{"id":"informator-maturalny-geografia-2008/zad/36","paper_id":"informator-maturalny-geografia-2008","number":"36","points":1,"ptype":"open","subject":"geografia","category":"informator-maturalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 36. (1 pkt)\nMapa przedstawia euroregiony położone wzdłuż granic Polski.\nPodaj przyczynę uznania współpracy na rzecz ochrony środowiska za działanie\npriorytetowe w euroregionie Nysa.\n70\nOCENIANIE\nPOZIOM ROZSZERZONY\nNr\nzad.\nPrzykłady poprawnych\nodpowiedzi\nPunktacja\nKryteria zaliczenia odpowiedzi\n1. a) metoda sygnaturowa (sygnatury\npunktowe)\nb) metoda powierzchniowa\nc) metoda izarytmiczna lub\nizolinii (izobaty)\n0-1\nZa podanie nazw trzech metod\n1 pkt\n2. 1 cm - 0,25 km\n1 cm2 - 0,0625 km2\n168 cm2 - x km2\nx = 10,5 km2\n0-2\nZa poprawny sposób obliczenia\n1 pkt\nZa poprawny sposób obliczenia\ni poprawny wynik 2 pkt\n3. Długość potoku na mapie:\n1,5 cm\nDługość potoku w terenie:\n1 cm - 0,25 km\n1,5 cm - x\nx = 375 m\nRóżnica wysokości n.p.m.:\n610 m - 530 m = 80 m\nŚredni spadek potoku:\n80 m : 375 m x 100% ≈ 21,3%\n0-2\nZa poprawny sposób obliczenia\n1 pkt\nZa poprawny sposób obliczenia\ni poprawny wynik 2 pkt\n4. A - erozja boczna\nB - akumulacja\n0-1\nZa poprawne podanie dwóch\nprocesów 1 pkt\n5. Różnica wysokości:\n804 m n.p.m. - 550 m n.p.m. =\n254 m\nRóżnica temperatur:\n0,6ºC - 100 m\nx - 254 m\nx = 1,524ºC\nTemperatura na szczycie:\n10ºC -1,524ºC = 8,476ºC ≈ 8,5ºC\n0-2\nZa poprawny sposób obliczenia\n1 pkt\nZa poprawny sposób obliczenia\ni poprawny wynik 2 pkt\n6. Np.:\n- retencyjna\n(przeciwpowodziowa)\n- rekreacyjna\n- energetyczna.\n0-1\nZa podanie trzech funkcji 1 pkt\n7. Np.:\n- turystyka piesza - obecność\nszlaków turystycznych\n- narciarstwo - wyciąg narciarski\nw Czorsztynie, łagodne stoki gór\n- turystyka wodna - liczne\nprzystanie wodne nad Jeziorem\nCzorsztyńskim, spływy\nkajakowe na Dunajcu.\n0-2\nZa podanie dwóch rodzajów\nturystyki lub rekreacji i warunków\nim sprzyjających 1 pkt\nZa podanie trzech rodzajów\nturystyki lub rekreacji i warunków\nim sprzyjających 2 pkt\n71\n8. Hałuszowa\nUzasadnienie:\n- położona jest najbardziej\nna wschód.\n0-1\nZa podanie miejscowości wraz\nz uzasadnieniem 1 pkt\n9. 1. B, 2. A\n0-1\nZa dobranie czasu słonecznego\ndo dwóch miejscowości 1 pkt\n10. a) A (delta)\nb) Np.:\n- płytkość zatoki\n- brak silnych prądów morskich,\npływów i małe falowanie.\n0-2\na) Za podanie nazwy formy 1 pkt\nb) Za podanie dwóch cech Zatoki\nGdańskiej 1 pkt\n11. Np.:\n- ożywienie funkcji portowych\nmiejscowości położonych\nnad Zalewem Wiślanym\n- zmniejszenie kosztów transportu\n(skrócenie drogi na pełne\nmorze).\n0-1\nZa podanie dwóch korzyści 1 pkt\n12. Kolejność wydarzeń: 4,5,1,3,2.\n0-2\nZa podanie w kolejności\nchronologicznej:\ntrzech wydarzeń 1 pkt\nwszystkich wydarzeń 2 pkt\n13. Określenia prawidłowe:\na) rozpadu blokowego skał\ni powstawania gołoborzy\nb) ruchów tektonicznych\nc) nieckowatym ułożeniem\nna przemian warstw\nnieprzepuszczalnych\ni przepuszczalnych.\n0-2\nZa podanie zależności:\ndwóch 1 pkt\ntrzech 2 pkt\n14. A. osuwisko B. spełzywanie\nDziałania, np.:\n- utrwalanie gruntu pokrywą\nroślinną\n- orka w poprzek stoku (orka\npoziomicowa).\n0-2\nZa podanie nazw dwóch ruchów\nmasowych 1 pkt\nZa podanie dwóch działań 1 pkt\n15. polodowcowe cyrkowe - 3, B\ntektoniczne - 1, C\npolodowcowe morenowe - 2, D\n0-2\nZa uzupełnienie każdej kolumny\npo 1 pkt\n16. a) Np.:\nStacja A - wielkość opadów jest\nograniczana przez:\n- położenie na Zwrotniku\nKoziorożca, gdzie występują\nzstępujące ruchy powietrza,\nprzez co opady są niewielkie\n- zimny Prąd Benguelski, który\nwpływa na spadek opadów.\n0-2\na)\nZa podanie w wyjaśnieniu dwóch\nargumentów 1pkt\n72\nStacja B - powstawaniu opadów\nsprzyjają:\n- położenie w strefie równikowej,\ngdzie zachodzi silna konwekcja\nwstępująca powietrza,\nprzyczyniająca się do wzrostu\nopadów\n- ciepły Prąd Gwinejski, który\nwpływa na wzrost opadów.