{"id":"informator-maturalny-biologia-2015/zad/15","paper_id":"informator-maturalny-biologia-2015","number":"15","points":5,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"informator-maturalny","year":2015,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 15. (0-5)\nImmunolodzy opracowali nową szczepionkę przeciwko malarii i postanowili sprawdzić jej\nskuteczność na myszach.\nDo grupy badawczej zostało wybranych losowo 30 myszy rasy BALB/c. W dniu rozpoczęcia\ndoświadczenia myszom z grupy badawczej podano dawkę szczepionki w postaci zastrzyku\ndomięśniowego. Po trzech tygodniach myszy ponownie zaszczepiono (podając tak zwaną\ndawkę przypominającą), a po upływie kolejnego miesiąca zarażono je zarodźcem malarii.\nNastępnie obserwowano stan zdrowia myszy.\na) Wybierz spośród podanych propozycji dwa prawidłowe sformułowania problemu\nbadawczego i dwie prawidłowo sformułowane hipotezy. Wpisz odpowiednie numery\nw wyznaczone miejsca.\n1. Nowa szczepionka skutecznie chroni myszy przed rozwojem malarii.\n2. Badania nad nową szczepionką przeciwko malarii u myszy.\n3. Wpływ nowej szczepionki na wykształcenie odporności przeciwko malarii u myszy.\n4. Czy nowa szczepionka przeciwko malarii u myszy jest skuteczna?\n5. Nowa szczepionka nie chroni myszy przed rozwojem malarii.\nPrawidłowe sformułowania problemu badawczego\nPrawidłowo sformułowane hipotezy\nPrzykładowe zadania z rozwiązaniami 39\nb) Zaznacz dokończenie zdania prawidłowo określające próbę kontrolną tego\ndoświadczenia.\nGrupa kontrolna powinna liczyć\nA. 5 myszy rasy BALB/c.\nB. 30 myszy rasy BALB/c.\nC. 5 myszy rasy C3H/N.\nD. 30 myszy rasy C3H/N.\nc) Zaznacz prawidłowe dokończenie zdania. Odpowiedź uzasadnij.\nW czasie, gdy grupa badawcza dwukrotnie otrzymywała szczepionkę, myszom z grupy\nkontrolnej należało\nA. również podać takie same dawki szczepionki.\nB. za pierwszym razem nic nie podać, a za drugim podać domięśniowy zastrzyk soli\nfizjologicznej w objętości równej objętości szczepionki.\nC. za pierwszym razem podać domięśniowy zastrzyk soli fizjologicznej w objętości\nrównej objętości szczepionki, a za drugim nic nie podać.\nD. za pierwszym i za drugim razem podać domięśniowy zastrzyk soli fizjologicznej\nw objętości równej objętości szczepionki.\nUzasadnienie\nd) Zaznacz prawidłowe dokończenie zdania. Odpowiedź uzasadnij.\nW dniu, w którym myszy z grupy badawczej zarażone zostały zarodźcem malarii, myszy\nz grupy kontrolnej należało\nA. poddać zastrzykowi soli fizjologicznej.\nB. również zarazić zarodźcami malarii.\nC. zarazić świdrowcami śpiączki.\nD. ponownie zaszczepić.\nUzasadnienie\nWymagania ogólne\nIII. Pogłębienie znajomości metodyki badań biologicznych.\nZdający […] formułuje problemy badawcze, stawia hipotezy […]; określa warunki\ndoświadczenia, rozróżnia próbę kontrolną i badawczą […].\nV. Rozumowanie i argumentacja.\nZdający […] wyjaśnia zależności przyczynowo-skutkowe […].\nWymagania szczegółowe\nIV. Przegląd różnorodności organizmów.\n4. Protisty i rośliny pierwotnie wodne. Zdający:\n40 Informator o egzaminie maturalnym z biologii od roku szkolnego 2014/2015\n4) wymienia najważniejsze protisty wywołujące choroby człowieka (malaria, […]), […]\nprzedstawia podstawowe zasady profilaktyki chorób wywoływanych przez protisty.\nW powiązaniu z:\netap III, VI.6.2) rozróżnia odporność swoistą i nieswoistą, naturalną i sztuczną, bierną\nczynną;\nVI.6.3) porównuje działanie surowicy i szczepionki.