{"id":"informator-egzamin-zawodowy-technik-wiertnik-2012/zad/P21","paper_id":"informator-egzamin-zawodowy-technik-wiertnik-2012","number":"P21","points":null,"ptype":"closed","subject":"egzamin-zawodowy","category":"informator-zawodowy","year":2012,"month":null,"level":null,"text":"Przykładowe zadanie 21.\nJaka metoda stosowana jest dla opróbowania otworu w czasie wiercenia?\nA. Badanie rurowym próbnikiem złoża\nB. Analiza pobranych rdzeni.\nC. Pomiary geofizyczne.\nD. Opróżnianie otworu.\nOdpowiedź prawidłowa: A.\nModuł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań\nModuł 3\nStrona 10\n2. Przykład zadania do części praktycznej egzaminu dla wybranych\numiejętności z kwalifikacji M.8. Wykonywanie prac wiertniczych\nDobierz odpowiednie kliny do zapuszczania rur płuczkowych o średnicy 5”. Oceń stan\ntechniczny dobranych klinów. Rezultat oceny zapisz w Karcie oceny klinów. Wymień\nniesprawne elementy klinów na nowe.\nZadanie wykonuj na stanowisku pracy wyposażonym w sprzęt ochrony osobistej, materiały,\nnarzędzia, sprzęt oraz instrukcję użytkowania narzędzi wiertniczych.\nPodczas wykonywania zadania przestrzegaj zasad organizacji pracy, bhp i p. poż. oraz\nochrony środowiska.\nCzas na wykonanie zadania wynosi 120 minut.\nOcenie podlegać będzie\n przebieg wymiany klinów;\n dobrane kliny - rezultat 1;\n karta oceny klinów - rezultat 2;\n wymienione kliny do zapuszczania rur - rezultat 3;\nKryteria oceniania wykonania zadania praktycznego będą uwzględniać\n organizację stanowiska pracy i sposób używania narzędzi;\n stosowanie zasad bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowisku egzaminacyjnym;\n poprawność doboru typu i średnicy klinów wiertniczych;\n poprawność oceny stanu technicznego ostrzy, uchwytów i segmentów klinów,\n poprawność decyzji o wymianie lub wyeliminowaniu klinów.\n stan techniczny klinów po wymianie.\nUmiejętności sprawdzane zadaniem praktycznym\n2. Obsługiwanie i konserwacja urządzeń wiertniczych\n2) ocenia sprawność techniczną narzędzi i osprzętu wiertniczego oraz urządzeń\ndo sporządzania i oczyszczania płuczki wiertniczej.\nModuł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań\nModuł 3\nStrona 11\n3. Dobieranie sprzętu do wykonywania prac wiertniczych\n3) określa zastosowanie narzędzi i poszczególnych elementów przewodu wiertniczego.\nInne zadania praktyczne z zakresu kwalifikacji M.8. Wykonywanie prac wiertniczych mogą\ndotyczyć\n oceny stanu technicznego różnego rodzaju zawiesi i ich konserwacji;\n oceny stanu technicznego liny wiertniczej;\n oceny stanu zużycia świdrów wiertniczych;\n opisania krążka ciężarowskazu posiłkując się raportem wiertacza;\n pomiaru podstawowych właściwości płuczek wiertniczych;\n wykonania szablonowania rur okładzinowych;\n wyboru urządzeń stosowanych podczas wykonywania zabiegów stymulacji złoża.\nModuł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań\nModuł 3\nStrona 12\nKwalifikacja K2\nM.34. Organizacja i prowadzenie prac wiertniczych\n1. Przykłady zadań do części pisemnej egzaminu dla wybranych umiejętności\nz kwalifikacji M.34. Organizacja i prowadzenie prac wiertniczych\n1.1. Przygotowywanie i prowadzenie prac wiertniczych\nUmiejętność 1) przestrzega przepisów prawa dotyczących wykonywania prac i zabiegów\nwiertniczych, na przykład:\n prace i zabiegi wiertnicze przygotowuje i wykonuje zgodnie z Prawem geologicznym\ni górniczym oraz instrukcjami wykonywania prac i zabiegów wiertniczych\nzatwierdzonymi przez Kierowników Ruchu Zakładów Górniczych;\n wykonuje zapuszczanie i wyciąganie przewodu wiertniczego;\n przygotowuje rury okładzinowe, otwór wiertniczy oraz narzędzia i osprzęt\ndo rurowania otworu wiertniczego.\nPrzykładowe zadanie 1.\nNa każde 1 000 metrów przygotowanych do zapuszczenia rur okładzinowych na wiertni\nnależy dodatkowo zgromadzić rury rezerwowe w ilości\nA. 50 m\nB. 100 m\nC. 150 m\nD. 200 m\nOdpowiedź prawidłowa: A.\nUmiejętność 2) korzysta z dokumentacji i planów sytuacyjnych, dotyczących montażu\ni demontażu urządzeń wiertniczych, na przykład:\n korzysta\nz\nplanów\nsytuacyjnych\nrozmieszczenia\npodzespołów\nurządzenia\nwiertniczego;\n korzysta z planów sytuacyjnych rozmieszczenia elementów składowych wiertni;\n korzysta z instrukcji montażu i demontażu urządzeń wiertniczych.\nModuł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań\nModuł 3\nStrona 13\nPrzykładowe zadanie 2.\nRysunek\nprzedstawia\nfragment\nplanu\nsytuacyjnego\nrozmieszczenia elementów urządzenia wiertniczego. Numerem 6\n(oznaczonym strzałką) opisano\nA. mieszalniki płuczki.\nB. magazyn płuczkowy.\nC. zbiornik płuczkowy roboczy.\nD. zbiornik płuczkowy marszowy.\nOdpowiedź prawidłowa: D.\nUmiejętność 3) analizuje projekt wykonania prac i zabiegów wiertniczych, na przykład:\n analizuje projekt rurowania i cementowania rur okładzinowych w otworze\nwiertniczym pod kątem wykonania końcowej próby szczelności;\n analizuje projekt wykonania perforacji rur okładzinowych pod kątem gęstości\notworów perforacyjnych i ich fazowania;\n analizuje projekt zapięcia próbnika złoża pod kątem danych technicznych\nzastosowanego rurowego próbnika złoża.\nPrzykładowe zadanie 3.\nAby określić zalecane ciśnienie próby szczelności rur okładzinowych po dobiciu górnego\nklocka cementacyjnego, należy projektowane końcowe ciśnienie cementowania powiększyć\nA. o 1,5 MPa.\nB. o 2,5 MPa.\nC. o 3,5 MPa.\nD. o 4,5 MPa.\nOdpowiedź prawidłowa: C.\n1.2. Prowadzenie dokumentacji wierceń\nUmiejętność 2) analizuje i interpretuje dane zamieszczone w dokumentacji wierceń,\nna przykład:\n analizuje i interpretuje dane zawarte w Projekcie Geologiczno-Technicznym Otworu;\n analizuje i interpretuje dane zawarte w raportach wiertniczych;\n analizuje i interpretuje dane zawarte w raportach energetycznych.\nModuł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań\nModuł 3\nStrona 14\nPrzykładowe zadanie 4.\nW części geologicznej Projektu Geologiczno-Technicznego Otworu w interwale od 1500 m\ndo 2000 m umieszczony został pokazany na rysunku znak graficzny, który oznacza możliwość\ndopływu do otworu wiertniczego\nA. wody słodkiej.\nB. ropy naftowej.\nC. gazu ziemnego.\nD. solanki z gazem.\nOdpowiedź prawidłowa: D.\nUmiejętność 5) dokonuje analizy wskaźników wiercenia, na przykład:\n określa optymalne parametry wiercenia na podstawie analizy wskaźników wiercenia;\n dokonuje analizy kosztów wiercenia jednego metra otworu wiertniczego;\n określa mechaniczną i marszową prędkość wiercenia.\nPrzykładowe zadanie 5.\nPróbę zwiercalności wykonano zmieniając czterokrotnie parametry wiercenia. Największą\nmechaniczną prędkość wiercenia uzyskano przy postępie wiercenia równym\nA. 0,5 h/m\nB. 1,5 h/m\nC. 35 min/m\nD. 120 min/m\nOdpowiedź prawidłowa: A.\nUmiejętność 7) analizuje wykresy rozkładu ciśnień, dotyczące opróbowania otworu\nwiertniczego, na przykład:\n analizuje wykres rozkładu ciśnień zarejestrowany rurowym próbnikiem złoża;\n określa wartość naddatku ciśnienia hydrostatycznego nad ciśnieniem złożowym;\n określa wartość ciśnienia złożowego.\nModuł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań\nModuł 3\nStrona 15\nPrzykładowe zadanie 6.\nNa rysunku przedstawiony jest przykładowy wykres rozkładu ciśnienia w otworze\nwiertniczym zarejestrowany rurowym próbnikiem złoża. Odcinek 1-2 na tym wykresie\nprzedstawia\nA. krzywa odbudowy ciśnienia złożowego.\nB. zmianę ciśnienia hydrostatycznego płuczki.\nC. ciśnienie przypływu płynu złożowego do próbnika.\nD. zmianę ciśnienia po otwarciu zaworu obiegowo-wyrównawczego.\nOdpowiedź prawidłowa: C.\n1.3. Rejestrowanie i interpretacja odczytów wskazań przyrządów kontrolno-\npomiarowych\nUmiejętność 2) dokonuje analizy i interpretacji wskazań przyrządów kontrolno-pomiarowych,\nna przykład:\n interpretuje wskazania przyrządów kontrolno-pomiarowych w celu określenia\nprzyczyny awarii wiertniczej,\n analizuje wskazania ciężarowskazu w celu określenia momentu otwarcia nożyc\nwiertniczych,\n interpretuje wskazania ciśnienia płuczki w celu określenia stopnia wypłukania\nprzewodu wiertniczego.\nPrzykładowe zadanie 7.\nSpadek ciśnienia płuczki na stojaku oraz jednoczesny wzrost momentu obrotowego stołu\nwiertniczego mogą świadczyć o\nA. urwaniu przewodu wiertniczego.\nB. wypłukaniu przewodu wiertniczego.\nC. przyklejeniu przewodu wiertniczego do ściany otworu.\nD. niewystarczającym wynoszeniu zwiercin przez płuczkę wiertniczą.\nOdpowiedź prawidłowa: B.\nModuł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań\nModuł 3\nStrona 16\nUmiejętność 5) wykonuje pomiary z zastosowaniem inklinometrów wrzutowych oraz\ninterpretuje uzyskane dane, na przykład:\n przygotowuje inklinometr wrzutowy do wykonania pomiaru;\n odczytuje wskazania inklinometrów wrzutowych;\n interpretuje dane uzyskane podczas pomiarów inklinometrami wrzutowymi.\nPrzykładowe zadanie 8.\nW inklinometrze wrzutowym mechanicznym rejestracja kąta odchylenia osi otworu od pionu\nodbywa się poprzez nakłucie papierowej tarczy. Wykonywane są\nA. trzy nakłucia.\nB. dwa nakłucia.\nC. jedno nakłucie.\nD. cztery nakłucia.\nOdpowiedź prawidłowa: B.\nUmiejętność 6) uczestniczy w wykonywaniu prób ciśnieniowych i sporządza protokoły\nwykonania prób, na przykład:\n wykonuje próbę chłonności pod butem rur okładzinowych;\n sporządza wykres z próby chłonności i określa wartość ciśnienia chłonności;\n sporządza protokół z wykonania próby szczelności prewentera szufladowego po jego\nzamontowaniu.\nPrzykładowe zadanie 9.\nDo wykonania próby chłonności powinno się zastosować\nA. powietrze.\nB. płuczkę.\nC. wodę.\nD. azot.\nOdpowiedź prawidłowa: C.\n1.4. Planowanie i realizacja procesu wiercenia\nUmiejętność 1) projektuje przewód wiertniczy dla różnych warunków wiercenia, na przykład:\n projektuje przewód wiertniczy do wiercenia otworów o dużej tendencji\ndo krzywienia;\n planuje rozmieszczenie elementów przewodu wiertniczego dla wiercenia otworów\npionowych i kierunkowych;\n wylicza minimalną ilość obciążników niezbędną do prawidłowego wiercenia.\nModuł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań\nModuł 3\nStrona 17\nPrzykładowe zadanie 10.\nW przewodzie przeznaczonym do wiercenia otworu pionowego nożyce wiertnicze należy\numieścić\nA. pod graniatką.\nB. nad pasem obciążników.\nC. w pasie rur płuczkowych.\nD. nad narzędziem wiercącym.\nOdpowiedź prawidłowa: B.\nUmiejętność 2) określa liczbę kolumn rur okładzinowych, ich średnice i głębokość ich\nzapuszczenia, na przykład:\n określa rodzaj i liczbę kolumn rur okładzinowych na podstawie projektowanego\nprofilu geologicznego otworu wiertniczego;\n określa średnice poszczególnych kolumn rur okładzinowych uwzględniając średnice\nnarzędzi wiercących i średnice złączek;\n określa głębokość zapuszczenia poszczególnych kolumn rur okładzinowych.\nPrzykładowe zadanie 11.\nW konstrukcji otworu wiertniczego można zaprojektować\nA. dwie kolumny rur traconych.\nB. tylko jedną kolumnę rur traconych.\nC. dwie kolumny rur prowadnikowych.\nD. tylko jedną kolumnę rur technicznych.\nOdpowiedź prawidłowa: A.\nUmiejętność 3) wykonuje obliczenia dotyczące ciężaru systemów rurowych w otworze\nwiertniczym, na przykład:\n oblicza ciężar przewodu wiertniczego z uwzględnieniem wyporności płuczki\nwiertniczej;\n oblicza ciężar przewodu wiertniczego w celu odkręcenia przewodu nad miejscem\nprzychwytu;\n oblicza ciężar obciążników z uwzględnieniem współczynnika ich wykorzystania\ndo wywarcia nacisku na narzędzie.\nModuł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań\nModuł 3\nStrona 18\nPrzykładowe zadanie 12.\nObliczając ciężar pozorny przewodu wiertniczego zanurzonego w płuczce wiertniczej należy\nrzeczywisty ciężar przewodu wiertniczego\nA. zwiększyć o ciężar wypartej płuczki.\nB. zmniejszyć o ciężar wypartej płuczki.\nC. zwiększyć o ciężar płuczki znajdującej się w przewodzie.\nD. zmniejszyć o ciężar płuczki znajdującej się w przewodzie.\nOdpowiedź prawidłowa: B.\nModuł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań\nModuł 3\nStrona 19\n2. Przykład zadania do części praktycznej egzaminu dla wybranych\numiejętności\nz\nkwalifikacji\nM.34.\nOrganizacja\ni prowadzenie\nprac\nwiertniczych\nWykonywany jest otwór wiertniczy eksploatacyjny gazu ziemnego do głębokości 4 800m.