{"id":"informator-maturalny-biologia-2015/zad/8","paper_id":"informator-maturalny-biologia-2015","number":"8","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"informator-maturalny","year":2015,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 8. (0-2)\nsubstrat półprodukt 1 półprodukt 2 półprodukt 3 produkt\nPowyższy zapis ilustruje działanie typowego szlaku (ciągu) enzymatycznego. W komórkach\nwystępują zarówno szlaki tzw. zdysocjowane, w których produkty poszczególnych reakcji\nodłączają się od enzymów, które je wytworzyły (np. cykl Krebsa, glikoliza), jak też szlaki\nzwiązane z błonami biologicznymi, w których osadzone są ich enzymy, przekazujące sobie\npółprodukty szlaku (np. łańcuch oddechowy). Różnią się one efektywnością funkcjonowania.\na) Wskaż, którego typu szlaku enzymatycznego dotyczy każda z wymienionych cech.\nWstaw znak X w odpowiednie miejsca tabeli.\nCecha szlaku Typ szlaku\nzdysocjowany\nosadzony w błonie\nzdolność krzyżowania się z innymi szlakami\nduża łatwość odnajdywania kolejnych enzymów\nprzez kolejne półprodukty szlaku\nwiększa częstość występowania w komórkach\nb) Wyjaśnij, w jaki sposób przedziałowa struktura wewnętrzna komórki zwiększa\nefektywność\nfunkcjonowania\nszlaków\nzdysocjowanych\nw\nkomórkach\neukariotycznych.\nPrzykładowe zadania z rozwiązaniami 25\nWymagania ogólne\nI. Poznanie świata organizmów na różnych poziomach organizacji życia.\nZdający […] wyjaśnia procesy i zjawiska biologiczne.\nIV. Poszukiwanie, wykorzystanie i tworzenie informacji.\nZdający odczytuje, selekcjonuje […] i przetwarza informacje […].\nV. Rozumowanie i argumentacja.\nZdający […] wyjaśnia zależności przyczynowo-skutkowe […], dobierając racjonalne\nargumenty.\nWymagania szczegółowe\nII. Budowa i funkcjonowanie komórki. Zdający:\n2) opisuje błony komórki, wskazując na związek między budową a funkcją pełnioną przez\nbłony.\nIII. Metabolizm.\n2. Ogólne zasady metabolizmu. Zdający:\n1) wyjaśnia na przykładach pojęcia: „szlak metaboliczny”, „cykl przemian metabolicznych”.\na) (0-1)\nRozwiązanie\nCecha szlaku Typ szlaku\nzdysocjowany\nosadzony\nw błonie\nzdolność krzyżowania się z innymi\nszlakami\nX\nłatwość odnajdywania kolejnych\nenzymów przez kolejne półprodukty\nszlaku\nX\nwiększa częstość występowania\nw komórkach\nX\nSchemat\npunktowania\n1 pkt - za prawidłowe wypełnienie wszystkich pól tabeli.\n0 pkt - za przynajmniej jeden błąd w wypełnianiu pól lub za braki\nw wypełnieniu, lub brak odpowiedzi.\nb) (0-1)\nRozwiązanie\nSzlaki zdysocjowane cechuje niska efektywność, ale zamykanie ich\nw przedziałach subkomórkowych zwiększa szanse zderzania się substratów\nkolejnych reakcji z właściwymi enzymami.\nSchemat\npunktowania\n1 pkt - za powiązanie przedziałowości komórki ze zwiększeniem\nefektywności działania szlaków zdysocjowanych.\n0 pkt - za odpowiedź niepoprawną lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowe\nocenione\nodpowiedzi\nUłatwia to odnajdywanie enzymów\nprzez kolejne półprodukty,\nograniczając przestrzeń szlaku.\n1 pkt; zdający poprawnie wskazał\nzależności między ograniczeniem\nprzestrzeni działania szlaku\na szansami odnalezienia się\nelementów szlaku.\nPoprzez zmniejszenie obszaru\ncytoplazmy, w którym substrat\ni półprodukty mają połączyć się\nz enzymami i przejść reakcję\nenzymatyczną. Dzięki większemu\nzagęszczeniu ich cząsteczek łatwiej\nna siebie „natrafiają”, co zwiększa\nefektywność funkcjonowania szlaku.\n26 Informator o egzaminie maturalnym z biologii od roku szkolnego 2014/2015","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/informator-maturalny-biologia-2015/zad-8.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":24,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Informator maturalny · 2015","subject_label":"Biologia","category_label":"Informator maturalny","text_html":"

