{"id":"informator-maturalny-chemia-2008/zad/27","paper_id":"informator-maturalny-chemia-2008","number":"27","points":1,"ptype":"closed","subject":"chemia","category":"informator-maturalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 27. (1 pkt)\nOzon obecny w stratosferze (warstwie atmosfery położonej powyżej troposfery) pochłania\nszkodliwe promieniowanie ultrafioletowe. Zmniejszenie ilości ozonu w tej warstwie może mieć\nistotny wpływ na funkcjonowanie organizmów. Stężenie ozonu w troposferze (przyziemnej\nwarstwie atmosfery) jest znacznie mniejsze niż w stratosferze. Wzrost ilości ozonu\ntroposferycznego pozostaje w ścisłym związku ze wzrostem liczby przypadków astmy\ni problemów z układem oddechowym wśród populacji miejskiej.\nNa podstawie: Peter O`Niell: Chemia środowiska, Warszawa 1997\nPrzeanalizuj przytoczony tekst i z poniższych zdań wybierz zdanie prawdziwe.\nA. Zmniejszenie ilości ozonu stratosferycznego i wzrost ilości ozonu troposferycznego są\nzjawiskami pozytywnymi.\nB. Zmniejszenie ilości ozonu stratosferycznego jest zjawiskiem pozytywnym, a wzrost\nilości ozonu troposferycznego jest zjawiskiem negatywnym.\nC. Zmniejszenie ilości ozonu stratosferycznego jest zjawiskiem negatywnym, a wzrost\nilości ozonu troposferycznego jest zjawiskiem pozytywnym.\nD. Zmniejszenie ilości ozonu stratosferycznego i wzrost ilości ozonu troposferycznego są\nzjawiskami negatywnymi.\n53\nOCENIANIE\nPOZIOM PODSTAWOWY\nZdający otrzymuje punkty tylko za poprawne rozwiązania, precyzyjnie odpowiadające\npoleceniom zawartym w zadaniach. Odpowiedzi niezgodne z poleceniem (nie na temat)\nsą traktowane jako brak odpowiedzi. Komentarze wykraczające poza zakres polecenia\nnie podlegają ocenianiu.\n• Gdy do jednego polecenia zdający podaje kilka odpowiedzi (jedną prawidłową, inne\nnieprawidłowe), to nie otrzymuje punktów za żadną z nich.\n• Jeżeli polecenie brzmi: Napisz równanie reakcji , to w odpowiedzi zdający powinien\nnapisać równanie reakcji chemicznej, a nie jej schemat.\n• Niewłaściwy dobór lub brak współczynników w równaniu reakcji powoduje utratę\n1 punktu za zapis tego równania.\n• W rozwiązaniach zadań rachunkowych oceniane są: metoda, wykonanie obliczeń\ni podanie wyniku z jednostką. Błędny zapis jednostki lub jej brak przy ostatecznym\nwyniku liczbowym wielkości mianowanej powoduje utratę 1 punktu. W obliczeniach\nwymagane jest poprawne zaokrąglanie wyników liczbowych.\n• Poprawne rozwiązania zadań uwzględniające inny tok rozumowania niż podany\nw schemacie punktowania, oceniane są zgodnie z zasadami punktacji.\n• Za poprawne obliczenia będące konsekwencją zastosowania niepoprawnej metody\nzdający nie otrzymuje punktów.\n• Za\npoprawne\nspostrzeżenia\ni\nwnioski\nbędące\nkonsekwencją\nniewłaściwie\nzaprojektowanego doświadczenia zdający nie otrzymuje punktów.\nZa napisanie wzorów strukturalnych zamiast wzorów półstrukturalnych (grupowych)\nnie odejmuje się punktów.\nZapis „↓”, „↑” w równaniach reakcji nie jest wymagany.\nW równaniach reakcji, w których ustala się stan równowagi, brak „⇄” nie powoduje\nutraty punktów.\nElementy odpowiedzi umieszczone w nawiasach nie są wymagane.\nPunktacja\nZad.\nSchemat oceniania\nza czynność\nsumaryczna\n1.\nZa przepisanie odpowiedniego fragmentu konfiguracji elektronowej:\n3s23p1\n1\n1\n2.\nZa podanie typowego stopnia utlenienia glinu:\nIII\n1\n1\na) Za\npoprawny\nzapis\nrównań\nreakcji\nilustrujących\nmetody\notrzymywania AlCl3:\n2Al + 6HCl → 2AlCl3 + 3H2↑\n2Al + 3Cl2 → 2AlCl3\n2x1\n3.\nb) Za podanie właściwej liczby moli Cl2:\n1,5 mola\n1\n3\n54\na) Za napisanie wzoru soli:\nAlCl3·6H2O\n1\nb) Za zastosowanie poprawnej metody obliczenia masy molowej\n1\n4.\nZa podanie poprawnych obliczeń i wyniku z jednostką, np.:\n(\n)\n[\n]mol\ng\n16\n2\n6\n5,\n35\n3\n27\nM\nO\nH\n6\nAlCl\n2\n3\n⋅\n⋅\nmol\ng\n5,\n241\nM\nO\nH\n6\nAlCl\n2\n3\n≅\n⋅\n1\n3\na) Za poprawne dokończenie równania reakcji:\nCl2\nchlorek glinu\nCl\nHCl\n1\nb) Za poprawne podanie nazwy związku:\nchlorobenzen\n1\n5.\nc) Za poprawne określenie roli chlorku glinu, np.:\nPełni rolę katalizatora.\n1\n3\na) Za podanie wzoru odczynnika:\nAgNO3\n1\n6.\nb) Za poprawny skrócony jonowy zapis równania reakcji:\nAg+ + Cl⎯ → AgCl↓\n1\n2\na) Za poprawne podanie różnicy elektroujemności i określenie rodzaju\nwiązania:\nróżnica elektroujemności 2,3; wiązanie jonowe\n1\n7.\nb) Za poprawne podkreślenie dwóch właściwości:\nma wysoką temperaturę topnienia; ma wysoką temperaturę\nwrzenia;\njest\nciałem\nstałym;\nstopiony\nprzewodzi\nprąd\nelektryczny; jest białej barwy.\n1\n2\na) Za poprawny zapis równania reakcji:\nMgO + 2HCl → MgCl2 + H2O\n1\n8.\nb) Za poprawne określenie charakteru chemicznego tlenku magnezu:\nzasadowy\n1\n2\n9.