\nAnalizując wypis z Projektu Geologiczno-Technicznego Otworu, wykonaj zestawienie rur\nokładzinowych potrzebnych w procesie wiercenia, uwzględnij ich długość i niezbędny zapas\noraz zestawienie narzędzi wiercących uwzględniające rodzaj narzędzi i ich średnicę.\nW głębokości 1850 m wykonany został test zwiercalności dla świdra PDC 12¼”. Analizując te\nwyniki, przedstaw optymalne parametry wiercenia dla w/w świdra wraz z ich uzasadnieniem.\nPrzygotuj inklinometr wrzutowy mechaniczny do wykonania pomiaru skrzywienia otworu\nwiertniczego na głębokości 2400 metrów.\nOblicz maksymalny ciężar na haku wiertniczym podczas zapuszczania rur okładzinowych\no średnicy 9⅝” z uwzględnieniem wyporności płuczki.\nZaprojektuj uzbrojenie przeciwerupcyjne wylotu otworu wiertniczego, jakie należy\nzamontować na rurach 9⅝”.\nPrzygotuj zestawienie:\n rur okładzinowych podając średnicę rur ich długość i zapas,\n narzędzi wiercących podając typ narzędzia, jego średnicę i przewidywaną ilość\nzakładając dla świdrów gryzowych średni uwiert 100 m, a dla świdrów skrawających\n300 metrów.\nUstalając optymalne parametry wiercenia wykorzystaj wskaźniki wiercenia uzyskane w teście\nzwiercalności.\nSprawdź inklinometr wrzutowy a następnie przygotuj go do użycia zakładając czas opadania\ninklinometru 1 min/100 m;\nOblicz maksymalny ciężar na haku, jaki wystąpi podczas zapuszczania rur okładzinowych 9⅝”\nuwzględniając gęstość płuczki użytej do wiercenia pod tę kolumnę rur;\nZaprojektuj uzbrojenie przeciwerupcyjne wylotu otworu wiertniczego uwzględniając\nciśnienie głowicowe, klasę zagrożenia erupcyjnego i kategorię zagrożenia siarkowodorem.\nProjekt przedstaw w postaci schematu blokowego.\nWypis z Projektu Geologiczno-Technicznego Otworu, Wyniki testu zwiercalności dla świdra\nPDC 12¼”, fragment Tabeli rur wiertniczych, wyciąg z Instrukcji zapobiegania i likwidacji\nerupcji płynu złożowego oraz Inklinometr wrzutowy mechaniczny znajdują się na\nstanowisku egzaminacyjnym.\nCzas na wykonanie zadania wynosi 120 minut.\nModuł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań\nModuł 3\nStrona 20\nOcenie podlegać będzie\n przygotowanie inklinometru wrzutowego;\n zestawienie (rury okładzinowe, narzędzia wiercące, optymalne parametry wiercenia)\n- rezultat 1;\n przygotowany inklinometr - rezultat 2\n obliczenie ciężaru rur okładzinowych z uwzględnieniem wyporności płuczki\nwiertniczej - rezultat 3;\n schemat blokowy uzbrojenia przeciwerupcyjnego wylotu otworu wiertniczego -\nrezultat 4.\nKryteria oceniania wykonania zadania praktycznego będą uwzględniać:\n stosowanie zasad bezpieczeństwa i higieny pracy podczas przygotowania\ninklinometru wrzutowego;\n poprawność zapisów zestawień rur okładzinowych i narzędzi wiercących;\n prawidłową interpretację danych z próby zwiercalności;\n poprawność wykonania próby działania inklinometru wrzutowego oraz prawidłowe\nustawienie urządzenia zegarowego inklinometru wrzutowego;\n poprawność obliczeń ciężaru rur okładzinowych;\n prawidłowe podanie ciśnienia głowicowego i wytrzymałości ciśnieniowej uzbrojenia\nprzeciwerupcyjnego;\n właściwe\nustalenie\nklasy\nzagrożenia\nerupcyjnego\ni\nkategorii\nzagrożenia\nsiarkowodorem oraz na tej podstawie dobranie ilości i rodzaju zamknięć wylotu\notworu wiertniczego.\nUmiejętności z kwalifikacji sprawdzane zadaniem praktycznym\n1. Przygotowanie i prowadzenie prac wiertniczych\n3) analizuje projekt wykonania prac i zabiegów wiertniczych;\n5) organizuje logistykę utrzymania ciągłego ruchu zakładu wiertniczego.\n2. Prowadzenie dokumentacji wierceń\n2) analizuje i interpretuje dane zamieszczone w dokumentacji wierceń;\n5) dokonuje analizy wskaźników wiercenia.\n3. Rejestrowanie i interpretowanie odczytów wskazań przyrządów kontrolno-pomiarowych\n5) wykonuje pomiary z zastosowaniem inklinometrów wrzutowych oraz interpretuje\nuzyskane dane.\n4. Planowanie i realizacja procesu wiercenia\n3) wykonuje obliczenia dotyczące ciężaru systemów rurowych w otworze wiertniczym;\n7) dobiera elementy zabezpieczenia przeciwerupcyjnego z uwzględnieniem klasy\nzagrożenia erupcyjnego, kategorii zagrożenia siarkowodorowego, dopuszczalnego\nciśnienia głowicowego.\nModuł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań\nModuł 3\nStrona 21\nInne zadania praktyczne z zakresu kwalifikacji M.34. Organizacja i prowadzenie prac\nwiertniczych mogą dotyczyć\n analizy miejsca lokalizacji wiertni pod kątem zgodności z istniejącymi przepisami\nprawa;\n sporządzenia dziennego raportu wiertniczego na podstawie raportu wiertacza\ni raportów serwisów;\n wykonania kalibracji zbiornika marszowego (podanie ilości litrów płuczki\nprzypadających na wzrost lub zmniejszenie się zwierciadła płuczki o 1 cm), oraz\nsporządzenia zestawienia zmian wysokości zwierciadła płuczki w zbiorniku\nmarszowym przy zapuszczaniu rur płuczkowych i obciążników o określonej średnicy;\n ustalenia wydatku tłoczenia płuczki, zapewniającego prawidłowe wynoszenie\nzwiercin podczas wiercenia świdrem diamentowym i określonym zestawem\nprzewodu wiertniczego, znając średnicę otworu wiertniczego i średnicę rur\nokładzinowych.\nZałączniki\nZałączniki\nStrona 1\nZAŁĄCZNIKI\nZAŁĄCZNIK 1. Wykaz wybranych aktów prawnych\nZAŁĄCZNIK 2. Podstawa programowa kształcenia w zawodzie technik wiertnik\nZAŁĄCZNIK 3. Procedury przeprowadzania i organizowania egzaminu\npotwierdzającego kwalifikacje w zawodzie\nZAŁĄCZNIK 4. Wzór deklaracji przystąpienia do egzaminu\ndla ucznia/słuchacza/absolwenta\nZAŁĄCZNIK 5. Wykaz Okręgowych Komisji Egzaminacyjnych\nZałączniki\nZałączniki\nStrona 2\nZAŁĄCZNIK 1. Wykaz wybranych aktów prawnych\n Ustawa z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz\nniektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011 r, Nr 205, poz. 1206)\n Rozporządzenie MEN z dnia 23 grudnia 2011 r. w sprawie klasyfikacji zawodów\nszkolnictwa zawodowego (Dz. U. z 2012 r., poz. 7)\n Rozporządzenie MEN z dnia 7 lutego 2012 r. w sprawie podstawy programowej\nkształcenia w zawodach (Dz. U. z 2012 r., poz. 184)\n Rozporządzenie MEN z dnia 24 lutego 2012 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie\nwarunków i sposobu oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy\noraz przeprowadzania sprawdzianów i egzaminów w szkołach publicznych\n(Dz. U. z 2012 r., poz. 262)\nZałączniki\nZałączniki\nStrona 3\nZAŁĄCZNIK 2. Podstawa programowa kształcenia w zawodzie\nOpracowano na podstawie dokumentu z dnia 7 lutego 2012 r.\ntechnik wiertnik 311707\nCelem kształcenia zawodowego jest przygotowanie uczących się do życia w warunkach współczesnego świata,\nwykonywania pracy zawodowej i aktywnego funkcjonowania na zmieniającym się rynku pracy.\nZadania szkoły i innych podmiotów prowadzących kształcenie zawodowe oraz sposób ich realizacji są\nuwarunkowane zmianami zachodzącymi w otoczeniu gospodarczo-społecznym, na które wpływają\nw szczególności: idea gospodarki opartej na wiedzy, globalizacja procesów gospodarczych i społecznych,\nrosnący udział handlu międzynarodowego, mobilność geograficzna i zawodowa, nowe techniki i technologie,\na także wzrost oczekiwań pracodawców w zakresie poziomu wiedzy i umiejętności pracowników.\nW procesie kształcenia zawodowego ważne jest integrowanie i korelowanie kształcenia ogólnego\ni zawodowego, w tym doskonalenie kompetencji kluczowych nabytych w procesie kształcenia ogólnego,\nz uwzględnieniem niższych etapów edukacyjnych. Odpowiedni poziom wiedzy ogólnej powiązanej z wiedzą\nzawodową przyczyni się do podniesienia poziomu umiejętności zawodowych absolwentów szkół kształcących\nw zawodach, a tym samym zapewni im możliwość sprostania wyzwaniom zmieniającego się rynku pracy.\nW procesie kształcenia zawodowego są podejmowane działania wspomagające rozwój każdego uczącego się,\nstosownie do jego potrzeb i możliwości, ze szczególnym uwzględnieniem indywidualnych ścieżek edukacji\ni kariery, możliwości podnoszenia poziomu wykształcenia i kwalifikacji zawodowych oraz zapobiegania\nprzedwczesnemu kończeniu nauki.\nElastycznemu reagowaniu systemu kształcenia zawodowego na potrzeby rynku pracy, jego otwartości na\nuczenie się przez całe życie oraz mobilności edukacyjnej i zawodowej absolwentów ma służyć wyodrębnienie\nkwalifikacji w ramach poszczególnych zawodów wpisanych do klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego.\nKlasyfikacja zawodów szkolnictwa zawodowego przewiduje możliwość kształcenia w tym zawodzie również\nw szkole policealnej.\n1. CELE KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE\nAbsolwent szkoły kształcącej w zawodzie technik wiertnik powinien być przygotowany do wykonywania\nnastępujących zadań zawodowych:\n1) wykonywania prac związanych z montażem i demontażem urządzeń wiertniczych;\n2) nadzorowania prac montażowych i demontażowych;\n3) dobierania narzędzi i osprzętu do wykonywania prac wiertniczych;\n4) organizowania i prowadzenia procesu wiercenia.\n2. EFEKTY KSZTAŁCENIA\nDo wykonywania wyżej wymienionych zadań zawodowych niezbędne jest osiągnięcie zakładanych efektów\nkształcenia, na które składają się:\n1) efekty kształcenia wspólne dla wszystkich zawodów;\n(BHP). Bezpieczeństwo i higiena pracy\nUczeń:\n1) rozróżnia pojęcia związane z bezpieczeństwem i higieną pracy, ochroną przeciwpożarową, ochroną\nśrodowiska i ergonomią;\n2) rozróżnia zadania i uprawnienia instytucji oraz służb działających w zakresie ochrony pracy i ochrony\nśrodowiska w Polsce;\n3) określa prawa i obowiązki pracownika oraz pracodawcy w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy;\n4) przewiduje zagrożenia dla zdrowia i życia człowieka oraz mienia i środowiska związane z wykonywaniem\nzadań zawodowych;\nZałączniki\nZałączniki\nStrona 4\n5) określa zagrożenia związane z występowaniem szkodliwych czynników w środowisku pracy;\n6) określa skutki oddziaływania czynników szkodliwych na organizm człowieka;\n7) organizuje stanowisko pracy zgodnie z obowiązującymi wymaganiami ergonomii, przepisami bezpieczeństwa\ni higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska;\n8) stosuje środki ochrony indywidualnej i zbiorowej podczas wykonywania zadań zawodowych;\n9) przestrzega zasad bezpieczeństwa i higieny pracy oraz stosuje przepisy prawa dotyczące ochrony\nprzeciwpożarowej i ochrony środowiska;\n10) udziela pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy oraz w stanach zagrożenia zdrowia\ni życia.\n(PDG). Podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej\nUczeń:\n1) stosuje pojęcia z obszaru funkcjonowania gospodarki rynkowej;\n2) stosuje przepisy prawa pracy, przepisy prawa dotyczące ochrony danych osobowych oraz przepisy prawa\npodatkowego i prawa autorskiego;\n3) stosuje przepisy prawa dotyczące prowadzenia działalności gospodarczej;\n4) rozróżnia przedsiębiorstwa i instytucje występujące w branży i powiązania między nimi;\n5) analizuje działania prowadzone przez przedsiębiorstwa funkcjonujące w branży;\n6) inicjuje wspólne przedsięwzięcia z różnymi przedsiębiorstwami z branży;\n7) przygotowuje dokumentację niezbędną do uruchomienia i prowadzenia działalności gospodarczej;\n8) prowadzi korespondencję związaną z prowadzeniem działalności gospodarczej;\n9) obsługuje urządzenia biurowe oraz stosuje programy komputerowe wspomagające prowadzenie działalności\ngospodarczej;\n10) planuje i podejmuje działania marketingowe prowadzonej działalności gospodarczej;\n11) optymalizuje koszty i przychody prowadzonej działalności gospodarczej.\n(JOZ). Język obcy ukierunkowany zawodowo\nUczeń:\n1) posługuje się zasobem środków językowych (leksykalnych, gramatycznych, ortograficznych oraz\nfonetycznych), umożliwiających realizację zadań zawodowych;\n2) interpretuje wypowiedzi dotyczące wykonywania typowych czynności zawodowych artykułowane powoli\ni wyraźnie, w standardowej odmianie języka;\n3) analizuje i interpretuje krótkie teksty pisemne dotyczące wykonywania typowych czynności zawodowych;\n4) formułuje krótkie i zrozumiałe wypowiedzi oraz teksty pisemne umożliwiające komunikowanie się\nw środowisku pracy;\n5) korzysta z obcojęzycznych źródeł informacji.