Zadanie 8. (0-2)
substrat półprodukt 1 półprodukt 2 półprodukt 3 produkt
Powyższy zapis ilustruje działanie typowego szlaku (ciągu) enzymatycznego. W komórkach
występują zarówno szlaki tzw. zdysocjowane, w których produkty poszczególnych reakcji
odłączają się od enzymów, które je wytworzyły (np. cykl Krebsa, glikoliza), jak też szlaki
związane z błonami biologicznymi, w których osadzone są ich enzymy, przekazujące sobie
półprodukty szlaku (np. łańcuch oddechowy). Różnią się one efektywnością funkcjonowania.
a) Wskaż, którego typu szlaku enzymatycznego dotyczy każda z wymienionych cech.
Wstaw znak X w odpowiednie miejsca tabeli.
Cecha szlaku Typ szlaku
zdysocjowany
osadzony w błonie
zdolność krzyżowania się z innymi szlakami
duża łatwość odnajdywania kolejnych enzymów
przez kolejne półprodukty szlaku
większa częstość występowania w komórkach
b) Wyjaśnij, w jaki sposób przedziałowa struktura wewnętrzna komórki zwiększa
efektywność
funkcjonowania
szlaków
zdysocjowanych
w
komórkach
eukariotycznych.
Przykładowe zadania z rozwiązaniami 25
Wymagania ogólne
I. Poznanie świata organizmów na różnych poziomach organizacji życia.
Zdający […] wyjaśnia procesy i zjawiska biologiczne.
IV. Poszukiwanie, wykorzystanie i tworzenie informacji.
Zdający odczytuje, selekcjonuje […] i przetwarza informacje […].
V. Rozumowanie i argumentacja.
Zdający […] wyjaśnia zależności przyczynowo-skutkowe […], dobierając racjonalne
argumenty.
Wymagania szczegółowe
II. Budowa i funkcjonowanie komórki. Zdający:

\n
  1. opisuje błony komórki, wskazując na związek między budową a funkcją pełnioną przez
\n

błony.
III. Metabolizm.

\n
  1. Ogólne zasady metabolizmu. Zdający:
  2. wyjaśnia na przykładach pojęcia: „szlak metaboliczny”, „cykl przemian metabolicznych”.
\n

a) (0-1)
Rozwiązanie
Cecha szlaku Typ szlaku
zdysocjowany
osadzony
w błonie
zdolność krzyżowania się z innymi
szlakami
X
łatwość odnajdywania kolejnych
enzymów przez kolejne półprodukty
szlaku
X
większa częstość występowania
w komórkach
X
Schemat
punktowania
1 pkt - za prawidłowe wypełnienie wszystkich pól tabeli.
0 pkt - za przynajmniej jeden błąd w wypełnianiu pól lub za braki
w wypełnieniu, lub brak odpowiedzi.
b) (0-1)
Rozwiązanie
Szlaki zdysocjowane cechuje niska efektywność, ale zamykanie ich
w przedziałach subkomórkowych zwiększa szanse zderzania się substratów
kolejnych reakcji z właściwymi enzymami.
Schemat
punktowania
1 pkt - za powiązanie przedziałowości komórki ze zwiększeniem
efektywności działania szlaków zdysocjowanych.
0 pkt - za odpowiedź niepoprawną lub brak odpowiedzi.
Przykładowe
ocenione
odpowiedzi
Ułatwia to odnajdywanie enzymów
przez kolejne półprodukty,
ograniczając przestrzeń szlaku.
1 pkt; zdający poprawnie wskazał
zależności między ograniczeniem
przestrzeni działania szlaku
a szansami odnalezienia się
elementów szlaku.
Poprzez zmniejszenie obszaru
cytoplazmy, w którym substrat
i półprodukty mają połączyć się
z enzymami i przejść reakcję
enzymatyczną. Dzięki większemu
zagęszczeniu ich cząsteczek łatwiej
na siebie „natrafiają”, co zwiększa
efektywność funkcjonowania szlaku.
26 Informator o egzaminie maturalnym z biologii od roku szkolnego 2014/2015

","solutions":[]}