\nb) Np.:\n- stacja C leży na obszarze, który\ncharakteryzuje suchość\npowietrza, skąpa roślinność, co\nułatwia silne nagrzewanie się\npowierzchni terenu i powietrza\nw ciągu dnia oraz wychłodzenie\nnocą\n- stacja D - duże zachmurzenie\n(duża wilgotność powietrza)\nwpływa łagodząco\nna zróżnicowanie dobowych\ntemperatur powietrza.\nb)\nZa podanie w wyjaśnieniu dwóch\nargumentów 1 pkt\n17. a)\nA - Hiszpania\nB - Grecja\nC - Tunezja\nD - Chorwacja\nb)\nKraje oznaczone według mapy\npolitycznej.\n0-3\na)\nZa rozpoznanie krajów:\ntrzech 1 pkt\nczterech 2 pkt\nb)\nZa zaznaczenie na mapie czterech\nopisanych w zadaniu krajów\n1 pkt\n18. a) Przyczyny, np.:\n- położenie w strefie subdukcji\nw pobliżu oceanicznej granicy\npłyt litosfery (euroazjatyckiej\ni indoaustralijskiej)\n- erupcje wulkaniczne.\nb) Np.:\n- duża prędkość rozchodzenia się\nfali\n- znaczna wysokość fali\nna wybrzeżu (spiętrzenie wody\nna wybrzeżu do wysokości 30-\n40 m)\n- nagłość zjawiska (raptowne\npojawienie się).\n0-2\na) Za podanie przyczyny trzęsień\nziemi 1 pkt\nb) Za podanie trzech cech fal\ntsunami 1 pkt\n73\n19. Uzupełnienia tabeli wierszami\nod góry:\n- umiarkowany ciepły suchy,\nczarnoziemy\n- tundra, tundrowe\n- podzwrotnikowy\nśródziemnomorski,\ncynamonowe.\n0-2\nZa uzupełnienie wierszy:\ndwóch 1 pkt\ntrzech 2 pkt\n20. Np.:\nJest korzystny ze względu na:\n- umożliwienie uprawy roślin\n- wykorzystanie tej samej wody\ndo nawadniania pól położonych\nna różnych wysokościach.\nJest niekorzystny ze względu na:\n- utrudnione korzystanie z maszyn\nrolniczych\n- możliwość przerwania wałów\nw przypadku wystąpienia\nulewnych opadów.\n0-1\nZa uzasadnienie z podaniem dwóch\nargumentów 1 pkt\n21. Wyżyna Lubelska - B, D E\nNizina Śląska - A, C, F\n0-2\nZa poprawne przyporządkowanie:\ntrzech cech 1pkt\nwszystkich cech 2 pkt\n22. Region 1.: hodowla ekstensywna.\nPrzyczyny, np.:\n- religia, która zakazuje zabijania\nkrów.\nRegion 2.: hodowla intensywna.\nPrzyczyny, np.:\n- duże nakłady kapitału\n- wysoki popyt na wołowinę\ni przetwory mleczne\n- występowanie łąk i pastwisk.\nRegion 3: hodowla ekstensywna.\nPrzyczyny, np.:\n- rozległe naturalne pastwiska.\n0-2\nZa podanie rodzaju hodowli\ni przyczyny koncentracji zwierząt\nhodowlanych dla:\ndwóch regionów 1 pkt\ntrzech regionów 2 pkt\n23. 1. Amazonia, np.:\n- w miejsce wycinanych lasów\npowstają użytki rolne, drogi,\nosiedla, tereny przemysłowe.\n2. Wschodnie wybrzeże Stanów\nZjednoczonych, np.:\n- użytki rolne zamieniane są\nna infrastrukturę techniczną,\npowstają tereny zurbanizowane.\n3. Okolice Bełchatowa, np.:\n- powierzchnie użytków rolnych\ni lasów zajęły hałdy, wyrobiska,\ntereny sportowe i obszary\nrekultywowane.\n0-2\nZa podanie uzasadnienia zmian\nna obszarach:\ndwóch 1 pkt\ntrzech 2 pkt\n74\n24. - Przemysł metalurgiczny:\nKraków, Warszawa.\n- Przemysł nawozów sztucznych:\nPuławy, Włocławek.\n0-2\nZa podanie ośrodków:\ndwóch, trzech 1 pkt\nczterech 2 pkt\n25. Np.:\n- liczne płycizny (łachy)\nutrudniające żeglugę\n- zlodzenie wód w okresie zimy.\n0-1\nZa podanie dwóch przyczyn\n1 pkt\n26. Np.:\n- jest to główny rejon dostaw ropy\nna rynek świata, konflikt\nzbrojny w tym rejonie może\ndestabilizować gospodarki\nzwłaszcza krajów wysoko\nrozwiniętych, uzależnionych\nod dostaw ropy naftowej\nz rejonu Zatoki Perskiej\n- niebezpieczne może być\nrównież zniszczenie urządzeń\nwiertniczych, co może\nprowadzić do wahań\nw dostawach ropy i degradacji\nśrodowiska.\n0-1\nZa wyjaśnienie z uwzględnieniem\ndwóch argumentów 1 pkt\n27. Irak, Kuwejt, Iran.\n0-1\nZa podanie trzech krajów 1 pkt\n28. a) Saldo bilansu handlu\nzagranicznego:\n41 010 mln $ - 55 113 mln $ =\n(-14 103) mln $ USA\nb) B. (Australia, RPA, Stany\nZjednoczone, Kanada).\n0-2\na) Za podanie poprawnej ujemnej\nwartości salda 1 pkt\nb) Za zaznaczenie eksporterów\nwęgla kamiennego 1pkt\n29. Np.:\n- na wielkość przyrostu\nnaturalnego w Polsce wpływa\ngłównie współczynnik urodzeń\n- po okresach wyżów\ndemograficznych następują niże\n(istnieją wyraźne fluktuacje\nprzyrostu naturalnego)\n- wyż powojenny lat 50. posiada\n„echo” w latach 70.\n0-2\nZa podanie dwóch wniosków\n1 pkt\nZa podanie trzech wniosków\n2 pkt\n30. a) A\nb) Grecja\n0-2\na) Za wskazanie grupy krajów\n1 pkt\nb) Za podanie nazwy kraju\n1 pkt\n31. Np.:\n- spadek przyrostu naturalnego\n(spadek urodzeń)\n- liczebna przewaga chłopców\nnad dziewczynkami.