\n(KPS). Kompetencje personalne i społeczne\nUczeń:\n1) przestrzega zasad kultury i etyki;\n2) jest kreatywny i konsekwentny w realizacji zadań;\n3) przewiduje skutki podejmowanych działań;\n4) jest otwarty na zmiany;\n5) potrafi radzić sobie ze stresem;\n6) aktualizuje wiedzę i doskonali umiejętności zawodowe;\n7) przestrzega tajemnicy zawodowej;\n8) potrafi ponosić odpowiedzialność za podejmowane działania;\n9) potrafi negocjować warunki porozumień;\n10) współpracuje w zespole.\nZałączniki\nZałączniki\nStrona 5\n(OMZ). Organizacja pracy małych zespołów (wyłącznie dla zawodów nauczanych na poziomie technika)\nUczeń:\n1) planuje pracę zespołu w celu wykonania przydzielonych zadań;\n2) dobiera osoby do wykonania przydzielonych zadań;\n3) kieruje wykonaniem przydzielonych zadań;\n4) ocenia jakość wykonania przydzielonych zadań;\n5) wprowadza rozwiązania techniczne i organizacyjne wpływające na poprawę warunków i jakość pracy;\n6) komunikuje się ze współpracownikami.\n2) efekty kształcenia wspólne dla zawodów w ramach obszaru mechanicznego i górniczo-hutniczego,\nstanowiące podbudowę do kształcenia w zawodzie lub grupie zawodów PKZ(M.a) i PKZ(M.e);\nPKZ(M.a) Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodach: mechanik-operator pojazdów\ni maszyn rolniczych, zegarmistrz, optyk-mechanik, mechanik precyzyjny, mechanik automatyki przemysłowej\ni urządzeń precyzyjnych, mechanik-monter maszyn i urządzeń, mechanik pojazdów samochodowych,\noperator obrabiarek skrawających, ślusarz, kowal, monter kadłubów okrętowych, blacharz samochodowy,\nblacharz, lakiernik, technik optyk, technik mechanik lotniczy, technik mechanik okrętowy, technik\nbudownictwa okrętowego, technik pojazdów samochodowych, technik mechanizacji rolnictwa, technik\nmechanik, monter mechatronik, elektromechanik pojazdów samochodowych, technik mechatronik, technik\ntransportu drogowego, technik energetyk, modelarz odlewniczy, technik wiertnik, technik górnictwa\npodziemnego, technik górnictwa otworowego, technik górnictwa odkrywkowego, technik przeróbki kopalin\nstałych, technik odlewnik, technik hutnik, operator maszyn i urządzeń odlewniczych, operator maszyn\ni urządzeń metalurgicznych, operator maszyn i urządzeń do obróbki plastycznej, operator maszyn i urządzeń\ndo przetwórstwa tworzyw sztucznych, złotnik-jubiler\nUczeń:\n1) przestrzega zasad sporządzania rysunku technicznego maszynowego;\n2) sporządza szkice części maszyn;\n3) sporządza rysunki techniczne z wykorzystaniem technik komputerowych;\n4) rozróżnia części maszyn i urządzeń;\n5) rozróżnia rodzaje połączeń;\n6) przestrzega zasad tolerancji i pasowań;\n7) rozróżnia materiały konstrukcyjne i eksploatacyjne;\n8) rozróżnia środki transportu wewnętrznego;\n9) dobiera sposoby transportu i składowania materiałów;\n10) rozpoznaje rodzaje korozji oraz określa sposoby ochrony przed korozją;\n11) rozróżnia techniki i metody wytwarzania części maszyn i urządzeń;\n12) rozróżnia maszyny, urządzenia i narzędzia do obróbki ręcznej i maszynowej;\n13) rozróżnia przyrządy pomiarowe stosowane podczas obróbki ręcznej i maszynowej;\n14) wykonuje pomiary warsztatowe;\n15) rozróżnia metody kontroli jakości wykonanych prac;\n16) określa budowę oraz przestrzega zasad działania maszyn i urządzeń;\n17) posługuje się dokumentacją techniczną maszyn i urządzeń oraz przestrzega norm dotyczących rysunku\ntechnicznego, części maszyn, materiałów konstrukcyjnych i eksploatacyjnych;\n18) stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań.\nZałączniki\nZałączniki\nStrona 6\nPKZ(M.e) Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodach: wiertacz, górnik eksploatacji\npodziemnej, górnik eksploatacji otworowej, górnik odkrywkowej eksploatacji złóż, technik wiertnik, technik\ngórnictwa podziemnego, technik górnictwa otworowego, technik górnictwa odkrywkowego\nUczeń:\n1) rozpoznaje minerały i skały oraz charakteryzuje budowę geologiczną Ziemi;\n2) rozróżnia rodzaje skał, określa ich budowę i właściwości;\n3) rozróżnia procesy technologiczne wydobycia kopalin;\n4) stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań.\n3) efekty kształcenia właściwe dla kwalifikacji wyodrębnionych w zawodzie technik wiertnik opisane w części II:\nM.8. Wykonywanie prac wiertniczych\n1. Montaż i demontaż urządzeń wiertniczych\nUczeń:\n1) rozpoznaje typy urządzeń wiertniczych;\n2) korzysta z dokumentacji technicznej montażu i demontażu urządzeń wiertniczego;\n3) wykonuje prace montażowe i demontażowe urządzeń wiertniczych;\n4) przestrzega zasad komunikowania się w trakcie wykonywania prac montażowych i demontażowych;\n5) rozpoznaje rodzaje zawiesi i określa ich zastosowanie;\n6) ocenia stan techniczny zawiesi i dokonuje ich konserwacji;\n7) przestrzega zasad montażu systemów napędowych i płuczkowych;\n8) przestrzega zasad przemieszczania i składowania elementów rurowych, narzędzi i osprzętu wiertniczego;\n9) określa zagrożenia występujące podczas prac montażowych i demontażowych, załadowczych\ni wyładowczych.\n2. Obsługiwanie i konserwacja urządzeń wiertniczych\nUczeń:\n1) określa wymagania techniczne dotyczące działania pomp płuczkowych, urządzeń przeciwerupcyjnych, stołu\nwiertniczego i wiertniczego napędu górnego (ang. top drive);\n2) ocenia sprawność techniczną narzędzi i osprzętu wiertniczego oraz urządzeń do sporządzania i oczyszczania\npłuczki wiertniczej;\n3) ocenia stan techniczny maszyn i urządzeń dźwigowych oraz liny wiertniczej;\n4) określa parametry pracy maszyn i urządzeń wiertniczych.\n3. Dobieranie sprzętu do wykonywania prac wiertniczych\nUczeń:\n1) posługuje się geologiczno-technicznym projektem otworu;\n2) charakteryzuje narzędzia wiertnicze i elementy przewodu wiertniczego;\n3) określa zastosowanie narzędzi i poszczególnych elementów przewodu wiertniczego;\n4) dobiera elementy zestawu przewodu wiertniczego;\n5) ocenia stan techniczny elementów przewodu wiertniczego;\n6) określa rodzaj i wielkość połączeń gwintowych;\n7) ocenia stan techniczny świdrów i koronek wiertnicznych;\n8) dobiera optymalne parametry wiercenia;\n9) uczestniczy w wykonaniu testu zwiercalności.\n4. Monitorowanie działania urządzeń kontrolno-pomiarowych\nUczeń:\n1) charakteryzuje budowę oraz określa przeznaczenie urządzeń kontrolno- -pomiarowych;\n2) kontroluje wskazania urządzeń kontrolno-pomiarowych stosowanych w procesie wiercenia;\nZałączniki\nZałączniki\nStrona 7\n3) odczytuje i interpretuje dane uzyskane z przyrządów kontrolno-pomiarowych;\n4) kontroluje poziom płuczki w zbiornikach;\n5) wykonuje pomiary z zastosowaniem inklinometru wrzutowego;\n6) posługuje się przyrządami do wykrywania gazów toksycznych i wybuchowych.\n5. Sporządzanie płuczek wiertniczych i zaczynów cementowych\nUczeń:\n1) określa rodzaje i przeznaczenie płuczek wiertniczych;\n2) określa zastosowanie obiegów płuczki wiertniczej;\n3) określa przeznaczenie zaczynów uszczelniających i cieczy technologicznych;\n4) sporządza płuczki wiertnicze i zaczyny uszczelniające;\n5) dokonuje pomiarów parametrów płuczek wiertniczych i zaczynów cementowych;\n6) wykonuje obliczenia dotyczące gęstości płuczki wiertniczej, ciśnienia hydrostatycznego i złożowego;\n7) reguluje parametry płuczki wiertniczej i zaczynu uszczelniającego.\n6. Wykonywanie rurowania i cementowania otworów wiertniczych\nUczeń:\n1) dobiera elementy wgłębnej i napowierzchniowej konstrukcji otworu wiertniczego na podstawie projektu;\n2) przestrzega procedur przygotowania rur okładzinowych przed zapuszczeniem do otworu wiertniczego;\n3) przestrzega zasad przygotowania otworu wiertniczego do rurowania i cementowania zgodnie z ustalonymi\nprocedurami;\n4) przestrzega procedur dotyczących stosowania metod cementowania rur okładzinowych;\n5) przestrzega procedur wykonania docementowania pod ciśnieniem;\n6) przestrzega procedur dotyczących wykonania prób ciśnieniowych zacementowanych rur okładzinowych.\n7. Wykonywanie czynności związanych z dowiercaniem i udostępnianiem horyzontów produktywnych\nUczeń:\n1) rozróżnia zakres prac wiertniczych wykonywanych podczas dowiercania;\n2) określa wpływ płuczki wiertniczej na strefę przyotworową;\n3) charakteryzuje rodzaje i zasadę działania perforatorów;\n4) charakteryzuje metody intensyfikacji przypływu płynu złożowego do otworu wiertniczego;\n5) określa metody opróbowania otworów wiertniczych;\n6) określa metody wywołania produkcji;\n7) określa metody likwidacji otworów wiertniczych;\n8) rozróżnia urządzenia stosowane podczas wykonywania szczelinowania i kwasowania.\n8. Rozpoznawanie zagrożeń oraz likwidowanie awarii wiertniczych\nUczeń:\n1) określa zakres prac wiertniczych związanych z procesem dowiercania;\n2) określa wpływ płuczki wiertniczej na strefę przyotworową;\n3) wyjaśnia zasadę działania perforatorów;\n4) określa metody intensyfikacji przypływu płynu złożowego do otworu wiertniczego;\n5) dobiera metody opróbowania otworów wiertniczych oraz metody wywołania produkcji;\n6) dobiera urządzenia do wykonywania szczelinowania i kwasowania;\n7) ustala metody likwidacji otworów wiertniczych.\nZałączniki\nZałączniki\nStrona 8\nM.34. Organizacja i prowadzenie prac wiertniczych\n1. Przygotowywanie i prowadzenie prac wiertniczych\nUczeń:\n1) przestrzega przepisów prawa dotyczących wykonywania prac i zabiegów wiertniczych;\n2) korzysta z dokumentacji i planów sytuacyjnych, dotyczących montażu i demontażu urządzeń wiertniczych;\n3) analizuje projekt wykonania prac i zabiegów wiertniczych;\n4) zamawia części zamienne podzespołów urządzeń wiertniczych;\n5) organizuje logistykę utrzymania ciągłego ruchu zakładu wiertniczego;\n6) sporządza dokumentację czasu pracy załogi wiertniczej.\n2. Prowadzenie dokumentacji wierceń\nUczeń:\n1) analizuje dokumentacje procesu wiercenia;\n2) analizuje i interpretuje dane zamieszczone w dokumentacji wierceń;\n3) przestrzega zasad gospodarki materiałowej wiertni;\n4) posługuje się terminologią specjalistyczną dotyczącą procesu wiercenia;\n5) dokonuje analizy wskaźników wiercenia;\n6) dokonuje analizy i interpretacji wyników pomiarów geofizycznych;\n7) analizuje wykresy rozkładu ciśnień, dotyczące opróbowania otworu wiertniczego;\n8) sporządza raporty wiertnicze, dotyczące pracy elementów przewodu wiertniczego oraz zużycia narzędzi\nwiertniczych;\n9) sporządza raport płuczkowy i raport energetyczny.\n3. Rejestrowanie i interpretacja odczytów wskazań przyrządów kontrolno- -pomiarowych\nUczeń:\n1) kontroluje działanie przyrządów pomiarowych;\n2) dokonuje analizy i interpretacji wskazań przyrządów kontrolno-pomiarowych;\n3) dokonuje analizy raportów serwisów kontrolno-pomiarowych;\n4) uczestniczy w sporządzaniu bilansu płuczki wiertniczej;\n5) wykonuje pomiary z zastosowaniem inklinometrów wrzutowych oraz interpretuje uzyskane dane;\n6) uczestniczy w wykonywaniu prób ciśnieniowych i sporządza protokoły wykonania prób.\n4. Planowanie i realizacja procesu wiercenia\nUczeń:\n1) projektuje przewód wiertniczy dla różnych warunków wiercenia;\n2) określa liczbę kolumn rur okładzinowych, ich średnice i głębokość ich zapuszczenia;\n3) wykonuje obliczenia dotyczące ciężaru systemów rurowych w otworze wiertniczym;\n4) oblicza obciążenia i naprężenia występujące w systemach rurowych stosowanych w procesie wiercenia;\n5) dobiera parametry hydrauliczne wiercenia;\n6) oblicza ilość zaczynu cementowego, przybitki, cementu i cieczy zarobowej do wykonania cementowania rur\nokładzinowych;\n7) dobiera elementy zabezpieczenia przeciwerupcyjnego z uwzględnieniem klasy zagrożenia erupcyjnego,\nkategorii zagrożenia siarkowodorowego, dopuszczalnego ciśnienia głowicowego;\n8) dobiera optymalne parametry wiercenia na podstawie danych z testu zwiercalności;\n9) oblicza i analizuje koszty wiercenia;\n10) pobiera rdzenie i próbki okruchowe, opisuje i magazynuje skrzynki rdzeniowe;\n11) charakteryzuje cele i określa podział kierunkowych otworów wiertniczych;\n12) dobiera technologię wykonania otworów kierunkowych;\n13) dobiera narzędzia do wykonania otworów kierunkowych;\nZałączniki\nZałączniki\nStrona 9\n14) charakteryzuje morskie jednostki wiertnicze;\n15) określa technologię wykonania wierceń morskich;\n16) przestrzega zasad profilaktyki przeciwerupcyjnej i ochrony środowiska podczas wierceń morskich;\n17) charakteryzuje systemy wierceń.