterskie, przyrządy<br>i urządzenia do kształtowania elementów metalowych metodą obróbki plastycznej na zimno,<br><br>stanowiska do obróbki maszynowej materiałów (jedno stanowisko dla dwóch uczniów), wyposażone w obrabiarki<br>konwencjonalne: tokarkę uniwersalną, frezarkę narzędziową, wiertarkę, przyrządy i uchwyty obróbkowe, przyrządy<br>kontrolno-pomiarowe.<br>147<br>Ponadto szkoła zapewnia uczniowi dostęp do:<br><br>stanowisk do spajania i cięcia metali, wyposażonych w przyrządy do spawania elektrycznego i gazowego, lutowania<br>oraz środki ochrony indywidualnej i zbiorowej,<br><br>stanowisk do obróbki plastycznej metali, wyposażonych w urządzenia do obróbki plastycznej metali na gorąco i zimno,<br>narzędzia i przyrządy kowalskie, piec kowalski,<br><br>stanowisk do przygotowania materiałów i mas formierskich, wyposażonych w zasobniki, urządzenia do rozdrabniania,<br>przesiewania i suszenia materiałów formierskich, wagę o zakresie ważenia do 100 kg, mieszarki do przygotowania<br>mas formierskich i rdzeniowych,<br><br>stanowisk do ręcznego wykonywania form i rdzeni, wyposażonych w stół, narzędzia do zagęszczania<br>masy, wykończania powierzchni wnęki formy oraz powierzchni rdzeni, urządzenia do suszenia rdzeni,<br><br>stanowisk do mechanicznego wykonywania form i rdzeni, wyposażonych w maszyny formierskie i rdzeniarskie,<br>narzędzia i przyrządy formierskie,<br><br>stanowisk do wykonywania form metodami specjalnymi, wyposażonych w stół, oprzyrządowanie do<br>wykonywania form metodami specjalnymi, piece do wytapiania wosku oraz wypalania form,<br><br>stanowisk do wybijania i oczyszczania odlewów, wyposażonych w: urządzenia i narzędzia do wybijania odlewów z form<br>oraz usuwania rdzeni, obcinania układów wlewowych, nadlewów i zalewek, urządzenia i narzędzia do oczyszczania<br>oraz wykończania odlewów,<br><br>stanowisk do wykonywania odlewów w formach metalowych, wyposażonych w kokilarki, maszyny do<br>odlewania pod ciśnieniem i urządzenia do odlewania odśrodkowego,<br><br>stanowisk do przygotowania materiałów wsadowych i obsługi pieców odlewniczych, wyposażonych w urządzenia do<br>rozdrabniania, ważenia i dozowania materiałów wsadowych, urządzenia, przyrządy i narzędzia do pomiaru<br>parametrów pracy pieców odlewniczych, pobierania próbek ciekłego metalu, narzędzia do transportu ciekłego<br>metalu i zalewania form, piec odlewniczy, środki do zabezpieczania oraz naprawy łyżek i kadzi odlewniczych,<br><br>stanowisk do pomiaru i kontroli jakości odlewów wyposażonych w stół traserski, wysokościomierze,<br>suwmiarki, mikromierze, sprawdziany do gwintów i otworów,<br><br>stanowisk<br>z<br>urządzeniem<br>do<br>obróbki<br>erozyjnej<br>(elektroerozyjnej<br>lub<br>strumieniowo<br>erozyjnej,<br>lub ultradźwiękowej) a w szczególności do cięcia materiałów strumieniem wody,<br><br>stanowisk do drukowania przestrzennego na drukarkach 3D, umożliwiające wykonywanie części<br>w technologii drukowania 3D,<br><br>stanowisk do obróbki wodno-ściernej lub hydro-ściernej (strumieniem wody) z wycinarką sterowaną<br>numerycznie (CNC).<br>Wyposażenie szkoły niezbędne do realizacji kształcenia w kwalifikacji<br>MTL.04.<br>Organizacja<br>i nadzorowanie procesu odlewniczego<br>Pracownia projektowania wyposażona w:<br><br>stanowiska komputerowe dla uczniów (jedno stanowisko dla jednego ucznia), z pakietem programów biurowych<br>oraz oprogramowaniem do komputerowego wspomagania projektowania (Computer Aided Design), symulacyjne<br>programy odlewnicze,<br><br>drukarki ze skanerem, plotery (jedno urządzenie dla siedmiu uczniów),<br><br>normy dotyczące rysunku technicznego oraz elementów znormalizowanych stosowanych w budowie<br>oprzyrządowania odlewniczego,<br><br>projektor multimedialny, ekran projekcyjny, tablicę szkolną białą suchościeralną, tablicę flipchart.<br>Pracownia budowy i eksploatacji maszyn i urządzeń wyposażona w:<br><br>stanowiska rysunkowe (jedno stanowisko dla jednego ucznia), modele brył geometrycznych, części maszyn,<br>dokumentację techniczną, modele połączeń rozłącznych i nierozłącznych części maszyn, normy dotyczące zasad<br>wykonywania rysunku technicznego oraz elementów znormalizowanych stosowanych w budowie maszyn, modele<br>urządzeń i układów przenoszenia napędów oraz systemów smarowania elementów maszyn, modele maszyn<br>i urządzeń transportu wewnętrznego, dokumentację techniczną, instrukcje obsługi maszyn i urządzeń odlewniczych,<br>modele i schematy sprężarek, wentylatorów, pomp, części maszyn z różnymi postaciami zużycia, narzędzia do<br>obróbki ręcznej i mechanicznej skrawaniem oraz narzędzia monterskie i sprzęt kontrolno-pomiarowy, katalogi<br>maszyn, urządzeń, materiałów eksploatacyjnych.<br>148<br>Pracownia technik wytwarzania odlewów wyposażona w:<br><br>modele i makiety maszyn i urządzeń odlewniczych do przygotowywania materiałów i mas formierskich, wykonywania<br>form i rdzeni, topienia metali, oczyszczania i wykończania odlewów, makiety form ciśnieniowych, kokil i form do<br>odlewania odśrodkowego, modele urządzeń do przygotowania, dozowania materiałów wsadowych, urządzenia do<br>kontroli procesu wytopu, modele maszyn i urządzeń do odlewania pod ciśnieniem, kokilowego oraz odśrodkowego,<br>materiały, modele oraz urządzenia stosowane w odlewaniu precyzyjnym, dokumentacje technologiczne, przyrządy<br>do kontroli wymiarów form i rdzeni, zestawy odlewów z wadami odlewniczymi,<br><br>zestawy prób gatunków drewna, tworzyw sztucznych, materiałów ogniotrwałych, stopów odlewniczych, próbek<br>materiałów i mas formierskich (jeden zestaw dla czterech uczniów),<br><br>odlewnicze zespoły modelowe, narzędzia do ręcznego wykonywania form i rdzeni.<br>Pracownia mechanizacji i automatyzacji procesów wytwarzania odlewów wyposażona w:<br><br>przyrządy do pomiaru wartości elektrycznych, elementy obwodów elektrycznych, maszyny i aparaty elektryczne,<br>osprzęt instalacji elektrycznych, elementy sterowania pneumatycznego i hydraulicznego maszyn i urządzeń, modele<br>manipulatorów i robotów przemysłowych, programy specjalistyczne z zakresu automatycznej regulacji procesów<br>odlewniczych, kontroli jakości oraz sterowania procesami technologicznymi do wykorzystania w szkolnej pracowni<br>komputerowej.<br>Warsztaty szkolne wyposażone w:<br><br>stanowiska do obróbki ręcznej metali oraz montażu i demontażu elementów maszyn (jedno stanowisko dla jednego<br>ucznia), wyposażone w stół ślusarski z imadłem, narzędzia do obróbki ręcznej, przyrządy kontrolno-pomiarowe oraz<br>narzędzia i przyrządy monterskie, wyposażenie do mycia elementów maszyn i urządzeń,<br><br>stanowiska do obróbki mechanicznej skrawaniem (jedno stanowisko dla dwóch uczniów), wyposażone w tokarkę<br>uniwersalną, frezarkę uniwersalną, szlifierkę do płaszczyzn, otworów i wałków, wiertarkę stołową, narzędzia<br>skrawające, przyrządy i uchwyty obróbkowe, przyrządy pomiarowe.