{"id":"informator-maturalny-jezyk-polski-2015/zad/3","paper_id":"informator-maturalny-jezyk-polski-2015","number":"3","points":null,"ptype":"open","subject":"egzamin-maturalny","category":"informator-maturalny","year":2015,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 3.\nJakie odczytanie Dziadów cz. III Adama Mickiewicza odnajdujesz na zapowiadającym\nsztukę plakacie teatralnym? Omów zagadnienie, wykorzystując znajomość dramatu.\nBolesław Polnar, Adam Mickiewicz, Dziady [plakat teatralny], 1997.\n30 Informator o egzaminie maturalnym z języka polskiego od roku szkolnego 2014/2015\nWymagania ogólne i szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie zawartych w nich informacji. Uczeń:\n1.1) odczytuje sens całego tekstu […];\n1.2) [ ] odczytuje zawarte w odbieranych tekstach informacje zarówno jawne, jak i ukryte.\nII Analiza i interpretacja tekstów kultury. Uczeń:\n2.1) uwzględnia w analizie specyfikę tekstów kultury przynależnych do następujących\nrodzajów sztuki: […] sztuki plastyczne (gimnazjum);\n1.2) określa problematykę utworu;\n2.1) prezentuje własne przeżycia wynikające z kontaktu z dziełem sztuki;\n3.2) wykorzystuje w interpretacji utworu konteksty;\n3.4) odczytuje treści alegoryczne i symboliczne utworu;\n4.3) dostrzega zróżnicowanie postaw społecznych, obyczajowych, narodowych (gimnazjum).\nIII. Tworzenie wypowiedzi. Uczeń:\n1.1) tworzy spójne wypowiedzi ustne […] opis dziel sztuki […] (gimnazjum).\n1.1) tworzy dłuższy tekst […] mówiony […] zgodnie z podstawowymi regułami jego\norganizacji, przestrzegając zasady spójności znaczeniowej i logicznej;\n1.3) tworzy samodzielną wypowiedź argumentacyjną według podstawowych zasad logiki\ni retoryki (stawia tezę lub hipotezę, dobiera argumenty, porządkuje je, hierarchizuje,\ndokonuje selekcji pod względem użyteczności w wypowiedzi, podsumowuje, dobiera przykłady\nilustrujące wywód myślowy, przeprowadza prawidłowe wnioskowanie);\n1.4) publicznie wygłasza przygotowaną przez siebie wypowiedź, dbając o dźwiękową\nwyrazistość przekazu (w tym także tempo mowy i donośność głosu).\nPrzykładowa realizacja zadania (1)\n1. Plakat, jako forma artystyczna, stanowi zazwyczaj spójną całość ze spektaklem teatralnym\ni zapowiada główną jego ideę. Te najlepsze plakaty funkcjonują później odrębnie, jako\nniezależne dzieła sztuki. Dziady cz. III Adama Mickiewicza to dramat, który ze względu\nna ważną, narodową tematykę niezmiennie cieszy się zainteresowaniem twórców\nteatralnych - jest bardzo wiele jego realizacji scenicznych, a w związku z tym\nzapowiadających je plakatów.\n2. Autorem powyższego jest Bolesław Polnar, który poprzez operowanie symbolem\nwyakcentował najważniejsze, jego zdaniem, treści w odczytaniu scenicznym dramatu\nMickiewicza.\n3. Plakat teatralny do Dziadów utrzymany jest w kolorystyce czarno-białej. Na czarnym tle\nw centralnej części został przedstawiony metalowy trójkąt rozciągnięty na łańcuchach\ntworzących kształt krzyża. W trójkącie tym widnieje oko wysyłające jeden ukośny, wąski,\njasny promień w dół.\n4. Czarne tło plakatu może symbolizować mroki niewoli i brak perspektyw dla\nuciemiężonego polskiego narodu po klęsce powstania listopadowego. Takie odczytanie\nsymboliki plakatu sugerują również grube, metalowe łańcuchy. W perspektywie dramatu\nmogą się one odnosić bezpośrednio do uwięzienia i torturowania polskiej młodzieży\ni jej wywózek na Sybir.