\n3. WARUNKI REALIZACJI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE\nSzkoła podejmująca kształcenie w zawodzie wiertacz powinna posiadać następujące pomieszczenia\ndydaktyczne:\n1) pracownię mechaniczną, wyposażoną w: stanowiska komputerowe (jedno stanowisko dla dwóch uczniów)\nz drukarką, ze skanerem, z projektorem multimedialnym oraz z oprogramowaniem do sporządzania rysunku\ntechnicznego i projektowania, filmy dydaktyczne i plansze dotyczące obsługi maszyn i urządzeń wiertniczych,\nmodele oraz instrukcje obsługi maszyn i urządzeń wiertniczych, normy dotyczące zasad wykonywania rysunku\ntechnicznego, przyrządy pomiarowe (jeden komplet dla dwóch uczniów), zestaw elementów automatyki\nwiertniczej, schematy maszyn i urządzeń elektrycznych, próbki materiałów konstrukcyjnych, dokumentacje\ntechniczne maszyn i urządzeń wiertniczych, poradniki obsługi maszyn i urządzeń wiertniczych i katalogi maszyn\ni urządzeń wiertniczych;\n2) pracownię geologiczno-geofizyczną, wyposażoną w: stanowisko komputerowe dla nauczyciela z dostępem\ndo Internetu, z drukarką, ze skanerem oraz z projektorem multimedialnym, filmy dydaktyczne dotyczące\ndiagnostyki minerałów i skał, badań geologiczno-geofizycznych, zbiór skał i minerałów, eksponaty rdzeni\nwiertniczych, odczynniki i wskaźniki chemiczne do diagnostyki minerałów i skał, modele i schematy sond\ngeofizycznych, wykresy profilowań geofizycznych, plansze ilustrujące budowę oraz zasady eksploatacji maszyn\ni urządzeń wiertniczych oraz modele maszyn i urządzeń wiertniczych instrukcje i poradniki obsługi maszyn\ni urządzeń wiertniczych, katalogi maszyn i urządzeń wiertniczych;\n3) pracownię technologii wiertniczej, wyposażoną w: stanowisko komputerowe, z drukarką, ze skanerem oraz\nz projektorem multimedialnym, filmy dydaktyczne dotyczące narzędzi i osprzętu wiertniczego, narzędzia\ni osprzęt wiertniczy, elementy przewodu wiertniczego, schematy technologiczne, schematy maszyn, urządzeń,\nnarzędzi, osprzętu wiertniczego, instrukcje obsługi maszyn i urządzeń wiertniczych, normy dotyczące badań\nwłaściwości cieczy technologicznych, dokumentacje techniczne maszyn i urządzeń wiertniczych, przyrządy\nkontrolno-pomiarowe do określania właściwości cieczy technologicznych, plansze ilustrujące budowę oraz\nzasady eksploatacji maszyn i urządzeń wiertniczych;\n4) warsztaty szkolne, w których powinny być zorganizowane następujące stanowiska: obróbki ręcznej\ni mechanicznej, obróbki plastycznej i cieplnej, spawania elektrycznego i gazowego, kontroli jakości.\nKształcenie praktyczne może odbywać się w: pracowniach i warsztatach szkolnych, placówkach kształcenia\nustawicznego, placówkach kształcenia praktycznego, przedsiębiorstwach prowadzących prace wiertnicze lub\nzakładach eksploatujących kopaliny metodami otworowymi.\nSzkoła organizuje praktyki zawodowe w podmiocie zapewniającym rzeczywiste warunki pracy właściwe dla\nnauczanego zawodu w wymiarze 4 tygodnie (160 godzin).\nZałączniki\nZałączniki\nStrona 10\n4. Minimalna liczba godzin kształcenia zawodowego1)\nEfekty kształcenia wspólne dla wszystkich zawodów oraz efekty kształcenia wspólne\ndla zawodów w ramach obszaru mechanicznego i górniczo-hutniczego stanowiące\npodbudowę do kształcenia w zawodzie lub grupie zawodów\n480 godz.\nM.8. Wykonywanie prac wiertniczych\n650 godz.\nM.34. Organizacja i prowadzenie prac wiertniczych\n220 godz.\n1) W szkole liczbę godzin kształcenia zawodowego należy dostosować do wymiaru godzin określonego\nw przepisach w sprawie ramowych planów nauczania w szkołach publicznych, przewidzianego dla kształcenia\nzawodowego, zachowując, z wyjątkiem szkoły policealnej dla dorosłych, minimalną liczbę godzin wskazanych\nw tabeli odpowiednio dla efektów kształcenia wspólnych dla wszystkich zawodów i wspólnych dla zawodów\nw ramach obszaru kształcenia stanowiących podbudowę do kształcenia w zawodzie lub grupie zawodów oraz\nwłaściwych dla kwalifikacji wyodrębnionych w zawodzie.\nZałączniki\nZałączniki\nStrona 11\nZAŁĄCZNIK 3. Procedury przeprowadzania i organizowania egzaminu\npotwierdzającego kwalifikacje w zawodzie\nAktualne procedury dotyczące przeprowadzania i organizowania egzaminu potwierdzającego\nkwalifikacje w zawodzie są dostępne na stronie internetowej Centralnej Komisji\nEgzaminacyjnej pod adresem http://www.cke.edu.pl.\nZałączniki\nZałączniki\nStrona 12\nZAŁĄCZNIK 4. Wzór deklaracji przystąpienia do egzaminu\ndla ucznia/słuchacza/absolwenta\nZałączniki\nZałączniki\nStrona 13\nZAŁĄCZNIK 5. Wykaz Okręgowych Komisji Egzaminacyjnych\nOkręgowa Komisja Egzaminacyjna w Gdańsku\nhttp://www.oke.gda.pl/\nOkręgowa Komisja Egzaminacyjna w Jaworznie\nhttp://www.oke.jaworzno.pl/\nOkręgowa Komisja Egzaminacyjna w Krakowie\nhttp://www.oke.krakow.pl/\nOkręgowa Komisja Egzaminacyjna w Łomży\nhttp://www.oke.lomza.pl/\nOkręgowa Komisja Egzaminacyjna w Łodzi\nhttp://www.komisja.pl/\nOkręgowa Komisja Egzaminacyjna w Poznaniu\nhttp://www.oke.poznan.pl/\nOkręgowa Komisja Egzaminacyjna w Warszawie\nhttp://www.oke.waw.pl/\nOkręgowa Komisja Egzaminacyjna we Wrocławiu\nhttp://www.oke.wroc.pl/\nSłownik pojęć\nSłownik\nStrona 1\nSŁOWNIK POJĘĆ\nSzkoła - należy przez to rozumieć trzy typy szkół ponadgimnazjalnych:\n- zasadniczą szkołę zawodową,\n- czteroletnie technikum,\n- szkołę policealną.\nPlacówka - należy przez to rozumieć placówkę kształcenia ustawicznego lub placówkę\nkształcenia praktycznego.\nDyrektor szkoły/placówki - należy przez to rozumieć dyrektora szkoły/placówki,\nw której jest realizowane kształcenie zawodowe.\nPracodawca - należy przez to rozumieć pracodawcę, u którego jest realizowane\nkształcenie zawodowe.\nOśrodek egzaminacyjny - należy przez to rozumieć szkołę, placówkę lub pracodawcę,\nupoważnione przez dyrektora komisji okręgowej do zorganizowania części praktycznej\negzaminu.\nEgzamin zawodowy - należy przez to rozumieć egzamin potwierdzający kwalifikacje\nw zawodzie przeprowadzany z zakresu danej kwalifikacji wyodrębnionej w tym zawodzie,\nzgodnie z klasyfikacją zawodów szkolnictwa zawodowego.\nKwalifikacja w zawodzie - wyodrębniony w danym zawodzie zestaw oczekiwanych\nefektów kształcenia, których osiągnięcie potwierdza świadectwo wydane przez okręgową\nkomisję egzaminacyjną, po zdaniu egzaminu potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie\nw zakresie jednej kwalifikacji.\nPodstawa programowa kształcenia w zawodach - obowiązkowe zestawy celów\nkształcenia i treści nauczania opisanych w formie oczekiwanych efektów kształcenia: wiedzy,\numiejętności zawodowych oraz kompetencji personalnych i społecznych, niezbędnych dla\nzawodów lub kwalifikacji wyodrębnionych w zawodach, uwzględniane w programach\nnauczania i umożliwiające ustalenie kryteriów ocen szkolnych i wymagań egzaminacyjnych\noraz warunki realizacji kształcenia w zawodach, w tym zalecane wyposażenie w pomoce\ndydaktyczne i sprzęt oraz minimalna liczba godzin kształcenia zawodowego.\nSłownik pojęć\nSłownik\nStrona 2\nFormy pozaszkolne - należy przez to rozumieć formy uzyskiwania i uzupełniania wiedzy,\numiejętności i kwalifikacji zawodowych w placówkach i ośrodkach kształcenia ustawicznego\ni praktycznego, a także kwalifikacyjne kursy zawodowe.\nKwalifikacyjny kurs zawodowy - należy przez to rozumieć kurs, którego program\nnauczania uwzględnia podstawę programową kształcenia w zawodach, w zakresie jednej\nkwalifikacji, którego ukończenie umożliwia przystąpienie do egzaminu potwierdzającego\nkwalifikacje w zawodzie w zakresie tej kwalifikacji.\nCzęść pisemna egzaminu przeprowadzana w formie elektronicznej - należy\nprzez to rozumieć część pisemną egzaminu zawodowego przeprowadzaną z wykorzystaniem\nelektronicznego systemu przeprowadzania egzaminu.\nOperator lub operatorzy egzaminu - należy przez to rozumieć wskazaną przez\ndyrektora szkoły/placówki/pracodawcę osobę lub osoby odpowiedzialne za przygotowanie\ntechniczne szkoły/placówki/pracodawcy do przeprowadzenia części pisemnej egzaminu\nz wykorzystaniem elektronicznego systemu oraz za poprawność funkcjonowania w czasie\negzaminu\nsystemu\nelektronicznego\ni\nindywidualnych\nstanowisk\negzaminacyjnych\nwspomaganych elektronicznie.\nAsystent techniczny - należy przez to rozumieć osobę lub osoby przygotowujące\nstanowiska\negzaminacyjne\nwskazane\nprzez\nkierownika\nośrodka\negzaminacyjnego,\nodpowiedzialne za przygotowanie stanowisk egzaminacyjnych i zapewniających prawidłowe\nfunkcjonowanie stanowisk komputerowych, specjalistycznego sprzętu oraz maszyn\ni urządzeń\nwykorzystywanych\ndo\nwykonania\nzadań\negzaminacyjnych\nw\nczasie\nprzeprowadzania części praktycznej egzaminu zawodowego.\nNauczyciel wspomagający - należy przez to rozumieć specjalistę z zakresu danej\nniepełnosprawności, o którym mowa w komunikacie dyrektora CKE w sprawie szczegółowej\ninformacji o sposobach dostosowania warunków i form przeprowadzania egzaminu\nzawodowego.\nOsoby posiadające świadectwa szkolne uzyskane za granicą - należy przez to\nrozumieć osoby posiadające świadectwa szkolne uzyskane za granicą, uznane za\nrównorzędne ze świadectwami ukończenia odpowiednich polskich szkół ponadgimnazjalnych\nlub szkół ponadpodstawowych.\nSłownik pojęć\nSłownik\nStrona 3\nZdający ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi - należy przez to rozumieć:\n- uczniów,\n- słuchaczy,\n- absolwentów\nposiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego lub orzeczenie o potrzebie\nindywidualnego nauczania, lub opinię poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni\nspecjalistycznej o specyficznych trudnościach w uczeniu się, lub zaświadczenie o stanie\nzdrowia wydane przez lekarza stwierdzające chorobę lub niesprawność czasową, lub opinię\nrady pedagogicznej wskazującą konieczność dostosowania warunków egzaminu ze względu\nna trudności adaptacyjne związane z wcześniejszym kształceniem za granicą, zaburzenia\nkomunikacji językowej, lub sytuację kryzysową lub traumatyczną - osoby niewidome,\nsłabowidzące, niesłyszące, słabosłyszące, z niepełnosprawnością ruchową, w tym z afazją,\nz upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim, z autyzmem, w tym z zespołem Aspergera,\nposiadające zaświadczenie lekarskie potwierdzające występowanie danej dysfunkcji,\nprzystępujące do egzaminu potwierdzającego kwalifikację w zawodzie na podstawie\nświadectwa szkolnego uzyskanego za granicą lub ukończonego kwalifikacyjnego kursu\nzawodowego lub decyzji dyrektora okręgowej komisji egzaminacyjnej o dopuszczeniu do\negzaminu zawodowego eksternistycznego.","answer":"A","answer_text":null,"solution":null,"image":"img/informator-egzamin-zawodowy-technik-wiertnik-2012/zad-P21.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":27,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Egzamin zawodowy · Informator zawodowy · 2012","subject_label":"egzamin-zawodowy","category_label":"Informator zawodowy","text_html":"<p>Przykładowe zadanie 21.<br>Jaka metoda stosowana jest dla opróbowania otworu w czasie wiercenia?<br>A. Badanie rurowym próbnikiem złoża<br>B. Analiza pobranych rdzeni.<br>C. Pomiary geofizyczne.<br>D. Opróżnianie otworu.<br>Odpowiedź prawidłowa: A.<br>Moduł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań<br>Moduł 3<br>Strona 10</p>\n<ol><li>Przykład zadania do części praktycznej egzaminu dla wybranych</li></ol>\n<p>umiejętności z kwalifikacji M.8. Wykonywanie prac wiertniczych<br>Dobierz odpowiednie kliny do zapuszczania rur płuczkowych o średnicy 5”. Oceń stan<br>techniczny dobranych klinów. Rezultat oceny zapisz w Karcie oceny klinów. Wymień<br>niesprawne elementy klinów na nowe.<br>Zadanie wykonuj na stanowisku pracy wyposażonym w sprzęt ochrony osobistej, materiały,<br>narzędzia, sprzęt oraz instrukcję użytkowania narzędzi wiertniczych.<br>Podczas wykonywania zadania przestrzegaj zasad organizacji pracy, bhp i p. poż. oraz<br>ochrony środowiska.<br>Czas na wykonanie zadania wynosi 120 minut.