{"id":"informator-egzamin-zawodowy-wiertacz-2017/zad/P21","paper_id":"informator-egzamin-zawodowy-wiertacz-2017","number":"P21","points":null,"ptype":"closed","subject":"egzamin-zawodowy","category":"informator-zawodowy","year":2017,"month":null,"level":null,"text":"Przykładowe zadanie 21.\nJaka metoda stosowana jest dla opróbowania otworu w czasie wiercenia?\nA. Badanie rurowym próbnikiem złoża.\nB. Analiza pobranych rdzeni.\nC. Pomiary geofizyczne.\nD. Opróżnianie otworu.\nOdpowiedź prawidłowa: A.\n16\n2. Przykład zadania do części praktycznej egzaminu dla wybranych umiejętności z kwalifikacji\nMG.08 Wykonywanie prac wiertniczych\nDobierz odpowiednie kliny do zapuszczania rur płuczkowych o średnicy 5”. Oceń stan techniczny\ndobranych klinów. Rezultat oceny zapisz w Karcie oceny klinów. Wymień niesprawne elementy\nklinów na nowe.\nZadanie wykonuj na stanowisku pracy wyposażonym w sprzęt ochrony osobistej, materiały,\nnarzędzia, sprzęt oraz instrukcję użytkowania narzędzi wiertniczych.\nPodczas wykonywania zadania przestrzegaj zasad organizacji, bezpieczeństwa i higieny pracy\ni przeciwpożarowych oraz ochrony środowiska.\nCzas przeznaczony na wykonanie zadania wynosi 120 minut.\nOcenie podlegać będą 3 rezultaty:\n dobrane kliny,\n karta oceny klinów,\n wymienione kliny do zapuszczania rur\noraz\nprzebieg wymiany klinów.\nKryteria oceniania wykonania zadania praktycznego będą uwzględniać:\n organizację stanowiska pracy i sposób używania narzędzi;\n stosowanie zasad bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowisku egzaminacyjnym;\n poprawność doboru typu i średnicy klinów wiertniczych;\n poprawność oceny stanu technicznego ostrzy, uchwytów i segmentów klinów;\n poprawność decyzji o wymianie lub wyeliminowaniu klinów;\n stan techniczny klinów po wymianie.\n17\nUmiejętności sprawdzane zadaniem praktycznym:\n2. Obsługiwanie i konserwacja urządzeń wiertniczych\n2) ocenia sprawność techniczną narzędzi i osprzętu wiertniczego oraz urządzeń do\nsporządzania i oczyszczania płuczki wiertniczej.\n3. Dobieranie sprzętu do wykonywania prac wiertniczych\n3) określa zastosowanie narzędzi i poszczególnych elementów przewodu wiertniczego.\nInne zadania praktyczne z zakresu kwalifikacji MG.08. Wykonywanie prac wiertniczych mogą\ndotyczyć:\n oceny stanu technicznego różnego rodzaju zawiesi i ich konserwacji;\n oceny stanu technicznego liny wiertniczej;\n oceny stanu zużycia świdrów wiertniczych;\n opisania krążka ciężarowskazu posiłkując się raportem wiertacza;\n pomiaru podstawowych właściwości płuczek wiertniczych;\n wykonania szablonowania rur okładzinowych;\n wyboru urządzeń stosowanych podczas wykonywania zabiegów stymulacji złoża.\n18\nPODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE\nPODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE WIERTACZ 811305\n1. CELE KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE\nAbsolwent szkoły kształcącej w zawodzie wiertacz powinien być przygotowany do wykonywania\nnastępujących zadań zawodowych:\n1) wykonywania prac związanych z montażem i demontażem urządzeń wiertniczych;\n2) dobierania technologii, narzędzi i osprzętu do wykonania prac wiertniczych;\n3) obsługiwania urządzeń stosowanych w procesie wiercenia;\n4) wykonywania rurowania i uszczelniania otworu wiertniczego.\n2. EFEKTY KSZTAŁCENIA\nDo wykonywania wyżej wymienionych zadań zawodowych niezbędne jest osiągnięcie zakładanych\nefektów kształcenia na które składają się:\n1) Efekty kształcenia wspólne dla wszystkich zawodów;\n(BHP). Bezpieczeństwo i higiena pracy\nUczeń:\n1) rozróżnia pojęcia związane z bezpieczeństwem i higieną pracy, ochroną przeciwpożarową,\nochroną środowiska i ergonomią;\n2) rozróżnia zadania i uprawnienia instytucji oraz służb działających w zakresie ochrony pracy\ni ochrony środowiska w Polsce;\n3) określa prawa i obowiązki pracownika oraz pracodawcy w zakresie bezpieczeństwa i higieny\npracy;\n4) przewiduje zagrożenia dla zdrowia i życia człowieka oraz mienia i środowiska związane\nz wykonywaniem zadań zawodowych;\n5) określa zagrożenia związane z występowaniem szkodliwych czynników w środowisku pracy;\n6) określa skutki oddziaływania czynników szkodliwych na organizm człowieka;\n7) organizuje stanowisko pracy zgodnie z obowiązującymi wymaganiami ergonomii, przepisami\nbezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska;\n8) stosuje środki ochrony indywidualnej i zbiorowej podczas wykonywania zadań zawodowych;\n9) przestrzega zasad bezpieczeństwa i higieny pracy oraz stosuje przepisy prawa dotyczące\nochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska;\n10) udziela pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy oraz w stanach\nzagrożenia zdrowia i życia.