\n0-2\nZa podanie cech:\njednej 1pkt\ndwóch 2pkt\n75\n32. Np.:\nPolityka demograficzna Chin:\n- zagraża bezpieczeństwu rodziny\n- deformuje strukturę płci.\n0-1\nZa podanie dwóch argumentów\n1 pkt\n33. Czynniki przyrodnicze, np.:\n- klimat - duże obszary pustyń\n(Sahara, Kalahari, Namib),\nna których brak linii\nkolejowych, a większa\nna obszarach klimatu\npodzwrotnikowego morskiego\n- bliskość wybrzeża - większe\nzagęszczenie sieci w pobliżu\nlinii brzegowej.\nCzynniki pozaprzyrodnicze, np.:\n- poziom rozwoju gospodarczego\nkraju - gęsta sieć kolei\nw krajach o wyższym poziomie\nrozwoju (RPA, Algieria), a brak\nsieci kolejowej w krajach bardzo\nubogich\n- polityka kolonizatorów\nsprowadzająca się do budowy\nlinii kolejowych do wywozu\nsurowców wyłącznie\nna obszarach swoich kolonii.\n0-2\nZa podanie czynników:\ndwóch przyrodniczych 1 pkt\ndwóch pozaprzyrodniczych 1 pkt\nlub\nza podanie jednego czynnika\nprzyrodniczego i jednego\npozaprzyrodniczego 1 pkt\n34. Konsekwencje przyrodnicze, np.:\n- stopniowy zanik J. Aralskiego\n- wzrost zasolenia wód jeziora.\nKonsekwencje gospodarcze, np.:\n- utrata funkcji portowych przez\nAralsk i Mujnak\n- zmniejszenie lub brak połowów\nna Jeziorze Aralskim.\n0-2\nZa podanie konsekwencji:\ndwóch przyrodniczych 1pkt\ndwóch gospodarczych 1pkt\nlub\nza podanie po jednej konsekwencji\nprzyrodniczej i gospodarczej\n1pkt\n35. A, B, E\n0-1\nZa wskazanie trzech mierników\n1pkt\n36. Np.:\n- tu znajduje się obszar degradacji\nśrodowiska z powodu\nwydobywania węgla brunatnego\nmetodą odkrywkową\ni przetwarzania go w każdym\nz sąsiedzkich krajów\n- koncentrują się tu\nzanieczyszczenia transgraniczne\nz uprzemysłowionych obszarów\nCzech, Niemiec i Polski\n- z powodu kwaśnych opadów\nwystępują tu duże obszary\nzdegradowanych lasów.\n0-1\nZa poprawną odpowiedź 1 pkt\n7 UY\n5 ve $ / d ra Wroninay =\n0] A > Ą z byc ica Niżnia, 3\ny SEA = VY ter Nadzamcze, A Se Ne Ź_--qy | 500m 250 la 1:25000\nEWĘ” „A O Jes ZAC zj sza 20 zn poni fanom\nR Liane Wa zzi ze: | eae, R E ae oziomi Mm ewe ; i\n( TŁ psa BW i GA \" = a ee === granice ścisłych rezerwatów przyrod;\nx \"stero z ra | W a \\ Sw ™ “ss. Lasek fy zemie Ż zz R Soe ore i\nNE ZA W ME NC i oi Z /*F LT ae\nk \"4 SX aż Ne 34 - i ---- droga pot a\nR k Maz 4 = i | Ina lub leśna; ścieżka;\n| BN wy \\ u & ee KC xf A a aN dle B A ; schody\nNU . VE Wt FAW przystanek a! A\n= we ra 4 DĄ (MS! za AD WIę z i e ka\nE | | a é 5 \\ + © U Ń | „skaza epil te\nBean f (% SS 74 N AG SPR | 2 nt * eh tee mający\ns Y - LĄ $ jee on i Ny \"ly 4 ŚW Gp 5 Hału: ZA iN \\ a \" wód mineralnych; teren\nVay NR haf NA NA (A |\" * 2 apa wów\n\"a = A Ew O SE Ah WS-=--~))- > i Si qajzckka ub grota\nKolo ad „A a La o \\ . Groń x - 4 + 1 muzeum lub i ; hotel\noma’) \"3 < . £ A : s Podskale \\ z LM 4 ee j punkt widokowy; pole\n5a A a= 1 1 Ysa Gór* A Xi ż 4 41.749 k m, zamek; biwakowe\nNiedzica-Zamek= STA KUL =D ~ Ba GSF > ruiny zamku\n> amek SES znak Ju ton siano - Z ŚĆ > WR PrzetSań! Rx NV | wyciąg narciarski\n; W, ESY sn: © U M \\ Be FZ = = ZDAN Ss Wz as 2 \"m\noaede PIĄ WARE ie CZA) / 43 22311 (R R N Ab +4 2 J EA Lasy i tereny zielone\n- „o RR 4 Ka » Vi Aa P ING SNS e r say na cin pee O\nŃ z ME 7 u, Dr. | PT > A yes A i Sako 1. łąki, hale, polany\nyea z R s id M RZEZ W / Aa u | 1 |\nPn [ SJ © Zar Gz 1 AOS „EŻŻĄ OP ARK oe ne\nwaj gm | 7% R z ” ty Loch N R( g ]' wuja konnej\n4 *Niedziga ss. i j Równie < ye oes. O \" OEZEE znakowany szlak |\noom oN ie) NEA <a\nJi aX 4 J s B a >3¢ 1 5 w t a z Se) al a e e\nSEA ‘4 aN GW ZR ak 1 że R agi (ER (GK) 3 cz | ję zet EEE\nDee e\" Y ( R NE PAR” (oral PY 422 NE ZE Cae ae, 2 x\nen? i [| oa a ae » pees) tte Oy OSC of | gS\nNe -Ć ao b “> ) A) a ARE GS EBNU U | ae HS jl\n= = \\ tN ’ l mua WZ 7 % NĄ © d a IZ + R, [Pn 1S (gee = | |\nSS ak VY, x SN (arcalmpeaa w 20, ( A Z piraci py, M i AŻ i) Sees ST ZA\nLUB , A Ss eS 4 E ypu ay > \"04 Rado R A 8 7\naie NN INN ORC” 4 wyoon gS SS Wie SAT Ohm N ~ ot” ‘NG zaj S z AR\nJH wit) /> A Ra, (UE PER eg h UG SS) WW Z iN\n\"U 58) SZAN s ZARA. (4! GB UASEJ CZĘ TI\nw. AUS ZZA NSĘPnówcę Wyżne, +7 w Jęz EW - + Jeeta et)\n2 SS DASDYŁEŁ2 RZ\" da S= u sa, |= r. \\ Was 7 NE pod Nowe 7 Sf |\nZ waw) (Z z . „PD y = 7) te A N 3\nY c ŁA ( 7 << Plachss. WO AX Kam SS ee ~ = = Site LJ \\ . : | m\" SA Ń = SĄ \\ ( k_ > 3 )\nx 4 PR . u . RADA 5 łaźce 7 ; C . k' \"8 % = 4\n/ Ę 1209 N s E- ae SS SF} P= 4 \\ 4, w\nvGĘGzIa I RB OD = SE n. Dunajcom SR A = m 4 I \"JT 4 0) | UD TS\nry Wydawniczej \"Rewasz\" > ae. „A | (57 Mardula b-=-\"~ Średnie Pole |\n2” >www:ręwdsz.con4p R = EE -. \\ Ny re. za LA\naed > a ||Ś IX AT\nAK Sromd\nCentralna Komisja Egzaminacyjna\nul Łucka 11, 00-842 Warszawa\ntel. 022 656 38 00, fax 022 656 37 57\nwww.cke.edu.pl ckesekr@cke.edu.pl\nOKE Gdańsk\nul. Na Stoku 49, 80-874 Gdańsk,\ntel. (0-58) 320 55 90, fax.320 55 91\nwww.oke.gda.pl komisia@oke.gda.pl\nOKE Łódź\nul. Praussa 4, 94-203 Łódź\ntel. (0-42) 634 91 33 s: 664 80 50/51/52\nfax. 634 91 54\nwww.komisia.pl komisja@komisja.pl\nOKE Jaworzno\nul. Mickiewicza 4, 43-600 Jaworzno\ntel.(0-32) 616 33 99 w.101\nfax.616 33 99 w.108, www.oke.jaw.pl\noke@oke.jaw.pl\nOKE Poznań\nul. Gronowa 22, 61-655 Poznań\ntel.(0-61) 852 13 07, 852 13 12, fax. 852 14 41\nwww.oke.poznan.pl\nsekretariat@oke.poznan.pl\nOKE Kraków\nal. F. Focha 39, 30-119 Kraków\ntel.(0-12) 618 12 01/02/03, fax.427 28 45\nwww.oke.krakow.pl oke@oke.krakow.pl\nOKE Warszawa\nul. Grzybowska 77, 00-844 Warszawa\ntel. (0-22) 457 03 35, fax. 457 03 45\nwww.oke.waw.pl info@oke.waw.pl\nOKE Łomża\nul. Nowa 2, 18-400 Łomża\nTel/fax. (0-86) 216 44 95\nwww.okelomza.com\nsekretariat@oke.lomza.com\nOKE Wrocław\nul. Zielińskiego 57, 53-533 Wrocław\ntel. sek. (0-71) 785 18 52, fax. 785 18 73\nwww.oke.wroc.pl sekret@oke.wroc.pl\nOKE\nGDAŃSK\nOKE\nŁOMŻA\nOKE\nWARSZAWA\nOKE\nKRAKÓW\nOKE\nJAWORZNO\nOKE\nŁÓDŹ\nOKE\nWROCŁAW\nOKE\nPOZNAŃ","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Euroregion Nysa obejmuje tzw. Czarny Trójkąt na pograniczu Polski, Czech i Niemiec. Ochrona środowiska jest tam działaniem priorytetowym, ponieważ:\n- jest to obszar silnej degradacji środowiska związanej z wydobywaniem węgla brunatnego metodą odkrywkową i jego przetwarzaniem w każdym z sąsiednich krajów;\n- koncentrują się tu transgraniczne zanieczyszczenia powietrza z uprzemysłowionych obszarów Czech, Niemiec i Polski;\n- w wyniku kwaśnych opadów występują tu duże obszary zdegradowanych lasów.\nZanieczyszczenia nie znają granic, dlatego skuteczna ochrona środowiska wymaga współpracy międzynarodowej w ramach euroregionu.","image":"img/informator-maturalny-geografia-2008/zad-36.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":69,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Geografia · Informator maturalny · 2008","subject_label":"Geografia","category_label":"Informator maturalny","text_html":"<p>Zadanie 36. (1 pkt)<br>Mapa przedstawia euroregiony położone wzdłuż granic Polski.<br>Podaj przyczynę uznania współpracy na rzecz ochrony środowiska za działanie<br>priorytetowe w euroregionie Nysa.<br>70<br>OCENIANIE<br>POZIOM ROZSZERZONY<br>Nr<br>zad.<br>Przykłady poprawnych<br>odpowiedzi<br>Punktacja<br>Kryteria zaliczenia odpowiedzi</p>\n<ol><li>a) metoda sygnaturowa (sygnatury</li></ol>\n<p>punktowe)<br>b) metoda powierzchniowa<br>c) metoda izarytmiczna lub<br>izolinii (izobaty)<br>0-1<br>Za podanie nazw trzech metod<br>1 pkt</p>\n<ol><li>1 cm - 0,25 km</li></ol>\n<p>1 cm2 - 0,0625 km2<br>168 cm2 - x km2<br>x = 10,5 km2<br>0-2<br>Za poprawny sposób obliczenia<br>1 pkt<br>Za poprawny sposób obliczenia<br>i poprawny wynik 2 pkt</p>\n<ol><li>Długość potoku na mapie:</li></ol>\n<p>1,5 cm<br>Długość potoku w terenie:<br>1 cm - 0,25 km<br>1,5 cm - x<br>x = 375 m<br>Różnica wysokości n.p.m.:<br>610 m - 530 m = 80 m<br>Średni spadek potoku:<br>80 m : 375 m x 100% ≈ 21,3%<br>0-2<br>Za poprawny sposób obliczenia<br>1 pkt<br>Za poprawny sposób obliczenia<br>i poprawny wynik 2 pkt</p>\n<ol><li>A - erozja boczna</li></ol>\n<p>B - akumulacja<br>0-1<br>Za poprawne podanie dwóch<br>procesów 1 pkt</p>\n<ol><li>Różnica wysokości:</li></ol>\n<p>804 m n.p.m. - 550 m n.p.m. =<br>254 m<br>Różnica temperatur:<br>0,6ºC - 100 m<br>x - 254 m<br>x = 1,524ºC<br>Temperatura na szczycie:<br>10ºC -1,524ºC = 8,476ºC ≈ 8,5ºC<br>0-2<br>Za poprawny sposób obliczenia<br>1 pkt<br>Za poprawny sposób obliczenia<br>i poprawny wynik 2 pkt</p>\n<ol><li>Np.:</li></ol>\n<ul><li>retencyjna</li></ul>\n<p>(przeciwpowodziowa)</p>\n<ul><li>rekreacyjna</li><li>energetyczna.