<br>Ocenie podlegać będzie<br> przebieg wymiany klinów;<br> dobrane kliny - rezultat 1;<br> karta oceny klinów - rezultat 2;<br> wymienione kliny do zapuszczania rur - rezultat 3;<br>Kryteria oceniania wykonania zadania praktycznego będą uwzględniać<br> organizację stanowiska pracy i sposób używania narzędzi;<br> stosowanie zasad bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowisku egzaminacyjnym;<br> poprawność doboru typu i średnicy klinów wiertniczych;<br> poprawność oceny stanu technicznego ostrzy, uchwytów i segmentów klinów,<br> poprawność decyzji o wymianie lub wyeliminowaniu klinów.<br> stan techniczny klinów po wymianie.<br>Umiejętności sprawdzane zadaniem praktycznym</p>\n<ol><li>Obsługiwanie i konserwacja urządzeń wiertniczych</li><li>ocenia sprawność techniczną narzędzi i osprzętu wiertniczego oraz urządzeń</li></ol>\n<p>do sporządzania i oczyszczania płuczki wiertniczej.<br>Moduł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań<br>Moduł 3<br>Strona 11</p>\n<ol><li>Dobieranie sprzętu do wykonywania prac wiertniczych</li><li>określa zastosowanie narzędzi i poszczególnych elementów przewodu wiertniczego.</li></ol>\n<p>Inne zadania praktyczne z zakresu kwalifikacji M.8. Wykonywanie prac wiertniczych mogą<br>dotyczyć<br> oceny stanu technicznego różnego rodzaju zawiesi i ich konserwacji;<br> oceny stanu technicznego liny wiertniczej;<br> oceny stanu zużycia świdrów wiertniczych;<br> opisania krążka ciężarowskazu posiłkując się raportem wiertacza;<br> pomiaru podstawowych właściwości płuczek wiertniczych;<br> wykonania szablonowania rur okładzinowych;<br> wyboru urządzeń stosowanych podczas wykonywania zabiegów stymulacji złoża.<br>Moduł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań<br>Moduł 3<br>Strona 12<br>Kwalifikacja K2<br>M.34. Organizacja i prowadzenie prac wiertniczych</p>\n<ol><li>Przykłady zadań do części pisemnej egzaminu dla wybranych umiejętności</li></ol>\n<p>z kwalifikacji M.34. Organizacja i prowadzenie prac wiertniczych<br>1.1. Przygotowywanie i prowadzenie prac wiertniczych<br>Umiejętność 1) przestrzega przepisów prawa dotyczących wykonywania prac i zabiegów<br>wiertniczych, na przykład:<br> prace i zabiegi wiertnicze przygotowuje i wykonuje zgodnie z Prawem geologicznym<br>i górniczym oraz instrukcjami wykonywania prac i zabiegów wiertniczych<br>zatwierdzonymi przez Kierowników Ruchu Zakładów Górniczych;<br> wykonuje zapuszczanie i wyciąganie przewodu wiertniczego;<br> przygotowuje rury okładzinowe, otwór wiertniczy oraz narzędzia i osprzęt<br>do rurowania otworu wiertniczego.<br>Przykładowe zadanie 1.<br>Na każde 1 000 metrów przygotowanych do zapuszczenia rur okładzinowych na wiertni<br>należy dodatkowo zgromadzić rury rezerwowe w ilości<br>A. 50 m<br>B. 100 m<br>C. 150 m<br>D. 200 m<br>Odpowiedź prawidłowa: A.<br>Umiejętność 2) korzysta z dokumentacji i planów sytuacyjnych, dotyczących montażu<br>i demontażu urządzeń wiertniczych, na przykład:<br> korzysta<br>z<br>planów<br>sytuacyjnych<br>rozmieszczenia<br>podzespołów<br>urządzenia<br>wiertniczego;<br> korzysta z planów sytuacyjnych rozmieszczenia elementów składowych wiertni;<br> korzysta z instrukcji montażu i demontażu urządzeń wiertniczych.<br>Moduł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań<br>Moduł 3<br>Strona 13<br>Przykładowe zadanie 2.<br>Rysunek<br>przedstawia<br>fragment<br>planu<br>sytuacyjnego<br>rozmieszczenia elementów urządzenia wiertniczego. Numerem 6<br>(oznaczonym strzałką) opisano<br>A. mieszalniki płuczki.<br>B. magazyn płuczkowy.<br>C. zbiornik płuczkowy roboczy.<br>D. zbiornik płuczkowy marszowy.<br>Odpowiedź prawidłowa: D.<br>Umiejętność 3) analizuje projekt wykonania prac i zabiegów wiertniczych, na przykład:<br> analizuje projekt rurowania i cementowania rur okładzinowych w otworze<br>wiertniczym pod kątem wykonania końcowej próby szczelności;<br> analizuje projekt wykonania perforacji rur okładzinowych pod kątem gęstości<br>otworów perforacyjnych i ich fazowania;<br> analizuje projekt zapięcia próbnika złoża pod kątem danych technicznych<br>zastosowanego rurowego próbnika złoża.<br>Przykładowe zadanie 3.<br>Aby określić zalecane ciśnienie próby szczelności rur okładzinowych po dobiciu górnego<br>klocka cementacyjnego, należy projektowane końcowe ciśnienie cementowania powiększyć<br>A. o 1,5 MPa.<br>B. o 2,5 MPa.<br>C. o 3,5 MPa.<br>D. o 4,5 MPa.<br>Odpowiedź prawidłowa: C.<br>1.2. Prowadzenie dokumentacji wierceń<br>Umiejętność 2) analizuje i interpretuje dane zamieszczone w dokumentacji wierceń,<br>na przykład:<br> analizuje i interpretuje dane zawarte w Projekcie Geologiczno-Technicznym Otworu;<br> analizuje i interpretuje dane zawarte w raportach wiertniczych;<br> analizuje i interpretuje dane zawarte w raportach energetycznych.<br>Moduł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań<br>Moduł 3<br>Strona 14<br>Przykładowe zadanie 4.<br>W części geologicznej Projektu Geologiczno-Technicznego Otworu w interwale od 1500 m<br>do 2000 m umieszczony został pokazany na rysunku znak graficzny, który oznacza możliwość<br>dopływu do otworu wiertniczego<br>A. wody słodkiej.<br>B. ropy naftowej.<br>C. gazu ziemnego.<br>D. solanki z gazem.<br>Odpowiedź prawidłowa: D.<br>Umiejętność 5) dokonuje analizy wskaźników wiercenia, na przykład:<br> określa optymalne parametry wiercenia na podstawie analizy wskaźników wiercenia;<br> dokonuje analizy kosztów wiercenia jednego metra otworu wiertniczego;<br> określa mechaniczną i marszową prędkość wiercenia.<br>Przykładowe zadanie 5.<br>Próbę zwiercalności wykonano zmieniając czterokrotnie parametry wiercenia. Największą<br>mechaniczną prędkość wiercenia uzyskano przy postępie wiercenia równym<br>A. 0,5 h/m<br>B. 1,5 h/m<br>C. 35 min/m<br>D. 120 min/m<br>Odpowiedź prawidłowa: A.<br>Umiejętność 7) analizuje wykresy rozkładu ciśnień, dotyczące opróbowania otworu<br>wiertniczego, na przykład:<br> analizuje wykres rozkładu ciśnień zarejestrowany rurowym próbnikiem złoża;<br> określa wartość naddatku ciśnienia hydrostatycznego nad ciśnieniem złożowym;<br> określa wartość ciśnienia złożowego.<br>Moduł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań<br>Moduł 3<br>Strona 15<br>Przykładowe zadanie 6.<br>Na rysunku przedstawiony jest przykładowy wykres rozkładu ciśnienia w otworze<br>wiertniczym zarejestrowany rurowym próbnikiem złoża. Odcinek 1-2 na tym wykresie<br>przedstawia<br>A. krzywa odbudowy ciśnienia złożowego.<br>B. zmianę ciśnienia hydrostatycznego płuczki.<br>C. ciśnienie przypływu płynu złożowego do próbnika.<br>D. zmianę ciśnienia po otwarciu zaworu obiegowo-wyrównawczego.<br>Odpowiedź prawidłowa: C.<br>1.3. Rejestrowanie i interpretacja odczytów wskazań przyrządów kontrolno-<br>pomiarowych<br>Umiejętność 2) dokonuje analizy i interpretacji wskazań przyrządów kontrolno-pomiarowych,<br>na przykład:<br> interpretuje wskazania przyrządów kontrolno-pomiarowych w celu określenia<br>przyczyny awarii wiertniczej,<br> analizuje wskazania ciężarowskazu w celu określenia momentu otwarcia nożyc<br>wiertniczych,<br> interpretuje wskazania ciśnienia płuczki w celu określenia stopnia wypłukania<br>przewodu wiertniczego.<br>Przykładowe zadanie 7.<br>Spadek ciśnienia płuczki na stojaku oraz jednoczesny wzrost momentu obrotowego stołu<br>wiertniczego mogą świadczyć o<br>A. urwaniu przewodu wiertniczego.<br>B. wypłukaniu przewodu wiertniczego.<br>C. przyklejeniu przewodu wiertniczego do ściany otworu.<br>D. niewystarczającym wynoszeniu zwiercin przez płuczkę wiertniczą.<br>Odpowiedź prawidłowa: B.<br>Moduł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań<br>Moduł 3<br>Strona 16<br>Umiejętność 5) wykonuje pomiary z zastosowaniem inklinometrów wrzutowych oraz<br>interpretuje uzyskane dane, na przykład:<br> przygotowuje inklinometr wrzutowy do wykonania pomiaru;<br> odczytuje wskazania inklinometrów wrzutowych;<br> interpretuje dane uzyskane podczas pomiarów inklinometrami wrzutowymi.<br>Przykładowe zadanie 8.<br>W inklinometrze wrzutowym mechanicznym rejestracja kąta odchylenia osi otworu od pionu<br>odbywa się poprzez nakłucie papierowej tarczy. Wykonywane są<br>A. trzy nakłucia.<br>B. dwa nakłucia.<br>C. jedno nakłucie.<br>D. cztery nakłucia.<br>Odpowiedź prawidłowa: B.<br>Umiejętność 6) uczestniczy w wykonywaniu prób ciśnieniowych i sporządza protokoły<br>wykonania prób, na przykład:<br> wykonuje próbę chłonności pod butem rur okładzinowych;<br> sporządza wykres z próby chłonności i określa wartość ciśnienia chłonności;<br> sporządza protokół z wykonania próby szczelności prewentera szufladowego po jego<br>zamontowaniu.<br>Przykładowe zadanie 9.<br>Do wykonania próby chłonności powinno się zastosować<br>A. powietrze.<br>B. płuczkę.<br>C. wodę.<br>D. azot.<br>Odpowiedź prawidłowa: C.<br>1.4. Planowanie i realizacja procesu wiercenia<br>Umiejętność 1) projektuje przewód wiertniczy dla różnych warunków wiercenia, na przykład:<br> projektuje przewód wiertniczy do wiercenia otworów o dużej tendencji<br>do krzywienia;<br> planuje rozmieszczenie elementów przewodu wiertniczego dla wiercenia otworów<br>pionowych i kierunkowych;<br> wylicza minimalną ilość obciążników niezbędną do prawidłowego wiercenia.<br>Moduł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań<br>Moduł 3<br>Strona 17<br>Przykładowe zadanie 10.<br>W przewodzie przeznaczonym do wiercenia otworu pionowego nożyce wiertnicze należy<br>umieścić<br>A. pod graniatką.<br>B. nad pasem obciążników.<br>C. w pasie rur płuczkowych.<br>D. nad narzędziem wiercącym.<br>Odpowiedź prawidłowa: B.<br>Umiejętność 2) określa liczbę kolumn rur okładzinowych, ich średnice i głębokość ich<br>zapuszczenia, na przykład:<br> określa rodzaj i liczbę kolumn rur okładzinowych na podstawie projektowanego<br>profilu geologicznego otworu wiertniczego;<br> określa średnice poszczególnych kolumn rur okładzinowych uwzględniając średnice<br>narzędzi wiercących i średnice złączek;<br> określa głębokość zapuszczenia poszczególnych kolumn rur okładzinowych.<br>Przykładowe zadanie 11.<br>W konstrukcji otworu wiertniczego można zaprojektować<br>A. dwie kolumny rur traconych.<br>B. tylko jedną kolumnę rur traconych.<br>C. dwie kolumny rur prowadnikowych.<br>D. tylko jedną kolumnę rur technicznych.<br>Odpowiedź prawidłowa: A.<br>Umiejętność 3) wykonuje obliczenia dotyczące ciężaru systemów rurowych w otworze<br>wiertniczym, na przykład:<br> oblicza ciężar przewodu wiertniczego z uwzględnieniem wyporności płuczki<br>wiertniczej;<br> oblicza ciężar przewodu wiertniczego w celu odkręcenia przewodu nad miejscem<br>przychwytu;<br> oblicza ciężar obciążników z uwzględnieniem współczynnika ich wykorzystania<br>do wywarcia nacisku na narzędzie.<br>Moduł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań<br>Moduł 3<br>Strona 18<br>Przykładowe zadanie 12.<br>Obliczając ciężar pozorny przewodu wiertniczego zanurzonego w płuczce wiertniczej należy<br>rzeczywisty ciężar przewodu wiertniczego<br>A. zwiększyć o ciężar wypartej płuczki.<br>B. zmniejszyć o ciężar wypartej płuczki.<br>C. zwiększyć o ciężar płuczki znajdującej się w przewodzie.<br>D. zmniejszyć o ciężar płuczki znajdującej się w przewodzie.<br>Odpowiedź prawidłowa: B.<br>Moduł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań<br>Moduł 3<br>Strona 19</p>\n<ol><li>Przykład zadania do części praktycznej egzaminu dla wybranych</li></ol>\n<p>umiejętności<br>z<br>kwalifikacji<br>M.34.<br>Organizacja<br>i prowadzenie<br>prac<br>wiertniczych<br>Wykonywany jest otwór wiertniczy eksploatacyjny gazu ziemnego do głębokości 4 800m.<br>Analizując wypis z Projektu Geologiczno-Technicznego Otworu, wykonaj zestawienie rur<br>okładzinowych potrzebnych w procesie wiercenia, uwzględnij ich długość i niezbędny zapas<br>oraz zestawienie narzędzi wiercących uwzględniające rodzaj narzędzi i ich średnicę.<br>W głębokości 1850 m wykonany został test zwiercalności dla świdra PDC 12¼”. Analizując te<br>wyniki, przedstaw optymalne parametry wiercenia dla w/w świdra wraz z ich uzasadnieniem.<br>Przygotuj inklinometr wrzutowy mechaniczny do wykonania pomiaru skrzywienia otworu<br>wiertniczego na głębokości 2400 metrów.<br>Oblicz maksymalny ciężar na haku wiertniczym podczas zapuszczania rur okładzinowych<br>o średnicy 9⅝” z uwzględnieniem wyporności płuczki.<br>Zaprojektuj uzbrojenie przeciwerupcyjne wylotu otworu wiertniczego, jakie należy<br>zamontować na rurach 9⅝”.