{"id":"informator-maturalny-geografia-2015/zad/14","paper_id":"informator-maturalny-geografia-2015","number":"14","points":2,"ptype":"open","subject":"geografia","category":"informator-maturalny","year":2015,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 14. (0-2)\nWyjaśnij, dlaczego koryto rzeki na odcinku doliny przedstawionym na fotografii 2.\nma jeden brzeg stromy a przeciwległy łagodnie nachylony.\nWymagania\nogólne\nIV etap edukacyjny\nI. Dostrzeganie prawidłowości dotyczących środowiska przyrodniczego […].\nZdający wskazuje i analizuje prawidłowości i zależności wynikające z [ ]\nfunkcjonowania sfer ziemskich […].\nWymagania\nszczegółowe\n5.7) Zdający opisuje przebieg oraz efekty erozji i akumulacji wodnej […].\nRozwiązanie\nNp.\n- Nurt rzeki przemieszcza się od jednego brzegu do drugiego, uderzając\nw brzeg podcina go, a brzeg się cofa. W przeciwległej, płytszej części\nkoryta osadza się materiał, koryto wypełnia się aluwiami, a brzeg narasta.\n- Nurt rzeki przerzuca się od jednego brzegu do drugiego. Uderzając w jeden\nz brzegów, podmywa go, a materiał z niszczonego brzegu zostaje osadzony\nw miejscu, gdzie woda ma mniejszą prędkość i nie jest w stanie go unieść.\nTen brzeg jest nadbudowywany i narasta w wyniku akumulacji.\nSchemat\npunktowania\n2 pkt - za podanie poprawnego wyjaśnienia powstania brzegu stromego\nw wyniku procesu erozji bocznej i brzegu łagodnego w wyniku akumulacji.\n1 pkt - za podanie poprawnego wyjaśnienia powstania brzegu stromego\nw wyniku procesu erozji bocznej.\n1 pkt - za podanie poprawnego wyjaśnienia powstania brzegu łagodnego\nw wyniku procesu akumulacji.\n0 pkt - za błędne wyjaśnienia lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowe\nocenione\nodpowiedzi\nJest to z jednej strony wynikiem erozji\nbocznej, a z drugiej - akumulacji. Rzeka,\nmeandrując, powoduje, że po zewnętrznej\nstronie zakrętu nurt jest silniejszy i podcina\nbrzeg. Natomiast przeciwna strona zakrętu\njest miejscem gromadzenia osadów przez\nwolniej płynącą wodę.\n2 pkt; zdający poprawnie\nwyjaśnił powstawanie\nstromego i łagodnego brzegu\nw korycie rzeki.\nJest to wynikiem erozji bocznej. Rzeka\nzakręca, tworzy meandry, po zewnętrznej\nstronie prąd jest silniejszy i podcina brzeg.\n1 pkt; zdający wyjaśnił\npowstawanie tylko stromego\nbrzegu w korycie rzeki.\nNa jednym brzegu zachodzi erozja boczna,\na na drugim akumulacja.\n0 pkt; zdający nie wyjaśnił,\nw jaki sposób erozja boczna\ni akumulacja doprowadzają\ndo powstania stromego\ni łagodnego brzegu.\nZada\nNa m\nobsza\nZada\nWym\n400 o\n1\n2\n3\nania 15-16 r\nmapie prze\nary tego kon\nanie 15. (0-\nmień trzy p\nosób na km\nrozwiąż na\nedstawiono\nntynentu.\n-2)\nprzyrodnicz\nm2, decyduj\npodstawie b\ngęstość za\nŹ\nze cechy ob\nące o tak d\nbarwnego m\naludnienia A\nŹródło: Atlas g\nbszarów In\ndużym zalu\nP\nmateriału źró\nAzji. Litera\ngeograficzny. P\nndii i Chin\ndnieniu tyc\nPrzykładowe za\nódłowego.\nami A i B\nPolska, kontyn\no gęstości\nch obszarów\nadania z rozwią\nB oznaczon\nynenty, świat, W\nzaludnien\nw.\nązaniami 31\nno wybrane\nWrocław 2012\nia powyżej\ne\n2.\nj\n32 Informator o egzaminie maturalnym z geografii od roku szkolnego 2014/2015\nWymagania\nogólne\nIV etap edukacyjny\nII. Analiza i wyjaśnianie problemów demograficznych społeczeństw.\nZdający […] charakteryzuje dynamikę i zróżnicowanie procesów\nludnościowych, wiążąc zagadnienia demograficzne z czynnikami\nprzyrodniczymi i rozwojem cywilizacyjnym; wykorzystuje do analiz\ninformacje o aktualnych wydarzeniach na świecie.\nWymagania\nszczegółowe\n8.1) Zdający analizuje, wyjaśnia […] warunki przyrodnicze dla osiedlania\nsię ludzi (na przykładach różnych regionów świata).\nRozwiązanie\nNp.\n- Są to niziny sprzyjające pod względem ukształtowania powierzchni\ngospodarce człowieka.\n- Obszary te położone są w klimacie monsunowym dogodnym do upraw\nryżu i wielu innych roślin.