\n(PDG). Podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej\nUczeń:\n1) stosuje pojęcia z obszaru funkcjonowania gospodarki rynkowej;\n2) stosuje przepisy prawa pracy, przepisy prawa dotyczące ochrony danych osobowych oraz\nprzepisy prawa podatkowego i prawa autorskiego;\n3) stosuje przepisy prawa dotyczące prowadzenia działalności gospodarczej;\n19\n4) rozróżnia przedsiębiorstwa i instytucje występujące w branży i powiązania między nimi;\n5) analizuje działania prowadzone przez przedsiębiorstwa funkcjonujące w branży;\n6) inicjuje wspólne przedsięwzięcia z różnymi przedsiębiorstwami z branży;\n7) przygotowuje dokumentację niezbędną do uruchomienia i prowadzenia działalności\ngospodarczej;\n8) prowadzi korespondencję związaną z prowadzeniem działalności gospodarczej;\n9) obsługuje urządzenia biurowe oraz stosuje programy komputerowe wspomagające\nprowadzenie działalności gospodarczej;\n10) planuje i podejmuje działania marketingowe prowadzonej działalności gospodarczej;\n11) planuje działania związane z wprowadzaniem innowacyjnych rozwiązań;\n12) stosuje zasady normalizacji;\n13) optymalizuje koszty i przychody prowadzonej działalności gospodarczej.\n(JOZ). Język obcy ukierunkowany zawodowo\nUczeń:\n1) posługuje się zasobem środków językowych (leksykalnych, gramatycznych, ortograficznych\noraz fonetycznych), umożliwiających realizację zadań zawodowych;\n2) interpretuje wypowiedzi dotyczące wykonywania typowych czynności zawodowych\nartykułowane powoli i wyraźnie, w standardowej odmianie języka;\n3) analizuje i interpretuje krótkie teksty pisemne dotyczące wykonywania typowych czynności\nzawodowych;\n4) formułuje krótkie i zrozumiałe wypowiedzi oraz teksty pisemne umożliwiające\nkomunikowanie się w środowisku pracy;\n5) korzysta z obcojęzycznych źródeł informacji.\n(KPS). Kompetencje personalne i społeczne\nUczeń:\n1) przestrzega zasad kultury i etyki;\n2) jest kreatywny i konsekwentny w realizacji zadań;\n3) potrafi planować działania i zarządzać czasem;\n4) przewiduje skutki podejmowanych działań;\n5) ponosi odpowiedzialność za podejmowane działania;\n6) jest otwarty na zmiany;\n7) stosuje techniki radzenia sobie ze stresem;\n8) aktualizuje wiedzę i doskonali umiejętności zawodowe;\n9) przestrzega tajemnicy zawodowej;\n10) negocjuje warunki porozumień;\n11) jest komunikatywny;\n12) stosuje metody i techniki rozwiązywania problemów;\n13) współpracuje w zespole.\n20\n2) Efekty kształcenia wspólne dla zawodów w ramach obszaru mechanicznego\ni górniczo--hutniczego, stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodzie lub\ngrupie zawodów PKZ(MG.a) i PKZ(MG.e);\nPKZ(MG.a) Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodach: mechanik-operator\npojazdów i maszyn rolniczych, zegarmistrz, optyk-mechanik, mechanik precyzyjny, mechanik\nautomatyki przemysłowej i urządzeń precyzyjnych, mechanik-monter maszyn i urządzeń,\nmechanik pojazdów samochodowych, operator obrabiarek skrawających, ślusarz, kowal, monter\nkadłubów jednostek pływających, blacharz samochodowy, blacharz, lakiernik, technik optyk,\ntechnik mechanik lotniczy, technik mechanik okrętowy, technik budowy jednostek pływających,\ntechnik\npojazdów\nsamochodowych,\ntechnik\nmechanik,\nelektromechanik\npojazdów\nsamochodowych, technik transportu drogowego, technik energetyk, modelarz odlewniczy,\ntechnik wiertnik, wiertacz, technik górnictwa podziemnego, górnik eksploatacji podziemnej,\ntechnik\ngórnictwa\notworowego,\ngórnik\neksploatacji\notworowej,\ntechnik\ngórnictwa\nodkrywkowego, górnik odkrywkowej eksploatacji złóż, technik przeróbki kopalin stałych, technik\nodlewnik, technik hutnik, operator maszyn i urządzeń odlewniczych, operator maszyn i urządzeń\nhutniczych, operator maszyn i urządzeń do przetwórstwa tworzyw sztucznych, złotnik-jubiler,\nmechanik motocyklowy, technik chłodnictwa i klimatyzacji, technik urządzeń dźwigowych, technik\nmechanizacji rolnictwa i agrotroniki, kierowca mechanik, mechanik-operator maszyn do produkcji\ndrzewnej, szkutnik\nUczeń:\n1) przestrzega zasad sporządzania rysunku technicznego maszynowego;\n2) sporządza szkice części maszyn;\n3) sporządza rysunki techniczne z wykorzystaniem technik komputerowych;\n4) rozróżnia części maszyn i urządzeń;\n5) rozróżnia rodzaje połączeń;\n6) przestrzega zasad tolerancji i pasowań;\n7) rozróżnia materiały konstrukcyjne i eksploatacyjne;\n8) rozróżnia środki transportu wewnętrznego;\n9) dobiera sposoby transportu i składowania materiałów;\n10) rozpoznaje rodzaje korozji oraz określa sposoby ochrony przed korozją;\n11) rozróżnia techniki i metody wytwarzania części maszyn i urządzeń;\n12) rozróżnia maszyny, urządzenia i narzędzia do obróbki ręcznej i maszynowej;\n13) rozróżnia przyrządy pomiarowe stosowane podczas obróbki ręcznej i maszynowej;\n14) wykonuje pomiary warsztatowe;\n15) rozróżnia metody kontroli jakości wykonanych prac;\n16) określa budowę oraz przestrzega zasad działania maszyn i urządzeń;\n17) posługuje się dokumentacją techniczną maszyn i urządzeń oraz przestrzega norm\ndotyczących\nrysunku\ntechnicznego,\nczęści\nmaszyn,\nmateriałów\nkonstrukcyjnych\ni eksploatacyjnych;\n18) stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań.\n21\nPKZ(MG.e) Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodach: wiertacz, górnik\neksploatacji podziemnej, górnik eksploatacji otworowej, górnik odkrywkowej eksploatacji złóż,\ntechnik wiertnik, technik górnictwa podziemnego, technik górnictwa otworowego, technik\ngórnictwa odkrywkowego\nUczeń:\n1) rozpoznaje minerały i skały oraz charakteryzuje budowę geologiczną Ziemi;\n2) rozróżnia rodzaje skał, określa ich budowę i właściwości;\n3) rozróżnia procesy technologiczne wydobycia kopalin;\n4) stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań.\n22\n3) Efekty kształcenia właściwe dla kwalifikacji wyodrębnionej w zawodzie wiertacz:\nMG.08. Wykonywanie prac wiertniczych\n1. Montaż i demontaż urządzeń wiertniczych\nUczeń:\n1) rozpoznaje typy urządzeń wiertniczych;\n2) korzysta z dokumentacji technicznej montażu i demontażu urządzeń wiertniczych;\n3) wykonuje prace montażowe i demontażowe urządzeń wiertniczych;\n4) przestrzega zasad komunikowania się w trakcie wykonywania prac montażowych\ni demontażowych;\n5) rozpoznaje rodzaje zawiesi i określa ich zastosowanie;\n6) ocenia stan techniczny zawiesi i dokonuje ich konserwacji;\n7) przestrzega zasad montażu systemów napędowych i płuczkowych;\n8) przestrzega zasad przemieszczania i składowania elementów rurowych, narzędzi i osprzętu\nwiertniczego;\n9) określa zagrożenia występujące podczas prac montażowych, demontażowych, załadowczych\ni wyładowczych.\n2. Obsługiwanie i konserwacja urządzeń wiertniczych\nUczeń:\n1) określa wymagania techniczne dotyczące działania pomp płuczkowych, urządzeń\nprzeciwerupcyjnych, stołu wiertniczego i wiertniczego napędu górnego (ang. top drive);\n2) ocenia sprawność techniczną narzędzi i osprzętu wiertniczego oraz urządzeń do\nsporządzania i oczyszczania płuczki wiertniczej;\n3) ocenia stan techniczny maszyn i urządzeń dźwigowych oraz liny wiertniczej;\n4) określa parametry pracy maszyn i urządzeń wiertniczych.\n3. Dobieranie sprzętu do wykonywania prac wiertniczych\nUczeń:\n1) posługuje się geologiczno-technicznym projektem otworu;\n2) charakteryzuje narzędzia wiertnicze i elementy przewodu wiertniczego;\n3) określa zastosowanie narzędzi i poszczególnych elementów przewodu wiertniczego;\n4) dobiera elementy zestawu przewodu wiertniczego;\n5) ocenia stan techniczny elementów przewodu wiertniczego;\n6) określa rodzaj i wielkość połączeń gwintowych;\n7) ocenia stan techniczny świdrów i koronek wiertnicznych;\n8) dobiera optymalne parametry wiercenia;\n9) uczestniczy w wykonaniu testu zwiercalności.\n4. Monitorowanie działania urządzeń kontrolno-pomiarowych\nUczeń:\n1) charakteryzuje budowę oraz określa przeznaczenie urządzeń kontrolno-pomiarowych;\n2) kontroluje wskazania urządzeń kontrolno-pomiarowych stosowanych w procesie wiercenia;\n3) odczytuje i interpretuje dane uzyskane z przyrządów kontrolno-pomiarowych;\n4) kontroluje poziom płuczki w zbiornikach;\n5) wykonuje pomiary z zastosowaniem inklinometru wrzutowego;\n6) posługuje się przyrządami do wykrywania gazów toksycznych i wybuchowych.\n23\n5. Sporządzanie płuczek wiertniczych i zaczynów cementowych\nUczeń:\n1) określa rodzaje i przeznaczenie płuczek wiertniczych;\n2) określa zastosowanie obiegów płuczki wiertniczej;\n3) określa przeznaczenie zaczynów uszczelniających i cieczy technologicznych;\n4) sporządza płuczki wiertnicze i zaczyny uszczelniające;\n5) dokonuje pomiarów parametrów płuczek wiertniczych i zaczynów cementowych;\n6) wykonuje obliczenia dotyczące gęstości płuczki wiertniczej, ciśnienia hydrostatycznego\ni złożowego;\n7) reguluje parametry płuczki wiertniczej i zaczynu uszczelniającego.\n6. Wykonywanie rurowania i cementowania otworów wiertniczych\nUczeń:\n1) dobiera elementy wgłębnej i napowierzchniowej konstrukcji otworu wiertniczego na\npodstawie projektu;\n2) przestrzega procedur przygotowania rur okładzinowych przed zapuszczeniem do otworu\nwiertniczego;\n3) przestrzega zasad przygotowania otworu wiertniczego do rurowania i cementowania\nzgodnie z ustalonymi procedurami;\n4) przestrzega procedur dotyczących stosowania metod cementowania rur okładzinowych;\n5) przestrzega procedur wykonania docementowania pod ciśnieniem;\n6) przestrzega procedur dotyczących wykonania prób ciśnieniowych zacementowanych rur\nokładzinowych.\n7. Wykonywanie czynności związanych z dowiercaniem i udostępnianiem horyzontów\nproduktywnych\nUczeń:\n1) rozróżnia zakres prac wiertniczych wykonywanych podczas dowiercania;\n2) określa wpływ płuczki wiertniczej na strefę przyotworową;\n3) charakteryzuje rodzaje i zasadę działania perforatorów;\n4) charakteryzuje metody intensyfikacji przypływu płynu złożowego do otworu wiertniczego;\n5) określa metody opróbowania otworów wiertniczych;\n6) określa metody wywołania produkcji;\n7) określa metody likwidacji otworów wiertniczych;\n8) rozróżnia urządzenia stosowane podczas wykonywania szczelinowania i kwasowania.