\na) (0-2)\nRozwiązanie\nPrawidłowe sformułowania problemu badawczego: 3, 4.\nPrawidłowe sformułowania hipotez: 1, 5.\nSchemat\npunktowania\n2 pkt - za prawidłowy wybór obu sformułowań problemu badawczego\noraz hipotez.\n1 pkt - za prawidłowy wybór obu sformułowań problemu badawczego,\njeśli sformułowania hipotez nie zostały wybrane prawidłowo.\n1 pkt - za prawidłowy wybór obu sformułowań hipotez, jeśli\nsformułowania problemu badawczego nie zostały wybrane prawidłowo.\n1 pkt - za prawidłowy wybór tylko jednego prawidłowego sformułowania\nproblemu badawczego i tylko jednego prawidłowego sformułowania\nhipotezy.\n0 pkt - za odpowiedź nieprawidłową w obu jej częściach lub brak\nodpowiedzi.\nb) (0-1)\nRozwiązanie\nB. / 30 myszy rasy BALB/c\nSchemat\npunktowania\n1 pkt - za prawidłowy wybór dokończenia zdania.\n0 pkt - za nieprawidłowy wybór dokończenia zdania lub brak odpowiedzi.\nc) (0-1)\nRozwiązanie\nD. / za pierwszym i za drugim razem podać domięśniowy zastrzyk soli\nfizjologicznej w objętości równej objętości szczepionki.\nUzasadnienie\n- Grupa kontrolna powinna być poddana tym samym działaniom, co grupa\ndoświadczalna, z wyjątkiem badanego czynnika (szczepionki) / samo\nwykonanie zastrzyku może wywoływać efekty fizjologiczne;\n- W czasie, gdy zwierzęta z grupy doświadczalnej otrzymują zastrzyk\nszczepionki, zwierzęta z grupy kontrolnej powinny otrzymać zastrzyk\nz taką samą ilością płynu, lecz nie zawierającego antygenów.\nSchemat\npunktowania\n1 pkt - za prawidłowy wybór dokończenia zdania i poprawne uzasadnienie.\n0 pkt - za prawidłowy wybór dokończenia zdania i brak uzasadnienia\nlub niepoprawne uzasadnienie;\n- za nieprawidłowy wybór dokończenia zdania, bez względu\nna uzasadnienie;\n- za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe\nocenione\nodpowiedzi\nLiczba ukłuć i objętość\nwszczepionego płynu powinna być\ntaka sama, gdyż wykluczymy wtedy\nefekt działania placebo (gdy myszy\nzareagują nie na lek, tylko na sam fakt\npodania zastrzyku).\n1 pkt; odpowiedź poprawna,\nzdający odniósł się do możliwej\nreakcji fizjologicznej organizmu\nmyszy na wykonanie zastrzyku,\nwłaściwie interpretując tym\nsamym rolę grupy kontrolnej.\nPrzykładowe zadania z rozwiązaniami 41\nd) (0-1)\nRozwiązanie\nB. / również zarazić zarodźcami malarii.\nUzasadnienie\nAby wyciągnąć wnioski na temat skuteczności szczepionki, trzeba\nporównać przebieg choroby / infekcji / inwazji / zarażenia u osobników\nz grupy zaszczepionej z jej / jego przebiegiem u osobników z grupy\nniezaszczepionej.\nSchemat\npunktowania\n1 pkt - za prawidłowy wybór dokończenia zdania i poprawne uzasadnienie.\n0 pkt - za prawidłowy wybór dokończenia zdania i brak uzasadnienia\nlub niepoprawne uzasadnienie;\n- za nieprawidłowy wybór dokończenia zdania, bez względu\nna uzasadnienie;\n- za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe\nocenione\nodpowiedzi\nWówczas na dwóch grupach badanych\nmyszy będzie można sprawdzić, czy\nszczepionka zadziałała w grupie\nbadawczej i czy zarodziec w ogóle\nwywołałby chorobę (na podstawie\ngrupy kontrolnej).\n1 pkt; odpowiedź poprawna,\nzdający uwzględnił dodatkowy\naspekt wprowadzenia grupy\nkontrolnej - sprawdzanie\nefektywności samego zarażenia\nzarodźcem malarii.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/informator-maturalny-biologia-2015/zad-15.