{"id":"informator-egzamin-zawodowy-technik-wiertnik-2017/zad/P21","paper_id":"informator-egzamin-zawodowy-technik-wiertnik-2017","number":"P21","points":null,"ptype":"closed","subject":"egzamin-zawodowy","category":"informator-zawodowy","year":2017,"month":null,"level":null,"text":"Przykładowe zadanie 21.\nJaka metoda stosowana jest dla opróbowania otworu w czasie wiercenia?\nA. Badanie rurowym próbnikiem złoża.\nB. Analiza pobranych rdzeni.\nC. Pomiary geofizyczne.\nD. Opróżnianie otworu.\nOdpowiedź prawidłowa: A.\n16\n2. Przykład zadania do części praktycznej egzaminu dla wybranych umiejętności z kwalifikacji\nMG.08 Wykonywanie prac wiertniczych\nDobierz odpowiednie kliny do zapuszczania rur płuczkowych o średnicy 5”. Oceń stan techniczny\ndobranych klinów. Rezultat oceny zapisz w Karcie oceny klinów. Wymień niesprawne elementy\nklinów na nowe.\nZadanie wykonuj na stanowisku pracy wyposażonym w sprzęt ochrony osobistej, materiały,\nnarzędzia, sprzęt oraz instrukcję użytkowania narzędzi wiertniczych.\nPodczas wykonywania zadania przestrzegaj zasad organizacji, bezpieczeństwa i higieny pracy\ni przeciwpożarowych oraz ochrony środowiska.\nCzas przeznaczony na wykonanie zadania wynosi 120 minut.\nOcenie podlegać będą 3 rezultaty:\n dobrane kliny,\n karta oceny klinów,\n wymienione kliny do zapuszczania rur\noraz\nprzebieg wymiany klinów.\nKryteria oceniania wykonania zadania praktycznego będą uwzględniać:\n organizację stanowiska pracy i sposób używania narzędzi;\n stosowanie zasad bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowisku egzaminacyjnym;\n poprawność doboru typu i średnicy klinów wiertniczych;\n poprawność oceny stanu technicznego ostrzy, uchwytów i segmentów klinów;\n poprawność decyzji o wymianie lub wyeliminowaniu klinów;\n stan techniczny klinów po wymianie.\n17\nUmiejętności sprawdzane zadaniem praktycznym:\n2. Obsługiwanie i konserwacja urządzeń wiertniczych\n2) ocenia sprawność techniczną narzędzi i osprzętu wiertniczego oraz urządzeń do\nsporządzania i oczyszczania płuczki wiertniczej.\n3. Dobieranie sprzętu do wykonywania prac wiertniczych\n3) określa zastosowanie narzędzi i poszczególnych elementów przewodu wiertniczego.\nInne zadania praktyczne z zakresu kwalifikacji MG.08. Wykonywanie prac wiertniczych mogą\ndotyczyć:\n oceny stanu technicznego różnego rodzaju zawiesi i ich konserwacji;\n oceny stanu technicznego liny wiertniczej;\n oceny stanu zużycia świdrów wiertniczych;\n opisania krążka ciężarowskazu posiłkując się raportem wiertacza;\n pomiaru podstawowych właściwości płuczek wiertniczych;\n wykonania szablonowania rur okładzinowych;\n wyboru urządzeń stosowanych podczas wykonywania zabiegów stymulacji złoża.\n18\nKwalifikacja K2\nMG.34 Organizacja i prowadzenie prac wiertniczych\n1. Przykłady zadań do części pisemnej egzaminu dla wybranych umiejętności z kwalifikacji\nMG.34 Organizacja i prowadzenie prac wiertniczych\n1.1. Przygotowywanie i prowadzenie prac wiertniczych\nUmiejętność 1) przestrzega przepisów prawa dotyczących wykonywania prac i zabiegów\nwiertniczych, na przykład:\n prace i zabiegi wiertnicze przygotowuje i wykonuje zgodnie z Prawem geologicznym\ni górniczym oraz instrukcjami wykonywania prac i zabiegów wiertniczych zatwierdzonymi\nprzez Kierowników Ruchu Zakładów Górniczych;\n wykonuje zapuszczanie i wyciąganie przewodu wiertniczego;\n przygotowuje rury okładzinowe, otwór wiertniczy oraz narzędzia i osprzęt do rurowania\notworu wiertniczego.\nPrzykładowe zadanie 1.\nNa każde 1 000 metrów przygotowanych do zapuszczenia rur okładzinowych na wiertni należy\ndodatkowo zgromadzić rury rezerwowe w ilości\nA. 50 m\nB. 100 m\nC. 150 m\nD. 200 m\nOdpowiedź prawidłowa: A.\nUmiejętność 2) korzysta z dokumentacji i planów sytuacyjnych, dotyczących montażu i demontażu\nurządzeń wiertniczych, na przykład:\n korzysta z planów sytuacyjnych rozmieszczenia podzespołów urządzenia wiertniczego;\n korzysta z planów sytuacyjnych rozmieszczenia elementów składowych wiertni;\n korzysta z instrukcji montażu i demontażu urządzeń wiertniczych.\n19\nPrzykładowe zadanie 2.\nRysunek przedstawia fragment planu sytuacyjnego rozmieszczenia elementów urządzenia\nwiertniczego. Numerem 6 (oznaczonym strzałką) opisano\nA. mieszalniki płuczki.\nB. magazyn płuczkowy.\nC. zbiornik płuczkowy roboczy.\nD. zbiornik płuczkowy marszowy.\nOdpowiedź prawidłowa: D.\nUmiejętność 3) analizuje projekt wykonania prac i zabiegów wiertniczych, na przykład:\n analizuje projekt rurowania i cementowania rur okładzinowych w otworze wiertniczym pod\nkątem wykonania końcowej próby szczelności;\n analizuje projekt wykonania perforacji rur okładzinowych pod kątem gęstości otworów\nperforacyjnych i ich fazowania;\n analizuje projekt zapięcia próbnika złoża pod kątem danych technicznych zastosowanego\nrurowego próbnika złoża.\nPrzykładowe zadanie 3.\nAby określić zalecane ciśnienie próby szczelności rur okładzinowych po dobiciu górnego klocka\ncementacyjnego, należy projektowane końcowe ciśnienie cementowania powiększyć o\nA. 1,5 MPa\nB. 2,5 MPa\nC. 3,5 MPa\nD. 4,5 MPa\nOdpowiedź prawidłowa: C.\n20\n1.2. Prowadzenie dokumentacji wierceń\nUmiejętność 2) analizuje i interpretuje dane zamieszczone w dokumentacji wierceń, na przykład:\n analizuje i interpretuje dane zawarte w Projekcie Geologiczno-Technicznym Otworu;\n analizuje i interpretuje dane zawarte w raportach wiertniczych;\n analizuje i interpretuje dane zawarte w raportach energetycznych.\nPrzykładowe zadanie 4.\nW części geologicznej Projektu Geologiczno-Technicznego Otworu w interwale od 1500 m do\n2000 m umieszczony został pokazany na rysunku znak graficzny, który oznacza możliwość dopływu\ndo otworu wiertniczego\nA. wody słodkiej.\nB. ropy naftowej.\nC. gazu ziemnego.\nD. solanki z gazem.\nOdpowiedź prawidłowa: D.\nUmiejętność 5) dokonuje analizy wskaźników wiercenia, na przykład:\n określa optymalne parametry wiercenia na podstawie analizy wskaźników wiercenia;\n dokonuje analizy kosztów wiercenia jednego metra otworu wiertniczego;\n określa mechaniczną i marszową prędkość wiercenia.\nPrzykładowe zadanie 5.\nPróbę zwiercalności wykonano zmieniając czterokrotnie parametry wiercenia. Największą\nmechaniczną prędkość wiercenia uzyskano przy postępie wiercenia równym\nA. 0,5 h/m\nB. 1,5 h/m\nC. 35 min/m\nD. 120 min/m\nOdpowiedź prawidłowa: A.\nUmiejętność 7) analizuje wykresy rozkładu ciśnień, dotyczące opróbowania otworu wiertniczego, na\nprzykład:\n analizuje wykres rozkładu ciśnień zarejestrowany rurowym próbnikiem złoża;\n określa wartość naddatku ciśnienia hydrostatycznego nad ciśnieniem złożowym;\n określa wartość ciśnienia złożowego.\n21\nPrzykładowe zadanie 6.\nNa rysunku przedstawiony jest przykładowy wykres rozkładu ciśnienia w otworze wiertniczym\nzarejestrowany rurowym próbnikiem złoża. Odcinek 1-2 na tym wykresie przedstawia\nA. krzywą odbudowy ciśnienia złożowego.\nB. zmianę ciśnienia hydrostatycznego płuczki.\nC. ciśnienie przypływu płynu złożowego do próbnika.\nD. zmianę ciśnienia po otwarciu zaworu obiegowo-wyrównawczego.\nOdpowiedź prawidłowa: C.\n1.3. Rejestrowanie i interpretacja odczytów wskazań przyrządów kontrolno-pomiarowych\nUmiejętność 2) dokonuje analizy i interpretacji wskazań przyrządów kontrolno-pomiarowych, na\nprzykład:\n interpretuje wskazania przyrządów kontrolno-pomiarowych w celu określenia przyczyny\nawarii wiertniczej;\n analizuje wskazania ciężarowskazu w celu określenia momentu otwarcia nożyc wiertniczych;\n interpretuje wskazania ciśnienia płuczki w celu określenia stopnia wypłukania przewodu\nwiertniczego.\nPrzykładowe zadanie 7.\nSpadek ciśnienia płuczki na stojaku oraz jednoczesny wzrost momentu obrotowego stołu\nwiertniczego mogą świadczyć o\nA. urwaniu przewodu wiertniczego.\nB. wypłukaniu przewodu wiertniczego.\nC. przyklejeniu przewodu wiertniczego do ściany otworu.\nD. niewystarczającym wynoszeniu zwiercin przez płuczkę wiertniczą.\nOdpowiedź prawidłowa: B.\n22\nUmiejętność 5) wykonuje pomiary z zastosowaniem inklinometrów wrzutowych oraz interpretuje\nuzyskane dane, na przykład:\n przygotowuje inklinometr wrzutowy do wykonania pomiaru;\n odczytuje wskazania inklinometrów wrzutowych;\n interpretuje dane uzyskane podczas pomiarów inklinometrami wrzutowymi.\nPrzykładowe zadanie 8.\nW inklinometrze wrzutowym mechanicznym rejestracja kąta odchylenia osi otworu od pionu\nodbywa się poprzez nakłucie papierowej tarczy. Wykonywane są\nA. trzy nakłucia.\nB. dwa nakłucia.\nC. jedno nakłucie.\nD. cztery nakłucia.\nOdpowiedź prawidłowa: B.\nUmiejętność 6) uczestniczy w wykonywaniu prób ciśnieniowych i sporządza protokoły wykonania\nprób, na przykład:\n wykonuje próbę chłonności pod butem rur okładzinowych;\n sporządza wykres z próby chłonności i określa wartość ciśnienia chłonności;\n sporządza protokół z wykonania próby szczelności prewentera szufladowego po jego\nzamontowaniu.\nPrzykładowe zadanie 9.\nDo wykonania próby chłonności powinno się zastosować\nA. powietrze.\nB. płuczkę.\nC. wodę.\nD. azot.\nOdpowiedź prawidłowa: C.\n1.4. Planowanie i realizacja procesu wiercenia\nUmiejętność 1) projektuje przewód wiertniczy dla różnych warunków wiercenia, na przykład:\n projektuje przewód wiertniczy do wiercenia otworów o dużej tendencji do krzywienia;\n planuje rozmieszczenie elementów przewodu wiertniczego dla wiercenia otworów\npionowych i kierunkowych;\n wylicza minimalną ilość obciążników niezbędną do prawidłowego wiercenia.\n23\nPrzykładowe zadanie 10.\nW przewodzie przeznaczonym do wiercenia otworu pionowego nożyce wiertnicze należy umieścić\nA. pod graniatką.\nB. nad pasem obciążników.\nC. w pasie rur płuczkowych.\nD. nad narzędziem wiercącym.\nOdpowiedź prawidłowa: B.\nUmiejętność 2) określa liczbę kolumn rur okładzinowych, ich średnice i głębokość ich zapuszczenia,\nna przykład:\n określa rodzaj i liczbę kolumn rur okładzinowych na podstawie projektowanego profilu\ngeologicznego otworu wiertniczego;\n określa średnice poszczególnych kolumn rur okładzinowych uwzględniając średnice narzędzi\nwiercących i średnice złączek;\n określa głębokość zapuszczenia poszczególnych kolumn rur okładzinowych.\nPrzykładowe zadanie 11.\nW konstrukcji otworu wiertniczego można zaprojektować\nA. dwie kolumny rur traconych.\nB. tylko jedną kolumnę rur traconych.\nC. dwie kolumny rur prowadnikowych.\nD. tylko jedną kolumnę rur technicznych.\nOdpowiedź prawidłowa: A.\nUmiejętność 3) wykonuje obliczenia dotyczące ciężaru systemów rurowych w otworze wiertniczym,\nna przykład:\n oblicza ciężar przewodu wiertniczego z uwzględnieniem wyporności płuczki wiertniczej;\n oblicza ciężar przewodu wiertniczego w celu odkręcenia przewodu nad miejscem\nprzychwytu;\n oblicza ciężar obciążników z uwzględnieniem współczynnika ich wykorzystania do wywarcia\nnacisku na narzędzie.\nPrzykładowe zadanie 12.\nObliczając ciężar pozorny przewodu wiertniczego zanurzonego w płuczce wiertniczej, należy\nrzeczywisty ciężar przewodu wiertniczego\nA. zwiększyć o ciężar wypartej płuczki.\nB. zmniejszyć o ciężar wypartej płuczki.\nC. zwiększyć o ciężar płuczki znajdującej się w przewodzie.\nD. zmniejszyć o ciężar płuczki znajdującej się w przewodzie.\n24\n2. Przykład zadania do części praktycznej egzaminu dla wybranych umiejętności\nz kwalifikacji MG.34. Organizacja i prowadzenie prac wiertniczych\nWykonywany jest otwór wiertniczy eksploatacyjny gazu ziemnego do głębokości 4 800m. Analizując\nwypis z Projektu Geologiczno-Technicznego Otworu, wykonaj zestawienie rur okładzinowych\npotrzebnych w procesie wiercenia, uwzględnij ich długość i niezbędny zapas oraz zestawienie\nnarzędzi wiercących uwzględniające rodzaj narzędzi i ich średnicę.\nW głębokości 1850 m wykonany został test zwiercalności dla świdra PDC 12¼”. Analizując te wyniki,\nprzedstaw optymalne parametry wiercenia dla w/w świdra wraz z ich uzasadnieniem.\nOblicz maksymalny ciężar na haku wiertniczym podczas zapuszczania rur okładzinowych o średnicy\n9⅝” z uwzględnieniem wyporności płuczki.\nZaprojektuj uzbrojenie przeciwerupcyjne wylotu otworu wiertniczego, jakie należy zamontować na\nrurach 9⅝”.