{"id":"informator-maturalny-biologia-2015/zad/24","paper_id":"informator-maturalny-biologia-2015","number":"24","points":4,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"informator-maturalny","year":2015,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 24. (0-4)\nNa przykładzie babki lancetowatej badano stopień akumulacji ołowiu w roślinach zielnych\nw zależności od odległości ich stanowiska od ruchliwej drogi.\nW tabeli przedstawiono wyniki pomiaru średniej zawartości ołowiu w mg·kg-1 suchej masy\nw częściach nadziemnych i podziemnych babki lancetowatej.\nOdległość\nod drogi [m]\nZawartość ołowiu w suchej masie [mg·kg-1]\nCzęści nadziemne\nCzęści podziemne\n2\n2,1\n2,9\n10\n1,0\n2,3\n30\n0,7\n2,2\n50\n0,4\n2,2\nNa podstawie: Zawartość ołowiu w wybranych gatunkach roślin dwuliściennych rosnących\nna użytkach zielonych w pobliżu trasy szybkiego ruchu, J. Jankowska i wsp.,\nOchrona Środowiska i Zasobów Naturalnych nr 30, 2007.\na) Na podstawie danych z tabeli narysuj diagram słupkowy przedstawiający różnice\nw zawartości ołowiu w częściach nadziemnych i podziemnych babki lancetowatej\nw zależności od jej odległości od drogi.\nPrzykładowe zadania z rozwiązaniami 61\nb) Sformułuj dwa wnioski odnoszące się do różnic w zawartości ołowiu, wynikających\nz jego akumulacji przez części nadziemne i podziemne babki lancetowatej,\nw zależności od odległości jej stanowiska od drogi.\n1\n2\nWymagania ogólne\nI. Poznanie świata organizmów na różnych poziomach organizacji życia.\nZdający […] wyjaśnia zależności między organizmem a środowiskiem […].\nIII. Pogłębienie znajomości metodyki badań biologicznych.\nZdający […] formułuje wnioski z […] obserwacji i doświadczeń.\nIV. Poszukiwanie, wykorzystanie i tworzenie informacji.\nZdający\nodczytuje,\nselekcjonuje,\nporównuje\ni\nprzetwarza\ninformacje\npozyskane\nz różnorodnych źródeł, w tym za pomocą technologii informacyjno-komunikacyjnych.\nWymagania szczegółowe\nVII. Ekologia.\n1. Nisza ekologiczna. Zdający:\n3) przedstawia rolę organizmów o wąskim zakresie tolerancji na czynniki środowiska\nw monitorowaniu jego zmian, zwłaszcza powodowanych przez działalność człowieka, podaje\nprzykłady takich organizmów wskaźnikowych.\na) (0-2)\nRozwiązanie\n0\n0,5\n1\n1,5\n2\n2,5\n3\n3,5\n2\n10\n30\n50\nodległość od drogi [m]\nzawartość ołowiu / Pb [mg · kg Ż1] (w suchej masie)\nczęści nadziemne\nczęści podziemne\nSchemat\npunktowania\n2 pkt - za prawidłowy opis osi X i Y oraz prawidłowe ich wyskalowanie\ni za naniesienie danych na diagram.\n1 pkt - za prawidłowy opis osi X i Y oraz prawidłowe ich wyskalowanie\nlub za naniesienie danych na diagram.\n0 pkt - za niepełny opis osi X i Y oraz nieprawidłowe wyskalowanie\ni błędne naniesienie danych na diagram lub brak diagramu.\n62 Informator o egzaminie maturalnym z biologii od roku szkolnego 2014/2015\nb) (0-2)\nRozwiązanie\n1. Części / organy podziemne babki lancetowatej zawierają / kumulują\nwięcej ołowiu w porównaniu z częściami / organami nadziemnymi\ntej rośliny bez względu na odległość od drogi.\n2. Im większa jej odległość od drogi, tym mniejsza zawartość ołowiu\nzarówno w nadziemnych, jak i podziemnych częściach / organach babki\nlancetowatej.\nSchemat\npunktowania\n2 pkt - za poprawne sformułowanie dwóch wniosków odnoszących się\ndo różnic w zawartości ołowiu wskutek jego akumulacji przez nadziemne\ni podziemne części (organy) babki lancetowatej w zależności od jej\nodległości od drogi.\n1 pkt - za poprawne sformułowanie jednego wniosku.\n0 pkt - za błędne sformułowanie lub brak wniosku.\nPrzykładowe\nocenione\nodpowiedzi\nCzęści podziemne babki lancetowatej\nniezależnie od odległości od drogi\nkumulują więcej ołowiu niż części\nnadziemne.\n1 pkt; zdający poprawnie określa\nróżnice w kumulowaniu ołowiu\nprzez części nadziemne\ni podziemne rośliny,\nuwzględniając odległość od drogi.\nIm bliżej drogi, tym więcej ołowiu\nakumuluje babka lancetowata.\n0 pkt; odpowiedź niezgodna\nz poleceniem, gdyż zdający nie\nuwzględnia różnic w zawartości\nołowiu w obu wskazanych\nw poleceniu częściach (organach)\nbabki lancetowatej.\nIm większa jest odległość od drogi,\ntym mniejsza jest zawartość ołowiu\nw suchej masie części podziemnych.\n0 pkt; odpowiedź niepełna, także\nniezgodna z poleceniem, gdyż\nuwzględnia akumulację ołowiu\njedynie w częściach podziemnych\nrośliny.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/informator-maturalny-biologia-2015/zad-24.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":60,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Informator maturalny · 2015","subject_label":"Biologia","category_label":"Informator maturalny","text_html":"