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":38,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Informator maturalny · 2015","subject_label":"Biologia","category_label":"Informator maturalny","text_html":"<p>Zadanie 15. (0-5)<br>Immunolodzy opracowali nową szczepionkę przeciwko malarii i postanowili sprawdzić jej<br>skuteczność na myszach.<br>Do grupy badawczej zostało wybranych losowo 30 myszy rasy BALB/c. W dniu rozpoczęcia<br>doświadczenia myszom z grupy badawczej podano dawkę szczepionki w postaci zastrzyku<br>domięśniowego. Po trzech tygodniach myszy ponownie zaszczepiono (podając tak zwaną<br>dawkę przypominającą), a po upływie kolejnego miesiąca zarażono je zarodźcem malarii.<br>Następnie obserwowano stan zdrowia myszy.<br>a) Wybierz spośród podanych propozycji dwa prawidłowe sformułowania problemu<br>badawczego i dwie prawidłowo sformułowane hipotezy. Wpisz odpowiednie numery<br>w wyznaczone miejsca.</p>\n<ol><li>Nowa szczepionka skutecznie chroni myszy przed rozwojem malarii.</li><li>Badania nad nową szczepionką przeciwko malarii u myszy.</li><li>Wpływ nowej szczepionki na wykształcenie odporności przeciwko malarii u myszy.</li><li>Czy nowa szczepionka przeciwko malarii u myszy jest skuteczna?</li><li>Nowa szczepionka nie chroni myszy przed rozwojem malarii.</li></ol>\n<p>Prawidłowe sformułowania problemu badawczego<br>Prawidłowo sformułowane hipotezy<br>Przykładowe zadania z rozwiązaniami 39<br>b) Zaznacz dokończenie zdania prawidłowo określające próbę kontrolną tego<br>doświadczenia.<br>Grupa kontrolna powinna liczyć<br>A. 5 myszy rasy BALB/c.<br>B. 30 myszy rasy BALB/c.<br>C. 5 myszy rasy C3H/N.<br>D. 30 myszy rasy C3H/N.<br>c) Zaznacz prawidłowe dokończenie zdania. Odpowiedź uzasadnij.<br>W czasie, gdy grupa badawcza dwukrotnie otrzymywała szczepionkę, myszom z grupy<br>kontrolnej należało<br>A. również podać takie same dawki szczepionki.<br>B. za pierwszym razem nic nie podać, a za drugim podać domięśniowy zastrzyk soli<br>fizjologicznej w objętości równej objętości szczepionki.<br>C. za pierwszym razem podać domięśniowy zastrzyk soli fizjologicznej w objętości<br>równej objętości szczepionki, a za drugim nic nie podać.<br>D. za pierwszym i za drugim razem podać domięśniowy zastrzyk soli fizjologicznej<br>w objętości równej objętości szczepionki.<br>Uzasadnienie<br>d) Zaznacz prawidłowe dokończenie zdania. Odpowiedź uzasadnij.<br>W dniu, w którym myszy z grupy badawczej zarażone zostały zarodźcem malarii, myszy<br>z grupy kontrolnej należało<br>A. poddać zastrzykowi soli fizjologicznej.<br>B. również zarazić zarodźcami malarii.<br>C. zarazić świdrowcami śpiączki.<br>D. ponownie zaszczepić.<br>Uzasadnienie<br>Wymagania ogólne<br>III. Pogłębienie znajomości metodyki badań biologicznych.<br>Zdający […] formułuje problemy badawcze, stawia hipotezy […]; określa warunki<br>doświadczenia, rozróżnia próbę kontrolną i badawczą […].<br>V. Rozumowanie i argumentacja.<br>Zdający […] wyjaśnia zależności przyczynowo-skutkowe […].<br>Wymagania szczegółowe<br>IV. Przegląd różnorodności organizmów.</p>\n<ol><li>Protisty i rośliny pierwotnie wodne. Zdający:</li></ol>\n<p>40 Informator o egzaminie maturalnym z biologii od roku szkolnego 2014/2015</p>\n<ol><li>wymienia najważniejsze protisty wywołujące choroby człowieka (malaria, […]), […]</li></ol>\n<p>przedstawia podstawowe zasady profilaktyki chorób wywoływanych przez protisty.<br>W powiązaniu z:<br>etap III, VI.6.2) rozróżnia odporność swoistą i nieswoistą, naturalną i sztuczną, bierną<br>czynną;<br>VI.6.3) porównuje działanie surowicy i szczepionki.