\nPrzygotuj zestawienie:\n\nrur okładzinowych podając średnicę rur ich długość i zapas,\n\nnarzędzi wiercących podając typ narzędzia, jego średnicę i przewidywaną ilość zakładając dla\nświdrów gryzowych średni uwiert 100 m, a dla świdrów skrawających 300 metrów.\nUstalając optymalne parametry wiercenia wykorzystaj wskaźniki wiercenia uzyskane w teście\nzwiercalności.\nOblicz maksymalny ciężar na haku, jaki wystąpi podczas zapuszczania rur okładzinowych 9⅝”\nuwzględniając gęstość płuczki użytej do wiercenia pod tę kolumnę rur;\nZaprojektuj uzbrojenie przeciwerupcyjne wylotu otworu wiertniczego uwzględniając ciśnienie\ngłowicowe, klasę zagrożenia erupcyjnego i kategorię zagrożenia siarkowodorem. Projekt przedstaw\nw postaci schematu blokowego.\nWypis z Projektu Geologiczno-Technicznego Otworu, Wyniki testu zwiercalności dla świdra PDC\n12¼”, fragment Tabeli rur wiertniczych, wyciąg z Instrukcji zapobiegania i likwidacji erupcji płynu\nzłożowego oraz Inklinometr wrzutowy mechaniczny znajdują się na stanowisku egzaminacyjnym.\nCzas przeznaczony na wykonanie zadania wynosi 120 minut.\nOcenie podlegać będą 3 rezultaty:\n\nzestawienie (rury okładzinowe, narzędzia wiercące, optymalne parametry wiercenia);\n\nobliczenieciężaru rur okładzinowych z uwzględnieniem wyporności płuczki wiertniczej;\n\nschemat blokowy uzbrojenia przeciwerupcyjnego wylotu otworu wiertniczego.\n25\nKryteria oceniania wykonania zadania praktycznego będą uwzględniać:\n poprawność zapisów zestawień rur okładzinowych i narzędzi wiercących;\n prawidłową interpretację danych z próby zwiercalności;\n poprawność obliczeń ciężaru rur okładzinowych;\n prawidłowe podanie ciśnienia głowicowego i wytrzymałości ciśnieniowej uzbrojenia\nprzeciwerupcyjnego;\n właściwe ustalenie klasy zagrożenia erupcyjnego i kategorii zagrożenia siarkowodorem oraz\nna tej podstawie dobranie ilości i rodzaju zamknięć wylotu otworu wiertniczego.\nUmiejętności z kwalifikacji sprawdzane zadaniem praktycznym:\n1. Przygotowanie i prowadzenie prac wiertniczych\n3) analizuje projekt wykonania prac i zabiegów wiertniczych;\n5) organizuje logistykę utrzymania ciągłego ruchu zakładu wiertniczego.\n2. Prowadzenie dokumentacji wierceń\n2) analizuje i interpretuje dane zamieszczone w dokumentacji wierceń;\n5) dokonuje analizy wskaźników wiercenia.\n4. Planowanie i realizacja procesu wiercenia\n3) wykonuje obliczenia dotyczące ciężaru systemów rurowych w otworze wiertniczym;\n7) dobiera elementy zabezpieczenia przeciwerupcyjnego z uwzględnieniem klasy zagrożenia\nerupcyjnego,\nkategorii\nzagrożenia\nsiarkowodorowego,\ndopuszczalnego\nciśnienia\ngłowicowego.\nInne zadania praktyczne z zakresu kwalifikacji MG.34. Organizacja i prowadzenie prac\nwiertniczych mogą dotyczyć:\n analizy miejsca lokalizacji wiertni pod kątem zgodności z istniejącymi przepisami prawa;\n sporządzenia dziennego raportu wiertniczego na podstawie raportu wiertacza i raportów\nserwisów;\n wykonania kalibracji zbiornika marszowego (podanie ilości litrów płuczki przypadających na\nwzrost lub zmniejszenie się zwierciadła płuczki o 1 cm), oraz sporządzenia zestawienia zmian\nwysokości zwierciadła płuczki w zbiorniku marszowym przy zapuszczaniu rur płuczkowych\ni obciążników o określonej średnicy;\n ustalenia wydatku tłoczenia płuczki, zapewniającego prawidłowe wynoszenie zwiercin\npodczas wiercenia świdrem diamentowym i określonym zestawem przewodu wiertniczego,\nznając średnicę otworu wiertniczego i średnicę rur okładzinowych.\n26\nPODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE\nPODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TECHNIK WIERTNIK 311707\n1. CELE KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE\nAbsolwent szkoły kształcącej w zawodzie technik wiertnik powinien być przygotowany do\nwykonywania następujących zadań zawodowych:\n1) wykonywania prac związanych z montażem i demontażem urządzeń wiertniczych;\n2) nadzorowania prac montażowych i demontażowych;\n3) dobierania narzędzi i osprzętu do wykonywania prac wiertniczych;\n4) organizowania i prowadzenia procesu wiercenia.\n2. EFEKTY KSZTAŁCENIA\nDo wykonywania wyżej wymienionych zadań zawodowych niezbędne jest osiągnięcie zakładanych\nefektów kształcenia na które składają się:\n1) Efekty kształcenia wspólne dla wszystkich zawodów;\n(BHP). Bezpieczeństwo i higiena pracy\nUczeń:\n1) rozróżnia pojęcia związane z bezpieczeństwem i higieną pracy, ochroną przeciwpożarową,\nochroną środowiska i ergonomią;\n2) rozróżnia zadania i uprawnienia instytucji oraz służb działających w zakresie ochrony pracy\ni ochrony środowiska w Polsce;\n3) określa prawa i obowiązki pracownika oraz pracodawcy w zakresie bezpieczeństwa i higieny\npracy;\n4) przewiduje zagrożenia dla zdrowia i życia człowieka oraz mienia i środowiska związane\nz wykonywaniem zadań zawodowych;\n5) określa zagrożenia związane z występowaniem szkodliwych czynników w środowisku pracy;\n6) określa skutki oddziaływania czynników szkodliwych na organizm człowieka;\n7) organizuje stanowisko pracy zgodnie z obowiązującymi wymaganiami ergonomii, przepisami\nbezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska;\n8) stosuje środki ochrony indywidualnej i zbiorowej podczas wykonywania zadań zawodowych;\n9) przestrzega zasad bezpieczeństwa i higieny pracy oraz stosuje przepisy prawa dotyczące\nochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska;\n10) udziela pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy oraz w stanach\nzagrożenia zdrowia i życia.\n(PDG). Podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej\nUczeń:\n1) stosuje pojęcia z obszaru funkcjonowania gospodarki rynkowej;\n2) stosuje przepisy prawa pracy, przepisy prawa dotyczące ochrony danych osobowych oraz\nprzepisy prawa podatkowego i prawa autorskiego;\n3) stosuje przepisy prawa dotyczące prowadzenia działalności gospodarczej;\n27\n4) rozróżnia przedsiębiorstwa i instytucje występujące w branży i powiązania między nimi;\n5) analizuje działania prowadzone przez przedsiębiorstwa funkcjonujące w branży;\n6) inicjuje wspólne przedsięwzięcia z różnymi przedsiębiorstwami z branży;\n7) przygotowuje dokumentację niezbędną do uruchomienia i prowadzenia działalności\ngospodarczej;\n8) prowadzi korespondencję związaną z prowadzeniem działalności gospodarczej;\n9) obsługuje urządzenia biurowe oraz stosuje programy komputerowe wspomagające\nprowadzenie działalności gospodarczej;\n10) planuje i podejmuje działania marketingowe prowadzonej działalności gospodarczej;\n11) planuje działania związane z wprowadzaniem innowacyjnych rozwiązań;\n12) stosuje zasady normalizacji;\n13) optymalizuje koszty i przychody prowadzonej działalności gospodarczej.\n(JOZ). Język obcy ukierunkowany zawodowo\nUczeń:\n1) posługuje się zasobem środków językowych (leksykalnych, gramatycznych, ortograficznych\noraz fonetycznych), umożliwiających realizację zadań zawodowych;\n2) interpretuje wypowiedzi dotyczące wykonywania typowych czynności zawodowych\nartykułowane powoli i wyraźnie, w standardowej odmianie języka;\n3) analizuje i interpretuje krótkie teksty pisemne dotyczące wykonywania typowych czynności\nzawodowych;\n4) formułuje krótkie i zrozumiałe wypowiedzi oraz teksty pisemne umożliwiające\nkomunikowanie się w środowisku pracy;\n5) korzysta z obcojęzycznych źródeł informacji.\n(KPS). Kompetencje personalne i społeczne\nUczeń:\n1) przestrzega zasad kultury i etyki;\n2) jest kreatywny i konsekwentny w realizacji zadań;\n3) potrafi planować działania i zarządzać czasem;\n4) przewiduje skutki podejmowanych działań;\n5) ponosi odpowiedzialność za podejmowane działania;\n6) jest otwarty na zmiany;\n7) stosuje techniki radzenia sobie ze stresem;\n8) aktualizuje wiedzę i doskonali umiejętności zawodowe;\n9) przestrzega tajemnicy zawodowej;\n10) negocjuje warunki porozumień;\n11) jest komunikatywny;\n12) stosuje metody i techniki rozwiązywania problemów;\n13) współpracuje w zespole.\n28\n(OMZ). Organizacja pracy małych zespołów\nUczeń:\n1) planuje i organizuje pracę zespołu w celu wykonania przydzielonych zadań;\n2) dobiera osoby do wykonania przydzielonych zadań;\n3) kieruje wykonaniem przydzielonych zadań;\n4) monitoruje i ocenia jakość wykonania przydzielonych zadań;\n5) wprowadza rozwiązania techniczne i organizacyjne wpływające na poprawę warunków i ja-\nkość pracy;\n6) stosuje metody motywacji do pracy;\n7) komunikuje się ze współpracownikami.\n29\n2) Efekty kształcenia wspólne dla zawodów w ramach obszaru mechanicznego\ni górniczo-hutniczego, stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodzie lub grupie\nzawodów PKZ(MG.a) i PKZ(MG.e);\nPKZ(MG.a) Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodach: mechanik-operator\npojazdów i maszyn rolniczych, zegarmistrz, optyk-mechanik, mechanik precyzyjny, mechanik\nautomatyki przemysłowej i urządzeń precyzyjnych, mechanik-monter maszyn i urządzeń,\nmechanik pojazdów samochodowych, operator obrabiarek skrawających, ślusarz, kowal, monter\nkadłubów jednostek pływających, blacharz samochodowy, blacharz, lakiernik, technik optyk,\ntechnik mechanik lotniczy, technik mechanik okrętowy, technik budowy jednostek pływających,\ntechnik\npojazdów\nsamochodowych,\ntechnik\nmechanik,\nelektromechanik\npojazdów\nsamochodowych, technik transportu drogowego, technik energetyk, modelarz odlewniczy,\ntechnik wiertnik, wiertacz, technik górnictwa podziemnego, górnik eksploatacji podziemnej,\ntechnik\ngórnictwa\notworowego,\ngórnik\neksploatacji\notworowej,\ntechnik\ngórnictwa\nodkrywkowego, górnik odkrywkowej eksploatacji złóż, technik przeróbki kopalin stałych, technik\nodlewnik, technik hutnik, operator maszyn i urządzeń odlewniczych, operator maszyn i urządzeń\nhutniczych, operator maszyn i urządzeń do przetwórstwa tworzyw sztucznych, złotnik-jubiler,\nmechanik motocyklowy, technik chłodnictwa i klimatyzacji, technik urządzeń dźwigowych, technik\nmechanizacji rolnictwa i agrotroniki, kierowca mechanik, mechanik-operator maszyn do produkcji\ndrzewnej, szkutnik\nUczeń:\n1) przestrzega zasad sporządzania rysunku technicznego maszynowego;\n2) sporządza szkice części maszyn;\n3) sporządza rysunki techniczne z wykorzystaniem technik komputerowych;\n4) rozróżnia części maszyn i urządzeń;\n5) rozróżnia rodzaje połączeń;\n6) przestrzega zasad tolerancji i pasowań;\n7) rozróżnia materiały konstrukcyjne i eksploatacyjne;\n8) rozróżnia środki transportu wewnętrznego;\n9) dobiera sposoby transportu i składowania materiałów;\n10) rozpoznaje rodzaje korozji oraz określa sposoby ochrony przed korozją;\n11) rozróżnia techniki i metody wytwarzania części maszyn i urządzeń;\n12) rozróżnia maszyny, urządzenia i narzędzia do obróbki ręcznej i maszynowej;\n13) rozróżnia przyrządy pomiarowe stosowane podczas obróbki ręcznej i maszynowej;\n14) wykonuje pomiary warsztatowe;\n15) rozróżnia metody kontroli jakości wykonanych prac;\n16) określa budowę oraz przestrzega zasad działania maszyn i urządzeń;\n17) posługuje się dokumentacją techniczną maszyn i urządzeń oraz przestrzega norm\ndotyczących\nrysunku\ntechnicznego,\nczęści\nmaszyn,\nmateriałów\nkonstrukcyjnych\ni eksploatacyjnych;\n18) stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań.\n30\nPKZ(MG.e) Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodach: wiertacz, górnik\neksploatacji podziemnej, górnik eksploatacji otworowej, górnik odkrywkowej eksploatacji złóż,\ntechnik wiertnik, technik górnictwa podziemnego, technik górnictwa otworowego, technik\ngórnictwa odkrywkowego\nUczeń:\n1) rozpoznaje minerały i skały oraz charakteryzuje budowę geologiczną Ziemi;\n2) rozróżnia rodzaje skał, określa ich budowę i właściwości;\n3) rozróżnia procesy technologiczne wydobycia kopalin;\n4) stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań.\n31\n3) Efekty kształcenia właściwe dla kwalifikacji wyodrębnionej w zawodzie technik\nwiertnik:\nMG.08. Wykonywanie prac wiertniczych\n1. Montaż i demontaż urządzeń wiertniczych\nUczeń:\n1) rozpoznaje typy urządzeń wiertniczych;\n2) korzysta z dokumentacji technicznej montażu i demontażu urządzeń wiertniczych;\n3) wykonuje prace montażowe i demontażowe urządzeń wiertniczych;\n4) przestrzega zasad komunikowania się w trakcie wykonywania prac montażowych\ni demontażowych;\n5) rozpoznaje rodzaje zawiesi i określa ich zastosowanie;\n6) ocenia stan techniczny zawiesi i dokonuje ich konserwacji;\n7) przestrzega zasad montażu systemów napędowych i płuczkowych;\n8) przestrzega zasad przemieszczania i składowania elementów rurowych, narzędzi i osprzętu\nwiertniczego;\n9) określa zagrożenia występujące podczas prac montażowych, demontażowych, załadowczych\ni wyładowczych.\n2. Obsługiwanie i konserwacja urządzeń wiertniczych\nUczeń:\n1) określa wymagania techniczne dotyczące działania pomp płuczkowych, urządzeń\nprzeciwerupcyjnych, stołu wiertniczego i wiertniczego napędu górnego (ang. top drive);\n2) ocenia sprawność techniczną narzędzi i osprzętu wiertniczego oraz urządzeń do\nsporządzania i oczyszczania płuczki wiertniczej;\n3) ocenia stan techniczny maszyn i urządzeń dźwigowych oraz liny wiertniczej;\n4) określa parametry pracy maszyn i urządzeń wiertniczych.\n3. Dobieranie sprzętu do wykonywania prac wiertniczych\nUczeń:\n1) posługuje się geologiczno-technicznym projektem otworu;\n2) charakteryzuje narzędzia wiertnicze i elementy przewodu wiertniczego;\n3) określa zastosowanie narzędzi i poszczególnych elementów przewodu wiertniczego;\n4) dobiera elementy zestawu przewodu wiertniczego;\n5) ocenia stan techniczny elementów przewodu wiertniczego;\n6) określa rodzaj i wielkość połączeń gwintowych;\n7) ocenia stan techniczny świdrów i koronek wiertnicznych;\n8) dobiera optymalne parametry wiercenia;\n9) uczestniczy w wykonaniu testu zwiercalności.\n4. Monitorowanie działania urządzeń kontrolno-pomiarowych\nUczeń:\n1) charakteryzuje budowę oraz określa przeznaczenie urządzeń kontrolno-pomiarowych;\n2) kontroluje wskazania urządzeń kontrolno-pomiarowych stosowanych w procesie wiercenia;\n3) odczytuje i interpretuje dane uzyskane z przyrządów kontrolno-pomiarowych;\n4) kontroluje poziom płuczki w zbiornikach;\n5) wykonuje pomiary z zastosowaniem inklinometru wrzutowego;\n6) posługuje się przyrządami do wykrywania gazów toksycznych i wybuchowych.\n32\n5. Sporządzanie płuczek wiertniczych i zaczynów cementowych\nUczeń:\n1) określa rodzaje i przeznaczenie płuczek wiertniczych;\n2) określa zastosowanie obiegów płuczki wiertniczej;\n3) określa przeznaczenie zaczynów uszczelniających i cieczy technologicznych;\n4) sporządza płuczki wiertnicze i zaczyny uszczelniające;\n5) dokonuje pomiarów parametrów płuczek wiertniczych i zaczynów cementowych;\n6) wykonuje obliczenia dotyczące gęstości płuczki wiertniczej, ciśnienia hydrostatycznego\ni złożowego;\n7) reguluje parametry płuczki wiertniczej i zaczynu uszczelniającego.\n6. Wykonywanie rurowania i cementowania otworów wiertniczych\nUczeń:\n1) dobiera elementy wgłębnej i napowierzchniowej konstrukcji otworu wiertniczego na\npodstawie projektu;\n2) przestrzega procedur przygotowania rur okładzinowych przed zapuszczeniem do otworu\nwiertniczego;\n3) przestrzega zasad przygotowania otworu wiertniczego do rurowania i cementowania\nzgodnie z ustalonymi procedurami;\n4) przestrzega procedur dotyczących stosowania metod cementowania rur okładzinowych;\n5) przestrzega procedur wykonania docementowania pod ciśnieniem;\n6) przestrzega procedur dotyczących wykonania prób ciśnieniowych zacementowanych rur\nokładzinowych.\n7. Wykonywanie czynności związanych z dowiercaniem i udostępnianiem horyzontów\nproduktywnych\nUczeń:\n1) rozróżnia zakres prac wiertniczych wykonywanych podczas dowiercania;\n2) określa wpływ płuczki wiertniczej na strefę przyotworową;\n3) charakteryzuje rodzaje i zasadę działania perforatorów;\n4) charakteryzuje metody intensyfikacji przypływu płynu złożowego do otworu wiertniczego;\n5) określa metody opróbowania otworów wiertniczych;\n6) określa metody wywołania produkcji;\n7) określa metody likwidacji otworów wiertniczych;\n8) rozróżnia urządzenia stosowane podczas wykonywania szczelinowania i kwasowania.\n8. Rozpoznawanie zagrożeń oraz likwidowanie awarii wiertniczych\nUczeń:\n1) określa pojęcie awarii wiertniczej i komplikacji wiertniczej;\n2) ocenia możliwości wystąpienia awarii wiertniczych i sposoby zapobiegania im;\n3) dobiera metody likwidacji awarii wiertniczych;\n4) rozpoznaje narzędzia ratunkowe i określa warunki ich użycia;\n5) określa objawy i przyczyny wystąpienia erupcji wstępnej;\n6) określa procedury zamknięcia wylotu otworu wiertniczego po ogłoszeniu alarmu;\n7) charakteryzuje metody przywracania równowagi ciśnień w otworze wiertniczym.\n33\nMG.34. Organizacja i prowadzenie prac wiertniczych.\n1. Przygotowywanie i prowadzenie prac wiertniczych\nUczeń:\n1) przestrzega przepisów prawa dotyczących wykonywania prac i zabiegów wiertniczych;\n2) korzysta z dokumentacji i planów sytuacyjnych, dotyczących montażu i demontażu\nurządzeń wiertniczych;\n3) analizuje projekt wykonania prac i zabiegów wiertniczych;\n4) zamawia części zamienne podzespołów urządzeń wiertniczych;\n5) organizuje logistykę utrzymania ciągłego ruchu zakładu wiertniczego;\n6) sporządza dokumentację czasu pracy załogi wiertniczej.\n2. Prowadzenie dokumentacji wierceń\nUczeń:\n1) analizuje dokumentacje procesu wiercenia;\n2) analizuje i interpretuje dane zamieszczone w dokumentacji wierceń;\n3) przestrzega zasad gospodarki materiałowej wiertni;\n4) posługuje się terminologią specjalistyczną dotyczącą procesu wiercenia;\n5) dokonuje analizy wskaźników wiercenia;\n6) dokonuje analizy i interpretacji wyników pomiarów geofizycznych;\n7) analizuje wykresy rozkładu ciśnień dotyczące opróbowania otworu wiertniczego;\n8) sporządza raporty wiertnicze dotyczące pracy elementów przewodu wiertniczego oraz\nzużycia narzędzi wiertniczych;\n9) sporządza raport płuczkowy i raport energetyczny.\n3. Rejestrowanie i interpretacja odczytów wskazań przyrządów kontrolno-pomiarowych\nUczeń:\n1) kontroluje działanie przyrządów pomiarowych;\n2) dokonuje analizy i interpretacji wskazań przyrządów kontrolno-pomiarowych;\n3) dokonuje analizy raportów serwisów kontrolno-pomiarowych;\n4) uczestniczy w sporządzaniu bilansu płuczki wiertniczej;\n5) wykonuje pomiary z zastosowaniem inklinometrów wrzutowych oraz interpretuje\nuzyskane dane;\n6) uczestniczy w wykonywaniu prób ciśnieniowych i sporządza protokoły wykonania prób.\n4. Planowanie i realizacja procesu wiercenia\nUczeń:\n1) projektuje przewód wiertniczy dla różnych warunków wiercenia;\n2) określa liczbę kolumn rur okładzinowych, ich średnice i głębokość ich zapuszczenia;\n3) wykonuje obliczenia dotyczące ciężaru systemów rurowych w otworze wiertniczym;\n4) oblicza obciążenia i naprężenia występujące w systemach rurowych stosowanych\nw procesie wiercenia;\n5) dobiera parametry hydrauliczne wiercenia;\n6) oblicza ilość zaczynu cementowego, przybitki, cementu i cieczy zarobowej do wykonania\ncementowania rur okładzinowych;\n7) dobiera elementy zabezpieczenia przeciwerupcyjnego z uwzględnieniem klasy zagrożenia\nerupcyjnego,\nkategorii\nzagrożenia\nsiarkowodorowego,\ndopuszczalnego\nciśnienia\ngłowicowego;\n8) dobiera optymalne parametry wiercenia na podstawie danych z testu zwiercalności;\n34\n9) oblicza i analizuje koszty wiercenia;\n10) pobiera rdzenie i próbki okruchowe, opisuje i magazynuje skrzynki rdzeniowe;\n11) charakteryzuje cele i określa podział kierunkowych otworów wiertniczych;\n12) dobiera technologię wykonania otworów kierunkowych;\n13) dobiera narzędzia do wykonania otworów kierunkowych;\n14) charakteryzuje morskie jednostki wiertnicze;\n15) określa technologię wykonania wierceń morskich;\n16) przestrzega zasad profilaktyki przeciwerupcyjnej i ochrony środowiska podczas wierceń\nmorskich;\n17) charakteryzuje systemy wierceń.\n3. WARUNKI REALIZACJI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE\nSzkoła podejmująca kształcenie w zawodzie wiertacz powinna posiadać następujące pomieszczenia\ndydaktyczne:\n1) pracownię mechaniczną, wyposażoną w: stanowiska komputerowe dla uczniów (jedno\nstanowisko dla dwóch uczniów) z drukarką, ze skanerem, z projektorem multimedialnym\noraz z oprogramowaniem do sporządzania rysunku technicznego i projektowania, filmy\ndydaktyczne i plansze dotyczące obsługi maszyn i urządzeń wiertniczych, modele oraz\ninstrukcje obsługi maszyn i urządzeń wiertniczych, normy dotyczące zasad wykonywania\nrysunku technicznego, przyrządy pomiarowe (jeden komplet dla dwóch uczniów), zestaw\nelementów automatyki wiertniczej, schematy maszyn i urządzeń elektrycznych, próbki\nmateriałów konstrukcyjnych, dokumentacje techniczne maszyn i urządzeń wiertniczych,\nporadniki obsługi maszyn i urządzeń wiertniczych i katalogi maszyn i urządzeń wiertniczych;\n2) pracownię geologiczno-geofizyczną, wyposażoną w: stanowisko komputerowe dla\nnauczyciela z dostępem do Internetu, z drukarką, ze skanerem oraz z projektorem\nmultimedialnym, filmy dydaktyczne dotyczące diagnostyki minerałów i skał, badań\ngeologiczno-geofizycznych, zbiór skał i minerałów, eksponaty rdzeni wiertniczych, odczynniki\ni wskaźniki chemiczne do diagnostyki minerałów i skał, modele i schematy sond\ngeofizycznych, wykresy profilowań geofizycznych, plansze ilustrujące budowę oraz zasady\neksploatacji maszyn i urządzeń wiertniczych oraz modele maszyn i urządzeń wiertniczych\ninstrukcje i poradniki obsługi maszyn i urządzeń wiertniczych, katalogi maszyn i urządzeń\nwiertniczych;\n3) pracownię technologii wiertniczej, wyposażoną w: stanowisko komputerowe, z drukarką, ze\nskanerem oraz z projektorem multimedialnym, filmy dydaktyczne dotyczące narzędzi\ni osprzętu wiertniczego, narzędzia i osprzęt wiertniczy, elementy przewodu wiertniczego,\nschematy technologiczne, schematy maszyn, urządzeń, narzędzi, osprzętu wiertniczego,\ninstrukcje obsługi maszyn i urządzeń wiertniczych, normy dotyczące badań właściwości\ncieczy technologicznych, dokumentacje techniczne maszyn i urządzeń wiertniczych,\nprzyrządy kontrolno-pomiarowe do określania właściwości cieczy technologicznych, plansze\nilustrujące budowę oraz zasady eksploatacji maszyn i urządzeń wiertniczych;\n4) warsztaty szkolne, w których powinny być zorganizowane następujące stanowiska: obróbki\nręcznej i mechanicznej, obróbki plastycznej i cieplnej, spawania elektrycznego i gazowego,\nkontroli jakości.\n35\nKształcenie praktyczne może odbywać się w: pracowniach i warsztatach szkolnych, placówkach\nkształcenia ustawicznego, placówkach kształcenia praktycznego, przedsiębiorstwach prowadzących\nprace wiertnicze lub zakładach eksploatujących kopaliny metodami otworowymi oraz innych\npodmiotach stanowiących potencjalne miejsce zatrudnienia absolwentów szkół kształcących\nw zawodzie.\nSzkoła organizuje praktyki zawodowe w podmiocie zapewniającym rzeczywiste warunki pracy\nwłaściwe dla nauczanego zawodu w wymiarze 4 tygodni (160 godzin).\n4. MINIMALNA LICZBA GODZIN KSZTAŁCENIA ZAWODOWEGO1)\n1) W szkole liczbę godzin kształcenia zawodowego należy dostosować do wymiaru godzin określonego w przepisach w sprawie\nramowych planów nauczania dla publicznych szkół, przewidzianego dla kształcenia zawodowego w danym typie szkoły, zachowując,\nz wyjątkiem szkoły policealnej dla dorosłych, minimalną liczbę godzin wskazanych w tabeli odpowiednio dla efektów kształcenia:\nwspólnych dla wszystkich zawodów i wspólnych dla zawodów w ramach obszaru kształcenia, stanowiących podbudowę do\nkształcenia w zawodzie lub grupie zawodów oraz właściwych dla kwalifikacji wyodrębnionych w zawodzie.\nEfekty kształcenia wspólne dla wszystkich zawodów oraz efekty kształcenia wspólne\ndla zawodów w ramach obszaru mechanicznego i górniczo-hutniczego, stanowiące\npodbudowę do kształcenia w zawodzie lub grupie zawodów\n480 godz.\nMG.08. Wykonywanie prac wiertniczych\n650 godz.\nMG.34. Organizacja i prowadzenie prac wiertniczych\n220 godz.","answer":"A","answer_text":null,"solution":null,"image":"img/informator-egzamin-zawodowy-technik-wiertnik-2017/zad-P21.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Egzamin zawodowy · Informator zawodowy · 2017","subject_label":"egzamin-zawodowy","category_label":"Informator zawodowy","text_html":"