<br>Przygotuj zestawienie:<br> rur okładzinowych podając średnicę rur ich długość i zapas,<br> narzędzi wiercących podając typ narzędzia, jego średnicę i przewidywaną ilość<br>zakładając dla świdrów gryzowych średni uwiert 100 m, a dla świdrów skrawających<br>300 metrów.<br>Ustalając optymalne parametry wiercenia wykorzystaj wskaźniki wiercenia uzyskane w teście<br>zwiercalności.<br>Sprawdź inklinometr wrzutowy a następnie przygotuj go do użycia zakładając czas opadania<br>inklinometru 1 min/100 m;<br>Oblicz maksymalny ciężar na haku, jaki wystąpi podczas zapuszczania rur okładzinowych 9⅝”<br>uwzględniając gęstość płuczki użytej do wiercenia pod tę kolumnę rur;<br>Zaprojektuj uzbrojenie przeciwerupcyjne wylotu otworu wiertniczego uwzględniając<br>ciśnienie głowicowe, klasę zagrożenia erupcyjnego i kategorię zagrożenia siarkowodorem.<br>Projekt przedstaw w postaci schematu blokowego.<br>Wypis z Projektu Geologiczno-Technicznego Otworu, Wyniki testu zwiercalności dla świdra<br>PDC 12¼”, fragment Tabeli rur wiertniczych, wyciąg z Instrukcji zapobiegania i likwidacji<br>erupcji płynu złożowego oraz Inklinometr wrzutowy mechaniczny znajdują się na<br>stanowisku egzaminacyjnym.<br>Czas na wykonanie zadania wynosi 120 minut.<br>Moduł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań<br>Moduł 3<br>Strona 20<br>Ocenie podlegać będzie<br> przygotowanie inklinometru wrzutowego;<br> zestawienie (rury okładzinowe, narzędzia wiercące, optymalne parametry wiercenia)</p>\n<ul><li>rezultat 1;</li></ul>\n<p> przygotowany inklinometr - rezultat 2<br> obliczenie ciężaru rur okładzinowych z uwzględnieniem wyporności płuczki<br>wiertniczej - rezultat 3;<br> schemat blokowy uzbrojenia przeciwerupcyjnego wylotu otworu wiertniczego -<br>rezultat 4.<br>Kryteria oceniania wykonania zadania praktycznego będą uwzględniać:<br> stosowanie zasad bezpieczeństwa i higieny pracy podczas przygotowania<br>inklinometru wrzutowego;<br> poprawność zapisów zestawień rur okładzinowych i narzędzi wiercących;<br> prawidłową interpretację danych z próby zwiercalności;<br> poprawność wykonania próby działania inklinometru wrzutowego oraz prawidłowe<br>ustawienie urządzenia zegarowego inklinometru wrzutowego;<br> poprawność obliczeń ciężaru rur okładzinowych;<br> prawidłowe podanie ciśnienia głowicowego i wytrzymałości ciśnieniowej uzbrojenia<br>przeciwerupcyjnego;<br> właściwe<br>ustalenie<br>klasy<br>zagrożenia<br>erupcyjnego<br>i<br>kategorii<br>zagrożenia<br>siarkowodorem oraz na tej podstawie dobranie ilości i rodzaju zamknięć wylotu<br>otworu wiertniczego.<br>Umiejętności z kwalifikacji sprawdzane zadaniem praktycznym</p>\n<ol><li>Przygotowanie i prowadzenie prac wiertniczych</li><li>analizuje projekt wykonania prac i zabiegów wiertniczych;</li><li>organizuje logistykę utrzymania ciągłego ruchu zakładu wiertniczego.</li><li>Prowadzenie dokumentacji wierceń</li><li>analizuje i interpretuje dane zamieszczone w dokumentacji wierceń;</li><li>dokonuje analizy wskaźników wiercenia.</li><li>Rejestrowanie i interpretowanie odczytów wskazań przyrządów kontrolno-pomiarowych</li><li>wykonuje pomiary z zastosowaniem inklinometrów wrzutowych oraz interpretuje</li></ol>\n<p>uzyskane dane.</p>\n<ol><li>Planowanie i realizacja procesu wiercenia</li><li>wykonuje obliczenia dotyczące ciężaru systemów rurowych w otworze wiertniczym;</li><li>dobiera elementy zabezpieczenia przeciwerupcyjnego z uwzględnieniem klasy</li></ol>\n<p>zagrożenia erupcyjnego, kategorii zagrożenia siarkowodorowego, dopuszczalnego<br>ciśnienia głowicowego.<br>Moduł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań<br>Moduł 3<br>Strona 21<br>Inne zadania praktyczne z zakresu kwalifikacji M.34. Organizacja i prowadzenie prac<br>wiertniczych mogą dotyczyć<br> analizy miejsca lokalizacji wiertni pod kątem zgodności z istniejącymi przepisami<br>prawa;<br> sporządzenia dziennego raportu wiertniczego na podstawie raportu wiertacza<br>i raportów serwisów;<br> wykonania kalibracji zbiornika marszowego (podanie ilości litrów płuczki<br>przypadających na wzrost lub zmniejszenie się zwierciadła płuczki o 1 cm), oraz<br>sporządzenia zestawienia zmian wysokości zwierciadła płuczki w zbiorniku<br>marszowym przy zapuszczaniu rur płuczkowych i obciążników o określonej średnicy;<br> ustalenia wydatku tłoczenia płuczki, zapewniającego prawidłowe wynoszenie<br>zwiercin podczas wiercenia świdrem diamentowym i określonym zestawem<br>przewodu wiertniczego, znając średnicę otworu wiertniczego i średnicę rur<br>okładzinowych.<br>Załączniki<br>Załączniki<br>Strona 1<br>ZAŁĄCZNIKI<br>ZAŁĄCZNIK 1. Wykaz wybranych aktów prawnych<br>ZAŁĄCZNIK 2. Podstawa programowa kształcenia w zawodzie technik wiertnik<br>ZAŁĄCZNIK 3. Procedury przeprowadzania i organizowania egzaminu<br>potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie<br>ZAŁĄCZNIK 4. Wzór deklaracji przystąpienia do egzaminu<br>dla ucznia/słuchacza/absolwenta<br>ZAŁĄCZNIK 5. Wykaz Okręgowych Komisji Egzaminacyjnych<br>Załączniki<br>Załączniki<br>Strona 2<br>ZAŁĄCZNIK 1. Wykaz wybranych aktów prawnych<br> Ustawa z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz<br>niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011 r, Nr 205, poz. 1206)<br> Rozporządzenie MEN z dnia 23 grudnia 2011 r. w sprawie klasyfikacji zawodów<br>szkolnictwa zawodowego (Dz. U. z 2012 r., poz. 7)<br> Rozporządzenie MEN z dnia 7 lutego 2012 r. w sprawie podstawy programowej<br>kształcenia w zawodach (Dz. U. z 2012 r., poz. 184)<br> Rozporządzenie MEN z dnia 24 lutego 2012 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie<br>warunków i sposobu oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy<br>oraz przeprowadzania sprawdzianów i egzaminów w szkołach publicznych<br>(Dz. U. z 2012 r., poz. 262)<br>Załączniki<br>Załączniki<br>Strona 3<br>ZAŁĄCZNIK 2. Podstawa programowa kształcenia w zawodzie<br>Opracowano na podstawie dokumentu z dnia 7 lutego 2012 r.<br>technik wiertnik 311707<br>Celem kształcenia zawodowego jest przygotowanie uczących się do życia w warunkach współczesnego świata,<br>wykonywania pracy zawodowej i aktywnego funkcjonowania na zmieniającym się rynku pracy.<br>Zadania szkoły i innych podmiotów prowadzących kształcenie zawodowe oraz sposób ich realizacji są<br>uwarunkowane zmianami zachodzącymi w otoczeniu gospodarczo-społecznym, na które wpływają<br>w szczególności: idea gospodarki opartej na wiedzy, globalizacja procesów gospodarczych i społecznych,<br>rosnący udział handlu międzynarodowego, mobilność geograficzna i zawodowa, nowe techniki i technologie,<br>a także wzrost oczekiwań pracodawców w zakresie poziomu wiedzy i umiejętności pracowników.<br>W procesie kształcenia zawodowego ważne jest integrowanie i korelowanie kształcenia ogólnego<br>i zawodowego, w tym doskonalenie kompetencji kluczowych nabytych w procesie kształcenia ogólnego,<br>z uwzględnieniem niższych etapów edukacyjnych. Odpowiedni poziom wiedzy ogólnej powiązanej z wiedzą<br>zawodową przyczyni się do podniesienia poziomu umiejętności zawodowych absolwentów szkół kształcących<br>w zawodach, a tym samym zapewni im możliwość sprostania wyzwaniom zmieniającego się rynku pracy.<br>W procesie kształcenia zawodowego są podejmowane działania wspomagające rozwój każdego uczącego się,<br>stosownie do jego potrzeb i możliwości, ze szczególnym uwzględnieniem indywidualnych ścieżek edukacji<br>i kariery, możliwości podnoszenia poziomu wykształcenia i kwalifikacji zawodowych oraz zapobiegania<br>przedwczesnemu kończeniu nauki.<br>Elastycznemu reagowaniu systemu kształcenia zawodowego na potrzeby rynku pracy, jego otwartości na<br>uczenie się przez całe życie oraz mobilności edukacyjnej i zawodowej absolwentów ma służyć wyodrębnienie<br>kwalifikacji w ramach poszczególnych zawodów wpisanych do klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego.<br>Klasyfikacja zawodów szkolnictwa zawodowego przewiduje możliwość kształcenia w tym zawodzie również<br>w szkole policealnej.</p>\n<ol><li>CELE KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE</li></ol>\n<p>Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie technik wiertnik powinien być przygotowany do wykonywania<br>następujących zadań zawodowych:</p>\n<ol><li>wykonywania prac związanych z montażem i demontażem urządzeń wiertniczych;</li><li>nadzorowania prac montażowych i demontażowych;</li><li>dobierania narzędzi i osprzętu do wykonywania prac wiertniczych;</li><li>organizowania i prowadzenia procesu wiercenia.</li><li>EFEKTY KSZTAŁCENIA</li></ol>\n<p>Do wykonywania wyżej wymienionych zadań zawodowych niezbędne jest osiągnięcie zakładanych efektów<br>kształcenia, na które składają się:</p>\n<ol><li>efekty kształcenia wspólne dla wszystkich zawodów;</li></ol>\n<p>(BHP). Bezpieczeństwo i higiena pracy<br>Uczeń:</p>\n<ol><li>rozróżnia pojęcia związane z bezpieczeństwem i higieną pracy, ochroną przeciwpożarową, ochroną</li></ol>\n<p>środowiska i ergonomią;</p>\n<ol><li>rozróżnia zadania i uprawnienia instytucji oraz służb działających w zakresie ochrony pracy i ochrony</li></ol>\n<p>środowiska w Polsce;</p>\n<ol><li>określa prawa i obowiązki pracownika oraz pracodawcy w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy;</li><li>przewiduje zagrożenia dla zdrowia i życia człowieka oraz mienia i środowiska związane z wykonywaniem</li></ol>\n<p>zadań zawodowych;<br>Załączniki<br>Załączniki<br>Strona 4</p>\n<ol><li>określa zagrożenia związane z występowaniem szkodliwych czynników w środowisku pracy;</li><li>określa skutki oddziaływania czynników szkodliwych na organizm człowieka;</li><li>organizuje stanowisko pracy zgodnie z obowiązującymi wymaganiami ergonomii, przepisami bezpieczeństwa</li></ol>\n<p>i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska;</p>\n<ol><li>stosuje środki ochrony indywidualnej i zbiorowej podczas wykonywania zadań zawodowych;</li><li>przestrzega zasad bezpieczeństwa i higieny pracy oraz stosuje przepisy prawa dotyczące ochrony</li></ol>\n<p>przeciwpożarowej i ochrony środowiska;</p>\n<ol><li>udziela pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy oraz w stanach zagrożenia zdrowia</li></ol>\n<p>i życia.<br>(PDG). Podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej<br>Uczeń:</p>\n<ol><li>stosuje pojęcia z obszaru funkcjonowania gospodarki rynkowej;</li><li>stosuje przepisy prawa pracy, przepisy prawa dotyczące ochrony danych osobowych oraz przepisy prawa</li></ol>\n<p>podatkowego i prawa autorskiego;</p>\n<ol><li>stosuje przepisy prawa dotyczące prowadzenia działalności gospodarczej;</li><li>rozróżnia przedsiębiorstwa i instytucje występujące w branży i powiązania między nimi;</li><li>analizuje działania prowadzone przez przedsiębiorstwa funkcjonujące w branży;</li><li>inicjuje wspólne przedsięwzięcia z różnymi przedsiębiorstwami z branży;</li><li>przygotowuje dokumentację niezbędną do uruchomienia i prowadzenia działalności gospodarczej;</li><li>prowadzi korespondencję związaną z prowadzeniem działalności gospodarczej;</li><li>obsługuje urządzenia biurowe oraz stosuje programy komputerowe wspomagające prowadzenie działalności</li></ol>\n<p>gospodarczej;</p>\n<ol><li>planuje i podejmuje działania marketingowe prowadzonej działalności gospodarczej;</li><li>optymalizuje koszty i przychody prowadzonej działalności gospodarczej.</li></ol>\n<p>(JOZ). Język obcy ukierunkowany zawodowo<br>Uczeń:</p>\n<ol><li>posługuje się zasobem środków językowych (leksykalnych, gramatycznych, ortograficznych oraz</li></ol>\n<p>fonetycznych), umożliwiających realizację zadań zawodowych;</p>\n<ol><li>interpretuje wypowiedzi dotyczące wykonywania typowych czynności zawodowych artykułowane powoli</li></ol>\n<p>i wyraźnie, w standardowej odmianie języka;</p>\n<ol><li>analizuje i interpretuje krótkie teksty pisemne dotyczące wykonywania typowych czynności zawodowych;</li><li>formułuje krótkie i zrozumiałe wypowiedzi oraz teksty pisemne umożliwiające komunikowanie się</li></ol>\n<p>w środowisku pracy;</p>\n<ol><li>korzysta z obcojęzycznych źródeł informacji.