<br>Ponadto szkoła zapewnia uczniowi dostęp do:<br><br>wyposażenia: uniwersalnej maszyny wytrzymałościowej, młota Charpy’ego, pieca elektrycznego komorowego<br>z automatyczną regulacją i rejestracją temperatury, narzędzi do przygotowywania zgładów metalograficznych,<br>mikroskopu metalograficznego, twardościomierzy, przyrządów do wykonywania pomiarów długości i kąta części<br>maszyn, przyrządów i aparatury do badania właściwości mas formierskich i rdzeniowych, aparatury do oznaczania<br>zawartości węgla i siarki, defektoskopu, pirometru, termometru cieczowego i termoelektrycznego, przylgowego<br>i zanurzeniowego, próbek do badań właściwości mechanicznych i technologicznych metali i ich stopów, próbek do<br>badań makroskopowych i mikroskopowych metali i ich stopów, narzędzi do przygotowywania zgładów<br>metalograficznych, atlasu struktur metalograficznych,<br><br>stanowisk do obróbki plastycznej metali wyposażonych w: urządzenia i narzędzia do obróbki plastycznej,<br><br>stanowisk do spawania metali wyposażonych w stół spawalniczy z imadłem oraz wyciągiem gazów, urządzenia<br>do spawania i cięcia gazowego, urządzenia do spawania elektrycznego elektrodą otuloną i w osłonie gazów, środki<br>ochrony indywidualnej i zbiorowej,<br><br>stanowisk do przygotowania materiałów i mas formierskich, wyposażonych w zasobniki, urządzenia do rozdrabniania,<br>przesiewania i suszenia materiałów formierskich, wagę o zakresie ważenia do 100 kg, mieszarki do przygotowania<br>mas formierskich i rdzeniowych,<br><br>stanowisk do ręcznego wykonywania form i rdzeni, wyposażonych w stół, narzędzia do zagęszczania<br>masy, wykończania powierzchni wnęki formy oraz powierzchni rdzeni, urządzenia do suszenia rdzeni<br><br>stanowisk do mechanicznego wykonywania form i rdzeni, wyposażonych w maszyny formierskie i rdzeniarskie,<br>masy formierskie i rdzeniowe, narzędzia i przyrządy formierskie oraz narzędzia pomocnicze,<br><br>stanowisk do wykonywania form metodami specjalnymi, wyposażonych w stół, oprzyrządowanie do wykonywania<br>form metodami specjalnymi, masy ceramiczne, piece do wytapiania wosku oraz wypalania form,<br><br>stanowisk do wybijania i oczyszczania odlewów, wyposażonych w urządzenia i narzędzia do wybijania odlewów z form<br>oraz usuwania rdzeni, obcinania układów wlewowych, nadlewów i zalewek, urządzenia i narzędzia do oczyszczania i<br>wykończania odlewów,<br><br>stanowisk do wykonywania odlewów w formach metalowych, wyposażonych w kokilarki, maszyny do<br>odlewania pod ciśnieniem i urządzenia do odlewania odśrodkowego,<br><br>stanowisk do przygotowania materiałów wsadowych i obsługi pieców odlewniczych, wyposażonych w urządzenia do<br>rozdrabniania, ważenia i dozowania materiałów wsadowych, urządzenia, przyrządy i narzędzia do pomiaru<br>parametrów pracy pieców odlewniczych, pobierania próbek ciekłego metalu, narzędzia do transportu ciekłego<br>metalu i zalewania form, piec odlewniczy, środki do zabezpieczania oraz naprawy łyżek i kadzi odlewniczych,<br>stanowiska powinny być wyposażone w instrukcje obsługi maszyn i urządzeń, dokumentacje techniczne maszyn<br>i urządzeń odlewniczych, środki ochrony indywidualnej i zbiorowej.<br>149<br>Miejsce realizacji praktyk zawodowych: przedsiębiorstwa odlewnicze oraz inne podmioty stanowiące potencjalne<br>miejsce zatrudnienia absolwentów szkół prowadzących kształcenie w zawodzie.<br>Liczba tygodni przeznaczonych na realizację praktyk zawodowych: 8 tygodni (280 godzin).<br>MINIMALNA LICZBA GODZIN KSZTAŁCENIA ZAWODOWEGO DLA KWALIFIKACJI<br>WYODRĘBNIONYCH W ZAWODZIE1)<br>MTL.02. Eksploatacja maszyn i urządzeń odlewniczych:<br>Nazwa jednostki efektów kształcenia<br>Liczba godzin<br>MTL.02.1. Bezpieczeństwo i higiena pracy<br>30<br>MTL.02.2. Podstawy odlewnictwa<br>90<br>MTL.02.3. Eksploatacja maszyn i urządzeń do przygotowania mas formierskich<br>i mas rdzeniowych<br>180<br>MTL.02.4. Wykonywanie form oraz użytkowanie maszyn i urządzeń do<br>wykonywania odlewów w formach jednorazowych, trwałych i półtrwałych<br>260<br>MTL.02.5. Eksploatacja maszyn i urządzeń do wybijania, oczyszczania i<br>wykończania odlewów<br>120<br>MTL.02.6. Eksploatacja pieców odlewniczych oraz maszyn i urządzeń do<br>przygotowania wsadu<br>120<br>MTL.02.7. Język obcy zawodowy<br>30<br>Razem<br>830<br>MTL.02.8. Kompetencje personalne i społeczne2)<br>MTL.04. Organizacja i nadzorowanie procesu odlewniczego<br>Nazwa jednostki efektów kształcenia<br>Liczba godzin<br>MTL.04.1. Bezpieczeństwo i higiena pracy<br>30<br>MTL.04.2. Podstawy odlewnictwa3)<br>903)<br>MTL.04.3. Prowadzenie procesu odlewniczego<br>90<br>MTL.04.4. Przygotowywanie dokumentacji technologicznej<br>i konstrukcyjnej procesów wytwarzania odlewów<br>120<br>MTL.04.5. Kontrola jakości procesów odlewniczych<br>120<br>MTL.04.6. Język obcy zawodowy<br>30<br>Razem<br>390+903)<br>MTL.04.7. Kompetencje personalne i społeczne2)<br>MTL.04.8. Organizacja pracy małych zespołów4)<br>1)W szkole liczbę godzin kształcenia zawodowego należy dostosować do wymiaru godzin określonego w przepisach<br>w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół, przewidzianego dla kształcenia zawodowego w danym<br>typie szkoły, zachowując minimalną liczbę godzin wskazanych w tabeli dla efektów kształcenia właściwych<br>dla kwalifikacji wyodrębnionej w zawodzie.</p>\n<ol><li>Nauczyciele wszystkich obowiązkowych zajęć edukacyjnych z zakresu kształcenia zawodowego powinni stwarzać</li></ol>\n<p>uczniom warunki do nabywania kompetencji personalnych i społecznych.</p>\n<ol><li>Wskazana jednostka efektów kształcenia nie jest powtarzana w przypadku, gdy kształcenie zawodowe odbywa się</li></ol>\n<p>w szkole prowadzącej kształcenie w tym zawodzie.</p>\n<ol><li>Nauczyciele wszystkich obowiązkowych zajęć edukacyjnych z zakresu kształcenia zawodowego powinni stwarzać</li></ol>\n<p>uczniom warunki do nabywania umiejętności w zakresie organizacji pracy małych zespołów.<br>C. ZAŁĄCZNIKI<br>ZAŁĄCZNIK 1.<br>Wykaz wybranych aktów prawnych<br>ZAŁĄCZNIK 2.<br>Informacja o sposobie organizacji i przeprowadzania egzaminu zawodowego<br>ZAŁĄCZNIK 3.<br>Wzór deklaracji przystąpienia do egzaminu zawodowego dla ucznia/słuchacza/absolwenta<br>ZAŁĄCZNIK 3a.<br>Wzór deklaracji dla absolwenta, którego szkoła została zlikwidowana oraz dla osoby, która ukończyła<br>KKZ - w przypadku likwidacji podmiotu prowadzącego ten KKZ<br>ZAŁĄCZNIK 3b.