Przykładowe zadanie 21.
Jaka metoda stosowana jest dla opróbowania otworu w czasie wiercenia?
A. Badanie rurowym próbnikiem złoża.
B. Analiza pobranych rdzeni.
C. Pomiary geofizyczne.
D. Opróżnianie otworu.
Odpowiedź prawidłowa: A.
16

\n
  1. Przykład zadania do części praktycznej egzaminu dla wybranych umiejętności z kwalifikacji
\n

MG.08 Wykonywanie prac wiertniczych
Dobierz odpowiednie kliny do zapuszczania rur płuczkowych o średnicy 5”. Oceń stan techniczny
dobranych klinów. Rezultat oceny zapisz w Karcie oceny klinów. Wymień niesprawne elementy
klinów na nowe.
Zadanie wykonuj na stanowisku pracy wyposażonym w sprzęt ochrony osobistej, materiały,
narzędzia, sprzęt oraz instrukcję użytkowania narzędzi wiertniczych.
Podczas wykonywania zadania przestrzegaj zasad organizacji, bezpieczeństwa i higieny pracy
i przeciwpożarowych oraz ochrony środowiska.
Czas przeznaczony na wykonanie zadania wynosi 120 minut.
Ocenie podlegać będą 3 rezultaty:
 dobrane kliny,
 karta oceny klinów,
 wymienione kliny do zapuszczania rur
oraz
przebieg wymiany klinów.
Kryteria oceniania wykonania zadania praktycznego będą uwzględniać:
 organizację stanowiska pracy i sposób używania narzędzi;
 stosowanie zasad bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowisku egzaminacyjnym;
 poprawność doboru typu i średnicy klinów wiertniczych;
 poprawność oceny stanu technicznego ostrzy, uchwytów i segmentów klinów;
 poprawność decyzji o wymianie lub wyeliminowaniu klinów;
 stan techniczny klinów po wymianie.
17
Umiejętności sprawdzane zadaniem praktycznym:

\n
  1. Obsługiwanie i konserwacja urządzeń wiertniczych
  2. ocenia sprawność techniczną narzędzi i osprzętu wiertniczego oraz urządzeń do
\n

sporządzania i oczyszczania płuczki wiertniczej.

\n
  1. Dobieranie sprzętu do wykonywania prac wiertniczych
  2. określa zastosowanie narzędzi i poszczególnych elementów przewodu wiertniczego.
\n

Inne zadania praktyczne z zakresu kwalifikacji MG.08. Wykonywanie prac wiertniczych mogą
dotyczyć:
 oceny stanu technicznego różnego rodzaju zawiesi i ich konserwacji;
 oceny stanu technicznego liny wiertniczej;
 oceny stanu zużycia świdrów wiertniczych;
 opisania krążka ciężarowskazu posiłkując się raportem wiertacza;
 pomiaru podstawowych właściwości płuczek wiertniczych;
 wykonania szablonowania rur okładzinowych;
 wyboru urządzeń stosowanych podczas wykonywania zabiegów stymulacji złoża.
18
Kwalifikacja K2
MG.34 Organizacja i prowadzenie prac wiertniczych

\n
  1. Przykłady zadań do części pisemnej egzaminu dla wybranych umiejętności z kwalifikacji
\n

MG.34 Organizacja i prowadzenie prac wiertniczych
1.1. Przygotowywanie i prowadzenie prac wiertniczych
Umiejętność 1) przestrzega przepisów prawa dotyczących wykonywania prac i zabiegów
wiertniczych, na przykład:
 prace i zabiegi wiertnicze przygotowuje i wykonuje zgodnie z Prawem geologicznym
i górniczym oraz instrukcjami wykonywania prac i zabiegów wiertniczych zatwierdzonymi
przez Kierowników Ruchu Zakładów Górniczych;
 wykonuje zapuszczanie i wyciąganie przewodu wiertniczego;
 przygotowuje rury okładzinowe, otwór wiertniczy oraz narzędzia i osprzęt do rurowania
otworu wiertniczego.
Przykładowe zadanie 1.
Na każde 1 000 metrów przygotowanych do zapuszczenia rur okładzinowych na wiertni należy
dodatkowo zgromadzić rury rezerwowe w ilości
A. 50 m
B. 100 m
C. 150 m
D. 200 m
Odpowiedź prawidłowa: A.
Umiejętność 2) korzysta z dokumentacji i planów sytuacyjnych, dotyczących montażu i demontażu
urządzeń wiertniczych, na przykład:
 korzysta z planów sytuacyjnych rozmieszczenia podzespołów urządzenia wiertniczego;
 korzysta z planów sytuacyjnych rozmieszczenia elementów składowych wiertni;
 korzysta z instrukcji montażu i demontażu urządzeń wiertniczych.
19
Przykładowe zadanie 2.
Rysunek przedstawia fragment planu sytuacyjnego rozmieszczenia elementów urządzenia
wiertniczego. Numerem 6 (oznaczonym strzałką) opisano
A. mieszalniki płuczki.
B. magazyn płuczkowy.
C. zbiornik płuczkowy roboczy.
D. zbiornik płuczkowy marszowy.
Odpowiedź prawidłowa: D.
Umiejętność 3) analizuje projekt wykonania prac i zabiegów wiertniczych, na przykład:
 analizuje projekt rurowania i cementowania rur okładzinowych w otworze wiertniczym pod
kątem wykonania końcowej próby szczelności;
 analizuje projekt wykonania perforacji rur okładzinowych pod kątem gęstości otworów
perforacyjnych i ich fazowania;
 analizuje projekt zapięcia próbnika złoża pod kątem danych technicznych zastosowanego
rurowego próbnika złoża.
Przykładowe zadanie 3.
Aby określić zalecane ciśnienie próby szczelności rur okładzinowych po dobiciu górnego klocka
cementacyjnego, należy projektowane końcowe ciśnienie cementowania powiększyć o
A. 1,5 MPa
B. 2,5 MPa
C. 3,5 MPa
D. 4,5 MPa
Odpowiedź prawidłowa: C.
20
1.2. Prowadzenie dokumentacji wierceń
Umiejętność 2) analizuje i interpretuje dane zamieszczone w dokumentacji wierceń, na przykład:
 analizuje i interpretuje dane zawarte w Projekcie Geologiczno-Technicznym Otworu;
 analizuje i interpretuje dane zawarte w raportach wiertniczych;
 analizuje i interpretuje dane zawarte w raportach energetycznych.
Przykładowe zadanie 4.
W części geologicznej Projektu Geologiczno-Technicznego Otworu w interwale od 1500 m do
2000 m umieszczony został pokazany na rysunku znak graficzny, który oznacza możliwość dopływu
do otworu wiertniczego
A. wody słodkiej.
B. ropy naftowej.
C. gazu ziemnego.
D. solanki z gazem.
Odpowiedź prawidłowa: D.
Umiejętność 5) dokonuje analizy wskaźników wiercenia, na przykład:
 określa optymalne parametry wiercenia na podstawie analizy wskaźników wiercenia;
 dokonuje analizy kosztów wiercenia jednego metra otworu wiertniczego;
 określa mechaniczną i marszową prędkość wiercenia.
Przykładowe zadanie 5.
Próbę zwiercalności wykonano zmieniając czterokrotnie parametry wiercenia. Największą
mechaniczną prędkość wiercenia uzyskano przy postępie wiercenia równym
A. 0,5 h/m
B. 1,5 h/m
C. 35 min/m
D. 120 min/m
Odpowiedź prawidłowa: A.
Umiejętność 7) analizuje wykresy rozkładu ciśnień, dotyczące opróbowania otworu wiertniczego, na
przykład:
 analizuje wykres rozkładu ciśnień zarejestrowany rurowym próbnikiem złoża;
 określa wartość naddatku ciśnienia hydrostatycznego nad ciśnieniem złożowym;
 określa wartość ciśnienia złożowego.
21
Przykładowe zadanie 6.
Na rysunku przedstawiony jest przykładowy wykres rozkładu ciśnienia w otworze wiertniczym
zarejestrowany rurowym próbnikiem złoża. Odcinek 1-2 na tym wykresie przedstawia
A. krzywą odbudowy ciśnienia złożowego.
B. zmianę ciśnienia hydrostatycznego płuczki.
C. ciśnienie przypływu płynu złożowego do próbnika.
D. zmianę ciśnienia po otwarciu zaworu obiegowo-wyrównawczego.
Odpowiedź prawidłowa: C.
1.3. Rejestrowanie i interpretacja odczytów wskazań przyrządów kontrolno-pomiarowych
Umiejętność 2) dokonuje analizy i interpretacji wskazań przyrządów kontrolno-pomiarowych, na
przykład:
 interpretuje wskazania przyrządów kontrolno-pomiarowych w celu określenia przyczyny
awarii wiertniczej;
 analizuje wskazania ciężarowskazu w celu określenia momentu otwarcia nożyc wiertniczych;
 interpretuje wskazania ciśnienia płuczki w celu określenia stopnia wypłukania przewodu
wiertniczego.
Przykładowe zadanie 7.
Spadek ciśnienia płuczki na stojaku oraz jednoczesny wzrost momentu obrotowego stołu
wiertniczego mogą świadczyć o
A. urwaniu przewodu wiertniczego.
B. wypłukaniu przewodu wiertniczego.
C. przyklejeniu przewodu wiertniczego do ściany otworu.
D. niewystarczającym wynoszeniu zwiercin przez płuczkę wiertniczą.
Odpowiedź prawidłowa: B.
22
Umiejętność 5) wykonuje pomiary z zastosowaniem inklinometrów wrzutowych oraz interpretuje
uzyskane dane, na przykład:
 przygotowuje inklinometr wrzutowy do wykonania pomiaru;
 odczytuje wskazania inklinometrów wrzutowych;
 interpretuje dane uzyskane podczas pomiarów inklinometrami wrzutowymi.
Przykładowe zadanie 8.
W inklinometrze wrzutowym mechanicznym rejestracja kąta odchylenia osi otworu od pionu
odbywa się poprzez nakłucie papierowej tarczy. Wykonywane są
A. trzy nakłucia.
B. dwa nakłucia.
C. jedno nakłucie.
D. cztery nakłucia.
Odpowiedź prawidłowa: B.
Umiejętność 6) uczestniczy w wykonywaniu prób ciśnieniowych i sporządza protokoły wykonania
prób, na przykład:
 wykonuje próbę chłonności pod butem rur okładzinowych;
 sporządza wykres z próby chłonności i określa wartość ciśnienia chłonności;
 sporządza protokół z wykonania próby szczelności prewentera szufladowego po jego
zamontowaniu.
Przykładowe zadanie 9.
Do wykonania próby chłonności powinno się zastosować
A. powietrze.
B. płuczkę.
C. wodę.
D. azot.
Odpowiedź prawidłowa: C.
1.4. Planowanie i realizacja procesu wiercenia
Umiejętność 1) projektuje przewód wiertniczy dla różnych warunków wiercenia, na przykład:
 projektuje przewód wiertniczy do wiercenia otworów o dużej tendencji do krzywienia;
 planuje rozmieszczenie elementów przewodu wiertniczego dla wiercenia otworów
pionowych i kierunkowych;
 wylicza minimalną ilość obciążników niezbędną do prawidłowego wiercenia.
23
Przykładowe zadanie 10.
W przewodzie przeznaczonym do wiercenia otworu pionowego nożyce wiertnicze należy umieścić
A. pod graniatką.
B. nad pasem obciążników.
C. w pasie rur płuczkowych.
D. nad narzędziem wiercącym.
Odpowiedź prawidłowa: B.
Umiejętność 2) określa liczbę kolumn rur okładzinowych, ich średnice i głębokość ich zapuszczenia,
na przykład:
 określa rodzaj i liczbę kolumn rur okładzinowych na podstawie projektowanego profilu
geologicznego otworu wiertniczego;
 określa średnice poszczególnych kolumn rur okładzinowych uwzględniając średnice narzędzi
wiercących i średnice złączek;
 określa głębokość zapuszczenia poszczególnych kolumn rur okładzinowych.
Przykładowe zadanie 11.
W konstrukcji otworu wiertniczego można zaprojektować
A. dwie kolumny rur traconych.
B. tylko jedną kolumnę rur traconych.
C. dwie kolumny rur prowadnikowych.
D. tylko jedną kolumnę rur technicznych.
Odpowiedź prawidłowa: A.
Umiejętność 3) wykonuje obliczenia dotyczące ciężaru systemów rurowych w otworze wiertniczym,
na przykład:
 oblicza ciężar przewodu wiertniczego z uwzględnieniem wyporności płuczki wiertniczej;
 oblicza ciężar przewodu wiertniczego w celu odkręcenia przewodu nad miejscem
przychwytu;
 oblicza ciężar obciążników z uwzględnieniem współczynnika ich wykorzystania do wywarcia
nacisku na narzędzie.
Przykładowe zadanie 12.
Obliczając ciężar pozorny przewodu wiertniczego zanurzonego w płuczce wiertniczej, należy
rzeczywisty ciężar przewodu wiertniczego
A. zwiększyć o ciężar wypartej płuczki.
B. zmniejszyć o ciężar wypartej płuczki.
C. zwiększyć o ciężar płuczki znajdującej się w przewodzie.
D. zmniejszyć o ciężar płuczki znajdującej się w przewodzie.
24