\nZa poprawne określenie odczynu roztworu:\nprobówka A - zasadowy\nprobówka B - kwasowy\n2 x 1\n2\n10. Za poprawne uzupełnienie obu zdań (po 1 pkt za każde zdanie):\nRozpuszczanie wodorotlenku sodu w wodzie jest procesem\negzotermicznym, ponieważ temperatura rośnie.\nRozpuszczanie azotanu(V) amonu w wodzie jest procesem\nendotermicznym, ponieważ temperatura maleje.\n2 x 1\n2\n11. Odpowiedź D\n1\n1\na) Za poprawny zapis równania:\nNaOH → Na+ + OH⎯\n1\n12.\nb) Za poprawny zapis równania:\nNH4NO3 → NH4\n+ + NO3\n1\n2\n55\nZa metodę prowadzącą do obliczenia stężenia\n1\nZa wynik z jednostką: cp = 65,5%\n1\n2\n13.\nPrzykład obliczenia:\n- obliczenie masy roztworu azotanu(V) amonu\nmr = 100g + 189,9g = 289,9g\n- obliczenie stężenia procentowego\n%\n,\n%\ng\n,\ng\n,\n%\ng\ng\n,\ng\n,\ncp\n5\n65\n100\n9\n289\n9\n189\n100\n100\n9\n189\n9\n189\n⋅\n⋅\na) Za poprawne podanie przewidywanych obserwacji, np.:\nWydziela się bezbarwny gaz.\n1\n14.\nb) Za poprawne podanie przewidywanych obserwacji, np.:\nWytrąca się biały osad.\n1\n2\na) Za poprawny zapis równania reakcji zachodzącej w kolbie, np.:\n2CH3COOH + Na2CO3 → 2CH3COONa + H2O + CO2↑\n1\n15.\nb) Za poprawny zapis równania reakcji zachodzącej w probówce, np.:\nCa(OH)2 + CO2 → CaCO3↓ + H2O\n1\n2\n16. Za poprawny jonowy zapis równania reakcji:\nCu + 2Fe3+ → Cu2+ + 2Fe2+\n1\n1\na) Za poprawne wypełnienie tabeli:\nstopień utleniania:\nprzed reakcją\npo reakcji\nmiedzi\n0\nII\nżelaza\nIII\nII\n1\n17.\nb) Za poprawny zapis równań utleniania i redukcji:\nCu → Cu2+ + 2e-\nFe3+ + e- → Fe2+\n2x1\n3\n18. Odpowiedź C\n1\n1\nZa właściwy wybór odczynnika:\nCl2 (aq)\n1\nZa poprawne podanie obserwacji:\nW roztworze bromku potasu pojawia się pomarańczowe\nzabarwienie, w roztworze chlorku potasu nie obserwujemy\nżadnych zmian.\n1\n19.\nZa zapisanie równania reakcji:\nCl2 + 2KBr → Br2 + 2KCl\n1\n3\nZa poprawny zapis wzoru półstrukturalnego związku X:\nC\nH3\nCH\nCH2\n1\n20.\nZa poprawny zapis wzoru półstrukturalnego związku Y:\nO\nC\nH3\nC\nCH3\n1\n2\n21. Za poprawne określenie typu reakcji:\naddycja\n1\n1\n56\n22. Za poprawne podanie nazwy:\n2-metylobutan\n1\n1\na) Za poprawne określenie cechy:\nobecność kilku grup hydroksylowych przy sąsiednich atomach\nwęgla w cząsteczce glukozy i glicerolu\n1\nb) Za poprawne podanie nazwy substancji A:\nglukoza\n1\n23.\nZa podanie właściwego uzasadnienia, np.:\nRedukuje wodorotlenek miedzi(II) do tlenku miedzi(I).\n1\n3\nZa poprawny zapis równania reakcji z zasadą potasową:\nCH\nC\nO\nCH\nNH2\nC\nH3\nC\nH3\nOH+ KOH\nCH\nC\nO\nCH\nNH2\nC\nH3\nCH3\nOK + H2O\n1\n24.\nZa poprawny zapis równania reakcji z kwasem solnym:\nCH\nC\nO\nCH\nNH2\nC\nH3\nCH3\nOH+\nCH\nC\nO\nCH\nNH3Cl\nC\nH3\nCH3\nOH\nHCl\n1\n2\n25. Za podanie wzoru kwasu, np.:\nCH2 CH2\nCH2\nC\nO\nOH\nC\nH3\n1\n1\n26. Za poprawne dobranie wszystkich par:\nA - 2\nB - 1\nC - 4\n1\n1\n27. Odpowiedź D\n1\n1\nRazem:\n50\n57\ndysleksja\nEGZAMIN MATURALNY\nZ CHEMII\nPOZIOM ROZSZERZONY\nCzas pracy 150 minut\nInstrukcja dla zdającego\n1. Sprawdź,\nczy\narkusz\negzaminacyjny\nzawiera\n16 stron\n(zadania 1 - 35). Ewentualny brak zgłoś przewodniczącemu\nzespołu nadzorującego egzamin.\n2. Rozwiązania\ni\nodpowiedzi\nzapisz\nw miejscu\nna\nto\nprzeznaczonym przy każdym zadaniu.\n3. W\nrozwiązaniach\nzadań\nrachunkowych\nprzedstaw\ntok\nrozumowania prowadzący do ostatecznego wyniku oraz\npamiętaj o jednostkach.\n4. Pisz czytelnie. Używaj długopisu/pióra tylko z czarnym\ntuszem/atramentem.\n5. Nie używaj korektora, a błędne zapisy wyraźnie przekreśl.\n6. Pamiętaj, że zapisy w brudnopisie nie podlegają ocenie.\n7. Możesz korzystać z karty wybranych tablic chemicznych, linijki\noraz kalkulatora.\n8. Wypełnij tę część karty odpowiedzi, którą koduje zdający.\nNie wpisuj\nżadnych\nznaków\nw\nczęści\nprzeznaczonej\ndla egzaminatora.\n9. Na karcie odpowiedzi wpisz swoją datę urodzenia i PESEL.\nZamaluj\npola odpowiadające cyfrom numeru PESEL. Błędne\nzaznaczenie otocz kółkiem\ni zaznacz właściwe.\nŻyczymy powodzenia!\nZa rozwiązanie\nwszystkich zadań\nmożna otrzymać\nłącznie\n60 punktów\nWypełnia zdający przed\nrozpoczęciem pracy\nPESEL ZDAJĄCEGO\nKOD\nZDAJĄCEGO\nMiejsce\nna naklejkę\nz kodem szkoły\n58\nZadanie 1. (1 pkt)\nPoniższy schemat przedstawia zdolność przenikania przez materię różnych rodzajów\npromieniowania jonizującego.\nOŁÓW\nALUMINIUM\nBETON\nPAPIER\n1\n2\n3\n4\nWypełnij poniższą tabelę, wpisując obok numeru ze schematu odpowiadający mu rodzaj\npromieniowania (α, β lub γ).