<br>Wzór deklaracji dla osoby, która ukończyła KKZ oraz dla osoby uczestniczącej w kwalifikacyjnym<br>kursie zawodowym, który kończy się nie później niż na 6 tygodni przed pierwszym dniem terminu<br>głównego egzaminu zawodowego<br>ZAŁĄCZNIK 3c.<br>Wzór deklaracji dla osoby przystępującej do egzaminu eksternistycznego zawodowego, osoby<br>dorosłej - uczestnika przygotowania zawodowego dorosłych<br>ZAŁĄCZNIK 3d.<br>Wzór deklaracji dla ucznia posiadającego orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego wydane<br>ze względu na niepełnosprawność, kształcącego się w zawodzie, dla którego przewidziano zawód<br>o charakterze pomocniczym<br>ZAŁĄCZNIK 4.<br>Wzór wniosku o wgląd do pracy egzaminacyjnej egzaminu zawodowego<br>ZAŁĄCZNIK 5.<br>Wzór wniosku zdającego o wgląd do dokumentacji stanowiącej podstawę wszczęcia unieważnienia<br>egzaminu zawodowego<br>ZAŁĄCZNIK 6.<br>Wzór wniosku o weryfikację sumy punktów egzaminu zawodowego<br>ZAŁĄCZNIK 7.<br>Wzór wniosku o dopuszczenie do egzaminu eksternistycznego zawodowego<br>ZAŁĄCZNIK 7a.<br>Wzór wniosku o dopuszczenie do egzaminu zawodowego (uczestnik przygotowania zawodowego<br>dorosłych)<br>ZAŁĄCZNIK 8.<br>Wzór wniosku o przystąpienie do egzaminu zawodowego w terminie dodatkowym<br>ZAŁĄCZNIK 9.<br>Wykaz Okręgowych Komisji Egzaminacyjnych<br>ZAŁĄCZNIK 10.<br>Wykaz zawodów, w zakresie których nie przeprowadza się egzaminu<br>eksternistycznego<br>zawodowego<br>ZAŁĄCZNIK 1. Wykaz wybranych aktów prawnych<br><br>ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe ( t.j. Dz. U. z 2020 poz. 910)<br><br>ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo oświatowe (Dz.U. z 2017 r. poz. 60, z późn. zm.)<br><br>ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1327)<br><br>ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2215)<br><br>ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1482)<br><br>ustawa z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1781)<br><br>rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych<br>w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy<br>95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. U. poz. 730)<br><br>rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 28 sierpnia 2019 r. w sprawie szczegółowych warunków i sposobu<br>przeprowadzania egzaminu zawodowego oraz egzaminu potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie (Dz. U. poz. 1707)<br><br>rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 lutego 2019 r. w sprawie ogólnych celów i zadań kształcenia<br>w zawodach szkolnictwa branżowego oraz klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego (Dz.U. poz. 316, z późn. zm.)<br><br>rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 16 maja 2019 r. w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach<br>szkolnictwa branżowego oraz dodatkowych umiejętności zawodowych w zakresie wybranych zawodów szkolnictwa branżowego<br>(Dz.U poz. 991, z późn. zm. )<br><br>rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 27 sierpnia 2019 r. w sprawie świadectw, dyplomów państwowych i innych<br>druków szkolnych (Dz. U. poz. 1700, z późn. zm.)<br><br>ustawa z dnia 22 grudnia 2015 r. o Zintegrowanym Systemie Kwalifikacji (Dz. U. z 2020 r. poz. 226)<br><br>rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21 kwietnia 2009 r. w sprawie ramowego programu szkolenia kandydatów<br>na egzaminatorów, sposobu prowadzenia ewidencji egzaminatorów oraz trybu wpisywania i skreślania egzaminatorów<br>z ewidencji (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 1305 z późn. zm.)<br><br>rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 19 marca 2019 r. w sprawie kształcenia ustawicznego w formach<br>pozaszkolnych (Dz.U. poz. 652)<br><br>rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 sierpnia 2019 r. w sprawie egzaminów eksternistycznych (Dz. U. poz.<br>1717)<br><br>rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia,<br>wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych,<br>niedostosowanych społecznie<br>i zagrożonych<br>niedostosowaniem społecznym (Dz. U. poz.1578, z późn. zm.)<br><br>rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny<br>w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach (Dz. U. z 2003 r. Nr 6, poz. 69, z późn. zm.)<br><br>rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów<br>bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. z 2003 r. Nr 169, poz. 1650, z późn. zm.)<br><br>rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 kwietnia 2014 r. w sprawie przygotowania zawodowego dorosłych<br>(Dz. U. poz. 497)<br><br>rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 lutego 2019 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu (Dz. U. poz.<br>391)<br><br>rozporządzenie Rady Ministrów z 13 sierpnia 2019 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich<br>wynagradzania (Dz. U. poz. 1636)<br><br>rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 sierpnia 2019 r. w sprawie warunków, jakie musi spełnić osoba<br>ubiegająca się o uzyskanie dyplomu zawodowego albo dyplomu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe (Dz. U. poz. 1731,<br>z późn. zm.)<br><br>ustawa z dnia 9 listopada 2000 r. o utworzeniu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości (Dz. U. z 2019 r. poz. 310).<br>ZAŁĄCZNIK 2. Informacja o sposobie organizacji i przeprowadzania egzaminu zawodowego<br>Zgodnie z §15 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 28 sierpnia 2019 r. w sprawie szczegółowych warunków<br>i sposobu przeprowadzania egzaminu zawodowego oraz egzaminu potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie informacja<br>dotycząca sposobu organizacji i przeprowadzania egzaminu zawodowego jest ogłaszana nie później niż 20 sierpnia roku<br>szkolnego poprzedzającego rok szkolny, w którym jest przeprowadzany egzamin zawodowy i publikowana na stronie internetowej<br>Centralnej Komisji Egzaminacyjnej www.cke.gov.pl<br>ZAŁĄCZNIK 3. Wzór deklaracji przystąpienia do egzaminu zawodowego dla ucznia/ słuchacza/ absolwenta<br>Uwaga: deklaracja dotyczy egzaminu w jednej kwalifikacji, osoba przystępująca do egzaminu w więcej niż jednej kwalifikacji wypełnia deklarację dla każdej<br>kwalifikacji osobno<br>jestem  uczniem  słuchaczem  absolwentem<br>Dane osobowe ucznia/słuchacza/absolwenta (wypełnić drukowanymi literami):<br>Nazwisko:<br>Imię (imiona):<br>Data urodzenia:<br>d<br>d<br>m<br>m<br>r<br>r<br>r<br>r<br>Numer PESEL:<br>w przypadku braku numeru PESEL - seria i numer paszportu lub innego dokumentu potwierdzającego tożsamość<br>Adres korespondencyjny (wypełnić drukowanymi literami):<br>miejscowość:<br>ulica i numer domu:<br>kod pocztowy i poczta:<br>nr telefonu:<br>Adres poczty elektronicznej<br>Deklaruję przystąpienie do egzaminu zawodowego w terminie głównym*<br>* w sesji Zima (deklarację składa się do 15 września 20… r.)