\n8. Rozpoznawanie zagrożeń oraz likwidowanie awarii wiertniczych\nUczeń:\n1) określa pojęcie awarii wiertniczej i komplikacji wiertniczej;\n2) ocenia możliwości wystąpienia awarii wiertniczych i sposoby zapobiegania im;\n3) dobiera metody likwidacji awarii wiertniczych;\n4) rozpoznaje narzędzia ratunkowe i określa warunki ich użycia;\n5) określa objawy i przyczyny wystąpienia erupcji wstępnej;\n6) określa procedury zamknięcia wylotu otworu wiertniczego po ogłoszeniu alarmu;\n7) charakteryzuje metody przywracania równowagi ciśnień w otworze wiertniczym.\n24\n3. WARUNKI REALIZACJI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE\nSzkoła podejmująca kształcenie w zawodzie wiertacz powinna posiadać następujące pomieszczenia\ndydaktyczne:\n1) pracownię mechaniczną, wyposażoną w: stanowiska komputerowe dla uczniów (jedno\nstanowisko dla dwóch uczniów) z drukarką, ze skanerem, z projektorem multimedialnym\noraz z oprogramowaniem do sporządzania rysunku technicznego i projektowania, filmy\ndydaktyczne i plansze dotyczące obsługi maszyn i urządzeń wiertniczych, modele oraz\ninstrukcje obsługi maszyn i urządzeń wiertniczych, normy dotyczące zasad wykonywania\nrysunku technicznego, przyrządy pomiarowe (jeden komplet dla dwóch uczniów), zestaw\nelementów automatyki wiertniczej, schematy maszyn i urządzeń elektrycznych, próbki\nmateriałów konstrukcyjnych, dokumentacje techniczne maszyn i urządzeń wiertniczych,\nporadniki obsługi maszyn i urządzeń wiertniczych i katalogi maszyn i urządzeń wiertniczych;\n2) pracownię geologiczno-geofizyczną, wyposażoną w: stanowisko komputerowe dla\nnauczyciela z dostępem do Internetu, z drukarką, ze skanerem oraz z projektorem\nmultimedialnym, filmy dydaktyczne dotyczące diagnostyki minerałów i skał, badań\ngeologiczno-geofizycznych, zbiór skał i minerałów, eksponaty rdzeni wiertniczych, odczynniki\ni wskaźniki chemiczne do diagnostyki minerałów i skał, modele i schematy sond\ngeofizycznych, wykresy profilowań geofizycznych, plansze ilustrujące budowę oraz zasady\neksploatacji maszyn i urządzeń wiertniczych oraz modele maszyn i urządzeń wiertniczych\ninstrukcje i poradniki obsługi maszyn i urządzeń wiertniczych, katalogi maszyn i urządzeń\nwiertniczych;\n3) pracownię technologii wiertniczej, wyposażoną w: stanowisko komputerowe, z drukarką, ze\nskanerem oraz z projektorem multimedialnym, filmy dydaktyczne dotyczące narzędzi\ni osprzętu wiertniczego, narzędzia i osprzęt wiertniczy, elementy przewodu wiertniczego,\nschematy technologiczne, schematy maszyn, urządzeń, narzędzi, osprzętu wiertniczego,\ninstrukcje obsługi maszyn i urządzeń wiertniczych, normy dotyczące badań właściwości\ncieczy technologicznych, dokumentacje techniczne maszyn i urządzeń wiertniczych,\nprzyrządy kontrolno-pomiarowe do określania właściwości cieczy technologicznych, plansze\nilustrujące budowę oraz zasady eksploatacji maszyn i urządzeń wiertniczych;\n4) warsztaty szkolne, w których powinny być zorganizowane następujące stanowiska: obróbki\nręcznej i mechanicznej, obróbki plastycznej i cieplnej, spawania elektrycznego i gazowego,\nkontroli jakości.\nKształcenie praktyczne może odbywać się w: pracowniach i warsztatach szkolnych, placówkach\nkształcenia ustawicznego, placówkach kształcenia praktycznego, przedsiębiorstwach prowadzących\nprace wiertnicze oraz innych podmiotach stanowiących potencjalne miejsce zatrudnienia\nabsolwentów szkół kształcących w zawodzie.\n4. MINIMALNA LICZBA GODZIN KSZTAŁCENIA ZAWODOWEGO1)\n1) W szkole liczbę godzin kształcenia zawodowego należy dostosować do wymiaru godzin określonego w przepisach w sprawie\nramowych planów nauczania dla publicznych szkół, przewidzianego dla kształcenia zawodowego w danym typie szkoły, zachowując\nminimalną liczbę godzin wskazanych w tabeli odpowiednio dla efektów kształcenia: wspólnych dla wszystkich zawodów i wspólnych\ndla zawodów w ramach obszaru kształcenia, stanowiących podbudowę do kształcenia w zawodzie lub grupie zawodów oraz\nwłaściwych dla kwalifikacji wyodrębnionej w zawodzie.\nEfekty kształcenia wspólne dla wszystkich zawodów oraz efekty kształcenia wspólne\ndla zawodów w ramach obszaru mechanicznego i górniczo-hutniczego, stanowiące\npodbudowę do kształcenia w zawodzie lub grupie zawodów\n400 godz.\nMG.08. Wykonywanie prac wiertniczych\n650 godz.","answer":"A","answer_text":null,"solution":null,"image":"img/informator-egzamin-zawodowy-wiertacz-2017/zad-P21.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Egzamin zawodowy · Informator zawodowy · 2017","subject_label":"egzamin-zawodowy","category_label":"Informator zawodowy","text_html":"<p>Przykładowe zadanie 21.<br>Jaka metoda stosowana jest dla opróbowania otworu w czasie wiercenia?<br>A. Badanie rurowym próbnikiem złoża.<br>B. Analiza pobranych rdzeni.<br>C. Pomiary geofizyczne.<br>D. Opróżnianie otworu.<br>Odpowiedź prawidłowa: A.<br>16</p>\n<ol><li>Przykład zadania do części praktycznej egzaminu dla wybranych umiejętności z kwalifikacji</li></ol>\n<p>MG.08 Wykonywanie prac wiertniczych<br>Dobierz odpowiednie kliny do zapuszczania rur płuczkowych o średnicy 5”. Oceń stan techniczny<br>dobranych klinów. Rezultat oceny zapisz w Karcie oceny klinów. Wymień niesprawne elementy<br>klinów na nowe.