</li></ol>\n<p>(KPS). Kompetencje personalne i społeczne<br>Uczeń:</p>\n<ol><li>przestrzega zasad kultury i etyki;</li><li>jest kreatywny i konsekwentny w realizacji zadań;</li><li>przewiduje skutki podejmowanych działań;</li><li>jest otwarty na zmiany;</li><li>potrafi radzić sobie ze stresem;</li><li>aktualizuje wiedzę i doskonali umiejętności zawodowe;</li><li>przestrzega tajemnicy zawodowej;</li><li>potrafi ponosić odpowiedzialność za podejmowane działania;</li><li>potrafi negocjować warunki porozumień;</li><li>współpracuje w zespole.</li></ol>\n<p>Załączniki<br>Załączniki<br>Strona 5<br>(OMZ). Organizacja pracy małych zespołów (wyłącznie dla zawodów nauczanych na poziomie technika)<br>Uczeń:</p>\n<ol><li>planuje pracę zespołu w celu wykonania przydzielonych zadań;</li><li>dobiera osoby do wykonania przydzielonych zadań;</li><li>kieruje wykonaniem przydzielonych zadań;</li><li>ocenia jakość wykonania przydzielonych zadań;</li><li>wprowadza rozwiązania techniczne i organizacyjne wpływające na poprawę warunków i jakość pracy;</li><li>komunikuje się ze współpracownikami.</li><li>efekty kształcenia wspólne dla zawodów w ramach obszaru mechanicznego i górniczo-hutniczego,</li></ol>\n<p>stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodzie lub grupie zawodów PKZ(M.a) i PKZ(M.e);<br>PKZ(M.a) Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodach: mechanik-operator pojazdów<br>i maszyn rolniczych, zegarmistrz, optyk-mechanik, mechanik precyzyjny, mechanik automatyki przemysłowej<br>i urządzeń precyzyjnych, mechanik-monter maszyn i urządzeń, mechanik pojazdów samochodowych,<br>operator obrabiarek skrawających, ślusarz, kowal, monter kadłubów okrętowych, blacharz samochodowy,<br>blacharz, lakiernik, technik optyk, technik mechanik lotniczy, technik mechanik okrętowy, technik<br>budownictwa okrętowego, technik pojazdów samochodowych, technik mechanizacji rolnictwa, technik<br>mechanik, monter mechatronik, elektromechanik pojazdów samochodowych, technik mechatronik, technik<br>transportu drogowego, technik energetyk, modelarz odlewniczy, technik wiertnik, technik górnictwa<br>podziemnego, technik górnictwa otworowego, technik górnictwa odkrywkowego, technik przeróbki kopalin<br>stałych, technik odlewnik, technik hutnik, operator maszyn i urządzeń odlewniczych, operator maszyn<br>i urządzeń metalurgicznych, operator maszyn i urządzeń do obróbki plastycznej, operator maszyn i urządzeń<br>do przetwórstwa tworzyw sztucznych, złotnik-jubiler<br>Uczeń:</p>\n<ol><li>przestrzega zasad sporządzania rysunku technicznego maszynowego;</li><li>sporządza szkice części maszyn;</li><li>sporządza rysunki techniczne z wykorzystaniem technik komputerowych;</li><li>rozróżnia części maszyn i urządzeń;</li><li>rozróżnia rodzaje połączeń;</li><li>przestrzega zasad tolerancji i pasowań;</li><li>rozróżnia materiały konstrukcyjne i eksploatacyjne;</li><li>rozróżnia środki transportu wewnętrznego;</li><li>dobiera sposoby transportu i składowania materiałów;</li><li>rozpoznaje rodzaje korozji oraz określa sposoby ochrony przed korozją;</li><li>rozróżnia techniki i metody wytwarzania części maszyn i urządzeń;</li><li>rozróżnia maszyny, urządzenia i narzędzia do obróbki ręcznej i maszynowej;</li><li>rozróżnia przyrządy pomiarowe stosowane podczas obróbki ręcznej i maszynowej;</li><li>wykonuje pomiary warsztatowe;</li><li>rozróżnia metody kontroli jakości wykonanych prac;</li><li>określa budowę oraz przestrzega zasad działania maszyn i urządzeń;</li><li>posługuje się dokumentacją techniczną maszyn i urządzeń oraz przestrzega norm dotyczących rysunku</li></ol>\n<p>technicznego, części maszyn, materiałów konstrukcyjnych i eksploatacyjnych;</p>\n<ol><li>stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań.</li></ol>\n<p>Załączniki<br>Załączniki<br>Strona 6<br>PKZ(M.e) Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodach: wiertacz, górnik eksploatacji<br>podziemnej, górnik eksploatacji otworowej, górnik odkrywkowej eksploatacji złóż, technik wiertnik, technik<br>górnictwa podziemnego, technik górnictwa otworowego, technik górnictwa odkrywkowego<br>Uczeń:</p>\n<ol><li>rozpoznaje minerały i skały oraz charakteryzuje budowę geologiczną Ziemi;</li><li>rozróżnia rodzaje skał, określa ich budowę i właściwości;</li><li>rozróżnia procesy technologiczne wydobycia kopalin;</li><li>stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań.</li><li>efekty kształcenia właściwe dla kwalifikacji wyodrębnionych w zawodzie technik wiertnik opisane w części II:</li></ol>\n<p>M.8. Wykonywanie prac wiertniczych</p>\n<ol><li>Montaż i demontaż urządzeń wiertniczych</li></ol>\n<p>Uczeń:</p>\n<ol><li>rozpoznaje typy urządzeń wiertniczych;</li><li>korzysta z dokumentacji technicznej montażu i demontażu urządzeń wiertniczego;</li><li>wykonuje prace montażowe i demontażowe urządzeń wiertniczych;</li><li>przestrzega zasad komunikowania się w trakcie wykonywania prac montażowych i demontażowych;</li><li>rozpoznaje rodzaje zawiesi i określa ich zastosowanie;</li><li>ocenia stan techniczny zawiesi i dokonuje ich konserwacji;</li><li>przestrzega zasad montażu systemów napędowych i płuczkowych;</li><li>przestrzega zasad przemieszczania i składowania elementów rurowych, narzędzi i osprzętu wiertniczego;</li><li>określa zagrożenia występujące podczas prac montażowych i demontażowych, załadowczych</li></ol>\n<p>i wyładowczych.</p>\n<ol><li>Obsługiwanie i konserwacja urządzeń wiertniczych</li></ol>\n<p>Uczeń:</p>\n<ol><li>określa wymagania techniczne dotyczące działania pomp płuczkowych, urządzeń przeciwerupcyjnych, stołu</li></ol>\n<p>wiertniczego i wiertniczego napędu górnego (ang. top drive);</p>\n<ol><li>ocenia sprawność techniczną narzędzi i osprzętu wiertniczego oraz urządzeń do sporządzania i oczyszczania</li></ol>\n<p>płuczki wiertniczej;</p>\n<ol><li>ocenia stan techniczny maszyn i urządzeń dźwigowych oraz liny wiertniczej;</li><li>określa parametry pracy maszyn i urządzeń wiertniczych.</li><li>Dobieranie sprzętu do wykonywania prac wiertniczych</li></ol>\n<p>Uczeń:</p>\n<ol><li>posługuje się geologiczno-technicznym projektem otworu;</li><li>charakteryzuje narzędzia wiertnicze i elementy przewodu wiertniczego;</li><li>określa zastosowanie narzędzi i poszczególnych elementów przewodu wiertniczego;</li><li>dobiera elementy zestawu przewodu wiertniczego;</li><li>ocenia stan techniczny elementów przewodu wiertniczego;</li><li>określa rodzaj i wielkość połączeń gwintowych;</li><li>ocenia stan techniczny świdrów i koronek wiertnicznych;</li><li>dobiera optymalne parametry wiercenia;</li><li>uczestniczy w wykonaniu testu zwiercalności.</li><li>Monitorowanie działania urządzeń kontrolno-pomiarowych</li></ol>\n<p>Uczeń:</p>\n<ol><li>charakteryzuje budowę oraz określa przeznaczenie urządzeń kontrolno- -pomiarowych;</li><li>kontroluje wskazania urządzeń kontrolno-pomiarowych stosowanych w procesie wiercenia;</li></ol>\n<p>Załączniki<br>Załączniki<br>Strona 7</p>\n<ol><li>odczytuje i interpretuje dane uzyskane z przyrządów kontrolno-pomiarowych;</li><li>kontroluje poziom płuczki w zbiornikach;</li><li>wykonuje pomiary z zastosowaniem inklinometru wrzutowego;</li><li>posługuje się przyrządami do wykrywania gazów toksycznych i wybuchowych.</li><li>Sporządzanie płuczek wiertniczych i zaczynów cementowych</li></ol>\n<p>Uczeń:</p>\n<ol><li>określa rodzaje i przeznaczenie płuczek wiertniczych;</li><li>określa zastosowanie obiegów płuczki wiertniczej;</li><li>określa przeznaczenie zaczynów uszczelniających i cieczy technologicznych;</li><li>sporządza płuczki wiertnicze i zaczyny uszczelniające;</li><li>dokonuje pomiarów parametrów płuczek wiertniczych i zaczynów cementowych;</li><li>wykonuje obliczenia dotyczące gęstości płuczki wiertniczej, ciśnienia hydrostatycznego i złożowego;</li><li>reguluje parametry płuczki wiertniczej i zaczynu uszczelniającego.</li><li>Wykonywanie rurowania i cementowania otworów wiertniczych</li></ol>\n<p>Uczeń:</p>\n<ol><li>dobiera elementy wgłębnej i napowierzchniowej konstrukcji otworu wiertniczego na podstawie projektu;</li><li>przestrzega procedur przygotowania rur okładzinowych przed zapuszczeniem do otworu wiertniczego;</li><li>przestrzega zasad przygotowania otworu wiertniczego do rurowania i cementowania zgodnie z ustalonymi</li></ol>\n<p>procedurami;</p>\n<ol><li>przestrzega procedur dotyczących stosowania metod cementowania rur okładzinowych;</li><li>przestrzega procedur wykonania docementowania pod ciśnieniem;</li><li>przestrzega procedur dotyczących wykonania prób ciśnieniowych zacementowanych rur okładzinowych.</li><li>Wykonywanie czynności związanych z dowiercaniem i udostępnianiem horyzontów produktywnych</li></ol>\n<p>Uczeń:</p>\n<ol><li>rozróżnia zakres prac wiertniczych wykonywanych podczas dowiercania;</li><li>określa wpływ płuczki wiertniczej na strefę przyotworową;</li><li>charakteryzuje rodzaje i zasadę działania perforatorów;</li><li>charakteryzuje metody intensyfikacji przypływu płynu złożowego do otworu wiertniczego;</li><li>określa metody opróbowania otworów wiertniczych;</li><li>określa metody wywołania produkcji;</li><li>określa metody likwidacji otworów wiertniczych;</li><li>rozróżnia urządzenia stosowane podczas wykonywania szczelinowania i kwasowania.</li><li>Rozpoznawanie zagrożeń oraz likwidowanie awarii wiertniczych</li></ol>\n<p>Uczeń:</p>\n<ol><li>określa zakres prac wiertniczych związanych z procesem dowiercania;</li><li>określa wpływ płuczki wiertniczej na strefę przyotworową;</li><li>wyjaśnia zasadę działania perforatorów;</li><li>określa metody intensyfikacji przypływu płynu złożowego do otworu wiertniczego;</li><li>dobiera metody opróbowania otworów wiertniczych oraz metody wywołania produkcji;</li><li>dobiera urządzenia do wykonywania szczelinowania i kwasowania;</li><li>ustala metody likwidacji otworów wiertniczych.</li></ol>\n<p>Załączniki<br>Załączniki<br>Strona 8<br>M.34. Organizacja i prowadzenie prac wiertniczych</p>\n<ol><li>Przygotowywanie i prowadzenie prac wiertniczych</li></ol>\n<p>Uczeń:</p>\n<ol><li>przestrzega przepisów prawa dotyczących wykonywania prac i zabiegów wiertniczych;</li><li>korzysta z dokumentacji i planów sytuacyjnych, dotyczących montażu i demontażu urządzeń wiertniczych;</li><li>analizuje projekt wykonania prac i zabiegów wiertniczych;</li><li>zamawia części zamienne podzespołów urządzeń wiertniczych;</li><li>organizuje logistykę utrzymania ciągłego ruchu zakładu wiertniczego;</li><li>sporządza dokumentację czasu pracy załogi wiertniczej.</li><li>Prowadzenie dokumentacji wierceń</li></ol>\n<p>Uczeń:</p>\n<ol><li>analizuje dokumentacje procesu wiercenia;</li><li>analizuje i interpretuje dane zamieszczone w dokumentacji wierceń;</li><li>przestrzega zasad gospodarki materiałowej wiertni;</li><li>posługuje się terminologią specjalistyczną dotyczącą procesu wiercenia;</li><li>dokonuje analizy wskaźników wiercenia;</li><li>dokonuje analizy i interpretacji wyników pomiarów geofizycznych;</li><li>analizuje wykresy rozkładu ciśnień, dotyczące opróbowania otworu wiertniczego;</li><li>sporządza raporty wiertnicze, dotyczące pracy elementów przewodu wiertniczego oraz zużycia narzędzi</li></ol>\n<p>wiertniczych;</p>\n<ol><li>sporządza raport płuczkowy i raport energetyczny.</li><li>Rejestrowanie i interpretacja odczytów wskazań przyrządów kontrolno- -pomiarowych</li></ol>\n<p>Uczeń:</p>\n<ol><li>kontroluje działanie przyrządów pomiarowych;</li><li>dokonuje analizy i interpretacji wskazań przyrządów kontrolno-pomiarowych;</li><li>dokonuje analizy raportów serwisów kontrolno-pomiarowych;</li><li>uczestniczy w sporządzaniu bilansu płuczki wiertniczej;</li><li>wykonuje pomiary z zastosowaniem inklinometrów wrzutowych oraz interpretuje uzyskane dane;</li><li>uczestniczy w wykonywaniu prób ciśnieniowych i sporządza protokoły wykonania prób.