{"id":"informator-maturalny-historia-2015/zad/7","paper_id":"informator-maturalny-historia-2015","number":"7","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"informator-maturalny","year":2015,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 7. (0-1)\nRozstrzygnij, czy ograniczenie dotyczące osiedlania się w Zamościu, o którym mowa\nw źródle 1., znajduje potwierdzenie w źródle 2. Uzasadnij odpowiedź.\nWymagania ogólne\nII. Analiza i interpretacja historyczna.\nZdający analizuje wydarzenia, zjawiska i procesy historyczne w kontekście epok i dostrzega\nzależności pomiędzy różnymi dziedzinami życia społecznego; rozpoznaje rodzaje źródeł;\nocenia przydatność źródła do wyjaśnienia problemu historycznego; dostrzega wielość\nperspektyw badawczych oraz wielorakie interpretacje historii i ich przyczyny.\nWymagania szczegółowe\nIII. 3. 6 Rzeczpospolita w okresie renesansu i demokracji szlacheckiej.\nZdający ocenia sytuację wyznaniową na ziemiach Rzeczypospolitej w XVI w., w tym\ntolerancję wyznaniową oraz unię brzeską.\n4.5. Rzeczpospolita Obojga Narodów w XVII w. Ustrój, społeczeństwo i kultura.\nZdający ocenia polską specyfikę w zakresie rozwiązań ustrojowych, struktury społecznej\ni modelu życia gospodarczego [ ].\n28 Informator o egzaminie maturalnym z historii od roku szkolnego 2014/2015\nRozwiązanie\nZdający powinien zauważyć, że ograniczenia dotyczące\nosiedlania się w Zamościu zawarte w tekście nie znajdują\npotwierdzenia na planie, ponieważ widnieją na nim świątynie\nwyznań innych niż rzymskokatolickie, co oznacza,\nże przedstawicielom innych wyznań i religii zezwolono\nna zamieszkanie w tym mieście.\nSchemat punktowania\n1 pkt - za sformułowanie stanowiska i uzasadnienie odpowiedzi.\n0 pkt - za błędną odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowe\nodpowiedzi zdających\nOgraniczenie dotyczące wyznania\nzawarte w dokumencie lokacyjnym\nmusiało przestać obowiązywać.\nNa planie Zamościa z I połowy XVII\nwieku zaznaczono m.in. synagogę\ni cerkiew.\n1 pkt - zdający zajął\nstanowisko i uzasadnił\nodpowiedź, zwracając\nuwagę na zaznaczone\nna planie świątynie\ninnych religii i wyznań.\nZapisy z przywileju lokacyjnego\nnie były przestrzegane. W mieście\nmieszkali wyznawcy różnych religii.\n0 pkt - zdający\nw uzasadnieniu\nnie uwzględnił informacji\nz planu Zamościa.\nZapisy z przywileju lokacyjnego\nZamościa nie obowiązywały\nw XVII wieku.\n0 pkt - zdający\nnie uzasadnił\nodpowiedzi.\nMateriał do zadania 8.\nDo Króla Jegomości Zygmunta III\n(wiersz propagandowy z początku XVII w.)\nOjcze nasz, królu polski, który mieszkasz w Warszawie,\nU nas w niedobrej sławie\nŚwięć się w Szwecyi imię Twoje,\nGdzie są z dawna twe pokoje.\nPrzyjdź do królestwa (twego) szwedzkiego,\nA zaniechaj polskiego i księstwa litewskiego.\nBądź wola Twoja w Wandalech, jako pierwej była,\nGdzieś dobrych śledzi miał obfitość siła.\nChleba naszego powszedniego\nZbawiłeś nas za panowania swego.\nOdpuść nam łanowe, poborowe, czopowe,\nBo bardzo już są u nas rzeczy nienowe,\nI nie uwódź nas na pokuszenie na wojnę z Szwedami,\nBo jej dla ciebie doma dosyć mamy.\nAle nas zbaw od wszego złego,\nA sam idź prędko do Boga Wszechmogącego,\nAlbowiem Twoja moc nad nami\nLepiej niż radzić o nas z jezuitami. […]\nŹródło: Wiek XVI-XVIII. Wybór tekstów źródłowych z propozycjami metodycznymi dla nauczycieli historii,\nstudentów i uczniów, oprac. M. Sobańska-Bondaruk, S.B. Lenard, Warszawa 1998, str. 270.\nPrzykładowe zadania z rozwiązaniami 29","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Nie, ograniczenie dotyczące osiedlania się w Zamościu wyłącznie przez rzymskich katolików, o którym mowa w przywileju lokacyjnym (źródło 1.), nie znajduje potwierdzenia na planie miasta (źródło 2.). Na planie Zamościa z pierwszej połowy XVII w. widnieją bowiem świątynie innych wyznań i religii — m.in. synagoga oraz cerkiew (kościół ormiański) — co dowodzi, że w mieście osiedlili się i mogli praktykować swoją wiarę również wyznawcy innych religii niż katolicyzm, a zapis przywileju lokacyjnego w praktyce nie był przestrzegany.","image":"img/informator-maturalny-historia-2015/zad-7.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":27,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Historia · Informator maturalny · 2015","subject_label":"Historia","category_label":"Informator maturalny","text_html":"