\n- Część tych obszarów położona jest nad morzem.\n- Występują tu doliny rzek sprzyjające powstawaniu żyznych gleb,\nnp. mad.\nSchemat\npunktowania\n2 pkt - za podanie trzech poprawnych cech przyrodniczych.\n1 pkt - za podanie dwóch poprawnych cech przyrodniczych.\n0 pkt - za podanie dwóch lub więcej niepoprawnych odpowiedzi lub brak\nodpowiedzi.\nPrzykładowe\nocenione\nodpowiedzi\n1. Większość obszarów o takiej gęstości\nzaludnienia ma dostęp do słodkiej wody\nw postaci dużych zasobnych w wodę rzek.\n2. Żyzne gleby sprzyjające rolnictwu.\n3. Nizinne tereny sprzyjające rolnictwu\ni osadnictwu.\n2 pkt; zdający podał trzy\npoprawne cechy środowiska\nprzyrodniczego.\n1. Tereny te znajdują się przeważnie\nw pobliżu wielkich rzek.\n2. Tereny te obejmują obszary nizinne,\ndogodne dla gospodarki.\n3. Na terenach tych znajdują się duże\nmiasta, nie tylko obszary rolnicze.\n1 pkt; zdający podał dwie\ncechy poprawne, trzecia\ncecha nie jest cechą\nśrodowiska przyrodniczego.\n1. Dobre gleby.\n2. Występują optymalne warunki\nklimatyczne.\n3. Korzystne ukształtowanie powierzchni.\n0 pkt; cechy podane przez\nzdającego są ogólnikowe\ni niejednoznaczne.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Nurt rzeki przemieszcza się (zakręca) od jednego brzegu koryta do drugiego. Uderzając w jeden z brzegów, podcina go i niszczy erozją boczną – brzeg ten staje się stromy i cofa się. Po przeciwnej, płytszej stronie koryta prędkość wody jest mniejsza, więc niesiony materiał (aluwia) jest tam osadzany w procesie akumulacji – ten brzeg jest nadbudowywany, narasta i pozostaje łagodnie nachylony.","image":"img/informator-maturalny-geografia-2015/zad-14.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":30,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Geografia · Informator maturalny · 2015","subject_label":"Geografia","category_label":"Informator maturalny","text_html":"<p>Zadanie 14. (0-2)<br>Wyjaśnij, dlaczego koryto rzeki na odcinku doliny przedstawionym na fotografii 2.<br>ma jeden brzeg stromy a przeciwległy łagodnie nachylony.<br>Wymagania<br>ogólne<br>IV etap edukacyjny<br>I. Dostrzeganie prawidłowości dotyczących środowiska przyrodniczego […].<br>Zdający wskazuje i analizuje prawidłowości i zależności wynikające z [ ]<br>funkcjonowania sfer ziemskich […].<br>Wymagania<br>szczegółowe<br>5.7) Zdający opisuje przebieg oraz efekty erozji i akumulacji wodnej […].<br>Rozwiązanie<br>Np.</p>\n<ul><li>Nurt rzeki przemieszcza się od jednego brzegu do drugiego, uderzając</li></ul>\n<p>w brzeg podcina go, a brzeg się cofa. W przeciwległej, płytszej części<br>koryta osadza się materiał, koryto wypełnia się aluwiami, a brzeg narasta.</p>\n<ul><li>Nurt rzeki przerzuca się od jednego brzegu do drugiego. Uderzając w jeden</li></ul>\n<p>z brzegów, podmywa go, a materiał z niszczonego brzegu zostaje osadzony<br>w miejscu, gdzie woda ma mniejszą prędkość i nie jest w stanie go unieść.<br>Ten brzeg jest nadbudowywany i narasta w wyniku akumulacji.<br>Schemat<br>punktowania<br>2 pkt - za podanie poprawnego wyjaśnienia powstania brzegu stromego<br>w wyniku procesu erozji bocznej i brzegu łagodnego w wyniku akumulacji.<br>1 pkt - za podanie poprawnego wyjaśnienia powstania brzegu stromego<br>w wyniku procesu erozji bocznej.<br>1 pkt - za podanie poprawnego wyjaśnienia powstania brzegu łagodnego<br>w wyniku procesu akumulacji.<br>0 pkt - za błędne wyjaśnienia lub brak odpowiedzi.<br>Przykładowe<br>ocenione<br>odpowiedzi<br>Jest to z jednej strony wynikiem erozji<br>bocznej, a z drugiej - akumulacji. Rzeka,<br>meandrując, powoduje, że po zewnętrznej<br>stronie zakrętu nurt jest silniejszy i podcina<br>brzeg. Natomiast przeciwna strona zakrętu<br>jest miejscem gromadzenia osadów przez<br>wolniej płynącą wodę.<br>2 pkt; zdający poprawnie<br>wyjaśnił powstawanie<br>stromego i łagodnego brzegu<br>w korycie rzeki.