<br> w sesji Lato (deklarację składa się do 7 lutego 20… r.)<br>w kwalifikacji<br>symbol kwalifikacji zgodny<br>z podstawą programową<br>szkolnictwa zbranżowego<br>nazwa kwalifikacji<br>wyodrębnionej w zawodzie<br>symbol cyfrowy zawodu<br>nazwa zawodu<br>Do egzaminu będę przystępować*<br> po raz pierwszy<br> po raz kolejny w części pisemnej<br> po raz kolejny w części praktycznej<br>Ubiegam się o dostosowanie warunków egzaminu*<br>TAK /<br>NIE<br>Do deklaracji dołączam*:<br> Orzeczenie/opinię publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej (w przypadku występowania dysfunkcji)<br> Zaświadczenie o stanie zdrowia wydane przez lekarza* (w przypadku choroby lub niesprawności czasowej)<br> Świadectwo ukończenia szkoły<br>*właściwe zaznaczyć<br>czytelny podpis<br>Potwierdzam przyjęcie deklaracji<br>Pieczęć szkoły<br>data, czytelny podpis osoby przyjmującej<br>miejscowość, data<br>d<br>d<br>m<br>m<br>r<br>r<br>r<br>r<br><br>Obowiązek informacyjny wynikający z art. 13 i 14 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony<br>osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE,<br>w zakresie przeprowadzania egzaminu zawodowego, zgodnie z przepisami ustawy o systemie oświaty oraz aktami wykonawczymi wydanymi na jej podstawie,<br>został spełniony poprzez zamieszczenie klauzuli informacyjnej na stronie internetowej właściwej okręgowej komisji egzaminacyjnej.<br>ZAŁĄCZNIK 3a. Wzór deklaracji dla absolwenta, którego szkoła została zlikwidowana oraz osoby, która<br>ukończyła KKZ w przypadku likwidacji podmiotu prowadzącego ten KKZ<br>Uwaga: deklaracja dotyczy egzaminu w jednej kwalifikacji, osoba przystępująca do egzaminu w więcej niż jednej kwalifikacji wypełnia deklarację dla każdej<br>kwalifikacji osobno<br> Jestem absolwentem/ absolwentką* szkoły, która została zlikwidowana<br>nazwa i adres szkoły:<br> Ukończyłem/ukończyłam* kwalifikacyjny kurs zawodowy, który był prowadzony przez podmiot zlikwidowany<br>miesiąc i rok ukończenia kwalifikacyjnego kursu zawodowego:<br>prwadzonego przez<br>miejscowość, data<br>d<br>d<br>m<br>m<br>r<br>r<br>r<br>r<br>Dane osobowe absolwenta/ osoby, która ukończyła KKZ (wypełnić drukowanymi literami):<br>Nazwisko:<br>Imię (imiona):<br>Data urodzenia:<br>d<br>d<br>m<br>m<br>r<br>r<br>r<br>r<br>Numer PESEL:<br>w przypadku braku numeru PESEL - seria i numer paszportu lub innego dokumentu potwierdzającego tożsamość<br>Adres korespondencyjny (wypełnić drukowanymi literami):<br>miejscowość:<br>ulica i numer domu:<br>kod pocztowy i poczta:<br>nr telefonu:<br>Adres poczty elektronicznej<br>Deklaruję przystąpienie do egzaminu zawodowego w terminie głównym*<br> w sesji Zima (deklarację składa się do 15 września 20… r.)<br> w sesji Lato (deklarację składa się do 7 lutego 20… r.)<br>w kwalifikacji<br>symbol kwalifikacji zgodny<br>z podstawą programową<br>szkolnictwa branżowego<br>nazwa kwalifikacji<br>wyodrębnionej w zawodzie<br>symbol cyfrowy zawodu<br>nazwa zawodu<br>Do egzaminu będę przystępować*<br> po raz pierwszy<br> po raz kolejny w części pisemnej<br> po raz kolejny w części praktycznej<br>Ubiegam się o dostosowanie warunków egzaminu*<br>TAK /<br>NIE<br>Do deklaracji dołączam*:<br> Świadectwo ukończenia szkoły<br> Zaświadczenie o ukończeniu KKZ<br> Orzeczenie/opinię publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej (w przypadku występowania dysfunkcji)<br> Zaświadczenie o stanie zdrowia wydane przez lekarza* (w przypadku występowania dysfunkcji lub w przypadku choroby lub<br>niesprawności czasowej)<br>*właściwe zaznaczyć<br>czytelny podpis<br>Potwierdzam przyjęcie deklaracji<br>Pieczęć oke<br>data, czytelny podpis osoby przyjmującej<br><br>Obowiązek informacyjny wynikający z art. 13 i 14 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony<br>osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE,<br>w zakresie przeprowadzania egzaminu zawodowego, zgodnie z przepisami ustawy o systemie oświaty oraz aktami wykonawczymi wydanymi na jej podstawie,<br>został spełniony poprzez zamieszczenie klauzuli informacyjnej na stronie internetowej właściwej okręgowej komisji egzaminacyjnej.<br>ZAŁĄCZNIK 3b. Wzór deklaracji dla osoby, która ukończyła KKZ oraz dla osoby uczestniczącej<br>w kwalifikacyjnym kursie zawodowym, który kończy się nie później niż na 6 tygodni przed<br>pierwszym dniem terminu głównego egzaminu zawodowego<br>Uwaga: deklaracja dotyczy egzaminu w jednej kwalifikacji, osoba przystępująca do egzaminu w więcej niż jednej kwalifikacji wypełnia deklarację dla każdej<br>kwalifikacji osobno<br>miejscowość, data<br>d<br>d<br>m<br>m<br>r<br>r<br>r<br>r<br> ukończyłem KKZ, (miesiąc i rok ukończenia) *<br> jestem uczestnikiem KKZ, termin ukończenia kursu wyznaczono na dzień*<br>Nazwa i adres organizatora KKZ<br>Dane osobowe osoby składającej deklarację (wypełnić drukowanymi literami):<br>Nazwisko:<br>Imię (imiona):<br>Data urodzenia:<br>d<br>d<br>m<br>m<br>r<br>r<br>r<br>r<br>Numer PESEL:<br>w przypadku braku numeru PESEL - seria i numer paszportu lub innego dokumentu potwierdzającego tożsamość<br>Adres korespondencyjny (wypełnić drukowanymi literami):<br>miejscowość:<br>ulica i numer domu:<br>kod pocztowy i poczta:<br>nr telefonu:<br>Adres poczty elektronicznej<br>Deklaruję przystąpienie do egzaminu zawodowego w terminie głównym*<br> w sesji Zima (deklarację składa się do 15 września r.)<br> w sesji Lato (deklarację składa się do 7 lutego r.)<br>w kwalifikacji<br>symbol kwalifikacji zgodny<br>z podstawą programową<br>szkolnictwa branżowego<br>nazwa kwalifikacji<br>wyodrębnionej w zawodzie<br>symbol cyfrowy zawodu<br>nazwa zawodu<br>Do egzaminu będę przystępować*<br> po raz pierwszy<br> po raz kolejny w części pisemnej<br> po raz kolejny w części praktycznej<br> Mam zdany egzamin zawodowy z następującej kwalifiakcji wyodrębnionej w tym zawodzie:<br>symbol kwalifikacji zgodny<br>z podstawą programową<br>nazwa kwalifikacji<br>Ubiegam się o dostosowanie warunków egzaminu*<br>TAK /<br>NIE<br>Do deklaracji dołączam*:<br> Certyfikat kwalifikacji zawodowej uzuskany po zdaniu egzaminu zawodowego w zakresie kwalifikacji wyodrębnionej w tym<br>zawodzie<br> Zaświadczenie o ukończeniu KKZ<br> Zaświadczenie potwierdzające występowanie dysfunkcji wydane przez lekarza<br> Zaświadczenie o stanie zdrowia wydane przez lekarza* (w przypadku choroby lub niesprawności czasowej)<br>*właściwe zaznaczyć<br>czytelny podpis<br>Potwierdzam przyjęcie deklaracji<br>Pieczęć podmiotu prowadzącego KKZ<br>data, czytelny podpis osoby przyjmującej<br><br>Obowiązek informacyjny wynikający z art. 13 i 14 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony<br>osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE,<br>w zakresie przeprowadzania egzaminu zawodowego, zgodnie z przepisami ustawy o systemie oświaty oraz aktami wykonawczymi wydanymi na jej podstawie,<br>został spełniony poprzez zamieszczenie klauzuli informacyjnej na stronie internetowej właściwej okręgowej komisji egzaminacyjnej.