</li></ul>\n<p>0-1<br>Za podanie trzech funkcji 1 pkt</p>\n<ol><li>Np.:</li></ol>\n<ul><li>turystyka piesza - obecność</li></ul>\n<p>szlaków turystycznych</p>\n<ul><li>narciarstwo - wyciąg narciarski</li></ul>\n<p>w Czorsztynie, łagodne stoki gór</p>\n<ul><li>turystyka wodna - liczne</li></ul>\n<p>przystanie wodne nad Jeziorem<br>Czorsztyńskim, spływy<br>kajakowe na Dunajcu.<br>0-2<br>Za podanie dwóch rodzajów<br>turystyki lub rekreacji i warunków<br>im sprzyjających 1 pkt<br>Za podanie trzech rodzajów<br>turystyki lub rekreacji i warunków<br>im sprzyjających 2 pkt<br>71</p>\n<ol><li>Hałuszowa</li></ol>\n<p>Uzasadnienie:</p>\n<ul><li>położona jest najbardziej</li></ul>\n<p>na wschód.<br>0-1<br>Za podanie miejscowości wraz<br>z uzasadnieniem 1 pkt</p>\n<ol><li>1. B, 2. A</li></ol>\n<p>0-1<br>Za dobranie czasu słonecznego<br>do dwóch miejscowości 1 pkt</p>\n<ol><li>a) A (delta)</li></ol>\n<p>b) Np.:</p>\n<ul><li>płytkość zatoki</li><li>brak silnych prądów morskich,</li></ul>\n<p>pływów i małe falowanie.<br>0-2<br>a) Za podanie nazwy formy 1 pkt<br>b) Za podanie dwóch cech Zatoki<br>Gdańskiej 1 pkt</p>\n<ol><li>Np.:</li></ol>\n<ul><li>ożywienie funkcji portowych</li></ul>\n<p>miejscowości położonych<br>nad Zalewem Wiślanym</p>\n<ul><li>zmniejszenie kosztów transportu</li></ul>\n<p>(skrócenie drogi na pełne<br>morze).<br>0-1<br>Za podanie dwóch korzyści 1 pkt</p>\n<ol><li>Kolejność wydarzeń: 4,5,1,3,2.</li></ol>\n<p>0-2<br>Za podanie w kolejności<br>chronologicznej:<br>trzech wydarzeń 1 pkt<br>wszystkich wydarzeń 2 pkt</p>\n<ol><li>Określenia prawidłowe:</li></ol>\n<p>a) rozpadu blokowego skał<br>i powstawania gołoborzy<br>b) ruchów tektonicznych<br>c) nieckowatym ułożeniem<br>na przemian warstw<br>nieprzepuszczalnych<br>i przepuszczalnych.<br>0-2<br>Za podanie zależności:<br>dwóch 1 pkt<br>trzech 2 pkt</p>\n<ol><li>A. osuwisko B. spełzywanie</li></ol>\n<p>Działania, np.:</p>\n<ul><li>utrwalanie gruntu pokrywą</li></ul>\n<p>roślinną</p>\n<ul><li>orka w poprzek stoku (orka</li></ul>\n<p>poziomicowa).<br>0-2<br>Za podanie nazw dwóch ruchów<br>masowych 1 pkt<br>Za podanie dwóch działań 1 pkt</p>\n<ol><li>polodowcowe cyrkowe - 3, B</li></ol>\n<p>tektoniczne - 1, C<br>polodowcowe morenowe - 2, D<br>0-2<br>Za uzupełnienie każdej kolumny<br>po 1 pkt</p>\n<ol><li>a) Np.:</li></ol>\n<p>Stacja A - wielkość opadów jest<br>ograniczana przez:</p>\n<ul><li>położenie na Zwrotniku</li></ul>\n<p>Koziorożca, gdzie występują<br>zstępujące ruchy powietrza,<br>przez co opady są niewielkie</p>\n<ul><li>zimny Prąd Benguelski, który</li></ul>\n<p>wpływa na spadek opadów.<br>0-2<br>a)<br>Za podanie w wyjaśnieniu dwóch<br>argumentów 1pkt<br>72<br>Stacja B - powstawaniu opadów<br>sprzyjają:</p>\n<ul><li>położenie w strefie równikowej,</li></ul>\n<p>gdzie zachodzi silna konwekcja<br>wstępująca powietrza,<br>przyczyniająca się do wzrostu<br>opadów</p>\n<ul><li>ciepły Prąd Gwinejski, który</li></ul>\n<p>wpływa na wzrost opadów.<br>b) Np.:</p>\n<ul><li>stacja C leży na obszarze, który</li></ul>\n<p>charakteryzuje suchość<br>powietrza, skąpa roślinność, co<br>ułatwia silne nagrzewanie się<br>powierzchni terenu i powietrza<br>w ciągu dnia oraz wychłodzenie<br>nocą</p>\n<ul><li>stacja D - duże zachmurzenie</li></ul>\n<p>(duża wilgotność powietrza)<br>wpływa łagodząco<br>na zróżnicowanie dobowych<br>temperatur powietrza.<br>b)<br>Za podanie w wyjaśnieniu dwóch<br>argumentów 1 pkt</p>\n<ol><li>a)</li></ol>\n<p>A - Hiszpania<br>B - Grecja<br>C - Tunezja<br>D - Chorwacja<br>b)<br>Kraje oznaczone według mapy<br>politycznej.<br>0-3<br>a)<br>Za rozpoznanie krajów:<br>trzech 1 pkt<br>czterech 2 pkt<br>b)<br>Za zaznaczenie na mapie czterech<br>opisanych w zadaniu krajów<br>1 pkt</p>\n<ol><li>a) Przyczyny, np.:</li></ol>\n<ul><li>położenie w strefie subdukcji</li></ul>\n<p>w pobliżu oceanicznej granicy<br>płyt litosfery (euroazjatyckiej<br>i indoaustralijskiej)</p>\n<ul><li>erupcje wulkaniczne.