\nNumer ze schematu\nRodzaj promieniowania\n1\n2\n3\nneutrony\n4\nZadanie 2. (3 pkt)\nPromieniotwórczy izotop węgla C-14 powstaje w górnych warstwach atmosfery i ulega\nasymilacji przez rośliny w postaci tlenku węgla(IV). Równowaga, jaka się ustala w procesach\nodżywiania i oddychania w danym środowisku sprawia, że zawartość węgla w organizmach\nżywych jest stała. W przypadku obumarcia organizmu izotop C-14 przestaje być uzupełniany\ni z upływem czasu jego ilość w obumarłych szczątkach organizmu ulega zmniejszeniu\nna skutek rozpadu promieniotwórczego.\nNa podstawie: A. Czerwiński, Energia jądrowa i promieniotwórczość, Warszawa 1998\nUstal liczbę okresów połowicznego rozpadu i określ, wykonując obliczenia, ile razy\nzmalała zawartość izotopu węgla C-14 w drewnie, które pochodzi z drzewa obumarłego\nprzed 11460 laty. Okres półtrwania tego izotopu węgla wynosi 5730 lat.\nObliczenia:\nOdpowiedź:\n59\nZadanie 3. (1 pkt)\nDo czterech probówek wlano po kilka cm3 wody destylowanej, a następnie do probówki I\nwsypano trochę chlorku wapnia, do probówki II - kilka kryształów sacharozy,\ndo probówki III wprowadzono trochę etanolu, a do probówki IV - odrobinę białka jaja\nkurzego. Zawartość każdej probówki energicznie wymieszano.\nchlorek wapnia\nsacharoza\netanol\nbiałko jaja kurzego\nwoda\nI\nwoda\nII\nwoda\nIII\nwoda\nIV\nPodaj numer probówki, w której nie otrzymano roztworu właściwego i nazwij metodę,\nza pomocą której można wydzielić substancję z tego roztworu.\nNumer probówki:\nMetoda:\nZadanie 4. (1 pkt)\nDysponujesz wodnymi roztworami następujących soli:\nKNO3, AgNO3, Ba(NO3)2\nKorzystając z tablicy rozpuszczalności, wybierz spośród nich roztwór tej soli, za pomocą\nktórego wytrącisz z wodnego roztworu chlorku glinu jony chlorkowe w postaci trudno\nrozpuszczalnej soli. Napisz w formie jonowej skróconej równanie reakcji zachodzącej\nw czasie mieszania tych roztworów.\n60\nZadanie 5. (2 pkt)\nKorzystając z tablicy elektroujemności pierwiastków, uzupełnij poniższą tabelę.\nróżnica elektroujemności\nrodzaj wiązania\nCsBr\nNH3\nZadanie 6. (1 pkt)\nKonfigurację elektronową atomu chromu w stanie podstawowym można przedstawić\nnastępująco:\n1s2 2s22p6 3s23p6 4s1 3d5\nPrzepisz ten fragment konfiguracji elektronowej chromu, który odnosi się\ndo elektronów walencyjnych.\nZadanie 7. (2 pkt)\nPoniżej\nprzedstawiono\nwzory\nsumaryczne\ndwóch\nnierozpuszczalnych\nw\nwodzie\nwodorotlenków chromu.\nCr(OH)2\nCr(OH)3\nSpośród podanych wzorów wybierz wzór tego wodorotlenku, który ma charakter\namfoteryczny. Napisz w formie jonowej skróconej dwa równania reakcji, które dowodzą\nwłaściwości amfoterycznych wybranego wodorotlenku.\n61\nZadanie 8. (2 pkt)\nPrzeprowadzono doświadczenia, które ilustruje poniższy rysunek.\nNa2S(s)\nH2O\nI\nII\nH2O\nZnCl2(s)\nPodaj odczyn roztworów otrzymanych w obu probówkach. Odpowiedź uzasadnij, pisząc\nw formie jonowej skróconej równania zachodzących reakcji.\nprobówka\nodczyn roztworu\nrównanie reakcji\nI\nII\nZadanie 9. (2 pkt)\nDo umieszczonego w kolbie węglanu sodu dodawano z wkraplacza roztwór kwasu octowego.\nRurka dołączona do kolby była zanurzona w roztworze wodorotlenku wapnia, znajdującym\nsię w probówce.\nCH3COOH(aq)\nNa2CO3(s)\nCa(OH)2(aq)\nSformułuj jedną obserwację, dotyczącą reakcji zachodzącej\na) w kolbie.\nb) w probówce.\n62\nInformacja do zadania 10. i 11.\nNa poniższym rysunku przedstawiono zestaw do otrzymywania tlenku siarki(IV) i badania\njego wpływu na rośliny.\nH2SO4\nNa2SO3\nNaOH(aq)\nZadanie 10. (2 pkt)\nNapisz w formie cząsteczkowej równanie reakcji zachodzącej\na) podczas otrzymywania tlenku siarki(IV) przedstawioną wyżej metodą.\nb) w płuczce z roztworem NaOH (załóż, że produktem reakcji jest sól obojętna).\nZadanie 11. (3 pkt)\nOblicz maksymalną objętość tlenku siarki(IV), jaka może być związana przez wodny\nroztwór zawierający 3 mole wodorotlenku sodu w temperaturze 25ºC i pod ciśnieniem\n1013 hPa. Załóż, że produktem reakcji jest sól obojętna.\nWartość stałej gazowej R wynosi\nmol\nK\ndm\nhPa\n1,\n83\n3\n⋅\n⋅\nObliczenia:\nOdpowiedź:\n63\nInformacja do zadania 12. i 13.\nW poniższej tabeli podano wartości oraz ocenę pH opadów deszczowych.\npH\nocena pH opadów deszczowych\nuwagi\nponiżej 4,0\nbardzo mocno obniżone\n4,1 - 4,5\nmocno obniżone\nkwaśne deszcze\n4,6 - 5,0\nlekko obniżone\n5,1 - 6,0\nnormalne\n6,1 - 6,5\nlekko podwyższone\nNa podstawie: N. W. Skinder, Chemia a ochrona środowiska, Warszawa 1995\nW pewnym regionie Polski pobrano próbkę wody deszczowej i przeprowadzono jej analizę.\nStwierdzono, że stężenie obecnych w niej jonów wodorowych wynosi 0,00001 mol·dm-3.\nZadanie 12. (2 pkt)\nOkreśl pH badanej wody. Korzystając z informacji przedstawionych w tabeli, podaj\njego ocenę.\nWartość pH:\nOcena pH:\nZadanie 13. (1 pkt)\nOceń, jak zmieni się pH wody deszczowej w badanym regionie po zainstalowaniu\nurządzeń do odsiarczania gazów kominowych w elektrociepłowni, w której jako paliwa\nużywano węgla kamiennego.