\n
  1. Przykład zadania do części praktycznej egzaminu dla wybranych umiejętności
\n

z kwalifikacji MG.34. Organizacja i prowadzenie prac wiertniczych
Wykonywany jest otwór wiertniczy eksploatacyjny gazu ziemnego do głębokości 4 800m. Analizując
wypis z Projektu Geologiczno-Technicznego Otworu, wykonaj zestawienie rur okładzinowych
potrzebnych w procesie wiercenia, uwzględnij ich długość i niezbędny zapas oraz zestawienie
narzędzi wiercących uwzględniające rodzaj narzędzi i ich średnicę.
W głębokości 1850 m wykonany został test zwiercalności dla świdra PDC 12¼”. Analizując te wyniki,
przedstaw optymalne parametry wiercenia dla w/w świdra wraz z ich uzasadnieniem.
Oblicz maksymalny ciężar na haku wiertniczym podczas zapuszczania rur okładzinowych o średnicy
9⅝” z uwzględnieniem wyporności płuczki.
Zaprojektuj uzbrojenie przeciwerupcyjne wylotu otworu wiertniczego, jakie należy zamontować na
rurach 9⅝”.
Przygotuj zestawienie:

rur okładzinowych podając średnicę rur ich długość i zapas,

narzędzi wiercących podając typ narzędzia, jego średnicę i przewidywaną ilość zakładając dla
świdrów gryzowych średni uwiert 100 m, a dla świdrów skrawających 300 metrów.
Ustalając optymalne parametry wiercenia wykorzystaj wskaźniki wiercenia uzyskane w teście
zwiercalności.
Oblicz maksymalny ciężar na haku, jaki wystąpi podczas zapuszczania rur okładzinowych 9⅝”
uwzględniając gęstość płuczki użytej do wiercenia pod tę kolumnę rur;
Zaprojektuj uzbrojenie przeciwerupcyjne wylotu otworu wiertniczego uwzględniając ciśnienie
głowicowe, klasę zagrożenia erupcyjnego i kategorię zagrożenia siarkowodorem. Projekt przedstaw
w postaci schematu blokowego.
Wypis z Projektu Geologiczno-Technicznego Otworu, Wyniki testu zwiercalności dla świdra PDC
12¼”, fragment Tabeli rur wiertniczych, wyciąg z Instrukcji zapobiegania i likwidacji erupcji płynu
złożowego oraz Inklinometr wrzutowy mechaniczny znajdują się na stanowisku egzaminacyjnym.
Czas przeznaczony na wykonanie zadania wynosi 120 minut.
Ocenie podlegać będą 3 rezultaty:

zestawienie (rury okładzinowe, narzędzia wiercące, optymalne parametry wiercenia);

obliczenieciężaru rur okładzinowych z uwzględnieniem wyporności płuczki wiertniczej;

schemat blokowy uzbrojenia przeciwerupcyjnego wylotu otworu wiertniczego.
25
Kryteria oceniania wykonania zadania praktycznego będą uwzględniać:
 poprawność zapisów zestawień rur okładzinowych i narzędzi wiercących;
 prawidłową interpretację danych z próby zwiercalności;
 poprawność obliczeń ciężaru rur okładzinowych;
 prawidłowe podanie ciśnienia głowicowego i wytrzymałości ciśnieniowej uzbrojenia
przeciwerupcyjnego;
 właściwe ustalenie klasy zagrożenia erupcyjnego i kategorii zagrożenia siarkowodorem oraz
na tej podstawie dobranie ilości i rodzaju zamknięć wylotu otworu wiertniczego.
Umiejętności z kwalifikacji sprawdzane zadaniem praktycznym:

\n
  1. Przygotowanie i prowadzenie prac wiertniczych
  2. analizuje projekt wykonania prac i zabiegów wiertniczych;
  3. organizuje logistykę utrzymania ciągłego ruchu zakładu wiertniczego.
  4. Prowadzenie dokumentacji wierceń
  5. analizuje i interpretuje dane zamieszczone w dokumentacji wierceń;
  6. dokonuje analizy wskaźników wiercenia.
  7. Planowanie i realizacja procesu wiercenia
  8. wykonuje obliczenia dotyczące ciężaru systemów rurowych w otworze wiertniczym;
  9. dobiera elementy zabezpieczenia przeciwerupcyjnego z uwzględnieniem klasy zagrożenia
\n

erupcyjnego,
kategorii
zagrożenia
siarkowodorowego,
dopuszczalnego
ciśnienia
głowicowego.
Inne zadania praktyczne z zakresu kwalifikacji MG.34. Organizacja i prowadzenie prac
wiertniczych mogą dotyczyć:
 analizy miejsca lokalizacji wiertni pod kątem zgodności z istniejącymi przepisami prawa;
 sporządzenia dziennego raportu wiertniczego na podstawie raportu wiertacza i raportów
serwisów;
 wykonania kalibracji zbiornika marszowego (podanie ilości litrów płuczki przypadających na
wzrost lub zmniejszenie się zwierciadła płuczki o 1 cm), oraz sporządzenia zestawienia zmian
wysokości zwierciadła płuczki w zbiorniku marszowym przy zapuszczaniu rur płuczkowych
i obciążników o określonej średnicy;
 ustalenia wydatku tłoczenia płuczki, zapewniającego prawidłowe wynoszenie zwiercin
podczas wiercenia świdrem diamentowym i określonym zestawem przewodu wiertniczego,
znając średnicę otworu wiertniczego i średnicę rur okładzinowych.
26
PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE
PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TECHNIK WIERTNIK 311707

\n
  1. CELE KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE
\n

Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie technik wiertnik powinien być przygotowany do
wykonywania następujących zadań zawodowych:

\n
  1. wykonywania prac związanych z montażem i demontażem urządzeń wiertniczych;
  2. nadzorowania prac montażowych i demontażowych;
  3. dobierania narzędzi i osprzętu do wykonywania prac wiertniczych;
  4. organizowania i prowadzenia procesu wiercenia.
  5. EFEKTY KSZTAŁCENIA
\n

Do wykonywania wyżej wymienionych zadań zawodowych niezbędne jest osiągnięcie zakładanych
efektów kształcenia na które składają się:

\n
  1. Efekty kształcenia wspólne dla wszystkich zawodów;
\n

(BHP). Bezpieczeństwo i higiena pracy
Uczeń:

\n
  1. rozróżnia pojęcia związane z bezpieczeństwem i higieną pracy, ochroną przeciwpożarową,
\n

ochroną środowiska i ergonomią;

\n
  1. rozróżnia zadania i uprawnienia instytucji oraz służb działających w zakresie ochrony pracy
\n

i ochrony środowiska w Polsce;

\n
  1. określa prawa i obowiązki pracownika oraz pracodawcy w zakresie bezpieczeństwa i higieny
\n

pracy;

\n
  1. przewiduje zagrożenia dla zdrowia i życia człowieka oraz mienia i środowiska związane
\n

z wykonywaniem zadań zawodowych;

\n
  1. określa zagrożenia związane z występowaniem szkodliwych czynników w środowisku pracy;
  2. określa skutki oddziaływania czynników szkodliwych na organizm człowieka;
  3. organizuje stanowisko pracy zgodnie z obowiązującymi wymaganiami ergonomii, przepisami
\n

bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska;

\n
  1. stosuje środki ochrony indywidualnej i zbiorowej podczas wykonywania zadań zawodowych;
  2. przestrzega zasad bezpieczeństwa i higieny pracy oraz stosuje przepisy prawa dotyczące
\n

ochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska;

\n
  1. udziela pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy oraz w stanach
\n

zagrożenia zdrowia i życia.
(PDG). Podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej
Uczeń:

\n
  1. stosuje pojęcia z obszaru funkcjonowania gospodarki rynkowej;
  2. stosuje przepisy prawa pracy, przepisy prawa dotyczące ochrony danych osobowych oraz
\n

przepisy prawa podatkowego i prawa autorskiego;

\n
  1. stosuje przepisy prawa dotyczące prowadzenia działalności gospodarczej;
\n

27

\n
  1. rozróżnia przedsiębiorstwa i instytucje występujące w branży i powiązania między nimi;
  2. analizuje działania prowadzone przez przedsiębiorstwa funkcjonujące w branży;
  3. inicjuje wspólne przedsięwzięcia z różnymi przedsiębiorstwami z branży;
  4. przygotowuje dokumentację niezbędną do uruchomienia i prowadzenia działalności
\n

gospodarczej;