</li></ul>\n<p>b) Np.:</p>\n<ul><li>duża prędkość rozchodzenia się</li></ul>\n<p>fali</p>\n<ul><li>znaczna wysokość fali</li></ul>\n<p>na wybrzeżu (spiętrzenie wody<br>na wybrzeżu do wysokości 30-<br>40 m)</p>\n<ul><li>nagłość zjawiska (raptowne</li></ul>\n<p>pojawienie się).<br>0-2<br>a) Za podanie przyczyny trzęsień<br>ziemi 1 pkt<br>b) Za podanie trzech cech fal<br>tsunami 1 pkt<br>73</p>\n<ol><li>Uzupełnienia tabeli wierszami</li></ol>\n<p>od góry:</p>\n<ul><li>umiarkowany ciepły suchy,</li></ul>\n<p>czarnoziemy</p>\n<ul><li>tundra, tundrowe</li><li>podzwrotnikowy</li></ul>\n<p>śródziemnomorski,<br>cynamonowe.<br>0-2<br>Za uzupełnienie wierszy:<br>dwóch 1 pkt<br>trzech 2 pkt</p>\n<ol><li>Np.:</li></ol>\n<p>Jest korzystny ze względu na:</p>\n<ul><li>umożliwienie uprawy roślin</li><li>wykorzystanie tej samej wody</li></ul>\n<p>do nawadniania pól położonych<br>na różnych wysokościach.<br>Jest niekorzystny ze względu na:</p>\n<ul><li>utrudnione korzystanie z maszyn</li></ul>\n<p>rolniczych</p>\n<ul><li>możliwość przerwania wałów</li></ul>\n<p>w przypadku wystąpienia<br>ulewnych opadów.<br>0-1<br>Za uzasadnienie z podaniem dwóch<br>argumentów 1 pkt</p>\n<ol><li>Wyżyna Lubelska - B, D E</li></ol>\n<p>Nizina Śląska - A, C, F<br>0-2<br>Za poprawne przyporządkowanie:<br>trzech cech 1pkt<br>wszystkich cech 2 pkt</p>\n<ol><li>Region 1.: hodowla ekstensywna.</li></ol>\n<p>Przyczyny, np.:</p>\n<ul><li>religia, która zakazuje zabijania</li></ul>\n<p>krów.<br>Region 2.: hodowla intensywna.<br>Przyczyny, np.:</p>\n<ul><li>duże nakłady kapitału</li><li>wysoki popyt na wołowinę</li></ul>\n<p>i przetwory mleczne</p>\n<ul><li>występowanie łąk i pastwisk.</li></ul>\n<p>Region 3: hodowla ekstensywna.<br>Przyczyny, np.:</p>\n<ul><li>rozległe naturalne pastwiska.</li></ul>\n<p>0-2<br>Za podanie rodzaju hodowli<br>i przyczyny koncentracji zwierząt<br>hodowlanych dla:<br>dwóch regionów 1 pkt<br>trzech regionów 2 pkt</p>\n<ol><li>1. Amazonia, np.:</li></ol>\n<ul><li>w miejsce wycinanych lasów</li></ul>\n<p>powstają użytki rolne, drogi,<br>osiedla, tereny przemysłowe.</p>\n<ol><li>Wschodnie wybrzeże Stanów</li></ol>\n<p>Zjednoczonych, np.:</p>\n<ul><li>użytki rolne zamieniane są</li></ul>\n<p>na infrastrukturę techniczną,<br>powstają tereny zurbanizowane.</p>\n<ol><li>Okolice Bełchatowa, np.:</li></ol>\n<ul><li>powierzchnie użytków rolnych</li></ul>\n<p>i lasów zajęły hałdy, wyrobiska,<br>tereny sportowe i obszary<br>rekultywowane.<br>0-2<br>Za podanie uzasadnienia zmian<br>na obszarach:<br>dwóch 1 pkt<br>trzech 2 pkt<br>74</p>\n<ol><li>- Przemysł metalurgiczny:</li></ol>\n<p>Kraków, Warszawa.</p>\n<ul><li>Przemysł nawozów sztucznych:</li></ul>\n<p>Puławy, Włocławek.<br>0-2<br>Za podanie ośrodków:<br>dwóch, trzech 1 pkt<br>czterech 2 pkt</p>\n<ol><li>Np.:</li></ol>\n<ul><li>liczne płycizny (łachy)</li></ul>\n<p>utrudniające żeglugę</p>\n<ul><li>zlodzenie wód w okresie zimy.</li></ul>\n<p>0-1<br>Za podanie dwóch przyczyn<br>1 pkt</p>\n<ol><li>Np.:</li></ol>\n<ul><li>jest to główny rejon dostaw ropy</li></ul>\n<p>na rynek świata, konflikt<br>zbrojny w tym rejonie może<br>destabilizować gospodarki<br>zwłaszcza krajów wysoko<br>rozwiniętych, uzależnionych<br>od dostaw ropy naftowej<br>z rejonu Zatoki Perskiej</p>\n<ul><li>niebezpieczne może być</li></ul>\n<p>również zniszczenie urządzeń<br>wiertniczych, co może<br>prowadzić do wahań<br>w dostawach ropy i degradacji<br>środowiska.<br>0-1<br>Za wyjaśnienie z uwzględnieniem<br>dwóch argumentów 1 pkt</p>\n<ol><li>Irak, Kuwejt, Iran.</li></ol>\n<p>0-1<br>Za podanie trzech krajów 1 pkt</p>\n<ol><li>a) Saldo bilansu handlu</li></ol>\n<p>zagranicznego:<br>41 010 mln <math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\" display=\"inline\"><mrow><mo>&#x02212;</mo><mn>55</mn><mn>113</mn><mi>m</mi><mi>l</mi><mi>n</mi></mrow></math> =<br>(-14 103) mln $ USA<br>b) B. (Australia, RPA, Stany<br>Zjednoczone, Kanada).