</li><li>Planowanie i realizacja procesu wiercenia</li></ol>\n<p>Uczeń:</p>\n<ol><li>projektuje przewód wiertniczy dla różnych warunków wiercenia;</li><li>określa liczbę kolumn rur okładzinowych, ich średnice i głębokość ich zapuszczenia;</li><li>wykonuje obliczenia dotyczące ciężaru systemów rurowych w otworze wiertniczym;</li><li>oblicza obciążenia i naprężenia występujące w systemach rurowych stosowanych w procesie wiercenia;</li><li>dobiera parametry hydrauliczne wiercenia;</li><li>oblicza ilość zaczynu cementowego, przybitki, cementu i cieczy zarobowej do wykonania cementowania rur</li></ol>\n<p>okładzinowych;</p>\n<ol><li>dobiera elementy zabezpieczenia przeciwerupcyjnego z uwzględnieniem klasy zagrożenia erupcyjnego,</li></ol>\n<p>kategorii zagrożenia siarkowodorowego, dopuszczalnego ciśnienia głowicowego;</p>\n<ol><li>dobiera optymalne parametry wiercenia na podstawie danych z testu zwiercalności;</li><li>oblicza i analizuje koszty wiercenia;</li><li>pobiera rdzenie i próbki okruchowe, opisuje i magazynuje skrzynki rdzeniowe;</li><li>charakteryzuje cele i określa podział kierunkowych otworów wiertniczych;</li><li>dobiera technologię wykonania otworów kierunkowych;</li><li>dobiera narzędzia do wykonania otworów kierunkowych;</li></ol>\n<p>Załączniki<br>Załączniki<br>Strona 9</p>\n<ol><li>charakteryzuje morskie jednostki wiertnicze;</li><li>określa technologię wykonania wierceń morskich;</li><li>przestrzega zasad profilaktyki przeciwerupcyjnej i ochrony środowiska podczas wierceń morskich;</li><li>charakteryzuje systemy wierceń.</li><li>WARUNKI REALIZACJI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE</li></ol>\n<p>Szkoła podejmująca kształcenie w zawodzie wiertacz powinna posiadać następujące pomieszczenia<br>dydaktyczne:</p>\n<ol><li>pracownię mechaniczną, wyposażoną w: stanowiska komputerowe (jedno stanowisko dla dwóch uczniów)</li></ol>\n<p>z drukarką, ze skanerem, z projektorem multimedialnym oraz z oprogramowaniem do sporządzania rysunku<br>technicznego i projektowania, filmy dydaktyczne i plansze dotyczące obsługi maszyn i urządzeń wiertniczych,<br>modele oraz instrukcje obsługi maszyn i urządzeń wiertniczych, normy dotyczące zasad wykonywania rysunku<br>technicznego, przyrządy pomiarowe (jeden komplet dla dwóch uczniów), zestaw elementów automatyki<br>wiertniczej, schematy maszyn i urządzeń elektrycznych, próbki materiałów konstrukcyjnych, dokumentacje<br>techniczne maszyn i urządzeń wiertniczych, poradniki obsługi maszyn i urządzeń wiertniczych i katalogi maszyn<br>i urządzeń wiertniczych;</p>\n<ol><li>pracownię geologiczno-geofizyczną, wyposażoną w: stanowisko komputerowe dla nauczyciela z dostępem</li></ol>\n<p>do Internetu, z drukarką, ze skanerem oraz z projektorem multimedialnym, filmy dydaktyczne dotyczące<br>diagnostyki minerałów i skał, badań geologiczno-geofizycznych, zbiór skał i minerałów, eksponaty rdzeni<br>wiertniczych, odczynniki i wskaźniki chemiczne do diagnostyki minerałów i skał, modele i schematy sond<br>geofizycznych, wykresy profilowań geofizycznych, plansze ilustrujące budowę oraz zasady eksploatacji maszyn<br>i urządzeń wiertniczych oraz modele maszyn i urządzeń wiertniczych instrukcje i poradniki obsługi maszyn<br>i urządzeń wiertniczych, katalogi maszyn i urządzeń wiertniczych;</p>\n<ol><li>pracownię technologii wiertniczej, wyposażoną w: stanowisko komputerowe, z drukarką, ze skanerem oraz</li></ol>\n<p>z projektorem multimedialnym, filmy dydaktyczne dotyczące narzędzi i osprzętu wiertniczego, narzędzia<br>i osprzęt wiertniczy, elementy przewodu wiertniczego, schematy technologiczne, schematy maszyn, urządzeń,<br>narzędzi, osprzętu wiertniczego, instrukcje obsługi maszyn i urządzeń wiertniczych, normy dotyczące badań<br>właściwości cieczy technologicznych, dokumentacje techniczne maszyn i urządzeń wiertniczych, przyrządy<br>kontrolno-pomiarowe do określania właściwości cieczy technologicznych, plansze ilustrujące budowę oraz<br>zasady eksploatacji maszyn i urządzeń wiertniczych;</p>\n<ol><li>warsztaty szkolne, w których powinny być zorganizowane następujące stanowiska: obróbki ręcznej</li></ol>\n<p>i mechanicznej, obróbki plastycznej i cieplnej, spawania elektrycznego i gazowego, kontroli jakości.<br>Kształcenie praktyczne może odbywać się w: pracowniach i warsztatach szkolnych, placówkach kształcenia<br>ustawicznego, placówkach kształcenia praktycznego, przedsiębiorstwach prowadzących prace wiertnicze lub<br>zakładach eksploatujących kopaliny metodami otworowymi.<br>Szkoła organizuje praktyki zawodowe w podmiocie zapewniającym rzeczywiste warunki pracy właściwe dla<br>nauczanego zawodu w wymiarze 4 tygodnie (160 godzin).<br>Załączniki<br>Załączniki<br>Strona 10</p>\n<ol><li>Minimalna liczba godzin kształcenia zawodowego1)</li></ol>\n<p>Efekty kształcenia wspólne dla wszystkich zawodów oraz efekty kształcenia wspólne<br>dla zawodów w ramach obszaru mechanicznego i górniczo-hutniczego stanowiące<br>podbudowę do kształcenia w zawodzie lub grupie zawodów<br>480 godz.<br>M.8. Wykonywanie prac wiertniczych<br>650 godz.<br>M.34. Organizacja i prowadzenie prac wiertniczych<br>220 godz.</p>\n<ol><li>W szkole liczbę godzin kształcenia zawodowego należy dostosować do wymiaru godzin określonego</li></ol>\n<p>w przepisach w sprawie ramowych planów nauczania w szkołach publicznych, przewidzianego dla kształcenia<br>zawodowego, zachowując, z wyjątkiem szkoły policealnej dla dorosłych, minimalną liczbę godzin wskazanych<br>w tabeli odpowiednio dla efektów kształcenia wspólnych dla wszystkich zawodów i wspólnych dla zawodów<br>w ramach obszaru kształcenia stanowiących podbudowę do kształcenia w zawodzie lub grupie zawodów oraz<br>właściwych dla kwalifikacji wyodrębnionych w zawodzie.<br>Załączniki<br>Załączniki<br>Strona 11<br>ZAŁĄCZNIK 3. Procedury przeprowadzania i organizowania egzaminu<br>potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie<br>Aktualne procedury dotyczące przeprowadzania i organizowania egzaminu potwierdzającego<br>kwalifikacje w zawodzie są dostępne na stronie internetowej Centralnej Komisji<br>Egzaminacyjnej pod adresem http://www.cke.edu.pl.<br>Załączniki<br>Załączniki<br>Strona 12<br>ZAŁĄCZNIK 4. Wzór deklaracji przystąpienia do egzaminu<br>dla ucznia/słuchacza/absolwenta<br>Załączniki<br>Załączniki<br>Strona 13<br>ZAŁĄCZNIK 5. Wykaz Okręgowych Komisji Egzaminacyjnych<br>Okręgowa Komisja Egzaminacyjna w Gdańsku<br>http://www.oke.gda.pl/<br>Okręgowa Komisja Egzaminacyjna w Jaworznie<br>http://www.oke.jaworzno.pl/<br>Okręgowa Komisja Egzaminacyjna w Krakowie<br>http://www.oke.krakow.pl/<br>Okręgowa Komisja Egzaminacyjna w Łomży<br>http://www.oke.lomza.pl/<br>Okręgowa Komisja Egzaminacyjna w Łodzi<br>http://www.komisja.pl/<br>Okręgowa Komisja Egzaminacyjna w Poznaniu<br>http://www.oke.poznan.pl/<br>Okręgowa Komisja Egzaminacyjna w Warszawie<br>http://www.oke.waw.pl/<br>Okręgowa Komisja Egzaminacyjna we Wrocławiu<br>http://www.oke.wroc.pl/<br>Słownik pojęć<br>Słownik<br>Strona 1<br>SŁOWNIK POJĘĆ<br>Szkoła - należy przez to rozumieć trzy typy szkół ponadgimnazjalnych:</p>\n<ul><li>zasadniczą szkołę zawodową,</li><li>czteroletnie technikum,</li><li>szkołę policealną.</li></ul>\n<p>Placówka - należy przez to rozumieć placówkę kształcenia ustawicznego lub placówkę<br>kształcenia praktycznego.<br>Dyrektor szkoły/placówki - należy przez to rozumieć dyrektora szkoły/placówki,<br>w której jest realizowane kształcenie zawodowe.<br>Pracodawca - należy przez to rozumieć pracodawcę, u którego jest realizowane<br>kształcenie zawodowe.<br>Ośrodek egzaminacyjny - należy przez to rozumieć szkołę, placówkę lub pracodawcę,<br>upoważnione przez dyrektora komisji okręgowej do zorganizowania części praktycznej<br>egzaminu.<br>Egzamin zawodowy - należy przez to rozumieć egzamin potwierdzający kwalifikacje<br>w zawodzie przeprowadzany z zakresu danej kwalifikacji wyodrębnionej w tym zawodzie,<br>zgodnie z klasyfikacją zawodów szkolnictwa zawodowego.<br>Kwalifikacja w zawodzie - wyodrębniony w danym zawodzie zestaw oczekiwanych<br>efektów kształcenia, których osiągnięcie potwierdza świadectwo wydane przez okręgową<br>komisję egzaminacyjną, po zdaniu egzaminu potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie<br>w zakresie jednej kwalifikacji.<br>Podstawa programowa kształcenia w zawodach - obowiązkowe zestawy celów<br>kształcenia i treści nauczania opisanych w formie oczekiwanych efektów kształcenia: wiedzy,<br>umiejętności zawodowych oraz kompetencji personalnych i społecznych, niezbędnych dla<br>zawodów lub kwalifikacji wyodrębnionych w zawodach, uwzględniane w programach<br>nauczania i umożliwiające ustalenie kryteriów ocen szkolnych i wymagań egzaminacyjnych<br>oraz warunki realizacji kształcenia w zawodach, w tym zalecane wyposażenie w pomoce<br>dydaktyczne i sprzęt oraz minimalna liczba godzin kształcenia zawodowego.<br>Słownik pojęć<br>Słownik<br>Strona 2<br>Formy pozaszkolne - należy przez to rozumieć formy uzyskiwania i uzupełniania wiedzy,<br>umiejętności i kwalifikacji zawodowych w placówkach i ośrodkach kształcenia ustawicznego<br>i praktycznego, a także kwalifikacyjne kursy zawodowe.<br>Kwalifikacyjny kurs zawodowy - należy przez to rozumieć kurs, którego program<br>nauczania uwzględnia podstawę programową kształcenia w zawodach, w zakresie jednej<br>kwalifikacji, którego ukończenie umożliwia przystąpienie do egzaminu potwierdzającego<br>kwalifikacje w zawodzie w zakresie tej kwalifikacji.<br>Część pisemna egzaminu przeprowadzana w formie elektronicznej - należy<br>przez to rozumieć część pisemną egzaminu zawodowego przeprowadzaną z wykorzystaniem<br>elektronicznego systemu przeprowadzania egzaminu.<br>Operator lub operatorzy egzaminu - należy przez to rozumieć wskazaną przez<br>dyrektora szkoły/placówki/pracodawcę osobę lub osoby odpowiedzialne za przygotowanie<br>techniczne szkoły/placówki/pracodawcy do przeprowadzenia części pisemnej egzaminu<br>z wykorzystaniem elektronicznego systemu oraz za poprawność funkcjonowania w czasie<br>egzaminu<br>systemu<br>elektronicznego<br>i<br>indywidualnych<br>stanowisk<br>egzaminacyjnych<br>wspomaganych elektronicznie.<br>Asystent techniczny - należy przez to rozumieć osobę lub osoby przygotowujące<br>stanowiska<br>egzaminacyjne<br>wskazane<br>przez<br>kierownika<br>ośrodka<br>egzaminacyjnego,<br>odpowiedzialne za przygotowanie stanowisk egzaminacyjnych i zapewniających prawidłowe<br>funkcjonowanie stanowisk komputerowych, specjalistycznego sprzętu oraz maszyn<br>i urządzeń<br>wykorzystywanych<br>do<br>wykonania<br>zadań<br>egzaminacyjnych<br>w<br>czasie<br>przeprowadzania części praktycznej egzaminu zawodowego.<br>Nauczyciel wspomagający - należy przez to rozumieć specjalistę z zakresu danej<br>niepełnosprawności, o którym mowa w komunikacie dyrektora CKE w sprawie szczegółowej<br>informacji o sposobach dostosowania warunków i form przeprowadzania egzaminu<br>zawodowego.<br>Osoby posiadające świadectwa szkolne uzyskane za granicą - należy przez to<br>rozumieć osoby posiadające świadectwa szkolne uzyskane za granicą, uznane za<br>równorzędne ze świadectwami ukończenia odpowiednich polskich szkół ponadgimnazjalnych<br>lub szkół ponadpodstawowych.<br>Słownik pojęć<br>Słownik<br>Strona 3<br>Zdający ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi - należy przez to rozumieć:</p>\n<ul><li>uczniów,</li><li>słuchaczy,</li><li>absolwentów</li></ul>\n<p>posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego lub orzeczenie o potrzebie<br>indywidualnego nauczania, lub opinię poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni<br>specjalistycznej o specyficznych trudnościach w uczeniu się, lub zaświadczenie o stanie<br>zdrowia wydane przez lekarza stwierdzające chorobę lub niesprawność czasową, lub opinię<br>rady pedagogicznej wskazującą konieczność dostosowania warunków egzaminu ze względu<br>na trudności adaptacyjne związane z wcześniejszym kształceniem za granicą, zaburzenia<br>komunikacji językowej, lub sytuację kryzysową lub traumatyczną - osoby niewidome,<br>słabowidzące, niesłyszące, słabosłyszące, z niepełnosprawnością ruchową, w tym z afazją,<br>z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim, z autyzmem, w tym z zespołem Aspergera,<br>posiadające zaświadczenie lekarskie potwierdzające występowanie danej dysfunkcji,<br>przystępujące do egzaminu potwierdzającego kwalifikację w zawodzie na podstawie<br>świadectwa szkolnego uzyskanego za granicą lub ukończonego kwalifikacyjnego kursu<br>zawodowego lub decyzji dyrektora okręgowej komisji egzaminacyjnej o dopuszczeniu do<br>egzaminu zawodowego eksternistycznego.</p>","solutions":[]}