\n5. Niejednoznaczna w swojej wymowie jest symbolika oka wyzierającego zza metalowego\ntrójkąta. Czy jest to oko Opatrzności Bożej, do której zwraca się Konrad w Wielkiej\nImprowizacji w słowach: „Kłamca, kto ciebie nazwał miłością, / Ty jesteś tylko\nmądrością”? Oko, wpisane w krzyż z łańcuchów i jakby zawieszone w ciemności, patrzy\nw sposób niewzruszony, obojętny. Ale jednocześnie wysyła ku mrocznej ziemi jasny,\nPrzykładowe zadania z rozwiązaniami. Część ustna 31\nwąski promień, co może oznaczać, że mimo wszystko Opatrzność Boża czuwa\nnad narodem pogrążonym w mrokach cierpienia.\n6. Zastosowana na plakacie symbolika skłania jeszcze do innego odczytania - być może\nkrzyż z łańcuchów z umieszczonym w jego centrum okiem Opatrzności to znak Polski\n- Chrystusa narodów, który przez cierpienie odkupi grzechy ludzkości.\n7. Bolesław Polnar skupia się na problemie niewoli i cierpienia narodu polskiego. Użyte\nna plakacie symbole oddziałują na odbiorcę przede wszystkim dlatego, że są mocno\nzakorzenione w kulturze polskiej.\nPrzykładowa realizacja zadania (2)\n1. Funkcje plakatu i jego powiązanie ze spektaklem oraz tekstem literackim:\n plakat (posługujący się obrazem) przekłada na język obrazów idee zawarte\nw spektaklu i dziele literackim (w Dziadach cz. III to m.in. naród w niewoli, rola\nnarodu polskiego wobec świata, opieka Boska nad narodem polskim, „Polska\nChrystusem narodów”);\n plakat wskazuje na niektóre aspekty dramatu wydobyte przez reżysera spektaklu\n(tutaj: opieka Boża, męczeństwo Polaków, nadzieja, przełamanie mroku niewoli);\n plakat ukazuje kontekst ideowy przyjęty w interpretacji (w Dziadach to kontekst\nmetafizyczny, mesjański).\n2. Opis wyeksponowanych na plakacie elementów i ich znaczenie symboliczne:\n tło - charakteryzuje nastrój dramatu: mroczny, poważny, kojarzący się z żałobą;\n łańcuch w kształcie krzyża - może być rozumiany jako znak męczeństwa narodu\npolskiego, lecz także jego przyszłego odkupienia, zbawienia i zwycięstwa (kontekst\nchrześcijański krzyża Chrystusa); jest to też znak próby spętania Konrada przez siły\nciemności;\n oko wpisane w trójkąt - oznaczające wszechobecną opiekę Boga (zarówno oko jak\ni trójkąt to symbole zakorzenione w ikonografii chrześcijańskiej); oko jako motyw\nwykorzystywany przez romantyków do pokazania stanów ducha (znane powiedzenie:\n„oczy są zwierciadłem duszy”);\n promień - przełamujący ciemność, wskazujący możliwość wyrwania się z niewoli\n(narodowej, duchowej); znak zapowiadanego przez Księdza Piotra męża o imieniu\n„czterdzieści i cztery” („rośnie - to obrońca”).\n4. Tonacja kolorystyczna i jej znaczenie:\n Czerń - żałoba, niewola; można odnieść ją do duchowej kondycji narodu polskiego\n(„Ciemności kryją ziemię i lud we śnie leży”).\n Monochromatyczność zostaje przełamana jasnym okiem i promieniem, czyli znakami\nobecności Boga. Wszystko to pokazuje także dualistyczny obraz rzeczywistości\nw Dziadach - kontrasty jakie istnieją między Konradem a Księdzem Piotrem,\ntowarzystwem przy stoliku i towarzystwem przy drzwiach, Senatorem i Rollisonową.\nIstotny jest także kolor łańcuchów, które są błyszczące, co może sugerować,\niż absurdalne dla pokolenia Mickiewicza męczeństwo i niewola ostatecznie mają sens.\n5. Związki z tekstem dramatu.\nPlakat podkreśla takie elementy tekstu Dziadów, jak:\n mesjanizm - zobrazowany przez świetlisty (błyszczący) krzyż; Mesjasz-Polska cierpi,\nale nie jest to pozbawione sensu (chrześcijańska nadzieja);\n martyrologia i zniewolenie narodu.