<br>0-2<br>a) Za podanie poprawnej ujemnej<br>wartości salda 1 pkt<br>b) Za zaznaczenie eksporterów<br>węgla kamiennego 1pkt</p>\n<ol><li>Np.:</li></ol>\n<ul><li>na wielkość przyrostu</li></ul>\n<p>naturalnego w Polsce wpływa<br>głównie współczynnik urodzeń</p>\n<ul><li>po okresach wyżów</li></ul>\n<p>demograficznych następują niże<br>(istnieją wyraźne fluktuacje<br>przyrostu naturalnego)</p>\n<ul><li>wyż powojenny lat 50. posiada</li></ul>\n<p>„echo” w latach 70.<br>0-2<br>Za podanie dwóch wniosków<br>1 pkt<br>Za podanie trzech wniosków<br>2 pkt</p>\n<ol><li>a) A</li></ol>\n<p>b) Grecja<br>0-2<br>a) Za wskazanie grupy krajów<br>1 pkt<br>b) Za podanie nazwy kraju<br>1 pkt</p>\n<ol><li>Np.:</li></ol>\n<ul><li>spadek przyrostu naturalnego</li></ul>\n<p>(spadek urodzeń)</p>\n<ul><li>liczebna przewaga chłopców</li></ul>\n<p>nad dziewczynkami.<br>0-2<br>Za podanie cech:<br>jednej 1pkt<br>dwóch 2pkt<br>75</p>\n<ol><li>Np.:</li></ol>\n<p>Polityka demograficzna Chin:</p>\n<ul><li>zagraża bezpieczeństwu rodziny</li><li>deformuje strukturę płci.</li></ul>\n<p>0-1<br>Za podanie dwóch argumentów<br>1 pkt</p>\n<ol><li>Czynniki przyrodnicze, np.:</li></ol>\n<ul><li>klimat - duże obszary pustyń</li></ul>\n<p>(Sahara, Kalahari, Namib),<br>na których brak linii<br>kolejowych, a większa<br>na obszarach klimatu<br>podzwrotnikowego morskiego</p>\n<ul><li>bliskość wybrzeża - większe</li></ul>\n<p>zagęszczenie sieci w pobliżu<br>linii brzegowej.<br>Czynniki pozaprzyrodnicze, np.:</p>\n<ul><li>poziom rozwoju gospodarczego</li></ul>\n<p>kraju - gęsta sieć kolei<br>w krajach o wyższym poziomie<br>rozwoju (RPA, Algieria), a brak<br>sieci kolejowej w krajach bardzo<br>ubogich</p>\n<ul><li>polityka kolonizatorów</li></ul>\n<p>sprowadzająca się do budowy<br>linii kolejowych do wywozu<br>surowców wyłącznie<br>na obszarach swoich kolonii.<br>0-2<br>Za podanie czynników:<br>dwóch przyrodniczych 1 pkt<br>dwóch pozaprzyrodniczych 1 pkt<br>lub<br>za podanie jednego czynnika<br>przyrodniczego i jednego<br>pozaprzyrodniczego 1 pkt</p>\n<ol><li>Konsekwencje przyrodnicze, np.:</li></ol>\n<ul><li>stopniowy zanik J. Aralskiego</li><li>wzrost zasolenia wód jeziora.</li></ul>\n<p>Konsekwencje gospodarcze, np.:</p>\n<ul><li>utrata funkcji portowych przez</li></ul>\n<p>Aralsk i Mujnak</p>\n<ul><li>zmniejszenie lub brak połowów</li></ul>\n<p>na Jeziorze Aralskim.<br>0-2<br>Za podanie konsekwencji:<br>dwóch przyrodniczych 1pkt<br>dwóch gospodarczych 1pkt<br>lub<br>za podanie po jednej konsekwencji<br>przyrodniczej i gospodarczej<br>1pkt</p>\n<ol><li>A, B, E</li></ol>\n<p>0-1<br>Za wskazanie trzech mierników<br>1pkt</p>\n<ol><li>Np.:</li></ol>\n<ul><li>tu znajduje się obszar degradacji</li></ul>\n<p>środowiska z powodu<br>wydobywania węgla brunatnego<br>metodą odkrywkową<br>i przetwarzania go w każdym<br>z sąsiedzkich krajów</p>\n<ul><li>koncentrują się tu</li></ul>\n<p>zanieczyszczenia transgraniczne<br>z uprzemysłowionych obszarów<br>Czech, Niemiec i Polski</p>\n<ul><li>z powodu kwaśnych opadów</li></ul>\n<p>występują tu duże obszary<br>zdegradowanych lasów.<br>0-1<br>Za poprawną odpowiedź 1 pkt<br>7 UY<br>5 ve $ / d ra Wroninay =<br>0] A &gt; Ą z byc ica Niżnia, 3<br>y SEA = VY ter Nadzamcze, A Se Ne Ź_--qy | 500m 250 la 1:25000<br>EWĘ” „A O Jes ZAC zj sza 20 zn poni fanom<br>R Liane Wa zzi ze: | eae, R E ae oziomi Mm ewe ; i<br>( TŁ psa BW i GA &quot; = a ee === granice ścisłych rezerwatów przyrod;<br>x &quot;stero z ra | W a \\ Sw ™ “ss. Lasek fy zemie Ż zz R Soe ore i<br>NE ZA W ME NC i oi Z /*F LT ae<br>k &quot;4 SX aż Ne 34 - i ---- droga pot a<br>R k Maz 4 = i | Ina lub leśna; ścieżka;<br>| BN wy \\ u &amp; ee KC xf A a aN dle B A ; schody<br>NU . VE Wt FAW przystanek a! A<br>= we ra 4 DĄ (MS! za AD WIę z i e ka<br>E | | a é 5 \\ + © U Ń | „skaza epil te<br>Bean f (% SS 74 N AG SPR | 2 nt * eh tee mający<br>s Y - LĄ $ jee on i Ny &quot;ly 4 ŚW Gp 5 Hału: ZA iN \\ a &quot; wód mineralnych; teren<br>Vay NR haf NA NA (A |&quot; * 2 apa wów<br>&quot;a = A Ew O SE Ah WS-=--~))- &gt; i Si qajzckka ub grota<br>Kolo ad „A a La o \\ . Groń x - 4 + 1 muzeum lub i ; hotel<br>oma’) &quot;3 &lt; . £ A : s Podskale \\ z LM 4 ee j punkt