\nZadanie 14. (3 pkt)\nW temperaturze 25ºC zmierzono pH wodnego roztworu słabego jednoprotonowego kwasu\no stężeniu 0,1 mol·dm-3. Wynosiło ono 4.\nOblicz stopień dysocjacji i stałą dysocjacji tego kwasu w temperaturze 25ºC.\nObliczenia:\nOdpowiedź:\n64\nInformacja do zadania 15. i 16.\nDysocjacja kwasu ortofosforowego(V) przebiega w roztworach wodnych trójstopniowo:\nH3PO4 + H2O\nH2PO4\n- + H3O+\nKa1 = 7,1.10-3\nH2PO4\n- + H2O\nHPO4\n2- + H3O+\nKa2 = 6,3.10-8\nHPO4\n2- + H2O\nPO4\n3- + H3O+\nKa3 = 4,4.10-13\n1.\n2.\n3.\nKa1, Ka2, Ka3 oznaczają stałe kolejnych etapów dysocjacji. Podane wartości stałych odnoszą\nsię do temperatury 25ºC.\nNa podstawie: W. Mizerski, Tablice chemiczne, Warszawa 1997\nZadanie 15. (1 pkt)\nNapisz wzór jonu pochodzącego z dysocjacji kwasu ortofosforowego(V), którego stężenie\nw wodnym roztworze tego kwasu jest:\na) największe\nb) najmniejsze\nZadanie 16. (1 pkt)\nOkreśl, jaką rolę według teorii Brönsteda pełni jon H2PO4\n- w reakcji opisanej\nrównaniem 2.\nZadanie 17. (1 pkt)\nW produkcji nawozu fosforowego z trudno rozpuszczalnego w wodzie ortofosforanu(V)\nwapnia otrzymuje się rozpuszczalny diwodoroortofosforan(V) wapnia.\nNapisz w formie cząsteczkowej równanie tej reakcji.\nInformacja do zadania 18. i 19.\nW silnikach spalinowych - w wysokiej temperaturze - przebiegają różne reakcje uboczne.\nPowstające spaliny w kontakcie z tlenem ulegają dalszym przemianom. Ze względu\nna szkodliwość produktów, do najważniejszych należą procesy:\nI. N2(g) + O2(g) 2NO(g)\nΔ\no\nK\n298\nH\n182,5 kJ\nII. 2NO(g) + O2(g) 2NO2(g)\nΔ\no\nK\n298\nH\n-114,1 kJ\n65\nZadanie 18. (2 pkt)\nOkreśl, jak zmieni się (w układzie zamkniętym) ilość produktu w stosunku do ilości\nsubstratów\na) reakcji I, jeśli nastąpi wzrost temperatury.\nb) reakcji II, jeśli nastąpi wzrost ciśnienia.\nZadanie 19. (2 pkt)\nOblicz standardową entalpię reakcji:\nN2(g) + 2O2(g) 2NO2(g)\nObliczenia:\nOdpowiedź:\nZadanie 20. (2 pkt)\nWodny roztwór siarczanu(VI) sodu poddano elektrolizie z użyciem elektrod grafitowych.\nNapisz równania reakcji, które przebiegały na elektrodach w czasie opisanego procesu.\nRównanie reakcji anodowej:\nRównanie reakcji katodowej:\n66\nZadanie 21. (1 pkt)\nSpośród podanych niżej cech wybierz i podkreśl cztery, charakteryzujące chlor\nw warunkach normalnych:\ngaz, ciecz, ciało stałe, ma gęstość mniejszą od gęstości powietrza, ma gęstość większą\nod gęstości powietrza, jest bezbarwny, jest barwny, ma charakterystyczny zapach, jest\nbezwonny.\nZadanie 22. (3 pkt)\nChlor można otrzymać w wyniku reakcji kwasu solnego z manganianem(VII) potasu.\nProduktami tej reakcji, oprócz chloru, są: chlorek manganu(II), chlorek potasu i woda.\nNapisz w formie cząsteczkowej równanie tej reakcji i dobierz w nim współczynniki\nstechiometryczne metodą bilansu elektronowego. Zapisz wzory sumaryczne substancji,\nktóre pełnią w tej reakcji rolę utleniacza i reduktora.\nRównanie reakcji:\nBilans elektronowy:\nWzór utleniacza:\nWzór reduktora:\nInformacja do zadania 23. i 24.\nPoniżej przedstawiono zależność zawartości węgla (wyrażoną w procentach masowych)\nw alkanach, alkenach i alkinach od liczby atomów węgla w cząsteczce.\n75,00\n80,00\n85,00\n90,00\n95,00\n0\n10\n20\n30\n40\n50\nLiczba atomów C\nZawartość procentowa C, %\nA\nC\nB\n67\nZadanie 23. (1 pkt)\nPrzyporządkuj wykresom A, B i C nazwy szeregów homologicznych wymienionych\nw informacji wstępnej.\nWykres A:\nWykres B:\nWykres C:\nZadanie 24. (1 pkt)\nOkreśl, do jakiej wartości procentowej zawartości węgla dążą krzywe A i C\noraz wyjaśnij, dlaczego ze wzrostem liczby atomów węgla krzywe A i C zbliżają się\ndo prostej B.\nOkreślenie wartości procentowej:\nWyjaśnienie:\nZadanie 25. (2 pkt)\nPoniżej przedstawiono schemat ciągu reakcji, w wyniku których związek X można\nprzekształcić w związek Y.\nCH3\nC\nH\nH3C\nOH\nX\nY\nH2O\ntemp.\nkat. (H2SO4)\n+ [O]\nNapisz wzory półstrukturalne (grupowe) związków X i Y oraz podaj ich nazwy\nsystematyczne.\nWzór związku X:\nWzór związku Y:\nNazwa systematyczna związku X:\nNazwa systematyczna związku Y:\n68\nZadanie 26. (1 pkt)\nOkreśl liczbę wiązań typu σ i typu π między atomami węgla w cząsteczce związku\no następującym wzorze:\nC\nH2\nC\nCH\nCH2\nCH3\nLiczba wiązań typu σ:\nLiczba wiązań typu π:\nZadanie 27. (1 pkt)\nPodaj wzór półstrukturalny (grupowy) izomeru poniższego związku.\nH3C\nCH2\nC\nO\nOH\nWzór izomeru:","answer":"D","answer_text":null,"solution":null,"image":"img/informator-maturalny-chemia-2008/zad-27.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":52,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Informator maturalny · 2008","subject_label":"Chemia","category_label":"Informator maturalny","text_html":"