\n6. Plakat, wykorzystując symbolikę kulturową, zwraca uwagę na to, co najważniejsze\nw tekście dramatycznym i jego scenicznej realizacji; pomaga w całościowym zrozumieniu\nutworu.\n32 Informator o egzaminie maturalnym z języka polskiego od roku szkolnego 2014/2015","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/informator-maturalny-jezyk-polski-2015/zad-3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":29,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Egzamin maturalny · Informator maturalny · 2015","subject_label":"egzamin-maturalny","category_label":"Informator maturalny","text_html":"<p>Zadanie 3.<br>Jakie odczytanie Dziadów cz. III Adama Mickiewicza odnajdujesz na zapowiadającym<br>sztukę plakacie teatralnym? Omów zagadnienie, wykorzystując znajomość dramatu.<br>Bolesław Polnar, Adam Mickiewicz, Dziady [plakat teatralny], 1997.<br>30 Informator o egzaminie maturalnym z języka polskiego od roku szkolnego 2014/2015<br>Wymagania ogólne i szczegółowe<br>I. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie zawartych w nich informacji. Uczeń:<br>1.1) odczytuje sens całego tekstu […];<br>1.2) [ ] odczytuje zawarte w odbieranych tekstach informacje zarówno jawne, jak i ukryte.<br>II Analiza i interpretacja tekstów kultury. Uczeń:<br>2.1) uwzględnia w analizie specyfikę tekstów kultury przynależnych do następujących<br>rodzajów sztuki: […] sztuki plastyczne (gimnazjum);<br>1.2) określa problematykę utworu;<br>2.1) prezentuje własne przeżycia wynikające z kontaktu z dziełem sztuki;<br>3.2) wykorzystuje w interpretacji utworu konteksty;<br>3.4) odczytuje treści alegoryczne i symboliczne utworu;<br>4.3) dostrzega zróżnicowanie postaw społecznych, obyczajowych, narodowych (gimnazjum).<br>III. Tworzenie wypowiedzi. Uczeń:<br>1.1) tworzy spójne wypowiedzi ustne […] opis dziel sztuki […] (gimnazjum).<br>1.1) tworzy dłuższy tekst […] mówiony […] zgodnie z podstawowymi regułami jego<br>organizacji, przestrzegając zasady spójności znaczeniowej i logicznej;<br>1.3) tworzy samodzielną wypowiedź argumentacyjną według podstawowych zasad logiki<br>i retoryki (stawia tezę lub hipotezę, dobiera argumenty, porządkuje je, hierarchizuje,<br>dokonuje selekcji pod względem użyteczności w wypowiedzi, podsumowuje, dobiera przykłady<br>ilustrujące wywód myślowy, przeprowadza prawidłowe wnioskowanie);<br>1.4) publicznie wygłasza przygotowaną przez siebie wypowiedź, dbając o dźwiękową<br>wyrazistość przekazu (w tym także tempo mowy i donośność głosu).<br>Przykładowa realizacja zadania (1)</p>\n<ol><li>Plakat, jako forma artystyczna, stanowi zazwyczaj spójną całość ze spektaklem teatralnym</li></ol>\n<p>i zapowiada główną jego ideę. Te najlepsze plakaty funkcjonują później odrębnie, jako<br>niezależne dzieła sztuki. Dziady cz. III Adama Mickiewicza to dramat, który ze względu<br>na ważną, narodową tematykę niezmiennie cieszy się zainteresowaniem twórców<br>teatralnych - jest bardzo wiele jego realizacji scenicznych, a w związku z tym<br>zapowiadających je plakatów.</p>\n<ol><li>Autorem powyższego jest Bolesław Polnar, który poprzez operowanie symbolem</li></ol>\n<p>wyakcentował najważniejsze, jego zdaniem, treści w odczytaniu scenicznym dramatu<br>Mickiewicza.