widokowy; pole<br>5a A a= 1 1 Ysa Gór* A Xi ż 4 41.749 k m, zamek; biwakowe<br>Niedzica-Zamek= STA KUL =D ~ Ba GSF &gt; ruiny zamku</p>\n<blockquote>amek SES znak Ju ton siano - Z ŚĆ &gt; WR PrzetSań! Rx NV | wyciąg narciarski</blockquote>\n<p>; W, ESY sn: © U M \\ Be FZ = = ZDAN Ss Wz as 2 &quot;m<br>oaede PIĄ WARE ie CZA) / 43 22311 (R R N Ab +4 2 J EA Lasy i tereny zielone</p>\n<ul><li>„o RR 4 Ka » Vi Aa P ING SNS e r say na cin pee O</li></ul>\n<p>Ń z ME 7 u, Dr. | PT &gt; A yes A i Sako 1. łąki, hale, polany<br>yea z R s id M RZEZ W / Aa u | 1 |<br>Pn [ SJ © Zar Gz 1 AOS „EŻŻĄ OP ARK oe ne<br>waj gm | 7% R z ” ty Loch N R( g ]&#x27; wuja konnej<br>4 *Niedziga ss. i j Równie &lt; ye oes. O &quot; OEZEE znakowany szlak |<br>oom oN ie) NEA &lt;a<br>Ji aX 4 J s B a &gt;3¢ 1 5 w t a z Se) al a e e<br>SEA ‘4 aN GW ZR ak 1 że R agi (ER (GK) 3 cz | ję zet EEE<br>Dee e&quot; Y ( R NE PAR” (oral PY 422 NE ZE Cae ae, 2 x<br>en? i [| oa a ae » pees) tte Oy OSC of | gS<br>Ne -Ć ao b “&gt; ) A) a ARE GS EBNU U | ae HS jl<br>= = \\ tN ’ l mua WZ 7 % NĄ © d a IZ + R, [Pn 1S (gee = | |<br>SS ak VY, x SN (arcalmpeaa w 20, ( A Z piraci py, M i AŻ i) Sees ST ZA<br>LUB , A Ss eS 4 E ypu ay &gt; &quot;04 Rado R A 8 7<br>aie NN INN ORC” 4 wyoon gS SS Wie SAT Ohm N ~ ot” ‘NG zaj S z AR<br>JH wit) /&gt; A Ra, (UE PER eg h UG SS) WW Z iN<br>&quot;U 58) SZAN s ZARA. (4! GB UASEJ CZĘ TI<br>w. AUS ZZA NSĘPnówcę Wyżne, +7 w Jęz EW - + Jeeta et)<br>2 SS DASDYŁEŁ2 RZ&quot; da S= u sa, |= r. \\ Was 7 NE pod Nowe 7 Sf |<br>Z waw) (Z z . „PD y = 7) te A N 3<br>Y c ŁA ( 7 &lt;&lt; Plachss. WO AX Kam SS ee ~ = = Site LJ \\ . : | m&quot; SA Ń = SĄ \\ ( k_ &gt; 3 )<br>x 4 PR . u . RADA 5 łaźce 7 ; C . k&#x27; &quot;8 % = 4<br>/ Ę 1209 N s E- ae SS SF} P= 4 \\ 4, w<br>vGĘGzIa I RB OD = SE n. Dunajcom SR A = m 4 I &quot;JT 4 0) | UD TS<br>ry Wydawniczej &quot;Rewasz&quot; &gt; ae. „A | (57 Mardula b-=-&quot;~ Średnie Pole |<br>2” &gt;www:ręwdsz.con4p R = EE -. \\ Ny re. za LA<br>aed &gt; a ||Ś IX AT<br>AK Sromd<br>Centralna Komisja Egzaminacyjna<br>ul Łucka 11, 00-842 Warszawa<br>tel. 022 656 38 00, fax 022 656 37 57<br>www.cke.edu.pl ckesekr@cke.edu.pl<br>OKE Gdańsk<br>ul. Na Stoku 49, 80-874 Gdańsk,<br>tel. (0-58) 320 55 90, fax.320 55 91<br>www.oke.gda.pl komisia@oke.gda.pl<br>OKE Łódź<br>ul. Praussa 4, 94-203 Łódź<br>tel. (0-42) 634 91 33 s: 664 80 50/51/52<br>fax. 634 91 54<br>www.komisia.pl komisja@komisja.pl<br>OKE Jaworzno<br>ul. Mickiewicza 4, 43-600 Jaworzno<br>tel.(0-32) 616 33 99 w.101<br>fax.616 33 99 w.108, www.oke.jaw.pl<br>oke@oke.jaw.pl<br>OKE Poznań<br>ul. Gronowa 22, 61-655 Poznań<br>tel.(0-61) 852 13 07, 852 13 12, fax. 852 14 41<br>www.oke.poznan.pl<br>sekretariat@oke.poznan.pl<br>OKE Kraków<br>al. F. Focha 39, 30-119 Kraków<br>tel.(0-12) 618 12 01/02/03, fax.427 28 45<br>www.oke.krakow.pl oke@oke.krakow.pl<br>OKE Warszawa<br>ul. Grzybowska 77, 00-844 Warszawa<br>tel. (0-22) 457 03 35, fax. 457 03 45<br>www.oke.waw.pl info@oke.waw.pl<br>OKE Łomża<br>ul. Nowa 2, 18-400 Łomża<br>Tel/fax. (0-86) 216 44 95<br>www.okelomza.com<br>sekretariat@oke.lomza.com<br>OKE Wrocław<br>ul. Zielińskiego 57, 53-533 Wrocław<br>tel. sek. (0-71) 785 18 52, fax. 785 18 73<br>www.oke.wroc.pl sekret@oke.wroc.pl<br>OKE<br>GDAŃSK<br>OKE<br>ŁOMŻA<br>OKE<br>WARSZAWA<br>OKE<br>KRAKÓW<br>OKE<br>JAWORZNO<br>OKE<br>ŁÓDŹ<br>OKE<br>WROCŁAW<br>OKE<br>POZNAŃ</p>","solutions":[{"source":"ai","label":"AI","kind":"text","html":"<p>Euroregion Nysa obejmuje tzw. Czarny Trójkąt na pograniczu Polski, Czech i Niemiec. Ochrona środowiska jest tam działaniem priorytetowym, ponieważ:</p>\n<ul><li>jest to obszar silnej degradacji środowiska związanej z wydobywaniem węgla brunatnego metodą odkrywkową i jego przetwarzaniem w każdym z sąsiednich krajów;</li><li>koncentrują się tu transgraniczne zanieczyszczenia powietrza z uprzemysłowionych obszarów Czech, Niemiec i Polski;</li><li>w wyniku kwaśnych opadów występują tu duże obszary zdegradowanych lasów.</li></ul>\n<p>Zanieczyszczenia nie znają granic, dlatego skuteczna ochrona środowiska wymaga współpracy międzynarodowej w ramach euroregionu.</p>"}]}