<br>ZAŁĄCZNIK 3c. Wzór deklaracja dla osoby, przystępującej do egzaminu eksternistycznego zawodowego oraz osoby<br>dorosłej - uczestnika przygotowania zawodowego dorosłych<br> Jestem osobą dorosłą, która jest uczestnikiem  praktycznej nauki zawodu dorosłych<em>/  przyuczenia do pracy dorosłych</em><br> Jestem osobą dorosłą, która co najmniej dwa lata kształciła się lub pracowała w zawodzie, w którym wyodrębniono kwalifikację,<br>którą chcę potwierdzić*<br> Posiadam świadectwo/inny dokument wydane za granicą* potwierdzające wykształcenie średnie/wykształcenie zasadnicze<br>zawodowe/ uznane za równorzędne świadectwu szkoły ponadgimnazjalnej/ /ponadpodstawowej w drodze nostryfikacji<br>miejscowość, data<br>d<br>d<br>m m r<br>r<br>r<br>r<br>Dane osobowe (wypełnić drukowanymi literami):<br>Nazwisko:<br>Imię (imiona):<br>Data urodzenia:<br>d<br>d<br>m<br>m<br>r<br>r<br>r<br>r<br>Numer PESEL:<br>w przypadku braku numeru PESEL - seria i numer paszportu lub innego dokumentu potwierdzającego tożsamość<br>Adres korespondencyjny (wypełnić drukowanymi literami):<br>miejscowość:<br>ulica i numer domu:<br>kod pocztowy i poczta:<br>nr telefonu z kierunkowym:<br>adres poczty elektronicznej<br>Deklaruję przystąpienie do egzaminu zawodowego w terminie głównym*<br> w sesji Zima (deklarację składa się do 15 września 20 r.)<br> w sesji Lato (deklarację składa się do 7 lutego 20 r.)<br>w kwalifikacji<br>symbol kwalifikacji zgodny<br>z podstawą programową<br>szkolnictwa branżowego<br>nazwa kwalifikacji<br>wyodrębnionej w zawodzie<br>symbol cyfrowy zawodu<br>nazwa zawodu<br>Do egzaminu będę przystępować*<br> po raz pierwszy<br> po raz kolejny w części pisemnej<br> po raz kolejny w części praktycznej<br> Mam zdany egzamin zawodowy z następującej kwalifiakcji wyodrębnionej w tym zawodzie:<br>symbol kwalifikacji zgodny<br>z podstawą programową<br>nazwa kwalifikacji<br>Ubiegam się o dostosowanie warunków egzaminu*<br>TAK /<br>NIE<br>Do deklaracji dołączam*:<br> Certyfikat kwalifikacji zawodowej uzuskany po zdaniu egzaminu zawodowego w zakresie kwalifikacji wyodrębnionej w tym zawodzie<br> Zaświadczenie potwierdzające występowanie dysfunkcji wydane przez lekarza<br> Zaświadczenie o stanie zdrowia wydane przez lekarza* (w przypadku choroby lub niesprawności czasowej)<br>*właściwe zaznaczyć<br>czytelny podpis<br>Potwierdzam przyjęcie deklaracji<br>Pieczęć oke<br>data, czytelny podpis osoby przyjmującej<br><br>Obowiązek informacyjny wynikający z art. 13 i 14 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony<br>osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE,<br>w zakresie przeprowadzania egzaminu zawodowego, zgodnie z przepisami ustawy o systemie oświaty oraz aktami wykonawczymi wydanymi na jej podstawie,<br>został spełniony poprzez zamieszczenie klauzuli informacyjnej na stronie internetowej właściwej okręgowej komisji egzaminacyjnej.<br>ZAŁĄCZNIK 3d. Wzór deklaracji dla ucznia posiadającego orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego wydane<br>ze względu na niepełnosprawność, kształcącego się w zawodzie, dla którego przewidziano<br>zawód o charakterze pomocniczym<br>Uwaga: deklaracja dotyczy egzaminu w jednej kwalifikacji, osoba przystępująca do egzaminu w więcej niż jednej kwalifikacji wypełnia deklarację dla każdej<br>kwalifikacji osobno<br>miejscowość, data<br>d<br>d<br>m<br>m<br>r<br>r<br>r<br>r<br>Dane osobowe ucznia (wypełnić drukowanymi literami):<br>Nazwisko:<br>Imię (imiona):<br>Data urodzenia:<br>d<br>d<br>m<br>m<br>r<br>r<br>r<br>r<br>Numer PESEL:<br>w przypadku braku numeru PESEL - seria i numer paszportu lub innego dokumentu potwierdzającego tożsamość<br>Adres korespondencyjny (wypełnić drukowanymi literami):<br>miejscowość:<br>ulica i numer domu:<br>kod pocztowy i poczta:<br>nr telefonu:<br>Adres poczty elektronicznej<br>Deklaruję przystąpienie do egzaminu zawodowego w terminie głównym*<br> w sesji Zima (deklarację składa się do 15 września 20 r.)<br> w sesji Lato (deklarację składa się do 7 lutego 20 r.)<br> w kwalifikacji wyodrębnionej w zawodzie, w którym się kształcę*<br>symbol kwalifikacji zgodny<br>z podstawą programową<br>szkolnictwa branżowego<br>nazwa kwalifikacji<br>symbol cyfrowy zawodu<br>nazwa zawodu<br> w kwalifikacji wyodrębnionej w zawodzie o charakterze pomocniczym przewidzianym dla zawodu, w którym<br>się kształcę*<br>symbol kwalifikacji zgodny<br>z podstawą programową<br>szkolnictwa branżowego<br>nazwa kwalifikacji<br>symbol cyfrowy zawodu<br>nazwa zawodu<br>Do egzaminu będę przystępować*<br> po raz pierwszy<br> po raz kolejny w części pisemnej<br> po raz kolejny w części praktycznej<br>Ubiegam się o dostosowanie warunków egzaminu*<br>TAK /<br>NIE<br>Do deklaracji dołączam*:<br> Orzeczenie/opinię publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej (w przypadku występowania dysfunkcji)<br> Zaświadczenie o stanie zdrowia wydane przez lekarza* (w przypadku choroby lub niesprawności czasowej)<br>*właściwe zaznaczyć<br>czytelny podpis<br><br>Obowiązek informacyjny wynikający z art. 13 i 14 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony<br>osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE,<br>w zakresie przeprowadzania egzaminu zawodowego, zgodnie z przepisami ustawy o systemie oświaty oraz aktami wykonawczymi wydanymi na jej podstawie,<br>został spełniony poprzez zamieszczenie klauzuli informacyjnej na stronie internetowej właściwej okręgowej komisji egzaminacyjnej.<br>ZAŁĄCZNIK 4. Wzór wniosku o wgląd do pracy egzaminacyjnej egzaminu zawodowego<br>miejscowość<br>data<br>imię i nazwisko wnioskującego<br>adres wnioskującego do korespondencji: kod pocztowy, miejscowość, ul. numer domu<br>nr telefonu wnioskującego<br>adres poczty elektronicznej<br>Dyrektor Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej<br>w/we<br>WNIOSEK O WGLĄD DO PRACY EGZAMINACYJNEJ*<br>EGZAMINU ZAWODOWEGO<br>Na podstawie art. 44zzzt ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1327)<br>składam wniosek o wgląd do pracy egzaminacyjnej*<br>imię i nazwisko zdającego:<br>numer PESEL<br>symbol kwalifikacji zgodny z<br>podstawą programową<br>nazwa kwalifikacji<br>przeprowadzanego w terminie<br>Dotyczy części<br>egzaminu<br>pisemnej<br>praktycznej<br>Zaznaczyć część egzaminu stawiając „X”<br>Uprzejmie proszę o wyznaczenie terminu i miejsca dokonania wglądu.<br>podpis zdającego lub rodziców niepełnoletniego zdającego</p>\n<ul><li>Praca egzaminacyjna obejmuje:</li></ul>\n<p> zadania i odpowiedzi zdającego zapisane i zarchiwizowane po części pisemnej w elektronicznym systemie<br>przeprowadzania egzaminu zawodowego<br> kartę oceny z części praktycznej oraz dokumentację, gdy jest to rezultat wykonania zadania na części praktycznej<br>egzaminu<br><br>Obowiązek informacyjny wynikający z art. 13 i 14 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony<br>osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE,<br>w zakresie przeprowadzania egzaminu zawodowego, zgodnie z przepisami ustawy o systemie oświaty oraz aktami wykonawczymi wydanymi na jej podstawie,<br>został spełniony poprzez zamieszczenie klauzuli informacyjnej na stronie internetowej właściwej okręgowej komisji egzaminacyjnej.<br>ZAŁĄCZNIK 5. Wzór wniosku zdającego o wgląd do dokumentacji stanowiącej podstawę wszczęcia<br>unieważnienia egzaminu zawodowego<br>CZĘŚĆ A. Wypełnia zdający<br>miejscowość<br>data<br>imię i nazwisko zdającego<br>numer PESEL<br>adres zdającego do korespondencji (miejscowość, ulica, kod pocztowy, poczta))<br>numer telefonu zdającego<br>e-mail zdającego<br>Dyrektor<br>Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej w/we<br>WNIOSEK ZDAJĄCEGO O WGLĄD DO DOKUMENTACJI STANOWIĄCEJ PODSTAWĘ WSZCZĘCIA<br>UNIEWAŻNIANIA/UNIEWAŻNIENIA EGZAMINU<br>W związku z uzyskaną informacją o zamiarze unieważnienia / unieważnieniu* egzaminu zawodowego w części praktycznej<br>egzaminu w zakresie kwalifikacji<br>(symbol<br>i nazwa<br>kwalifikacji)<br>na podstawie art. 44zzzq ust. 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1327) składam wniosek<br>o wgląd do dokumentacji, na podstawie której dyrektor okręgowej komisji egzaminacyjnej zamierza unieważnić wskazaną wyżej<br>część egzaminu zawodowego, oraz o możliwość złożenia wyjaśnień w tej sprawie.<br>Uprzejmie proszę o wyznaczenie terminu i miejsca dokonania wglądu.<br>podpis zdającego<br>CZĘŚĆ B. Wypełnia dyrektor okręgowej komisji egzaminacyjnej<br>W odpowiedzi na powyższy wniosek uprzejmie informuję, że - zgodnie z art. 44 zzzq ust. 4 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o<br>systemie oświaty (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1327 ) - wyznaczam poniższy termin dokonania wglądu do dokumentacji, na podstawie<br>której zamierzam unieważnić egzamin zawodowy w części praktycznej w zakresie wskazanej wyżej kwalifikacji ww. zdającego,<br>i złożenia wyjaśnień w przedmiotowej sprawie:<br>Data<br>godzina<br>miejsce wglądu<br>podpis dyrektora okręgowej komisji egzaminacyjnej<br><br>Obowiązek informacyjny wynikający z art. 13 i 14 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony<br>osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE,<br>w zakresie przeprowadzania egzaminu zawodowego, zgodnie z przepisami ustawy o systemie oświaty oraz aktami wykonawczymi wydanymi na jej podstawie,<br>został spełniony poprzez zamieszczenie klauzuli informacyjnej na stronie internetowej właściwej okręgowej komisji egzaminacyjnej.<br>ZAŁĄCZNIK 6. Wzór wniosku o weryfikację sumy punktów egzaminu zawodowego<br>miejscowość<br>data<br>imię i nazwisko wnioskującego<br>adres wnioskującego do korespondencji:<br>kod pocztowy, miejscowość, ulica, numer domu/ mieszkania<br>nr telefonu wnioskującego<br>adres poczty elektronicznej<br>Dyrektor Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej<br>w/we<br>WNIOSEK O WERYFIKACJĘ SUMY PUNKTÓW<br>EGZAMINU ZAWODOWEGO<br>Na podstawie art. 44zzzt ust. 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1327) składam<br>wniosek o weryfikację sumy punktów.<br>imię i nazwisko zdającego:<br>numer PESEL<br>symbol kwalifikacji zgodny<br>z podstawą programową<br>nazwa kwalifikacji<br>Po wglądzie przeprowadzanym w dniu<br>Dotyczy części<br>egzaminu *<br>pisemnej<br>praktycznej</p>\n<ul><li>Zaznaczyć część egzaminu, stawiając „X”</li></ul>\n<p><br>Obowiązek informacyjny wynikający z art. 13 i 14 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony<br>osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE,<br>w zakresie przeprowadzania egzaminu zawodowego, zgodnie z przepisami ustawy o systemie oświaty oraz aktami wykonawczymi wydanymi na jej podstawie,<br>został spełniony poprzez zamieszczenie klauzuli informacyjnej na stronie internetowej właściwej okręgowej komisji egzaminacyjnej.<br>Wniosek o weryfikację dotyczy części pisemnej/praktycznej* w zakresie:<br>Nr zadania/rezultatu*<br>uzasadnienie<br>*niepotrzebne skreślić<br>podpis zdającego lub rodziców niepełnoletniego zdającego<br><br>Obowiązek informacyjny wynikający z art. 13 i 14 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony<br>osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE,<br>w zakresie przeprowadzania egzaminu zawodowego, zgodnie z przepisami ustawy o systemie oświaty oraz aktami wykonawczymi wydanymi na jej podstawie,<br>został spełniony poprzez zamieszczenie klauzuli informacyjnej na stronie internetowej właściwej okręgowej komisji egzaminacyjnej.<br>ZAŁĄCZNIK 7. Wzór wniosku o dopuszczenie do egzaminu eksternistycznego zawodowego<br>WNIOSEK O DOPUSZCZENIE<br>DO EGZAMINU EKSTERNISTYCZNEGO ZAWODOWEGO<br>Dane osobowe (wypełnić drukowanymi literami):<br>Nazwisko:<br>Imię (imiona):<br>Numer PESEL:<br>w przypadku braku numeru PESEL - seria i numer paszportu lub innego dokumentu potwierdzającego tożsamość<br>Proszę o dopuszczenie do egzaminu eksternistycznego zawodowego<br>symbol cyfrowy zawodu<br>nazwa zawodu<br>symbol kwalifikacji zgodne z<br>podstawą programową<br>nazwa kwalifikacji<br>Do egzaminu chcę przystąpić*<br> po raz pierwszy<br> po raz kolejny w części pisemnej<br> po raz kolejny w części praktycznej<br>Do wniosku dołączam:</p>\n<ol><li>świadectwo ukończenia  gimnazjum<em>/  ośmioletniej szkoły podstawowej</em>/  innej szkoły*</li><li>dokumenty potwierdzające co najmniej dwa lata kształcenia lub pracy w zawodzie, w którym wyodrębniono</li></ol>\n<p>kwalifikację w zakresie której zamierzam zdawać egzamin:<br>1)<br>2)<br>3)<br>4)</p>\n<ol><li> zaświadczenie lekarskie o występowaniu dysfunkcji <em>/  zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia</em></li><li> deklarację przystąpienia do egzaminu</li><li> wniosek o zwolnienie z całości lub części opłaty i dokumenty potwierdzające wysokość dochodów*.