{"id":"informator-maturalny-chemia-2015/zad/13","paper_id":"informator-maturalny-chemia-2015","number":"13","points":1,"ptype":"closed","subject":"chemia","category":"informator-maturalny","year":2015,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 13. (0-1)\nSiarczan(VI) wapnia może tworzyć uwodnione kryształy (hydraty). W tabeli podano liczbę\nmoli cząsteczek wody przypadających na jeden mol siarczanu(VI) wapnia (liczbę hydratacji\nsoli) w zależności od zakresu temperatur, w których krystalizuje siarczan(VI) wapnia.\nZakres temperatur\nponiżej 120 °C\n120 °C - 180 °C\npowyżej 180 °C\nLiczba hydratacji CaSO4\n2\n1\n2\n0 (sól bezwodna)\nOtrzymany w opisanej metodzie CaSO4·2H2O został wyprażony w temperaturze 140 °C.\nPodaj wzór produktu, który otrzymano po wyprażeniu.\nWzór\nWymagania ogólne\nI. (IV.PR) Wykorzystanie i tworzenie informacji. Zdający korzysta z chemicznych tekstów\nźródłowych […]. Krytycznie odnosi się do pozyskiwanych informacji.\nII. (IV.PR) Rozumowanie i zastosowanie nabytej wiedzy do rozwiązywania problemów.\nZdający rozumie podstawowe pojęcia […] i zjawiska chemiczne […].\nWymagania szczegółowe\n1.5) (IV.PP). Zdający zapisuje wzory hydratów […].\nRozwiązanie\nWzór: CaSO4 · 2\n1 H2O\nSchemat\npunktowania\n1 pkt - poprawny zapis wzoru.\n0 pkt - każda inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowe\nocenione\nodpowiedzi\n2CaSO4 · H2O\n1 pkt - zapis wzoru\nodzwierciedla stechiometrię\nproduktu.\n28 Informator o egzaminie maturalnym z chemii od roku szkolnego 2014/2015\nInformacja do zadań 14-16\nPodstawowym źródłem surowcowym wodoru na Ziemi jest woda. Wodór występuje także\nw złożach węgli kopalnych, ropy naftowej i gazu ziemnego, a także w materii organicznej\n(biomasa). Zastosowanie wodoru budzi ogromne nadzieje, a istniejące już rozwiązania,\numożliwiające pozyskiwanie z niego energii, pozwalają przewidywać jego wykorzystanie\ndo ogrzewania budynków, w transporcie i w przemyśle. Największe znaczenie, szczególnie\ndla krajów nieposiadających znaczących zasobów mineralnych, ma możliwość pozyskiwania\nwodoru z biomasy - nieograniczonego źródła surowcowego. Niestety, technologie związane\nz energetycznym zastosowaniem wodoru są w chwili obecnej bardzo drogie, może im podołać\njedynie przemysł związany z lotami kosmicznymi.\nPoniżej przedstawiono równania wybranych reakcji wykorzystywanych w technologiach\npozyskiwania energii z wykorzystaniem wodoru. (Wartości entalpii podano dla reakcji, które\nprzebiegają pod stałym ciśnieniem, a temperatura produktów została doprowadzona\ndo temperatury początkowej substratów).\nA.\nCH4 (g) + H2O (g) → CO (g) + 3H2 (g)\nH = 206 kJ\nB.\nCO (g) + H2O (g) → CO2 (g) + H2 (g)\nH = - 42 kJ\nC.\nC (s) + H2O (g) → CO (g) + H2 (g)\nH = 131 kJ\nD.\n2H2 (g) + O2 (g) → 2H2O (c)\nH = - 286 kJ\nNa podstawie: J. Kijeński, M. Kijeńska, Droga do energii i surowców ze źródeł odnawialnych,\noprac. Misja Nauk Chemicznych, pod red. B. Marcińca, Poznań 2011.","answer":"CaSO4 · 1/2 H2O","answer_text":null,"solution":"Temperatura wyprażania (140 °C) mieści się w przedziale 120 °C – 180 °C, dla którego liczba hydratacji CaSO4 wynosi 1/2. Wzór otrzymanego produktu: CaSO4 · ½H2O.","image":"img/informator-maturalny-chemia-2015/zad-13.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":27,"source":"ai","answer_source":"ai","answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Informator maturalny · 2015","subject_label":"Chemia","category_label":"Informator maturalny","text_html":"