Zadanie 27. (1 pkt)
Ozon obecny w stratosferze (warstwie atmosfery położonej powyżej troposfery) pochłania
szkodliwe promieniowanie ultrafioletowe. Zmniejszenie ilości ozonu w tej warstwie może mieć
istotny wpływ na funkcjonowanie organizmów. Stężenie ozonu w troposferze (przyziemnej
warstwie atmosfery) jest znacznie mniejsze niż w stratosferze. Wzrost ilości ozonu
troposferycznego pozostaje w ścisłym związku ze wzrostem liczby przypadków astmy
i problemów z układem oddechowym wśród populacji miejskiej.
Na podstawie: Peter O`Niell: Chemia środowiska, Warszawa 1997
Przeanalizuj przytoczony tekst i z poniższych zdań wybierz zdanie prawdziwe.
A. Zmniejszenie ilości ozonu stratosferycznego i wzrost ilości ozonu troposferycznego są
zjawiskami pozytywnymi.
B. Zmniejszenie ilości ozonu stratosferycznego jest zjawiskiem pozytywnym, a wzrost
ilości ozonu troposferycznego jest zjawiskiem negatywnym.
C. Zmniejszenie ilości ozonu stratosferycznego jest zjawiskiem negatywnym, a wzrost
ilości ozonu troposferycznego jest zjawiskiem pozytywnym.
D. Zmniejszenie ilości ozonu stratosferycznego i wzrost ilości ozonu troposferycznego są
zjawiskami negatywnymi.
53
OCENIANIE
POZIOM PODSTAWOWY
Zdający otrzymuje punkty tylko za poprawne rozwiązania, precyzyjnie odpowiadające
poleceniom zawartym w zadaniach. Odpowiedzi niezgodne z poleceniem (nie na temat)
są traktowane jako brak odpowiedzi. Komentarze wykraczające poza zakres polecenia
nie podlegają ocenianiu.
• Gdy do jednego polecenia zdający podaje kilka odpowiedzi (jedną prawidłową, inne
nieprawidłowe), to nie otrzymuje punktów za żadną z nich.
• Jeżeli polecenie brzmi: Napisz równanie reakcji , to w odpowiedzi zdający powinien
napisać równanie reakcji chemicznej, a nie jej schemat.
• Niewłaściwy dobór lub brak współczynników w równaniu reakcji powoduje utratę
1 punktu za zapis tego równania.
• W rozwiązaniach zadań rachunkowych oceniane są: metoda, wykonanie obliczeń
i podanie wyniku z jednostką. Błędny zapis jednostki lub jej brak przy ostatecznym
wyniku liczbowym wielkości mianowanej powoduje utratę 1 punktu. W obliczeniach
wymagane jest poprawne zaokrąglanie wyników liczbowych.
• Poprawne rozwiązania zadań uwzględniające inny tok rozumowania niż podany
w schemacie punktowania, oceniane są zgodnie z zasadami punktacji.
• Za poprawne obliczenia będące konsekwencją zastosowania niepoprawnej metody
zdający nie otrzymuje punktów.
• Za
poprawne
spostrzeżenia
i
wnioski
będące
konsekwencją
niewłaściwie
zaprojektowanego doświadczenia zdający nie otrzymuje punktów.
Za napisanie wzorów strukturalnych zamiast wzorów półstrukturalnych (grupowych)
nie odejmuje się punktów.
Zapis „↓”, „↑” w równaniach reakcji nie jest wymagany.
W równaniach reakcji, w których ustala się stan równowagi, brak „⇄” nie powoduje
utraty punktów.
Elementy odpowiedzi umieszczone w nawiasach nie są wymagane.
Punktacja
Zad.
Schemat oceniania
za czynność
sumaryczna
1.
Za przepisanie odpowiedniego fragmentu konfiguracji elektronowej:
3s23p1
1
1
2.
Za podanie typowego stopnia utlenienia glinu:
III
1
1
a) Za
poprawny
zapis
równań
reakcji
ilustrujących
metody
otrzymywania AlCl3:
2Al + 6HCl → 2AlCl3 + 3H2↑
2Al + 3Cl2 → 2AlCl3
2x1
3.
b) Za podanie właściwej liczby moli Cl2:
1,5 mola
1
3
54
a) Za napisanie wzoru soli:
AlCl3·6H2O
1
b) Za zastosowanie poprawnej metody obliczenia masy molowej
1
4.
Za podanie poprawnych obliczeń i wyniku z jednostką, np.:
(
)
[
]mol
g
16
2
6
5,
35
3
27
M
O
H
6
AlCl
2
3
⋅
⋅
mol
g
5,
241
M
O
H
6
AlCl
2
3
≅
⋅
1
3
a) Za poprawne dokończenie równania reakcji:
Cl2
chlorek glinu
Cl
HCl
1
b) Za poprawne podanie nazwy związku:
chlorobenzen
1
5.
c) Za poprawne określenie roli chlorku glinu, np.:
Pełni rolę katalizatora.
1
3
a) Za podanie wzoru odczynnika:
AgNO3
1
6.
b) Za poprawny skrócony jonowy zapis równania reakcji:
Ag+ + Cl⎯ → AgCl↓
1
2
a) Za poprawne podanie różnicy elektroujemności i określenie rodzaju
wiązania:
różnica elektroujemności 2,3; wiązanie jonowe
1
7.
b) Za poprawne podkreślenie dwóch właściwości:
ma wysoką temperaturę topnienia; ma wysoką temperaturę
wrzenia;
jest
ciałem
stałym;
stopiony
przewodzi
prąd
elektryczny; jest białej barwy.
1
2
a) Za poprawny zapis równania reakcji:
MgO + 2HCl → MgCl2 + H2O
1
8.
b) Za poprawne określenie charakteru chemicznego tlenku magnezu:
zasadowy
1
2
9.
Za poprawne określenie odczynu roztworu:
probówka A - zasadowy
probówka B - kwasowy
2 x 1
2