<br>Zadanie wykonuj na stanowisku pracy wyposażonym w sprzęt ochrony osobistej, materiały,<br>narzędzia, sprzęt oraz instrukcję użytkowania narzędzi wiertniczych.<br>Podczas wykonywania zadania przestrzegaj zasad organizacji, bezpieczeństwa i higieny pracy<br>i przeciwpożarowych oraz ochrony środowiska.<br>Czas przeznaczony na wykonanie zadania wynosi 120 minut.<br>Ocenie podlegać będą 3 rezultaty:<br> dobrane kliny,<br> karta oceny klinów,<br> wymienione kliny do zapuszczania rur<br>oraz<br>przebieg wymiany klinów.<br>Kryteria oceniania wykonania zadania praktycznego będą uwzględniać:<br> organizację stanowiska pracy i sposób używania narzędzi;<br> stosowanie zasad bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowisku egzaminacyjnym;<br> poprawność doboru typu i średnicy klinów wiertniczych;<br> poprawność oceny stanu technicznego ostrzy, uchwytów i segmentów klinów;<br> poprawność decyzji o wymianie lub wyeliminowaniu klinów;<br> stan techniczny klinów po wymianie.<br>17<br>Umiejętności sprawdzane zadaniem praktycznym:</p>\n<ol><li>Obsługiwanie i konserwacja urządzeń wiertniczych</li><li>ocenia sprawność techniczną narzędzi i osprzętu wiertniczego oraz urządzeń do</li></ol>\n<p>sporządzania i oczyszczania płuczki wiertniczej.</p>\n<ol><li>Dobieranie sprzętu do wykonywania prac wiertniczych</li><li>określa zastosowanie narzędzi i poszczególnych elementów przewodu wiertniczego.</li></ol>\n<p>Inne zadania praktyczne z zakresu kwalifikacji MG.08. Wykonywanie prac wiertniczych mogą<br>dotyczyć:<br> oceny stanu technicznego różnego rodzaju zawiesi i ich konserwacji;<br> oceny stanu technicznego liny wiertniczej;<br> oceny stanu zużycia świdrów wiertniczych;<br> opisania krążka ciężarowskazu posiłkując się raportem wiertacza;<br> pomiaru podstawowych właściwości płuczek wiertniczych;<br> wykonania szablonowania rur okładzinowych;<br> wyboru urządzeń stosowanych podczas wykonywania zabiegów stymulacji złoża.<br>18<br>PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE<br>PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE WIERTACZ 811305</p>\n<ol><li>CELE KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE</li></ol>\n<p>Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie wiertacz powinien być przygotowany do wykonywania<br>następujących zadań zawodowych:</p>\n<ol><li>wykonywania prac związanych z montażem i demontażem urządzeń wiertniczych;</li><li>dobierania technologii, narzędzi i osprzętu do wykonania prac wiertniczych;</li><li>obsługiwania urządzeń stosowanych w procesie wiercenia;</li><li>wykonywania rurowania i uszczelniania otworu wiertniczego.</li><li>EFEKTY KSZTAŁCENIA</li></ol>\n<p>Do wykonywania wyżej wymienionych zadań zawodowych niezbędne jest osiągnięcie zakładanych<br>efektów kształcenia na które składają się:</p>\n<ol><li>Efekty kształcenia wspólne dla wszystkich zawodów;</li></ol>\n<p>(BHP). Bezpieczeństwo i higiena pracy<br>Uczeń:</p>\n<ol><li>rozróżnia pojęcia związane z bezpieczeństwem i higieną pracy, ochroną przeciwpożarową,</li></ol>\n<p>ochroną środowiska i ergonomią;</p>\n<ol><li>rozróżnia zadania i uprawnienia instytucji oraz służb działających w zakresie ochrony pracy</li></ol>\n<p>i ochrony środowiska w Polsce;</p>\n<ol><li>określa prawa i obowiązki pracownika oraz pracodawcy w zakresie bezpieczeństwa i higieny</li></ol>\n<p>pracy;</p>\n<ol><li>przewiduje zagrożenia dla zdrowia i życia człowieka oraz mienia i środowiska związane</li></ol>\n<p>z wykonywaniem zadań zawodowych;</p>\n<ol><li>określa zagrożenia związane z występowaniem szkodliwych czynników w środowisku pracy;</li><li>określa skutki oddziaływania czynników szkodliwych na organizm człowieka;</li><li>organizuje stanowisko pracy zgodnie z obowiązującymi wymaganiami ergonomii, przepisami</li></ol>\n<p>bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska;</p>\n<ol><li>stosuje środki ochrony indywidualnej i zbiorowej podczas wykonywania zadań zawodowych;</li><li>przestrzega zasad bezpieczeństwa i higieny pracy oraz stosuje przepisy prawa dotyczące</li></ol>\n<p>ochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska;</p>\n<ol><li>udziela pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy oraz w stanach</li></ol>\n<p>zagrożenia zdrowia i życia.<br>(PDG). Podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej<br>Uczeń:</p>\n<ol><li>stosuje pojęcia z obszaru funkcjonowania gospodarki rynkowej;</li><li>stosuje przepisy prawa pracy, przepisy prawa dotyczące ochrony danych osobowych oraz</li></ol>\n<p>przepisy prawa podatkowego i prawa autorskiego;</p>\n<ol><li>stosuje przepisy prawa dotyczące prowadzenia działalności gospodarczej;</li></ol>\n<p>19</p>\n<ol><li>rozróżnia przedsiębiorstwa i instytucje występujące w branży i powiązania między nimi;</li><li>analizuje działania prowadzone przez przedsiębiorstwa funkcjonujące w branży;</li><li>inicjuje wspólne przedsięwzięcia z różnymi przedsiębiorstwami z branży;</li><li>przygotowuje dokumentację niezbędną do uruchomienia i prowadzenia działalności</li></ol>\n<p>gospodarczej;</p>\n<ol><li>prowadzi korespondencję związaną z prowadzeniem działalności gospodarczej;</li><li>obsługuje urządzenia biurowe oraz stosuje programy komputerowe wspomagające</li></ol>\n<p>prowadzenie działalności gospodarczej;</p>\n<ol><li>planuje i podejmuje działania marketingowe prowadzonej działalności gospodarczej;</li><li>planuje działania związane z wprowadzaniem innowacyjnych rozwiązań;</li><li>stosuje zasady normalizacji;</li><li>optymalizuje koszty i przychody prowadzonej działalności gospodarczej.