{"id":"informator-maturalny-historia-2015/zad/1","paper_id":"informator-maturalny-historia-2015","number":"1","points":2,"ptype":"open","subject":"historia","category":"informator-maturalny","year":2015,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 1. (0-2)\nOceń znaczenie procedury, o której mowa w tekstach, dla funkcjonowania greckiej\npolis, uwzględniając zarówno informacje podane przez pisarza starożytnego,\njak i wyniki badań współczesnego historyka.\n16 Informator o egzaminie maturalnym z historii od roku szkolnego 2014/2015\nWymagania ogólne\nII. Analiza i interpretacja historyczna.\nZdający analizuje wydarzenia, zjawiska i procesy historyczne w kontekście epok i dostrzega\nzależności pomiędzy różnymi dziedzinami życia społecznego; rozpoznaje rodzaje źródeł;\nocenia przydatność źródła do wyjaśnienia problemu historycznego; dostrzega wielość\nperspektyw badawczych oraz wielorakie interpretacje historii i ich przyczyny.\nWymagania szczegółowe\nI.2. Społeczeństwo, życie polityczne i kultura starożytnej Grecji.\nZdający wyjaśnia przemiany ustrojowe w Atenach i porównuje formy ustrojowe greckich\npolis.\nRozwiązanie\nZdający powinien ocenić znaczenie procedury (pozytywne\ni negatywne) dla funkcjonowania polis, uwzględniając\ninformacje z dzieła starożytnego historyka i artykułu\nwspółczesnego historyka.\nSchemat punktowania\n2 pkt - za dokonanie oceny z odniesieniem do informacji\nzaczerpniętych z dwóch źródeł.\n1 pkt - za dokonanie oceny z odniesieniem do jednego źródła.\n0 pkt - za nieuwzględnienie w ocenie informacji ze źródeł,\nza brak oceny.\nPrzykładowe\nodpowiedzi zdających\nProcedura ta miała zarówno\npozytywne, jak i negatywne znaczenie\ndla funkcjonowania polis.\nDzięki stosowaniu ostracyzmu\nwyciszano konflikty, zapobiegano\nwojnom domowym, o czym pisze\nwspółczesny historyk, ale także sąd\nskorupkowy skazywał niewinnych\nludzi, o czym opowiada pisarz\nstarożytny.\n2 pkt - zdający\nuwzględnił w ocenie\ninformacje z obu\nźródeł.\nW wyniku ostracyzmu często niewinni\nludzie byli skazywani na wygnanie,\na więc procedura ta miała negatywne\nznaczenie w życiu politycznym polis.\n1 pkt - zdający\nuwzględnił w ocenie\ninformacje z jednego\nźródła.\nOstracyzm był narzędziem walki\npolitycznej.\n0 pkt - zdający\nnie dokonał oceny\ni nie uwzględnił\nw odpowiedzi\ninformacji ze źródeł.\nPrzykładowe zadania z rozwiązaniami 17\nMateriał do zadania 2.\nPlan Jerozolimy\nNa podstawie: Kultura biblijna. Słownik, Warszawa 1997, str. 109.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Procedura, o której mowa w obu tekstach, to ostracyzm (sąd skorupkowy) w Atenach. Miała ona zarówno pozytywne, jak i negatywne znaczenie dla funkcjonowania polis.\n\nNa podstawie artykułu współczesnego historyka (Marka Węcowskiego): ostracyzm pełnił funkcję „straszaka” wobec przywódców rywalizujących ze sobą stronnictw i łagodził konflikty wewnętrzne — raz w roku groźba wygnania zmuszała zwaśnione grupy polityczne do zawierania kompromisów (przykład Alkibiadesa i Nikiasza w 416 r. p.n.e.), co chroniło Ateny przed walką wewnętrzną graniczącą z wojną domową, jaka zdarzała się w innych polis.\n\nNa podstawie fragmentu Plutarcha: ostracyzm mógł być też narzędziem nieuczciwej walki politycznej i krzywdy — skazywano nim ludzi nie za realne przewinienia, lecz np. z zawiści (anegdota o niepiśmiennym chłopie, który każe wypisać skorupkę z imieniem Arystydesa tylko dlatego, że „nudzi go”, iż wszyscy nazywają go sprawiedliwym), co pokazuje, że procedura mogła być wykorzystywana do usuwania niewinnych i zasłużonych obywateli.