<br>a) (0-2)<br>Rozwiązanie<br>Prawidłowe sformułowania problemu badawczego: 3, 4.<br>Prawidłowe sformułowania hipotez: 1, 5.<br>Schemat<br>punktowania<br>2 pkt - za prawidłowy wybór obu sformułowań problemu badawczego<br>oraz hipotez.<br>1 pkt - za prawidłowy wybór obu sformułowań problemu badawczego,<br>jeśli sformułowania hipotez nie zostały wybrane prawidłowo.<br>1 pkt - za prawidłowy wybór obu sformułowań hipotez, jeśli<br>sformułowania problemu badawczego nie zostały wybrane prawidłowo.<br>1 pkt - za prawidłowy wybór tylko jednego prawidłowego sformułowania<br>problemu badawczego i tylko jednego prawidłowego sformułowania<br>hipotezy.<br>0 pkt - za odpowiedź nieprawidłową w obu jej częściach lub brak<br>odpowiedzi.<br>b) (0-1)<br>Rozwiązanie<br>B. / 30 myszy rasy BALB/c<br>Schemat<br>punktowania<br>1 pkt - za prawidłowy wybór dokończenia zdania.<br>0 pkt - za nieprawidłowy wybór dokończenia zdania lub brak odpowiedzi.<br>c) (0-1)<br>Rozwiązanie<br>D. / za pierwszym i za drugim razem podać domięśniowy zastrzyk soli<br>fizjologicznej w objętości równej objętości szczepionki.<br>Uzasadnienie</p>\n<ul><li>Grupa kontrolna powinna być poddana tym samym działaniom, co grupa</li></ul>\n<p>doświadczalna, z wyjątkiem badanego czynnika (szczepionki) / samo<br>wykonanie zastrzyku może wywoływać efekty fizjologiczne;</p>\n<ul><li>W czasie, gdy zwierzęta z grupy doświadczalnej otrzymują zastrzyk</li></ul>\n<p>szczepionki, zwierzęta z grupy kontrolnej powinny otrzymać zastrzyk<br>z taką samą ilością płynu, lecz nie zawierającego antygenów.<br>Schemat<br>punktowania<br>1 pkt - za prawidłowy wybór dokończenia zdania i poprawne uzasadnienie.<br>0 pkt - za prawidłowy wybór dokończenia zdania i brak uzasadnienia<br>lub niepoprawne uzasadnienie;</p>\n<ul><li>za nieprawidłowy wybór dokończenia zdania, bez względu</li></ul>\n<p>na uzasadnienie;</p>\n<ul><li>za brak odpowiedzi.</li></ul>\n<p>Przykładowe<br>ocenione<br>odpowiedzi<br>Liczba ukłuć i objętość<br>wszczepionego płynu powinna być<br>taka sama, gdyż wykluczymy wtedy<br>efekt działania placebo (gdy myszy<br>zareagują nie na lek, tylko na sam fakt<br>podania zastrzyku).<br>1 pkt; odpowiedź poprawna,<br>zdający odniósł się do możliwej<br>reakcji fizjologicznej organizmu<br>myszy na wykonanie zastrzyku,<br>właściwie interpretując tym<br>samym rolę grupy kontrolnej.<br>Przykładowe zadania z rozwiązaniami 41<br>d) (0-1)<br>Rozwiązanie<br>B. / również zarazić zarodźcami malarii.<br>Uzasadnienie<br>Aby wyciągnąć wnioski na temat skuteczności szczepionki, trzeba<br>porównać przebieg choroby / infekcji / inwazji / zarażenia u osobników<br>z grupy zaszczepionej z jej / jego przebiegiem u osobników z grupy<br>niezaszczepionej.<br>Schemat<br>punktowania<br>1 pkt - za prawidłowy wybór dokończenia zdania i poprawne uzasadnienie.<br>0 pkt - za prawidłowy wybór dokończenia zdania i brak uzasadnienia<br>lub niepoprawne uzasadnienie;</p>\n<ul><li>za nieprawidłowy wybór dokończenia zdania, bez względu</li></ul>\n<p>na uzasadnienie;</p>\n<ul><li>za brak odpowiedzi.</li></ul>\n<p>Przykładowe<br>ocenione<br>odpowiedzi<br>Wówczas na dwóch grupach badanych<br>myszy będzie można sprawdzić, czy<br>szczepionka zadziałała w grupie<br>badawczej i czy zarodziec w ogóle<br>wywołałby chorobę (na podstawie<br>grupy kontrolnej).<br>1 pkt; odpowiedź poprawna,<br>zdający uwzględnił dodatkowy<br>aspekt wprowadzenia grupy<br>kontrolnej - sprawdzanie<br>efektywności samego zarażenia<br>zarodźcem malarii.</p>","solutions":[]}