</li></ol>\n<p>miejscowość, data d<br>d<br>m<br>m<br>r<br>r<br>r<br>r<br>*właściwe zaznaczyć<br>Czytelny podpis<br><br>Obowiązek informacyjny wynikający z art. 13 i 14 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony<br>osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE,<br>w zakresie przeprowadzania egzaminu zawodowego, zgodnie z przepisami ustawy o systemie oświaty oraz aktami wykonawczymi wydanymi na jej podstawie,<br>został spełniony poprzez zamieszczenie klauzuli informacyjnej na stronie internetowej właściwej okręgowej komisji egzaminacyjnej.<br>ZAŁĄCZNIK 7a. Wzór wniosku o dopuszczenie do egzaminu zawodowego (uczestnik przygotowania<br>zawodowego dorosłych)<br>WNIOSEK O DOPUSZCZENIE<br>DO EGZAMINU ZAWODOWEGO<br>(UCZESTNIK PRZYGOTOWANIA ZAWODOWEGO DOROSŁYCH)<br>Dane osobowe (wypełnić drukowanymi literami):<br>Nazwisko:<br>Imię (imiona):<br>Numer PESEL:<br>w przypadku braku numeru PESEL - seria i numer paszportu lub innego dokumentu potwierdzającego tożsamość<br>Proszę o dopuszczenie do egzaminu zawodowego<br>symbol cyfrowy zawodu<br>nazwa zawodu<br>symbol kwalifikacji zgodne z<br>podstawą programową<br>nazwa kwalifikacji<br>Do egzaminu chcę przystąpić*<br> po raz pierwszy<br> po raz kolejny w części pisemnej<br> po raz kolejny w części praktycznej<br>Jestem osobą dorosłą, która jest uczestnikiem:<br> praktycznej nauki zawodu dorosłych*<br> przyuczenia do pracy dorosłych*<br>Termin zakończenia przygotowania zawodowego został wyznaczony na<br>Zaświadczenie o ukończeniu przygotowania zawodowego przedłożę niezwłocznie po jego otrzymaniu.<br>Do wniosku dołączam:</p>\n<ol><li>deklarację przystąpienia do egzaminu zawodowego</li><li> zaświadczenie lekarskie o występowaniu dysfunkcji <em>/  zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia</em></li></ol>\n<p>*właściwe zaznaczyć<br>czytelny podpis<br>miejscowość, data d<br>d<br>m<br>m<br>r<br>r<br>r<br>r<br><br>Obowiązek informacyjny wynikający z art. 13 i 14 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony<br>osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE,<br>w zakresie przeprowadzania egzaminu zawodowego, zgodnie z przepisami ustawy o systemie oświaty oraz aktami wykonawczymi wydanymi na jej podstawie,<br>został spełniony poprzez zamieszczenie klauzuli informacyjnej na stronie internetowej właściwej okręgowej komisji egzaminacyjnej.<br>ZAŁĄCZNIK 8. Wzór wniosku o przystąpienie do egzaminu zawodowego w terminie dodatkowym<br>miejscowość<br>data<br>imię i nazwisko zdającego<br>PESEL zdającego<br>WNIOSEK ZDAJĄCEGO / RODZICA NIEPEŁNOLETNIEGO ZDAJĄCEGO<br>O PRZYSTĄPIENIE DO EGZAMINU ZAWODOWEGO W TERMINIE DODATKOWYM1<br>Na podstawie art. 44zzzga ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1327),<br>w związku z nieobecnością na egzaminie zawodowym przeprowadzanym w zakresie kwalifikacji2<br>symbol kwalifikacji zgodny<br>z podstawą programową<br>szkolnictwa branżowego<br>nazwa kwalifikacji<br>w dniu 2020 r., proszę o wyrażenie zgody na przystąpienie do egzaminu zawodowego<br>w części  pisemnej<em>,  praktycznej</em><br>w terminie dodatkowym.<br>Uzasadnienie:<br>Załączniki dokumentujące zasadność wniosku3:<br>1.<br>2.<br>podpis zdającego lub rodzica niepełnoletniego<br>zdającego<br>Uwagi dyrektora szkoły (w tym dotyczące dostosowania warunków lub formy przeprowadzania egzaminu) oraz<br>wskzanie miejsca egzaminu dla zdajacego 4:<br>data przesłania wniosku do OKE<br>podpis i pieczęć dyrektora szkoły<br>identyfikator szkoły<br>1 Do egzaminu zawodowego w terminie dodatkowym ma prawo przystąpić zdający, któremu szczególny przypadek losowy lub zdrowotny uniemożliwił<br>przystąpienie do części pisemnej lub części praktycznej egzaminu zawodowego w terminie głównym lub zdający, który w terminie głównym z przyczyn<br>losowych lub zdrowotnych przerwał egzamin zawodowy z części pisemnej lub części praktycznej.<br>2 Zdający lub rodzice niepełnoletniego zdającego składają wniosek do dyrektora szkoły najpóźniej w dniu, w którym odbywa się część pisemna lub część<br>praktyczna egzaminu.<br>3 Należy dołączyć oryginały dokumentów lub ich kopie poświadczone za zgodność z oryginałem.<br>4 Dyrektor szkoły przekazuje dyrektorowi OKE wniosek wraz załączonymi do niego dokumentami najpóźniej następnego dnia roboczego po otrzymaniu wniosku.<br>Dyrektor OKE rozpatruje wniosek w terminie 2 dni od dnia jego otrzymania<br><br>Obowiązek informacyjny wynikający z art. 13 i 14 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony<br>osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE,<br>w zakresie przeprowadzania egzaminu zawodowego, zgodnie z przepisami ustawy o systemie oświaty oraz aktami wykonawczymi wydanymi na jej podstawie,<br>został spełniony poprzez zamieszczenie klauzuli informacyjnej na stronie internetowej właściwej okręgowej komisji egzaminacyjnej.<br>ZAŁĄCZNIK 9. Wykaz Okręgowych Komisji Egzaminacyjnych<br>Okręgowa Komisja Egzaminacyjna w Gdańsku http://www.oke.gda.pl/<br>Okręgowa Komisja Egzaminacyjna w Jaworznie http://www.oke.jaworzno.pl/<br>Okręgowa Komisja Egzaminacyjna w Krakowie http://www.oke.krakow.pl/<br>Okręgowa Komisja Egzaminacyjna w Łomży http://www.oke.lomza.pl/<br>Okręgowa Komisja Egzaminacyjna w Łodzi http://www.oke.lodz.pl/<br>Okręgowa Komisja Egzaminacyjna w Poznaniu http://www.oke.poznan.pl/<br>Okręgowa Komisja Egzaminacyjna w Warszawie http://www.oke.waw.pl/<br>Okręgowa Komisja Egzaminacyjna we Wrocławiu http://www.oke.wroc.pl/<br>ZAŁĄCZNIK 10. Wykaz zawodów, w zakresie których nie przeprowadza się egzaminu eksternistycznego<br>zawodowego<br>Lp.<br>Symbol cyfrowy<br>zawodu<br>Nazwa zawodu<br>Minister właściwy dla zawodu<br>1<br>325101<br>Asystentka stomatologiczna<br>minister właściwy do spraw zdrowia<br>2<br>325102<br>Higienistka stomatologiczna<br>minister właściwy do spraw zdrowia<br>3<br>325906<br>Ortoptystka<br>minister właściwy do spraw zdrowia<br>4<br>321402<br>Technik dentystyczny<br>minister właściwy do spraw zdrowia<br>5<br>325402<br>Technik masażysta<br>minister właściwy do spraw zdrowia<br>6<br>321403<br>Technik ortopeda<br>minister właściwy do spraw zdrowia<br>7<br>325907<br>Terapeuta zajęciowy<br>minister właściwy do spraw zdrowia<br>8<br>321401<br>Protetyk słuchu<br>minister właściwy do spraw zdrowia<br>9<br>311411<br>Technik elektroniki i informatyki medycznej<br>minister właściwy do spraw zdrowia<br>10<br>321103<br>Technik elektroradiolog<br>minister właściwy do spraw zdrowia<br>11<br>321301<br>Technik farmaceutyczny<br>minister właściwy do spraw zdrowia<br>12<br>321104<br>Technik sterylizacji medycznej<br>minister właściwy do spraw zdrowia<br>13<br>311106<br>Technik geolog<br>minister właściwy do spraw środowiska<br>14<br>325905<br>Opiekunka dziecięca<br>minister właściwy do spraw rodziny<br>15<br>532102<br>Opiekun medyczny<br>minister właściwy do spraw zdrowia<br>16<br>311707<br>Technik wiertnik<br>minister właściwy do spraw środowiska<br>17<br>311919<br>Technik pożarnictwa<br>minister właściwy do spraw wewnętrznych<br>D. SŁOWNIK POJĘĆ<br>Szkoła - należy przez to rozumieć 4 typy szkół ponadpodstawowych:<br><br>branżową szkołę I stopnia,<br><br>technikum,<br><br>branżową szkołę II stopnia,<br><br>szkołę policealną.