</li></ol>\n<p>(JOZ). Język obcy ukierunkowany zawodowo<br>Uczeń:</p>\n<ol><li>posługuje się zasobem środków językowych (leksykalnych, gramatycznych, ortograficznych</li></ol>\n<p>oraz fonetycznych), umożliwiających realizację zadań zawodowych;</p>\n<ol><li>interpretuje wypowiedzi dotyczące wykonywania typowych czynności zawodowych</li></ol>\n<p>artykułowane powoli i wyraźnie, w standardowej odmianie języka;</p>\n<ol><li>analizuje i interpretuje krótkie teksty pisemne dotyczące wykonywania typowych czynności</li></ol>\n<p>zawodowych;</p>\n<ol><li>formułuje krótkie i zrozumiałe wypowiedzi oraz teksty pisemne umożliwiające</li></ol>\n<p>komunikowanie się w środowisku pracy;</p>\n<ol><li>korzysta z obcojęzycznych źródeł informacji.</li></ol>\n<p>(KPS). Kompetencje personalne i społeczne<br>Uczeń:</p>\n<ol><li>przestrzega zasad kultury i etyki;</li><li>jest kreatywny i konsekwentny w realizacji zadań;</li><li>potrafi planować działania i zarządzać czasem;</li><li>przewiduje skutki podejmowanych działań;</li><li>ponosi odpowiedzialność za podejmowane działania;</li><li>jest otwarty na zmiany;</li><li>stosuje techniki radzenia sobie ze stresem;</li><li>aktualizuje wiedzę i doskonali umiejętności zawodowe;</li><li>przestrzega tajemnicy zawodowej;</li><li>negocjuje warunki porozumień;</li><li>jest komunikatywny;</li><li>stosuje metody i techniki rozwiązywania problemów;</li><li>współpracuje w zespole.</li></ol>\n<p>20</p>\n<ol><li>Efekty kształcenia wspólne dla zawodów w ramach obszaru mechanicznego</li></ol>\n<p>i górniczo--hutniczego, stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodzie lub<br>grupie zawodów PKZ(MG.a) i PKZ(MG.e);<br>PKZ(MG.a) Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodach: mechanik-operator<br>pojazdów i maszyn rolniczych, zegarmistrz, optyk-mechanik, mechanik precyzyjny, mechanik<br>automatyki przemysłowej i urządzeń precyzyjnych, mechanik-monter maszyn i urządzeń,<br>mechanik pojazdów samochodowych, operator obrabiarek skrawających, ślusarz, kowal, monter<br>kadłubów jednostek pływających, blacharz samochodowy, blacharz, lakiernik, technik optyk,<br>technik mechanik lotniczy, technik mechanik okrętowy, technik budowy jednostek pływających,<br>technik<br>pojazdów<br>samochodowych,<br>technik<br>mechanik,<br>elektromechanik<br>pojazdów<br>samochodowych, technik transportu drogowego, technik energetyk, modelarz odlewniczy,<br>technik wiertnik, wiertacz, technik górnictwa podziemnego, górnik eksploatacji podziemnej,<br>technik<br>górnictwa<br>otworowego,<br>górnik<br>eksploatacji<br>otworowej,<br>technik<br>górnictwa<br>odkrywkowego, górnik odkrywkowej eksploatacji złóż, technik przeróbki kopalin stałych, technik<br>odlewnik, technik hutnik, operator maszyn i urządzeń odlewniczych, operator maszyn i urządzeń<br>hutniczych, operator maszyn i urządzeń do przetwórstwa tworzyw sztucznych, złotnik-jubiler,<br>mechanik motocyklowy, technik chłodnictwa i klimatyzacji, technik urządzeń dźwigowych, technik<br>mechanizacji rolnictwa i agrotroniki, kierowca mechanik, mechanik-operator maszyn do produkcji<br>drzewnej, szkutnik<br>Uczeń:</p>\n<ol><li>przestrzega zasad sporządzania rysunku technicznego maszynowego;</li><li>sporządza szkice części maszyn;</li><li>sporządza rysunki techniczne z wykorzystaniem technik komputerowych;</li><li>rozróżnia części maszyn i urządzeń;</li><li>rozróżnia rodzaje połączeń;</li><li>przestrzega zasad tolerancji i pasowań;</li><li>rozróżnia materiały konstrukcyjne i eksploatacyjne;</li><li>rozróżnia środki transportu wewnętrznego;</li><li>dobiera sposoby transportu i składowania materiałów;</li><li>rozpoznaje rodzaje korozji oraz określa sposoby ochrony przed korozją;</li><li>rozróżnia techniki i metody wytwarzania części maszyn i urządzeń;</li><li>rozróżnia maszyny, urządzenia i narzędzia do obróbki ręcznej i maszynowej;</li><li>rozróżnia przyrządy pomiarowe stosowane podczas obróbki ręcznej i maszynowej;</li><li>wykonuje pomiary warsztatowe;</li><li>rozróżnia metody kontroli jakości wykonanych prac;</li><li>określa budowę oraz przestrzega zasad działania maszyn i urządzeń;</li><li>posługuje się dokumentacją techniczną maszyn i urządzeń oraz przestrzega norm</li></ol>\n<p>dotyczących<br>rysunku<br>technicznego,<br>części<br>maszyn,<br>materiałów<br>konstrukcyjnych<br>i eksploatacyjnych;</p>\n<ol><li>stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań.</li></ol>\n<p>21<br>PKZ(MG.e) Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodach: wiertacz, górnik<br>eksploatacji podziemnej, górnik eksploatacji otworowej, górnik odkrywkowej eksploatacji złóż,<br>technik wiertnik, technik górnictwa podziemnego, technik górnictwa otworowego, technik<br>górnictwa odkrywkowego<br>Uczeń:</p>\n<ol><li>rozpoznaje minerały i skały oraz charakteryzuje budowę geologiczną Ziemi;</li><li>rozróżnia rodzaje skał, określa ich budowę i właściwości;</li><li>rozróżnia procesy technologiczne wydobycia kopalin;</li><li>stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań.</li></ol>\n<p>22</p>\n<ol><li>Efekty kształcenia właściwe dla kwalifikacji wyodrębnionej w zawodzie wiertacz:</li></ol>\n<p>MG.08. Wykonywanie prac wiertniczych</p>\n<ol><li>Montaż i demontaż urządzeń wiertniczych</li></ol>\n<p>Uczeń:</p>\n<ol><li>rozpoznaje typy urządzeń wiertniczych;</li><li>korzysta z dokumentacji technicznej montażu i demontażu urządzeń wiertniczych;</li><li>wykonuje prace montażowe i demontażowe urządzeń wiertniczych;</li><li>przestrzega zasad komunikowania się w trakcie wykonywania prac montażowych</li></ol>\n<p>i demontażowych;</p>\n<ol><li>rozpoznaje rodzaje zawiesi i określa ich zastosowanie;</li><li>ocenia stan techniczny zawiesi i dokonuje ich konserwacji;</li><li>przestrzega zasad montażu systemów napędowych i płuczkowych;</li><li>przestrzega zasad przemieszczania i składowania elementów rurowych, narzędzi i osprzętu</li></ol>\n<p>wiertniczego;</p>\n<ol><li>określa zagrożenia występujące podczas prac montażowych, demontażowych, załadowczych</li></ol>\n<p>i wyładowczych.</p>\n<ol><li>Obsługiwanie i konserwacja urządzeń wiertniczych</li></ol>\n<p>Uczeń:</p>\n<ol><li>określa wymagania techniczne dotyczące działania pomp płuczkowych, urządzeń</li></ol>\n<p>przeciwerupcyjnych, stołu wiertniczego i wiertniczego napędu górnego (ang. top drive);</p>\n<ol><li>ocenia sprawność techniczną narzędzi i osprzętu wiertniczego oraz urządzeń do</li></ol>\n<p>sporządzania i oczyszczania płuczki wiertniczej;</p>\n<ol><li>ocenia stan techniczny maszyn i urządzeń dźwigowych oraz liny wiertniczej;</li><li>określa parametry pracy maszyn i urządzeń wiertniczych.</li><li>Dobieranie sprzętu do wykonywania prac wiertniczych</li></ol>\n<p>Uczeń:</p>\n<ol><li>posługuje się geologiczno-technicznym projektem otworu;</li><li>charakteryzuje narzędzia wiertnicze i elementy przewodu wiertniczego;</li><li>określa zastosowanie narzędzi i poszczególnych elementów przewodu wiertniczego;</li><li>dobiera elementy zestawu przewodu wiertniczego;</li><li>ocenia stan techniczny elementów przewodu wiertniczego;</li><li>określa rodzaj i wielkość połączeń gwintowych;</li><li>ocenia stan techniczny świdrów i koronek wiertnicznych;</li><li>dobiera optymalne parametry wiercenia;</li><li>uczestniczy w wykonaniu testu zwiercalności.</li><li>Monitorowanie działania urządzeń kontrolno-pomiarowych</li></ol>\n<p>Uczeń:</p>\n<ol><li>charakteryzuje budowę oraz określa przeznaczenie urządzeń kontrolno-pomiarowych;</li><li>kontroluje wskazania urządzeń kontrolno-pomiarowych stosowanych w procesie wiercenia;</li><li>odczytuje i interpretuje dane uzyskane z przyrządów kontrolno-pomiarowych;</li><li>kontroluje poziom płuczki w zbiornikach;</li><li>wykonuje pomiary z zastosowaniem inklinometru wrzutowego;</li><li>posługuje się przyrządami do wykrywania gazów toksycznych i wybuchowych.</li></ol>\n<p>23</p>\n<ol><li>Sporządzanie płuczek wiertniczych i zaczynów cementowych</li></ol>\n<p>Uczeń:</p>\n<ol><li>określa rodzaje i przeznaczenie płuczek wiertniczych;</li><li>określa zastosowanie obiegów płuczki wiertniczej;</li><li>określa przeznaczenie zaczynów uszczelniających i cieczy technologicznych;</li><li>sporządza płuczki wiertnicze i zaczyny uszczelniające;</li><li>dokonuje pomiarów parametrów płuczek wiertniczych i zaczynów cementowych;</li><li>wykonuje obliczenia dotyczące gęstości płuczki wiertniczej, ciśnienia hydrostatycznego</li></ol>\n<p>i złożowego;</p>\n<ol><li>reguluje parametry płuczki wiertniczej i zaczynu uszczelniającego.</li><li>Wykonywanie rurowania i cementowania otworów wiertniczych</li></ol>\n<p>Uczeń:</p>\n<ol><li>dobiera elementy wgłębnej i napowierzchniowej konstrukcji otworu wiertniczego na</li></ol>\n<p>podstawie projektu;</p>\n<ol><li>przestrzega procedur przygotowania rur okładzinowych przed zapuszczeniem do otworu</li></ol>\n<p>wiertniczego;</p>\n<ol><li>przestrzega zasad przygotowania otworu wiertniczego do rurowania i cementowania</li></ol>\n<p>zgodnie z ustalonymi procedurami;</p>\n<ol><li>przestrzega procedur dotyczących stosowania metod cementowania rur okładzinowych;</li><li>przestrzega procedur wykonania docementowania pod ciśnieniem;</li><li>przestrzega procedur dotyczących wykonania prób ciśnieniowych zacementowanych rur</li></ol>\n<p>okładzinowych.