Zadanie 13. (0-1)
Siarczan(VI) wapnia może tworzyć uwodnione kryształy (hydraty). W tabeli podano liczbę
moli cząsteczek wody przypadających na jeden mol siarczanu(VI) wapnia (liczbę hydratacji
soli) w zależności od zakresu temperatur, w których krystalizuje siarczan(VI) wapnia.
Zakres temperatur
poniżej 120 °C
120 °C - 180 °C
powyżej 180 °C
Liczba hydratacji CaSO4
2
1
2
0 (sól bezwodna)
Otrzymany w opisanej metodzie CaSO4·2H2O został wyprażony w temperaturze 140 °C.
Podaj wzór produktu, który otrzymano po wyprażeniu.
Wzór
Wymagania ogólne
I. (IV.PR) Wykorzystanie i tworzenie informacji. Zdający korzysta z chemicznych tekstów
źródłowych […]. Krytycznie odnosi się do pozyskiwanych informacji.
II. (IV.PR) Rozumowanie i zastosowanie nabytej wiedzy do rozwiązywania problemów.
Zdający rozumie podstawowe pojęcia […] i zjawiska chemiczne […].
Wymagania szczegółowe
1.5) (IV.PP). Zdający zapisuje wzory hydratów […].
Rozwiązanie
Wzór: CaSO4 · 2
1 H2O
Schemat
punktowania
1 pkt - poprawny zapis wzoru.
0 pkt - każda inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Przykładowe
ocenione
odpowiedzi
2CaSO4 · H2O
1 pkt - zapis wzoru
odzwierciedla stechiometrię
produktu.
28 Informator o egzaminie maturalnym z chemii od roku szkolnego 2014/2015
Informacja do zadań 14-16
Podstawowym źródłem surowcowym wodoru na Ziemi jest woda. Wodór występuje także
w złożach węgli kopalnych, ropy naftowej i gazu ziemnego, a także w materii organicznej
(biomasa). Zastosowanie wodoru budzi ogromne nadzieje, a istniejące już rozwiązania,
umożliwiające pozyskiwanie z niego energii, pozwalają przewidywać jego wykorzystanie
do ogrzewania budynków, w transporcie i w przemyśle. Największe znaczenie, szczególnie
dla krajów nieposiadających znaczących zasobów mineralnych, ma możliwość pozyskiwania
wodoru z biomasy - nieograniczonego źródła surowcowego. Niestety, technologie związane
z energetycznym zastosowaniem wodoru są w chwili obecnej bardzo drogie, może im podołać
jedynie przemysł związany z lotami kosmicznymi.
Poniżej przedstawiono równania wybranych reakcji wykorzystywanych w technologiach
pozyskiwania energii z wykorzystaniem wodoru. (Wartości entalpii podano dla reakcji, które
przebiegają pod stałym ciśnieniem, a temperatura produktów została doprowadzona
do temperatury początkowej substratów).
A.
CH4 (g) + H2O (g) → CO (g) + 3H2 (g)
H = 206 kJ
B.
CO (g) + H2O (g) → CO2 (g) + H2 (g)
H = - 42 kJ
C.
C (s) + H2O (g) → CO (g) + H2 (g)
H = 131 kJ
D.
2H2 (g) + O2 (g) → 2H2O (c)
H = - 286 kJ
Na podstawie: J. Kijeński, M. Kijeńska, Droga do energii i surowców ze źródeł odnawialnych,
oprac. Misja Nauk Chemicznych, pod red. B. Marcińca, Poznań 2011.

","solutions":[{"source":"ai","label":"AI","kind":"text","html":"

Temperatura wyprażania (140 °C) mieści się w przedziale 120 °C – 180 °C, dla którego liczba hydratacji CaSO4 wynosi 1/2. Wzór otrzymanego produktu: CaSO4 · ½H2O.

"}]}