<br>Placówka - należy przez to rozumieć placówkę kształcenia ustawicznego.<br>Centrum - należy przez to rozumieć centrum kształcenia zawodowego.<br>Dyrektor szkoły/placówki/centrum - należy przez to rozumieć dyrektora szkoły/placówki/centrum, w której jest realizowane<br>kształcenie zawodowe.<br>Pracodawca - należy przez to rozumieć pracodawcę, u którego jest realizowane kształcenie zawodowe.<br>Ośrodek egzaminacyjny - należy przez to rozumieć szkołę, placówkę, centrum, podmiot prowadzący kwalifikacyjny kurs<br>zawodowy lub pracodawcę, upoważnione przez dyrektora komisji okręgowej do zorganizowania części pisemnej i praktycznej<br>egzaminu.<br>Egzamin zawodowy - należy przez to rozumieć egzamin umożliwiający uzyskanie certyfikatu kwalifikacji zawodowej<br>w zakresie jednej kwalifikacji.<br>Kwalifikacja wyodrębniona w zawodzie - należy przez to rozumieć wyodrębniony w zawodzie zestaw oczekiwanych efektów<br>kształcenia, których osiągnięcie potwierdza certyfikat kwalifikacji zawodowej wydany przez okręgową komisję egzaminacyjną,<br>po zdaniu egzaminu zawodowego w zakresie jednej kwalifikacji.<br>Podstawa programowa kształcenia w zawodzie szkolnictwa branżowego - należy przez to rozumieć obowiązkowe zestawy<br>celów kształcenia i treści nauczania opisanych w formie oczekiwanych efektów kształcenia: wiedzy, umiejętności zawodowych<br>oraz kompetencji personalnych i społecznych, niezbędnych dla zawodów lub kwalifikacji wyodrębnionych w zawodach,<br>uwzględniane w programach nauczania i umożliwiające ustalenie kryteriów ocen szkolnych i wymagań egzaminacyjnych oraz<br>warunki realizacji kształcenia w zawodach, w tym zalecane wyposażenie w pomoce dydaktyczne i sprzęt oraz minimalna liczba<br>godzin kształcenia zawodowego.<br>Uczeń - należy przez to rozumieć ucznia branżowej szkoły I stopnia i technikum oraz słuchacza branżowej szkoły<br>II stopnia i szkoły policealnej;<br>Absolwent - należy przez to rozumieć absolwenta branżowej szkoły I stopnia, branżowej szkoły II stopnia, technikum i szkoły<br>policealnej, a także absolwenta szkoły ponadgimnazjalnej: zasadniczej szkoły zawodowej i technikum;<br>Osoba dorosła, która ukończyła praktyczną naukę zawodu dorosłych lub przyuczenie do pracy dorosłych - należy<br>przez to rozumieć osobę dorosłą, która ukończyła praktyczną naukę zawodu dorosłych lub przyuczenie do pracy dorosłych,<br>jeżeli program przyuczenia do pracy uwzględniał wymagania określone w podstawie programowej kształcenia w zawodzie<br>szkolnictwa branżowego lub podstawie programowej kształcenia w zawodach;<br>Osoba przystępująca do egzaminu eksternistycznego zawodowego - należy przez to rozumieć osobę spełniającą<br>warunki dopuszczenia do egzaminu eksternistycznego zawodowego określone w przepisach wydanych na podstawie art. 10 ust. 5<br>ustawy o systemie oświaty;<br>Zdający - należy przez to rozumieć ucznia, słuchacza, absolwenta, osobę dorosłą, która ukończyła praktyczną naukę<br>zawodu dorosłych lub przyuczenie do pracy dorosłych, osobę przystępującą do egzaminu eksternistycznego zawodowego oraz<br>osobę, która ukończyła kwalifikacyjny kurs zawodowy;<br>Kwalifikacyjny kurs zawodowy - należy przez to rozumieć kurs, którego program nauczania uwzględnia podstawę<br>programową kształcenia w zawodzie szkolnictwa branżowego w zakresie jednej kwalifikacji, którego ukończenie umożliwia<br>przystąpienie do egzaminu zawodowego w zakresie tej kwalifikacji.<br>Operator lub operatorzy egzaminu - należy przez to rozumieć wskazaną przez dyrektora szkoły/ placówki/pracodawcę<br>osobę lub osoby odpowiedzialne za przygotowanie techniczne szkoły/placówki/ centrum/ pracodawcy do przeprowadzenia części<br>pisemnej egzaminu z wykorzystaniem elektronicznego systemu oraz za obsługę elektronicznego systemu przeprowadzania<br>egzaminu zawodowego<br>Asystent techniczny - należy przez to rozumieć osobę lub osoby przygotowujące i obsługujące stanowiska egzaminacyjne,<br>odpowiedzialne za przygotowanie stanowisk egzaminacyjnych i zapewniających prawidłowe funkcjonowanie stanowisk<br>komputerowych, specjalistycznego sprzętu oraz maszyn i urządzeń wykorzystywanych do wykonania zadań egzaminacyjnych<br>w czasie przeprowadzania części praktycznej egzaminu zawodowego, której rezultatem końcowym wykonania zadania lub<br>zadań egzaminacyjnych jest wyrób lub usługa.<br>Nauczyciel wspomagający - należy przez to rozumieć wyznaczonego członka zespołu nadzorującego do wspomagania<br>zdającego w czytaniu lub/i pisaniu albo specjalistę z zakresu danej niepełnosprawności, o którym mowa w komunikacie dyrektora<br>CKE w sprawie szczegółowej informacji o sposobach dostosowania warunków i form przeprowadzania egzaminu zawodowego.<br>Osoby posiadające świadectwa szkolne uzyskane za granicą - należy przez to rozumieć osoby posiadające świadectwa<br>szkolne uzyskane za granicą, uznane za równorzędne ze świadectwami ukończenia odpowiednich polskich szkół.<br>Zdający ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi - należy przez to rozumieć:<br>uczniów, słuchaczy, absolwentów posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego lub orzeczenie<br>o potrzebie indywidualnego nauczania, lub opinię poradni psychologiczno-pedagogicznej,<br>w tym poradni specjalistycznej o specyficznych trudnościach w uczeniu się, lub zaświadczenie o stanie zdrowia<br>wydane przez lekarza stwierdzające chorobę lub niesprawność czasową, lub opinię rady pedagogicznej wskazującą<br>konieczność dostosowania warunków egzaminu ze względu na trudności adaptacyjne związane z wcześniejszym<br>kształceniem za granicą, zaburzenia komunikacji językowej, lub sytuację kryzysową lub traumatyczną,<br>osoby niewidome, słabowidzące, niesłyszące, słabosłyszące, z niepełnosprawnością ruchową, w tym z afazją,<br>z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim, z autyzmem, w tym z zespołem Aspergera, posiadające<br>zaświadczenie lekarskie potwierdzające występowanie danej dysfunkcji, przystępujące do egzaminu zawodowego na<br>podstawie świadectwa szkolnego uzyskanego za granicą lub ukończonego kwalifikacyjnego kursu zawodowego lub<br>decyzji dyrektora okręgowej komisji egzaminacyjnej o dopuszczeniu do egzaminu eksternistycznego zawodowego.</p>","solutions":[]}