Zadanie 24. (0-4)
Na przykładzie babki lancetowatej badano stopień akumulacji ołowiu w roślinach zielnych
w zależności od odległości ich stanowiska od ruchliwej drogi.
W tabeli przedstawiono wyniki pomiaru średniej zawartości ołowiu w mg·kg-1 suchej masy
w częściach nadziemnych i podziemnych babki lancetowatej.
Odległość
od drogi [m]
Zawartość ołowiu w suchej masie [mg·kg-1]
Części nadziemne
Części podziemne
2
2,1
2,9
10
1,0
2,3
30
0,7
2,2
50
0,4
2,2
Na podstawie: Zawartość ołowiu w wybranych gatunkach roślin dwuliściennych rosnących
na użytkach zielonych w pobliżu trasy szybkiego ruchu, J. Jankowska i wsp.,
Ochrona Środowiska i Zasobów Naturalnych nr 30, 2007.
a) Na podstawie danych z tabeli narysuj diagram słupkowy przedstawiający różnice
w zawartości ołowiu w częściach nadziemnych i podziemnych babki lancetowatej
w zależności od jej odległości od drogi.
Przykładowe zadania z rozwiązaniami 61
b) Sformułuj dwa wnioski odnoszące się do różnic w zawartości ołowiu, wynikających
z jego akumulacji przez części nadziemne i podziemne babki lancetowatej,
w zależności od odległości jej stanowiska od drogi.
1
2
Wymagania ogólne
I. Poznanie świata organizmów na różnych poziomach organizacji życia.
Zdający […] wyjaśnia zależności między organizmem a środowiskiem […].
III. Pogłębienie znajomości metodyki badań biologicznych.
Zdający […] formułuje wnioski z […] obserwacji i doświadczeń.
IV. Poszukiwanie, wykorzystanie i tworzenie informacji.
Zdający
odczytuje,
selekcjonuje,
porównuje
i
przetwarza
informacje
pozyskane
z różnorodnych źródeł, w tym za pomocą technologii informacyjno-komunikacyjnych.
Wymagania szczegółowe
VII. Ekologia.

\n
  1. Nisza ekologiczna. Zdający:
  2. przedstawia rolę organizmów o wąskim zakresie tolerancji na czynniki środowiska
\n

w monitorowaniu jego zmian, zwłaszcza powodowanych przez działalność człowieka, podaje
przykłady takich organizmów wskaźnikowych.
a) (0-2)
Rozwiązanie
0
0,5
1
1,5
2
2,5
3
3,5
2
10
30
50
odległość od drogi [m]
zawartość ołowiu / Pb [mg · kg Ż1] (w suchej masie)
części nadziemne
części podziemne
Schemat
punktowania
2 pkt - za prawidłowy opis osi X i Y oraz prawidłowe ich wyskalowanie
i za naniesienie danych na diagram.
1 pkt - za prawidłowy opis osi X i Y oraz prawidłowe ich wyskalowanie
lub za naniesienie danych na diagram.
0 pkt - za niepełny opis osi X i Y oraz nieprawidłowe wyskalowanie
i błędne naniesienie danych na diagram lub brak diagramu.
62 Informator o egzaminie maturalnym z biologii od roku szkolnego 2014/2015
b) (0-2)
Rozwiązanie

\n
  1. Części / organy podziemne babki lancetowatej zawierają / kumulują
\n

więcej ołowiu w porównaniu z częściami / organami nadziemnymi
tej rośliny bez względu na odległość od drogi.

\n
  1. Im większa jej odległość od drogi, tym mniejsza zawartość ołowiu
\n

zarówno w nadziemnych, jak i podziemnych częściach / organach babki
lancetowatej.
Schemat
punktowania
2 pkt - za poprawne sformułowanie dwóch wniosków odnoszących się
do różnic w zawartości ołowiu wskutek jego akumulacji przez nadziemne
i podziemne części (organy) babki lancetowatej w zależności od jej
odległości od drogi.
1 pkt - za poprawne sformułowanie jednego wniosku.
0 pkt - za błędne sformułowanie lub brak wniosku.
Przykładowe
ocenione
odpowiedzi
Części podziemne babki lancetowatej
niezależnie od odległości od drogi
kumulują więcej ołowiu niż części
nadziemne.
1 pkt; zdający poprawnie określa
różnice w kumulowaniu ołowiu
przez części nadziemne
i podziemne rośliny,
uwzględniając odległość od drogi.
Im bliżej drogi, tym więcej ołowiu
akumuluje babka lancetowata.
0 pkt; odpowiedź niezgodna
z poleceniem, gdyż zdający nie
uwzględnia różnic w zawartości
ołowiu w obu wskazanych
w poleceniu częściach (organach)
babki lancetowatej.
Im większa jest odległość od drogi,
tym mniejsza jest zawartość ołowiu
w suchej masie części podziemnych.
0 pkt; odpowiedź niepełna, także
niezgodna z poleceniem, gdyż
uwzględnia akumulację ołowiu
jedynie w częściach podziemnych
rośliny.

","solutions":[]}