\n
  1. prowadzi korespondencję związaną z prowadzeniem działalności gospodarczej;
  2. obsługuje urządzenia biurowe oraz stosuje programy komputerowe wspomagające
\n

prowadzenie działalności gospodarczej;

\n
  1. planuje i podejmuje działania marketingowe prowadzonej działalności gospodarczej;
  2. planuje działania związane z wprowadzaniem innowacyjnych rozwiązań;
  3. stosuje zasady normalizacji;
  4. optymalizuje koszty i przychody prowadzonej działalności gospodarczej.
\n

(JOZ). Język obcy ukierunkowany zawodowo
Uczeń:

\n
  1. posługuje się zasobem środków językowych (leksykalnych, gramatycznych, ortograficznych
\n

oraz fonetycznych), umożliwiających realizację zadań zawodowych;

\n
  1. interpretuje wypowiedzi dotyczące wykonywania typowych czynności zawodowych
\n

artykułowane powoli i wyraźnie, w standardowej odmianie języka;

\n
  1. analizuje i interpretuje krótkie teksty pisemne dotyczące wykonywania typowych czynności
\n

zawodowych;

\n
  1. formułuje krótkie i zrozumiałe wypowiedzi oraz teksty pisemne umożliwiające
\n

komunikowanie się w środowisku pracy;

\n
  1. korzysta z obcojęzycznych źródeł informacji.
\n

(KPS). Kompetencje personalne i społeczne
Uczeń:

\n
  1. przestrzega zasad kultury i etyki;
  2. jest kreatywny i konsekwentny w realizacji zadań;
  3. potrafi planować działania i zarządzać czasem;
  4. przewiduje skutki podejmowanych działań;
  5. ponosi odpowiedzialność za podejmowane działania;
  6. jest otwarty na zmiany;
  7. stosuje techniki radzenia sobie ze stresem;
  8. aktualizuje wiedzę i doskonali umiejętności zawodowe;
  9. przestrzega tajemnicy zawodowej;
  10. negocjuje warunki porozumień;
  11. jest komunikatywny;
  12. stosuje metody i techniki rozwiązywania problemów;
  13. współpracuje w zespole.
\n

28
(OMZ). Organizacja pracy małych zespołów
Uczeń:

\n
  1. planuje i organizuje pracę zespołu w celu wykonania przydzielonych zadań;
  2. dobiera osoby do wykonania przydzielonych zadań;
  3. kieruje wykonaniem przydzielonych zadań;
  4. monitoruje i ocenia jakość wykonania przydzielonych zadań;
  5. wprowadza rozwiązania techniczne i organizacyjne wpływające na poprawę warunków i ja-
\n

kość pracy;

\n
  1. stosuje metody motywacji do pracy;
  2. komunikuje się ze współpracownikami.
\n

29

\n
  1. Efekty kształcenia wspólne dla zawodów w ramach obszaru mechanicznego
\n

i górniczo-hutniczego, stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodzie lub grupie
zawodów PKZ(MG.a) i PKZ(MG.e);
PKZ(MG.a) Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodach: mechanik-operator
pojazdów i maszyn rolniczych, zegarmistrz, optyk-mechanik, mechanik precyzyjny, mechanik
automatyki przemysłowej i urządzeń precyzyjnych, mechanik-monter maszyn i urządzeń,
mechanik pojazdów samochodowych, operator obrabiarek skrawających, ślusarz, kowal, monter
kadłubów jednostek pływających, blacharz samochodowy, blacharz, lakiernik, technik optyk,
technik mechanik lotniczy, technik mechanik okrętowy, technik budowy jednostek pływających,
technik
pojazdów
samochodowych,
technik
mechanik,
elektromechanik
pojazdów
samochodowych, technik transportu drogowego, technik energetyk, modelarz odlewniczy,
technik wiertnik, wiertacz, technik górnictwa podziemnego, górnik eksploatacji podziemnej,
technik
górnictwa
otworowego,
górnik
eksploatacji
otworowej,
technik
górnictwa
odkrywkowego, górnik odkrywkowej eksploatacji złóż, technik przeróbki kopalin stałych, technik
odlewnik, technik hutnik, operator maszyn i urządzeń odlewniczych, operator maszyn i urządzeń
hutniczych, operator maszyn i urządzeń do przetwórstwa tworzyw sztucznych, złotnik-jubiler,
mechanik motocyklowy, technik chłodnictwa i klimatyzacji, technik urządzeń dźwigowych, technik
mechanizacji rolnictwa i agrotroniki, kierowca mechanik, mechanik-operator maszyn do produkcji
drzewnej, szkutnik
Uczeń:

\n
  1. przestrzega zasad sporządzania rysunku technicznego maszynowego;
  2. sporządza szkice części maszyn;
  3. sporządza rysunki techniczne z wykorzystaniem technik komputerowych;
  4. rozróżnia części maszyn i urządzeń;
  5. rozróżnia rodzaje połączeń;
  6. przestrzega zasad tolerancji i pasowań;
  7. rozróżnia materiały konstrukcyjne i eksploatacyjne;
  8. rozróżnia środki transportu wewnętrznego;
  9. dobiera sposoby transportu i składowania materiałów;
  10. rozpoznaje rodzaje korozji oraz określa sposoby ochrony przed korozją;
  11. rozróżnia techniki i metody wytwarzania części maszyn i urządzeń;
  12. rozróżnia maszyny, urządzenia i narzędzia do obróbki ręcznej i maszynowej;
  13. rozróżnia przyrządy pomiarowe stosowane podczas obróbki ręcznej i maszynowej;
  14. wykonuje pomiary warsztatowe;
  15. rozróżnia metody kontroli jakości wykonanych prac;
  16. określa budowę oraz przestrzega zasad działania maszyn i urządzeń;
  17. posługuje się dokumentacją techniczną maszyn i urządzeń oraz przestrzega norm
\n

dotyczących
rysunku
technicznego,
części
maszyn,
materiałów
konstrukcyjnych
i eksploatacyjnych;

\n
  1. stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań.
\n

30
PKZ(MG.e) Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodach: wiertacz, górnik
eksploatacji podziemnej, górnik eksploatacji otworowej, górnik odkrywkowej eksploatacji złóż,
technik wiertnik, technik górnictwa podziemnego, technik górnictwa otworowego, technik
górnictwa odkrywkowego
Uczeń:

\n
  1. rozpoznaje minerały i skały oraz charakteryzuje budowę geologiczną Ziemi;
  2. rozróżnia rodzaje skał, określa ich budowę i właściwości;
  3. rozróżnia procesy technologiczne wydobycia kopalin;
  4. stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań.
\n

31

\n
  1. Efekty kształcenia właściwe dla kwalifikacji wyodrębnionej w zawodzie technik
\n

wiertnik:
MG.08. Wykonywanie prac wiertniczych

\n
  1. Montaż i demontaż urządzeń wiertniczych
\n

Uczeń:

\n
  1. rozpoznaje typy urządzeń wiertniczych;
  2. korzysta z dokumentacji technicznej montażu i demontażu urządzeń wiertniczych;
  3. wykonuje prace montażowe i demontażowe urządzeń wiertniczych;
  4. przestrzega zasad komunikowania się w trakcie wykonywania prac montażowych
\n

i demontażowych;

\n
  1. rozpoznaje rodzaje zawiesi i określa ich zastosowanie;
  2. ocenia stan techniczny zawiesi i dokonuje ich konserwacji;
  3. przestrzega zasad montażu systemów napędowych i płuczkowych;
  4. przestrzega zasad przemieszczania i składowania elementów rurowych, narzędzi i osprzętu
\n

wiertniczego;

\n
  1. określa zagrożenia występujące podczas prac montażowych, demontażowych, załadowczych
\n

i wyładowczych.

\n
  1. Obsługiwanie i konserwacja urządzeń wiertniczych
\n

Uczeń:

\n
  1. określa wymagania techniczne dotyczące działania pomp płuczkowych, urządzeń
\n

przeciwerupcyjnych, stołu wiertniczego i wiertniczego napędu górnego (ang. top drive);

\n
  1. ocenia sprawność techniczną narzędzi i osprzętu wiertniczego oraz urządzeń do
\n

sporządzania i oczyszczania płuczki wiertniczej;

\n
  1. ocenia stan techniczny maszyn i urządzeń dźwigowych oraz liny wiertniczej;
  2. określa parametry pracy maszyn i urządzeń wiertniczych.
  3. Dobieranie sprzętu do wykonywania prac wiertniczych
\n

Uczeń:

\n
  1. posługuje się geologiczno-technicznym projektem otworu;
  2. charakteryzuje narzędzia wiertnicze i elementy przewodu wiertniczego;
  3. określa zastosowanie narzędzi i poszczególnych elementów przewodu wiertniczego;
  4. dobiera elementy zestawu przewodu wiertniczego;
  5. ocenia stan techniczny elementów przewodu wiertniczego;
  6. określa rodzaj i wielkość połączeń gwintowych;
  7. ocenia stan techniczny świdrów i koronek wiertnicznych;
  8. dobiera optymalne parametry wiercenia;
  9. uczestniczy w wykonaniu testu zwiercalności.
  10. Monitorowanie działania urządzeń kontrolno-pomiarowych
\n

Uczeń:

\n
  1. charakteryzuje budowę oraz określa przeznaczenie urządzeń kontrolno-pomiarowych;
  2. kontroluje wskazania urządzeń kontrolno-pomiarowych stosowanych w procesie wiercenia;
  3. odczytuje i interpretuje dane uzyskane z przyrządów kontrolno-pomiarowych;
  4. kontroluje poziom płuczki w zbiornikach;
  5. wykonuje pomiary z zastosowaniem inklinometru wrzutowego;
  6. posługuje się przyrządami do wykrywania gazów toksycznych i wybuchowych.
\n

32

\n
  1. Sporządzanie płuczek wiertniczych i zaczynów cementowych
\n

Uczeń:

\n
  1. określa rodzaje i przeznaczenie płuczek wiertniczych;
  2. określa zastosowanie obiegów płuczki wiertniczej;
  3. określa przeznaczenie zaczynów uszczelniających i cieczy technologicznych;
  4. sporządza płuczki wiertnicze i zaczyny uszczelniające;
  5. dokonuje pomiarów parametrów płuczek wiertniczych i zaczynów cementowych;
  6. wykonuje obliczenia dotyczące gęstości płuczki wiertniczej, ciśnienia hydrostatycznego
\n

i złożowego;

\n
  1. reguluje parametry płuczki wiertniczej i zaczynu uszczelniającego.
  2. Wykonywanie rurowania i cementowania otworów wiertniczych
\n

Uczeń:

\n
  1. dobiera elementy wgłębnej i napowierzchniowej konstrukcji otworu wiertniczego na
\n

podstawie projektu;

\n
  1. przestrzega procedur przygotowania rur okładzinowych przed zapuszczeniem do otworu
\n

wiertniczego;

\n
  1. przestrzega zasad przygotowania otworu wiertniczego do rurowania i cementowania
\n

zgodnie z ustalonymi procedurami;

\n
  1. przestrzega procedur dotyczących stosowania metod cementowania rur okładzinowych;
  2. przestrzega procedur wykonania docementowania pod ciśnieniem;
  3. przestrzega procedur dotyczących wykonania prób ciśnieniowych zacementowanych rur
\n

okładzinowych.