Zadanie 7. (0-1)
Rozstrzygnij, czy ograniczenie dotyczące osiedlania się w Zamościu, o którym mowa
w źródle 1., znajduje potwierdzenie w źródle 2. Uzasadnij odpowiedź.
Wymagania ogólne
II. Analiza i interpretacja historyczna.
Zdający analizuje wydarzenia, zjawiska i procesy historyczne w kontekście epok i dostrzega
zależności pomiędzy różnymi dziedzinami życia społecznego; rozpoznaje rodzaje źródeł;
ocenia przydatność źródła do wyjaśnienia problemu historycznego; dostrzega wielość
perspektyw badawczych oraz wielorakie interpretacje historii i ich przyczyny.
Wymagania szczegółowe
III. 3. 6 Rzeczpospolita w okresie renesansu i demokracji szlacheckiej.
Zdający ocenia sytuację wyznaniową na ziemiach Rzeczypospolitej w XVI w., w tym
tolerancję wyznaniową oraz unię brzeską.
4.5. Rzeczpospolita Obojga Narodów w XVII w. Ustrój, społeczeństwo i kultura.
Zdający ocenia polską specyfikę w zakresie rozwiązań ustrojowych, struktury społecznej
i modelu życia gospodarczego [ ].
28 Informator o egzaminie maturalnym z historii od roku szkolnego 2014/2015
Rozwiązanie
Zdający powinien zauważyć, że ograniczenia dotyczące
osiedlania się w Zamościu zawarte w tekście nie znajdują
potwierdzenia na planie, ponieważ widnieją na nim świątynie
wyznań innych niż rzymskokatolickie, co oznacza,
że przedstawicielom innych wyznań i religii zezwolono
na zamieszkanie w tym mieście.
Schemat punktowania
1 pkt - za sformułowanie stanowiska i uzasadnienie odpowiedzi.
0 pkt - za błędną odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Przykładowe
odpowiedzi zdających
Ograniczenie dotyczące wyznania
zawarte w dokumencie lokacyjnym
musiało przestać obowiązywać.
Na planie Zamościa z I połowy XVII
wieku zaznaczono m.in. synagogę
i cerkiew.
1 pkt - zdający zajął
stanowisko i uzasadnił
odpowiedź, zwracając
uwagę na zaznaczone
na planie świątynie
innych religii i wyznań.
Zapisy z przywileju lokacyjnego
nie były przestrzegane. W mieście
mieszkali wyznawcy różnych religii.
0 pkt - zdający
w uzasadnieniu
nie uwzględnił informacji
z planu Zamościa.
Zapisy z przywileju lokacyjnego
Zamościa nie obowiązywały
w XVII wieku.
0 pkt - zdający
nie uzasadnił
odpowiedzi.
Materiał do zadania 8.
Do Króla Jegomości Zygmunta III
(wiersz propagandowy z początku XVII w.)
Ojcze nasz, królu polski, który mieszkasz w Warszawie,
U nas w niedobrej sławie
Święć się w Szwecyi imię Twoje,
Gdzie są z dawna twe pokoje.
Przyjdź do królestwa (twego) szwedzkiego,
A zaniechaj polskiego i księstwa litewskiego.
Bądź wola Twoja w Wandalech, jako pierwej była,
Gdzieś dobrych śledzi miał obfitość siła.
Chleba naszego powszedniego
Zbawiłeś nas za panowania swego.
Odpuść nam łanowe, poborowe, czopowe,
Bo bardzo już są u nas rzeczy nienowe,
I nie uwódź nas na pokuszenie na wojnę z Szwedami,
Bo jej dla ciebie doma dosyć mamy.
Ale nas zbaw od wszego złego,
A sam idź prędko do Boga Wszechmogącego,
Albowiem Twoja moc nad nami
Lepiej niż radzić o nas z jezuitami. […]
Źródło: Wiek XVI-XVIII. Wybór tekstów źródłowych z propozycjami metodycznymi dla nauczycieli historii,
studentów i uczniów, oprac. M. Sobańska-Bondaruk, S.B. Lenard, Warszawa 1998, str. 270.
Przykładowe zadania z rozwiązaniami 29

","solutions":[{"source":"ai","label":"AI","kind":"text","html":"

Nie, ograniczenie dotyczące osiedlania się w Zamościu wyłącznie przez rzymskich katolików, o którym mowa w przywileju lokacyjnym (źródło 1.), nie znajduje potwierdzenia na planie miasta (źródło 2.). Na planie Zamościa z pierwszej połowy XVII w. widnieją bowiem świątynie innych wyznań i religii — m.in. synagoga oraz cerkiew (kościół ormiański) — co dowodzi, że w mieście osiedlili się i mogli praktykować swoją wiarę również wyznawcy innych religii niż katolicyzm, a zapis przywileju lokacyjnego w praktyce nie był przestrzegany.

"}]}