\n\nWniosek: ostracyzm był więc instytucją o dwojakim znaczeniu — z jednej strony stabilizował ustrój demokratyczny i zapobiegał wojnom domowym, z drugiej mógł być nadużywany jako narzędzie walki politycznej i prowadzić do krzywdy niewinnych obywateli.","image":"img/informator-maturalny-historia-2015/zad-1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Historia · Informator maturalny · 2015","subject_label":"Historia","category_label":"Informator maturalny","text_html":"<p>Zadanie 1. (0-2)<br>Oceń znaczenie procedury, o której mowa w tekstach, dla funkcjonowania greckiej<br>polis, uwzględniając zarówno informacje podane przez pisarza starożytnego,<br>jak i wyniki badań współczesnego historyka.<br>16 Informator o egzaminie maturalnym z historii od roku szkolnego 2014/2015<br>Wymagania ogólne<br>II. Analiza i interpretacja historyczna.<br>Zdający analizuje wydarzenia, zjawiska i procesy historyczne w kontekście epok i dostrzega<br>zależności pomiędzy różnymi dziedzinami życia społecznego; rozpoznaje rodzaje źródeł;<br>ocenia przydatność źródła do wyjaśnienia problemu historycznego; dostrzega wielość<br>perspektyw badawczych oraz wielorakie interpretacje historii i ich przyczyny.<br>Wymagania szczegółowe<br>I.2. Społeczeństwo, życie polityczne i kultura starożytnej Grecji.<br>Zdający wyjaśnia przemiany ustrojowe w Atenach i porównuje formy ustrojowe greckich<br>polis.<br>Rozwiązanie<br>Zdający powinien ocenić znaczenie procedury (pozytywne<br>i negatywne) dla funkcjonowania polis, uwzględniając<br>informacje z dzieła starożytnego historyka i artykułu<br>współczesnego historyka.<br>Schemat punktowania<br>2 pkt - za dokonanie oceny z odniesieniem do informacji<br>zaczerpniętych z dwóch źródeł.<br>1 pkt - za dokonanie oceny z odniesieniem do jednego źródła.<br>0 pkt - za nieuwzględnienie w ocenie informacji ze źródeł,<br>za brak oceny.<br>Przykładowe<br>odpowiedzi zdających<br>Procedura ta miała zarówno<br>pozytywne, jak i negatywne znaczenie<br>dla funkcjonowania polis.<br>Dzięki stosowaniu ostracyzmu<br>wyciszano konflikty, zapobiegano<br>wojnom domowym, o czym pisze<br>współczesny historyk, ale także sąd<br>skorupkowy skazywał niewinnych<br>ludzi, o czym opowiada pisarz<br>starożytny.<br>2 pkt - zdający<br>uwzględnił w ocenie<br>informacje z obu<br>źródeł.<br>W wyniku ostracyzmu często niewinni<br>ludzie byli skazywani na wygnanie,<br>a więc procedura ta miała negatywne<br>znaczenie w życiu politycznym polis.<br>1 pkt - zdający<br>uwzględnił w ocenie<br>informacje z jednego<br>źródła.<br>Ostracyzm był narzędziem walki<br>politycznej.<br>0 pkt - zdający<br>nie dokonał oceny<br>i nie uwzględnił<br>w odpowiedzi<br>informacji ze źródeł.<br>Przykładowe zadania z rozwiązaniami 17<br>Materiał do zadania 2.<br>Plan Jerozolimy<br>Na podstawie: Kultura biblijna. Słownik, Warszawa 1997, str. 109.</p>","solutions":[{"source":"ai","label":"AI","kind":"text","html":"<p>Procedura, o której mowa w obu tekstach, to ostracyzm (sąd skorupkowy) w Atenach. Miała ona zarówno pozytywne, jak i negatywne znaczenie dla funkcjonowania polis.</p>\n<p>Na podstawie artykułu współczesnego historyka (Marka Węcowskiego): ostracyzm pełnił funkcję „straszaka” wobec przywódców rywalizujących ze sobą stronnictw i łagodził konflikty wewnętrzne — raz w roku groźba wygnania zmuszała zwaśnione grupy polityczne do zawierania kompromisów (przykład Alkibiadesa i Nikiasza w 416 r. p.n.e.), co chroniło Ateny przed walką wewnętrzną graniczącą z wojną domową, jaka zdarzała się w innych polis.</p>\n<p>Na podstawie fragmentu Plutarcha: ostracyzm mógł być też narzędziem nieuczciwej walki politycznej i krzywdy — skazywano nim ludzi nie za realne przewinienia, lecz np. z zawiści (anegdota o niepiśmiennym chłopie, który każe wypisać skorupkę z imieniem Arystydesa tylko dlatego, że „nudzi go”, iż wszyscy nazywają go sprawiedliwym), co pokazuje, że procedura mogła być wykorzystywana do usuwania niewinnych i zasłużonych obywateli.</p>\n<p>Wniosek: ostracyzm był więc instytucją o dwojakim znaczeniu — z jednej strony stabilizował ustrój demokratyczny i zapobiegał wojnom domowym, z drugiej mógł być nadużywany jako narzędzie walki politycznej i prowadzić do krzywdy niewinnych obywateli.</p>"}]}