\n
  1. Za poprawne uzupełnienie obu zdań (po 1 pkt za każde zdanie):
\n

Rozpuszczanie wodorotlenku sodu w wodzie jest procesem
egzotermicznym, ponieważ temperatura rośnie.
Rozpuszczanie azotanu(V) amonu w wodzie jest procesem
endotermicznym, ponieważ temperatura maleje.
2 x 1
2

\n
  1. Odpowiedź D
\n

1
1
a) Za poprawny zapis równania:
NaOH → Na+ + OH⎯
1
12.
b) Za poprawny zapis równania:
NH4NO3 → NH4

\n\n

1
2
55
Za metodę prowadzącą do obliczenia stężenia
1
Za wynik z jednostką: cp = 65,5%
1
2
13.
Przykład obliczenia:

\n\n

mr = 100g + 189,9g = 289,9g

\n\n

%
,
%
g
,
g
,
%
g
g
,
g
,
cp
5
65
100
9
289
9
189
100
100
9
189
9
189
⋅
⋅
a) Za poprawne podanie przewidywanych obserwacji, np.:
Wydziela się bezbarwny gaz.
1
14.
b) Za poprawne podanie przewidywanych obserwacji, np.:
Wytrąca się biały osad.
1
2
a) Za poprawny zapis równania reakcji zachodzącej w kolbie, np.:
2CH3COOH + Na2CO3 → 2CH3COONa + H2O + CO2↑
1
15.
b) Za poprawny zapis równania reakcji zachodzącej w probówce, np.:
Ca(OH)2 + CO2 → CaCO3↓ + H2O
1
2

\n
  1. Za poprawny jonowy zapis równania reakcji:
\n

Cu + 2Fe3+ → Cu2+ + 2Fe2+
1
1
a) Za poprawne wypełnienie tabeli:
stopień utleniania:
przed reakcją
po reakcji
miedzi
0
II
żelaza
III
II
1
17.
b) Za poprawny zapis równań utleniania i redukcji:
Cu → Cu2+ + 2e-
Fe3+ + e- → Fe2+
2x1
3

\n
  1. Odpowiedź C
\n

1
1
Za właściwy wybór odczynnika:
Cl2 (aq)
1
Za poprawne podanie obserwacji:
W roztworze bromku potasu pojawia się pomarańczowe
zabarwienie, w roztworze chlorku potasu nie obserwujemy
żadnych zmian.
1
19.
Za zapisanie równania reakcji:
Cl2 + 2KBr → Br2 + 2KCl
1
3
Za poprawny zapis wzoru półstrukturalnego związku X:
C
H3
CH
CH2
1
20.
Za poprawny zapis wzoru półstrukturalnego związku Y:
O
C
H3
C
CH3
1
2

\n
  1. Za poprawne określenie typu reakcji:
\n

addycja
1
1
56

\n
  1. Za poprawne podanie nazwy:
\n

2-metylobutan
1
1
a) Za poprawne określenie cechy:
obecność kilku grup hydroksylowych przy sąsiednich atomach
węgla w cząsteczce glukozy i glicerolu
1
b) Za poprawne podanie nazwy substancji A:
glukoza
1
23.
Za podanie właściwego uzasadnienia, np.:
Redukuje wodorotlenek miedzi(II) do tlenku miedzi(I).
1
3
Za poprawny zapis równania reakcji z zasadą potasową:
CH
C
O
CH
NH2
C
H3
C
H3
OH+ KOH
CH
C
O
CH
NH2
C
H3
CH3
OK + H2O
1
24.
Za poprawny zapis równania reakcji z kwasem solnym:
CH
C
O
CH
NH2
C
H3
CH3
OH+
CH
C
O
CH
NH3Cl
C
H3
CH3
OH
HCl
1
2

\n
  1. Za podanie wzoru kwasu, np.:
\n

CH2 CH2
CH2
C
O
OH
C
H3
1
1

\n
  1. Za poprawne dobranie wszystkich par:
\n

A - 2
B - 1
C - 4
1
1

\n
  1. Odpowiedź D
\n

1
1
Razem:
50
57
dysleksja
EGZAMIN MATURALNY
Z CHEMII
POZIOM ROZSZERZONY
Czas pracy 150 minut
Instrukcja dla zdającego

\n
  1. Sprawdź,
\n

czy
arkusz
egzaminacyjny
zawiera
16 stron
(zadania 1 - 35). Ewentualny brak zgłoś przewodniczącemu
zespołu nadzorującego egzamin.

\n
  1. Rozwiązania
\n

i
odpowiedzi
zapisz
w miejscu
na
to
przeznaczonym przy każdym zadaniu.

\n
  1. W
\n

rozwiązaniach
zadań
rachunkowych
przedstaw
tok
rozumowania prowadzący do ostatecznego wyniku oraz
pamiętaj o jednostkach.

\n
  1. Pisz czytelnie. Używaj długopisu/pióra tylko z czarnym
\n

tuszem/atramentem.

\n
  1. Nie używaj korektora, a błędne zapisy wyraźnie przekreśl.
  2. Pamiętaj, że zapisy w brudnopisie nie podlegają ocenie.
  3. Możesz korzystać z karty wybranych tablic chemicznych, linijki
\n

oraz kalkulatora.

\n
  1. Wypełnij tę część karty odpowiedzi, którą koduje zdający.
\n

Nie wpisuj
żadnych
znaków
w
części
przeznaczonej
dla egzaminatora.