<br>Jest to wynikiem erozji bocznej. Rzeka<br>zakręca, tworzy meandry, po zewnętrznej<br>stronie prąd jest silniejszy i podcina brzeg.<br>1 pkt; zdający wyjaśnił<br>powstawanie tylko stromego<br>brzegu w korycie rzeki.<br>Na jednym brzegu zachodzi erozja boczna,<br>a na drugim akumulacja.<br>0 pkt; zdający nie wyjaśnił,<br>w jaki sposób erozja boczna<br>i akumulacja doprowadzają<br>do powstania stromego<br>i łagodnego brzegu.<br>Zada<br>Na m<br>obsza<br>Zada<br>Wym<br>400 o<br>1<br>2<br>3<br>ania 15-16 r<br>mapie prze<br>ary tego kon<br>anie 15. (0-<br>mień trzy p<br>osób na km<br>rozwiąż na<br>edstawiono<br>ntynentu.<br>-2)<br>przyrodnicz<br>m2, decyduj<br>podstawie b<br>gęstość za<br>Ź<br>ze cechy ob<br>ące o tak d<br>barwnego m<br>aludnienia A<br>Źródło: Atlas g<br>bszarów In<br>dużym zalu<br>P<br>materiału źró<br>Azji. Litera<br>geograficzny. P<br>ndii i Chin<br>dnieniu tyc<br>Przykładowe za<br>ódłowego.<br>ami A i B<br>Polska, kontyn<br>o gęstości<br>ch obszarów<br>adania z rozwią<br>B oznaczon<br>ynenty, świat, W<br>zaludnien<br>w.<br>ązaniami 31<br>no wybrane<br>Wrocław 2012<br>ia powyżej<br>e<br>2.<br>j<br>32 Informator o egzaminie maturalnym z geografii od roku szkolnego 2014/2015<br>Wymagania<br>ogólne<br>IV etap edukacyjny<br>II. Analiza i wyjaśnianie problemów demograficznych społeczeństw.<br>Zdający […] charakteryzuje dynamikę i zróżnicowanie procesów<br>ludnościowych, wiążąc zagadnienia demograficzne z czynnikami<br>przyrodniczymi i rozwojem cywilizacyjnym; wykorzystuje do analiz<br>informacje o aktualnych wydarzeniach na świecie.<br>Wymagania<br>szczegółowe<br>8.1) Zdający analizuje, wyjaśnia […] warunki przyrodnicze dla osiedlania<br>się ludzi (na przykładach różnych regionów świata).<br>Rozwiązanie<br>Np.</p>\n<ul><li>Są to niziny sprzyjające pod względem ukształtowania powierzchni</li></ul>\n<p>gospodarce człowieka.</p>\n<ul><li>Obszary te położone są w klimacie monsunowym dogodnym do upraw</li></ul>\n<p>ryżu i wielu innych roślin.</p>\n<ul><li>Część tych obszarów położona jest nad morzem.</li><li>Występują tu doliny rzek sprzyjające powstawaniu żyznych gleb,</li></ul>\n<p>np. mad.<br>Schemat<br>punktowania<br>2 pkt - za podanie trzech poprawnych cech przyrodniczych.<br>1 pkt - za podanie dwóch poprawnych cech przyrodniczych.<br>0 pkt - za podanie dwóch lub więcej niepoprawnych odpowiedzi lub brak<br>odpowiedzi.<br>Przykładowe<br>ocenione<br>odpowiedzi</p>\n<ol><li>Większość obszarów o takiej gęstości</li></ol>\n<p>zaludnienia ma dostęp do słodkiej wody<br>w postaci dużych zasobnych w wodę rzek.</p>\n<ol><li>Żyzne gleby sprzyjające rolnictwu.</li><li>Nizinne tereny sprzyjające rolnictwu</li></ol>\n<p>i osadnictwu.<br>2 pkt; zdający podał trzy<br>poprawne cechy środowiska<br>przyrodniczego.</p>\n<ol><li>Tereny te znajdują się przeważnie</li></ol>\n<p>w pobliżu wielkich rzek.</p>\n<ol><li>Tereny te obejmują obszary nizinne,</li></ol>\n<p>dogodne dla gospodarki.</p>\n<ol><li>Na terenach tych znajdują się duże</li></ol>\n<p>miasta, nie tylko obszary rolnicze.<br>1 pkt; zdający podał dwie<br>cechy poprawne, trzecia<br>cecha nie jest cechą<br>środowiska przyrodniczego.</p>\n<ol><li>Dobre gleby.</li><li>Występują optymalne warunki</li></ol>\n<p>klimatyczne.</p>\n<ol><li>Korzystne ukształtowanie powierzchni.</li></ol>\n<p>0 pkt; cechy podane przez<br>zdającego są ogólnikowe<br>i niejednoznaczne.</p>","solutions":[{"source":"ai","label":"AI","kind":"text","html":"<p>Nurt rzeki przemieszcza się (zakręca) od jednego brzegu koryta do drugiego. Uderzając w jeden z brzegów, podcina go i niszczy erozją boczną – brzeg ten staje się stromy i cofa się. Po przeciwnej, płytszej stronie koryta prędkość wody jest mniejsza, więc niesiony materiał (aluwia) jest tam osadzany w procesie akumulacji – ten brzeg jest nadbudowywany, narasta i pozostaje łagodnie nachylony.</p>"}]}