\n
  1. Wykonywanie czynności związanych z dowiercaniem i udostępnianiem horyzontów
\n

produktywnych
Uczeń:

\n
  1. rozróżnia zakres prac wiertniczych wykonywanych podczas dowiercania;
  2. określa wpływ płuczki wiertniczej na strefę przyotworową;
  3. charakteryzuje rodzaje i zasadę działania perforatorów;
  4. charakteryzuje metody intensyfikacji przypływu płynu złożowego do otworu wiertniczego;
  5. określa metody opróbowania otworów wiertniczych;
  6. określa metody wywołania produkcji;
  7. określa metody likwidacji otworów wiertniczych;
  8. rozróżnia urządzenia stosowane podczas wykonywania szczelinowania i kwasowania.
  9. Rozpoznawanie zagrożeń oraz likwidowanie awarii wiertniczych
\n

Uczeń:

\n
  1. określa pojęcie awarii wiertniczej i komplikacji wiertniczej;
  2. ocenia możliwości wystąpienia awarii wiertniczych i sposoby zapobiegania im;
  3. dobiera metody likwidacji awarii wiertniczych;
  4. rozpoznaje narzędzia ratunkowe i określa warunki ich użycia;
  5. określa objawy i przyczyny wystąpienia erupcji wstępnej;
  6. określa procedury zamknięcia wylotu otworu wiertniczego po ogłoszeniu alarmu;
  7. charakteryzuje metody przywracania równowagi ciśnień w otworze wiertniczym.
\n

33
MG.34. Organizacja i prowadzenie prac wiertniczych.

\n
  1. Przygotowywanie i prowadzenie prac wiertniczych
\n

Uczeń:

\n
  1. przestrzega przepisów prawa dotyczących wykonywania prac i zabiegów wiertniczych;
  2. korzysta z dokumentacji i planów sytuacyjnych, dotyczących montażu i demontażu
\n

urządzeń wiertniczych;

\n
  1. analizuje projekt wykonania prac i zabiegów wiertniczych;
  2. zamawia części zamienne podzespołów urządzeń wiertniczych;
  3. organizuje logistykę utrzymania ciągłego ruchu zakładu wiertniczego;
  4. sporządza dokumentację czasu pracy załogi wiertniczej.
  5. Prowadzenie dokumentacji wierceń
\n

Uczeń:

\n
  1. analizuje dokumentacje procesu wiercenia;
  2. analizuje i interpretuje dane zamieszczone w dokumentacji wierceń;
  3. przestrzega zasad gospodarki materiałowej wiertni;
  4. posługuje się terminologią specjalistyczną dotyczącą procesu wiercenia;
  5. dokonuje analizy wskaźników wiercenia;
  6. dokonuje analizy i interpretacji wyników pomiarów geofizycznych;
  7. analizuje wykresy rozkładu ciśnień dotyczące opróbowania otworu wiertniczego;
  8. sporządza raporty wiertnicze dotyczące pracy elementów przewodu wiertniczego oraz
\n

zużycia narzędzi wiertniczych;

\n
  1. sporządza raport płuczkowy i raport energetyczny.
  2. Rejestrowanie i interpretacja odczytów wskazań przyrządów kontrolno-pomiarowych
\n

Uczeń:

\n
  1. kontroluje działanie przyrządów pomiarowych;
  2. dokonuje analizy i interpretacji wskazań przyrządów kontrolno-pomiarowych;
  3. dokonuje analizy raportów serwisów kontrolno-pomiarowych;
  4. uczestniczy w sporządzaniu bilansu płuczki wiertniczej;
  5. wykonuje pomiary z zastosowaniem inklinometrów wrzutowych oraz interpretuje
\n

uzyskane dane;

\n
  1. uczestniczy w wykonywaniu prób ciśnieniowych i sporządza protokoły wykonania prób.
  2. Planowanie i realizacja procesu wiercenia
\n

Uczeń:

\n
  1. projektuje przewód wiertniczy dla różnych warunków wiercenia;
  2. określa liczbę kolumn rur okładzinowych, ich średnice i głębokość ich zapuszczenia;
  3. wykonuje obliczenia dotyczące ciężaru systemów rurowych w otworze wiertniczym;
  4. oblicza obciążenia i naprężenia występujące w systemach rurowych stosowanych
\n

w procesie wiercenia;

\n
  1. dobiera parametry hydrauliczne wiercenia;
  2. oblicza ilość zaczynu cementowego, przybitki, cementu i cieczy zarobowej do wykonania
\n

cementowania rur okładzinowych;

\n
  1. dobiera elementy zabezpieczenia przeciwerupcyjnego z uwzględnieniem klasy zagrożenia
\n

erupcyjnego,
kategorii
zagrożenia
siarkowodorowego,
dopuszczalnego
ciśnienia
głowicowego;

\n
  1. dobiera optymalne parametry wiercenia na podstawie danych z testu zwiercalności;
\n

34

\n
  1. oblicza i analizuje koszty wiercenia;
  2. pobiera rdzenie i próbki okruchowe, opisuje i magazynuje skrzynki rdzeniowe;
  3. charakteryzuje cele i określa podział kierunkowych otworów wiertniczych;
  4. dobiera technologię wykonania otworów kierunkowych;
  5. dobiera narzędzia do wykonania otworów kierunkowych;
  6. charakteryzuje morskie jednostki wiertnicze;
  7. określa technologię wykonania wierceń morskich;
  8. przestrzega zasad profilaktyki przeciwerupcyjnej i ochrony środowiska podczas wierceń
\n

morskich;

\n
  1. charakteryzuje systemy wierceń.
  2. WARUNKI REALIZACJI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE
\n

Szkoła podejmująca kształcenie w zawodzie wiertacz powinna posiadać następujące pomieszczenia
dydaktyczne:

\n
  1. pracownię mechaniczną, wyposażoną w: stanowiska komputerowe dla uczniów (jedno
\n

stanowisko dla dwóch uczniów) z drukarką, ze skanerem, z projektorem multimedialnym
oraz z oprogramowaniem do sporządzania rysunku technicznego i projektowania, filmy
dydaktyczne i plansze dotyczące obsługi maszyn i urządzeń wiertniczych, modele oraz
instrukcje obsługi maszyn i urządzeń wiertniczych, normy dotyczące zasad wykonywania
rysunku technicznego, przyrządy pomiarowe (jeden komplet dla dwóch uczniów), zestaw
elementów automatyki wiertniczej, schematy maszyn i urządzeń elektrycznych, próbki
materiałów konstrukcyjnych, dokumentacje techniczne maszyn i urządzeń wiertniczych,
poradniki obsługi maszyn i urządzeń wiertniczych i katalogi maszyn i urządzeń wiertniczych;

\n
  1. pracownię geologiczno-geofizyczną, wyposażoną w: stanowisko komputerowe dla
\n

nauczyciela z dostępem do Internetu, z drukarką, ze skanerem oraz z projektorem
multimedialnym, filmy dydaktyczne dotyczące diagnostyki minerałów i skał, badań
geologiczno-geofizycznych, zbiór skał i minerałów, eksponaty rdzeni wiertniczych, odczynniki
i wskaźniki chemiczne do diagnostyki minerałów i skał, modele i schematy sond
geofizycznych, wykresy profilowań geofizycznych, plansze ilustrujące budowę oraz zasady
eksploatacji maszyn i urządzeń wiertniczych oraz modele maszyn i urządzeń wiertniczych
instrukcje i poradniki obsługi maszyn i urządzeń wiertniczych, katalogi maszyn i urządzeń
wiertniczych;

\n
  1. pracownię technologii wiertniczej, wyposażoną w: stanowisko komputerowe, z drukarką, ze
\n

skanerem oraz z projektorem multimedialnym, filmy dydaktyczne dotyczące narzędzi
i osprzętu wiertniczego, narzędzia i osprzęt wiertniczy, elementy przewodu wiertniczego,
schematy technologiczne, schematy maszyn, urządzeń, narzędzi, osprzętu wiertniczego,
instrukcje obsługi maszyn i urządzeń wiertniczych, normy dotyczące badań właściwości
cieczy technologicznych, dokumentacje techniczne maszyn i urządzeń wiertniczych,
przyrządy kontrolno-pomiarowe do określania właściwości cieczy technologicznych, plansze
ilustrujące budowę oraz zasady eksploatacji maszyn i urządzeń wiertniczych;

\n
  1. warsztaty szkolne, w których powinny być zorganizowane następujące stanowiska: obróbki
\n

ręcznej i mechanicznej, obróbki plastycznej i cieplnej, spawania elektrycznego i gazowego,
kontroli jakości.
35
Kształcenie praktyczne może odbywać się w: pracowniach i warsztatach szkolnych, placówkach
kształcenia ustawicznego, placówkach kształcenia praktycznego, przedsiębiorstwach prowadzących
prace wiertnicze lub zakładach eksploatujących kopaliny metodami otworowymi oraz innych
podmiotach stanowiących potencjalne miejsce zatrudnienia absolwentów szkół kształcących
w zawodzie.
Szkoła organizuje praktyki zawodowe w podmiocie zapewniającym rzeczywiste warunki pracy
właściwe dla nauczanego zawodu w wymiarze 4 tygodni (160 godzin).

\n
  1. MINIMALNA LICZBA GODZIN KSZTAŁCENIA ZAWODOWEGO1)
  2. W szkole liczbę godzin kształcenia zawodowego należy dostosować do wymiaru godzin określonego w przepisach w sprawie
\n

ramowych planów nauczania dla publicznych szkół, przewidzianego dla kształcenia zawodowego w danym typie szkoły, zachowując,
z wyjątkiem szkoły policealnej dla dorosłych, minimalną liczbę godzin wskazanych w tabeli odpowiednio dla efektów kształcenia:
wspólnych dla wszystkich zawodów i wspólnych dla zawodów w ramach obszaru kształcenia, stanowiących podbudowę do
kształcenia w zawodzie lub grupie zawodów oraz właściwych dla kwalifikacji wyodrębnionych w zawodzie.
Efekty kształcenia wspólne dla wszystkich zawodów oraz efekty kształcenia wspólne
dla zawodów w ramach obszaru mechanicznego i górniczo-hutniczego, stanowiące
podbudowę do kształcenia w zawodzie lub grupie zawodów
480 godz.
MG.08. Wykonywanie prac wiertniczych
650 godz.
MG.34. Organizacja i prowadzenie prac wiertniczych
220 godz.

","solutions":[]}