\n
  1. Na karcie odpowiedzi wpisz swoją datę urodzenia i PESEL.
\n

Zamaluj
pola odpowiadające cyfrom numeru PESEL. Błędne
zaznaczenie otocz kółkiem
i zaznacz właściwe.
Życzymy powodzenia!
Za rozwiązanie
wszystkich zadań
można otrzymać
łącznie
60 punktów
Wypełnia zdający przed
rozpoczęciem pracy
PESEL ZDAJĄCEGO
KOD
ZDAJĄCEGO
Miejsce
na naklejkę
z kodem szkoły
58
Zadanie 1. (1 pkt)
Poniższy schemat przedstawia zdolność przenikania przez materię różnych rodzajów
promieniowania jonizującego.
OŁÓW
ALUMINIUM
BETON
PAPIER
1
2
3
4
Wypełnij poniższą tabelę, wpisując obok numeru ze schematu odpowiadający mu rodzaj
promieniowania (α, β lub γ).
Numer ze schematu
Rodzaj promieniowania
1
2
3
neutrony
4
Zadanie 2. (3 pkt)
Promieniotwórczy izotop węgla C-14 powstaje w górnych warstwach atmosfery i ulega
asymilacji przez rośliny w postaci tlenku węgla(IV). Równowaga, jaka się ustala w procesach
odżywiania i oddychania w danym środowisku sprawia, że zawartość węgla w organizmach
żywych jest stała. W przypadku obumarcia organizmu izotop C-14 przestaje być uzupełniany
i z upływem czasu jego ilość w obumarłych szczątkach organizmu ulega zmniejszeniu
na skutek rozpadu promieniotwórczego.
Na podstawie: A. Czerwiński, Energia jądrowa i promieniotwórczość, Warszawa 1998
Ustal liczbę okresów połowicznego rozpadu i określ, wykonując obliczenia, ile razy
zmalała zawartość izotopu węgla C-14 w drewnie, które pochodzi z drzewa obumarłego
przed 11460 laty. Okres półtrwania tego izotopu węgla wynosi 5730 lat.
Obliczenia:
Odpowiedź:
59
Zadanie 3. (1 pkt)
Do czterech probówek wlano po kilka cm3 wody destylowanej, a następnie do probówki I
wsypano trochę chlorku wapnia, do probówki II - kilka kryształów sacharozy,
do probówki III wprowadzono trochę etanolu, a do probówki IV - odrobinę białka jaja
kurzego. Zawartość każdej probówki energicznie wymieszano.
chlorek wapnia
sacharoza
etanol
białko jaja kurzego
woda
I
woda
II
woda
III
woda
IV
Podaj numer probówki, w której nie otrzymano roztworu właściwego i nazwij metodę,
za pomocą której można wydzielić substancję z tego roztworu.
Numer probówki:
Metoda:
Zadanie 4. (1 pkt)
Dysponujesz wodnymi roztworami następujących soli:
KNO3, AgNO3, Ba(NO3)2
Korzystając z tablicy rozpuszczalności, wybierz spośród nich roztwór tej soli, za pomocą
którego wytrącisz z wodnego roztworu chlorku glinu jony chlorkowe w postaci trudno
rozpuszczalnej soli. Napisz w formie jonowej skróconej równanie reakcji zachodzącej
w czasie mieszania tych roztworów.
60
Zadanie 5. (2 pkt)
Korzystając z tablicy elektroujemności pierwiastków, uzupełnij poniższą tabelę.
różnica elektroujemności
rodzaj wiązania
CsBr
NH3
Zadanie 6. (1 pkt)
Konfigurację elektronową atomu chromu w stanie podstawowym można przedstawić
następująco:
1s2 2s22p6 3s23p6 4s1 3d5
Przepisz ten fragment konfiguracji elektronowej chromu, który odnosi się
do elektronów walencyjnych.
Zadanie 7. (2 pkt)
Poniżej
przedstawiono
wzory
sumaryczne
dwóch
nierozpuszczalnych
w
wodzie
wodorotlenków chromu.
Cr(OH)2
Cr(OH)3
Spośród podanych wzorów wybierz wzór tego wodorotlenku, który ma charakter
amfoteryczny. Napisz w formie jonowej skróconej dwa równania reakcji, które dowodzą
właściwości amfoterycznych wybranego wodorotlenku.
61
Zadanie 8. (2 pkt)
Przeprowadzono doświadczenia, które ilustruje poniższy rysunek.
Na2S(s)
H2O
I
II
H2O
ZnCl2(s)
Podaj odczyn roztworów otrzymanych w obu probówkach. Odpowiedź uzasadnij, pisząc
w formie jonowej skróconej równania zachodzących reakcji.
probówka
odczyn roztworu
równanie reakcji
I
II
Zadanie 9. (2 pkt)
Do umieszczonego w kolbie węglanu sodu dodawano z wkraplacza roztwór kwasu octowego.
Rurka dołączona do kolby była zanurzona w roztworze wodorotlenku wapnia, znajdującym
się w probówce.
CH3COOH(aq)
Na2CO3(s)
Ca(OH)2(aq)
Sformułuj jedną obserwację, dotyczącą reakcji zachodzącej
a) w kolbie.
b) w probówce.
62
Informacja do zadania 10. i 11.
Na poniższym rysunku przedstawiono zestaw do otrzymywania tlenku siarki(IV) i badania
jego wpływu na rośliny.
H2SO4
Na2SO3
NaOH(aq)
Zadanie 10. (2 pkt)
Napisz w formie cząsteczkowej równanie reakcji zachodzącej
a) podczas otrzymywania tlenku siarki(IV) przedstawioną wyżej metodą.
b) w płuczce z roztworem NaOH (załóż, że produktem reakcji jest sól obojętna).
Zadanie 11. (3 pkt)
Oblicz maksymalną objętość tlenku siarki(IV), jaka może być związana przez wodny
roztwór zawierający 3 mole wodorotlenku sodu w temperaturze 25ºC i pod ciśnieniem
1013 hPa. Załóż, że produktem reakcji jest sól obojętna.
Wartość stałej gazowej R wynosi
mol
K
dm
hPa
1,
83
3
⋅
⋅
Obliczenia:
Odpowiedź:
63
Informacja do zadania 12. i 13.
W poniższej tabeli podano wartości oraz ocenę pH opadów deszczowych.
pH
ocena pH opadów deszczowych
uwagi
poniżej 4,0
bardzo mocno obniżone
4,1 - 4,5
mocno obniżone
kwaśne deszcze
4,6 - 5,0
lekko obniżone
5,1 - 6,0
normalne
6,1 - 6,5
lekko podwyższone
Na podstawie: N. W. Skinder, Chemia a ochrona środowiska, Warszawa 1995
W pewnym regionie Polski pobrano próbkę wody deszczowej i przeprowadzono jej analizę.
Stwierdzono, że stężenie obecnych w niej jonów wodorowych wynosi 0,00001 mol·dm-3.
Zadanie 12. (2 pkt)
Określ pH badanej wody. Korzystając z informacji przedstawionych w tabeli, podaj
jego ocenę.
Wartość pH:
Ocena pH:
Zadanie 13. (1 pkt)
Oceń, jak zmieni się pH wody deszczowej w badanym regionie po zainstalowaniu
urządzeń do odsiarczania gazów kominowych w elektrociepłowni, w której jako paliwa
używano węgla kamiennego.
Zadanie 14. (3 pkt)
W temperaturze 25ºC zmierzono pH wodnego roztworu słabego jednoprotonowego kwasu
o stężeniu 0,1 mol·dm-3. Wynosiło ono 4.
Oblicz stopień dysocjacji i stałą dysocjacji tego kwasu w temperaturze 25ºC.
Obliczenia:
Odpowiedź:
64
Informacja do zadania 15. i 16.
Dysocjacja kwasu ortofosforowego(V) przebiega w roztworach wodnych trójstopniowo:
H3PO4 + H2O
H2PO4