</p>\n<ol><li>Wykonywanie czynności związanych z dowiercaniem i udostępnianiem horyzontów</li></ol>\n<p>produktywnych<br>Uczeń:</p>\n<ol><li>rozróżnia zakres prac wiertniczych wykonywanych podczas dowiercania;</li><li>określa wpływ płuczki wiertniczej na strefę przyotworową;</li><li>charakteryzuje rodzaje i zasadę działania perforatorów;</li><li>charakteryzuje metody intensyfikacji przypływu płynu złożowego do otworu wiertniczego;</li><li>określa metody opróbowania otworów wiertniczych;</li><li>określa metody wywołania produkcji;</li><li>określa metody likwidacji otworów wiertniczych;</li><li>rozróżnia urządzenia stosowane podczas wykonywania szczelinowania i kwasowania.</li><li>Rozpoznawanie zagrożeń oraz likwidowanie awarii wiertniczych</li></ol>\n<p>Uczeń:</p>\n<ol><li>określa pojęcie awarii wiertniczej i komplikacji wiertniczej;</li><li>ocenia możliwości wystąpienia awarii wiertniczych i sposoby zapobiegania im;</li><li>dobiera metody likwidacji awarii wiertniczych;</li><li>rozpoznaje narzędzia ratunkowe i określa warunki ich użycia;</li><li>określa objawy i przyczyny wystąpienia erupcji wstępnej;</li><li>określa procedury zamknięcia wylotu otworu wiertniczego po ogłoszeniu alarmu;</li><li>charakteryzuje metody przywracania równowagi ciśnień w otworze wiertniczym.</li></ol>\n<p>24</p>\n<ol><li>WARUNKI REALIZACJI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE</li></ol>\n<p>Szkoła podejmująca kształcenie w zawodzie wiertacz powinna posiadać następujące pomieszczenia<br>dydaktyczne:</p>\n<ol><li>pracownię mechaniczną, wyposażoną w: stanowiska komputerowe dla uczniów (jedno</li></ol>\n<p>stanowisko dla dwóch uczniów) z drukarką, ze skanerem, z projektorem multimedialnym<br>oraz z oprogramowaniem do sporządzania rysunku technicznego i projektowania, filmy<br>dydaktyczne i plansze dotyczące obsługi maszyn i urządzeń wiertniczych, modele oraz<br>instrukcje obsługi maszyn i urządzeń wiertniczych, normy dotyczące zasad wykonywania<br>rysunku technicznego, przyrządy pomiarowe (jeden komplet dla dwóch uczniów), zestaw<br>elementów automatyki wiertniczej, schematy maszyn i urządzeń elektrycznych, próbki<br>materiałów konstrukcyjnych, dokumentacje techniczne maszyn i urządzeń wiertniczych,<br>poradniki obsługi maszyn i urządzeń wiertniczych i katalogi maszyn i urządzeń wiertniczych;</p>\n<ol><li>pracownię geologiczno-geofizyczną, wyposażoną w: stanowisko komputerowe dla</li></ol>\n<p>nauczyciela z dostępem do Internetu, z drukarką, ze skanerem oraz z projektorem<br>multimedialnym, filmy dydaktyczne dotyczące diagnostyki minerałów i skał, badań<br>geologiczno-geofizycznych, zbiór skał i minerałów, eksponaty rdzeni wiertniczych, odczynniki<br>i wskaźniki chemiczne do diagnostyki minerałów i skał, modele i schematy sond<br>geofizycznych, wykresy profilowań geofizycznych, plansze ilustrujące budowę oraz zasady<br>eksploatacji maszyn i urządzeń wiertniczych oraz modele maszyn i urządzeń wiertniczych<br>instrukcje i poradniki obsługi maszyn i urządzeń wiertniczych, katalogi maszyn i urządzeń<br>wiertniczych;</p>\n<ol><li>pracownię technologii wiertniczej, wyposażoną w: stanowisko komputerowe, z drukarką, ze</li></ol>\n<p>skanerem oraz z projektorem multimedialnym, filmy dydaktyczne dotyczące narzędzi<br>i osprzętu wiertniczego, narzędzia i osprzęt wiertniczy, elementy przewodu wiertniczego,<br>schematy technologiczne, schematy maszyn, urządzeń, narzędzi, osprzętu wiertniczego,<br>instrukcje obsługi maszyn i urządzeń wiertniczych, normy dotyczące badań właściwości<br>cieczy technologicznych, dokumentacje techniczne maszyn i urządzeń wiertniczych,<br>przyrządy kontrolno-pomiarowe do określania właściwości cieczy technologicznych, plansze<br>ilustrujące budowę oraz zasady eksploatacji maszyn i urządzeń wiertniczych;</p>\n<ol><li>warsztaty szkolne, w których powinny być zorganizowane następujące stanowiska: obróbki</li></ol>\n<p>ręcznej i mechanicznej, obróbki plastycznej i cieplnej, spawania elektrycznego i gazowego,<br>kontroli jakości.<br>Kształcenie praktyczne może odbywać się w: pracowniach i warsztatach szkolnych, placówkach<br>kształcenia ustawicznego, placówkach kształcenia praktycznego, przedsiębiorstwach prowadzących<br>prace wiertnicze oraz innych podmiotach stanowiących potencjalne miejsce zatrudnienia<br>absolwentów szkół kształcących w zawodzie.</p>\n<ol><li>MINIMALNA LICZBA GODZIN KSZTAŁCENIA ZAWODOWEGO1)</li><li>W szkole liczbę godzin kształcenia zawodowego należy dostosować do wymiaru godzin określonego w przepisach w sprawie</li></ol>\n<p>ramowych planów nauczania dla publicznych szkół, przewidzianego dla kształcenia zawodowego w danym typie szkoły, zachowując<br>minimalną liczbę godzin wskazanych w tabeli odpowiednio dla efektów kształcenia: wspólnych dla wszystkich zawodów i wspólnych<br>dla zawodów w ramach obszaru kształcenia, stanowiących podbudowę do kształcenia w zawodzie lub grupie zawodów oraz<br>właściwych dla kwalifikacji wyodrębnionej w zawodzie.<br>Efekty kształcenia wspólne dla wszystkich zawodów oraz efekty kształcenia wspólne<br>dla zawodów w ramach obszaru mechanicznego i górniczo-hutniczego, stanowiące<br>podbudowę do kształcenia w zawodzie lub grupie zawodów<br>400 godz.<br>MG.08. Wykonywanie prac wiertniczych<br>650 godz.</p>","solutions":[]}