\n\n

Ka1 = 7,1.10-3
H2PO4

\n\n

HPO4
2- + H3O+
Ka2 = 6,3.10-8
HPO4
2- + H2O
PO4
3- + H3O+
Ka3 = 4,4.10-13
1.
2.
3.
Ka1, Ka2, Ka3 oznaczają stałe kolejnych etapów dysocjacji. Podane wartości stałych odnoszą
się do temperatury 25ºC.
Na podstawie: W. Mizerski, Tablice chemiczne, Warszawa 1997
Zadanie 15. (1 pkt)
Napisz wzór jonu pochodzącego z dysocjacji kwasu ortofosforowego(V), którego stężenie
w wodnym roztworze tego kwasu jest:
a) największe
b) najmniejsze
Zadanie 16. (1 pkt)
Określ, jaką rolę według teorii Brönsteda pełni jon H2PO4

\n\n

równaniem 2.
Zadanie 17. (1 pkt)
W produkcji nawozu fosforowego z trudno rozpuszczalnego w wodzie ortofosforanu(V)
wapnia otrzymuje się rozpuszczalny diwodoroortofosforan(V) wapnia.
Napisz w formie cząsteczkowej równanie tej reakcji.
Informacja do zadania 18. i 19.
W silnikach spalinowych - w wysokiej temperaturze - przebiegają różne reakcje uboczne.
Powstające spaliny w kontakcie z tlenem ulegają dalszym przemianom. Ze względu
na szkodliwość produktów, do najważniejszych należą procesy:
I. N2(g) + O2(g) 2NO(g)
Δ
o
K
298
H
182,5 kJ
II. 2NO(g) + O2(g) 2NO2(g)
Δ
o
K
298
H
-114,1 kJ
65
Zadanie 18. (2 pkt)
Określ, jak zmieni się (w układzie zamkniętym) ilość produktu w stosunku do ilości
substratów
a) reakcji I, jeśli nastąpi wzrost temperatury.
b) reakcji II, jeśli nastąpi wzrost ciśnienia.
Zadanie 19. (2 pkt)
Oblicz standardową entalpię reakcji:
N2(g) + 2O2(g) 2NO2(g)
Obliczenia:
Odpowiedź:
Zadanie 20. (2 pkt)
Wodny roztwór siarczanu(VI) sodu poddano elektrolizie z użyciem elektrod grafitowych.
Napisz równania reakcji, które przebiegały na elektrodach w czasie opisanego procesu.
Równanie reakcji anodowej:
Równanie reakcji katodowej:
66
Zadanie 21. (1 pkt)
Spośród podanych niżej cech wybierz i podkreśl cztery, charakteryzujące chlor
w warunkach normalnych:
gaz, ciecz, ciało stałe, ma gęstość mniejszą od gęstości powietrza, ma gęstość większą
od gęstości powietrza, jest bezbarwny, jest barwny, ma charakterystyczny zapach, jest
bezwonny.
Zadanie 22. (3 pkt)
Chlor można otrzymać w wyniku reakcji kwasu solnego z manganianem(VII) potasu.
Produktami tej reakcji, oprócz chloru, są: chlorek manganu(II), chlorek potasu i woda.
Napisz w formie cząsteczkowej równanie tej reakcji i dobierz w nim współczynniki
stechiometryczne metodą bilansu elektronowego. Zapisz wzory sumaryczne substancji,
które pełnią w tej reakcji rolę utleniacza i reduktora.
Równanie reakcji:
Bilans elektronowy:
Wzór utleniacza:
Wzór reduktora:
Informacja do zadania 23. i 24.
Poniżej przedstawiono zależność zawartości węgla (wyrażoną w procentach masowych)
w alkanach, alkenach i alkinach od liczby atomów węgla w cząsteczce.
75,00
80,00
85,00
90,00
95,00
0
10
20
30
40
50
Liczba atomów C
Zawartość procentowa C, %
A
C
B
67
Zadanie 23. (1 pkt)
Przyporządkuj wykresom A, B i C nazwy szeregów homologicznych wymienionych
w informacji wstępnej.
Wykres A:
Wykres B:
Wykres C:
Zadanie 24. (1 pkt)
Określ, do jakiej wartości procentowej zawartości węgla dążą krzywe A i C
oraz wyjaśnij, dlaczego ze wzrostem liczby atomów węgla krzywe A i C zbliżają się
do prostej B.
Określenie wartości procentowej:
Wyjaśnienie:
Zadanie 25. (2 pkt)
Poniżej przedstawiono schemat ciągu reakcji, w wyniku których związek X można
przekształcić w związek Y.
CH3
C
H
H3C
OH
X
Y
H2O
temp.
kat. (H2SO4)

\n\n

Napisz wzory półstrukturalne (grupowe) związków X i Y oraz podaj ich nazwy
systematyczne.
Wzór związku X:
Wzór związku Y:
Nazwa systematyczna związku X:
Nazwa systematyczna związku Y:
68
Zadanie 26. (1 pkt)
Określ liczbę wiązań typu σ i typu π między atomami węgla w cząsteczce związku
o następującym wzorze:
C
H2
C
CH
CH2
CH3
Liczba wiązań typu σ:
Liczba wiązań typu π:
Zadanie 27. (1 pkt)
Podaj wzór półstrukturalny (grupowy) izomeru poniższego związku.
H3C
CH2
C
O
OH
Wzór izomeru:

","solutions":[]}