</p>\n<ol><li>Plakat teatralny do Dziadów utrzymany jest w kolorystyce czarno-białej. Na czarnym tle</li></ol>\n<p>w centralnej części został przedstawiony metalowy trójkąt rozciągnięty na łańcuchach<br>tworzących kształt krzyża. W trójkącie tym widnieje oko wysyłające jeden ukośny, wąski,<br>jasny promień w dół.</p>\n<ol><li>Czarne tło plakatu może symbolizować mroki niewoli i brak perspektyw dla</li></ol>\n<p>uciemiężonego polskiego narodu po klęsce powstania listopadowego. Takie odczytanie<br>symboliki plakatu sugerują również grube, metalowe łańcuchy. W perspektywie dramatu<br>mogą się one odnosić bezpośrednio do uwięzienia i torturowania polskiej młodzieży<br>i jej wywózek na Sybir.</p>\n<ol><li>Niejednoznaczna w swojej wymowie jest symbolika oka wyzierającego zza metalowego</li></ol>\n<p>trójkąta. Czy jest to oko Opatrzności Bożej, do której zwraca się Konrad w Wielkiej<br>Improwizacji w słowach: „Kłamca, kto ciebie nazwał miłością, / Ty jesteś tylko<br>mądrością”? Oko, wpisane w krzyż z łańcuchów i jakby zawieszone w ciemności, patrzy<br>w sposób niewzruszony, obojętny. Ale jednocześnie wysyła ku mrocznej ziemi jasny,<br>Przykładowe zadania z rozwiązaniami. Część ustna 31<br>wąski promień, co może oznaczać, że mimo wszystko Opatrzność Boża czuwa<br>nad narodem pogrążonym w mrokach cierpienia.</p>\n<ol><li>Zastosowana na plakacie symbolika skłania jeszcze do innego odczytania - być może</li></ol>\n<p>krzyż z łańcuchów z umieszczonym w jego centrum okiem Opatrzności to znak Polski</p>\n<ul><li>Chrystusa narodów, który przez cierpienie odkupi grzechy ludzkości.</li></ul>\n<ol><li>Bolesław Polnar skupia się na problemie niewoli i cierpienia narodu polskiego. Użyte</li></ol>\n<p>na plakacie symbole oddziałują na odbiorcę przede wszystkim dlatego, że są mocno<br>zakorzenione w kulturze polskiej.<br>Przykładowa realizacja zadania (2)</p>\n<ol><li>Funkcje plakatu i jego powiązanie ze spektaklem oraz tekstem literackim:</li></ol>\n<p> plakat (posługujący się obrazem) przekłada na język obrazów idee zawarte<br>w spektaklu i dziele literackim (w Dziadach cz. III to m.in. naród w niewoli, rola<br>narodu polskiego wobec świata, opieka Boska nad narodem polskim, „Polska<br>Chrystusem narodów”);<br> plakat wskazuje na niektóre aspekty dramatu wydobyte przez reżysera spektaklu<br>(tutaj: opieka Boża, męczeństwo Polaków, nadzieja, przełamanie mroku niewoli);<br> plakat ukazuje kontekst ideowy przyjęty w interpretacji (w Dziadach to kontekst<br>metafizyczny, mesjański).</p>\n<ol><li>Opis wyeksponowanych na plakacie elementów i ich znaczenie symboliczne:</li></ol>\n<p> tło - charakteryzuje nastrój dramatu: mroczny, poważny, kojarzący się z żałobą;<br> łańcuch w kształcie krzyża - może być rozumiany jako znak męczeństwa narodu<br>polskiego, lecz także jego przyszłego odkupienia, zbawienia i zwycięstwa (kontekst<br>chrześcijański krzyża Chrystusa); jest to też znak próby spętania Konrada przez siły<br>ciemności;<br> oko wpisane w trójkąt - oznaczające wszechobecną opiekę Boga (zarówno oko jak<br>i trójkąt to symbole zakorzenione w ikonografii chrześcijańskiej); oko jako motyw<br>wykorzystywany przez romantyków do pokazania stanów ducha (znane powiedzenie:<br>„oczy są zwierciadłem duszy”);<br> promień - przełamujący ciemność, wskazujący możliwość wyrwania się z niewoli<br>(narodowej, duchowej); znak zapowiadanego przez Księdza Piotra męża o imieniu<br>„czterdzieści i cztery” („rośnie - to obrońca”).</p>\n<ol><li>Tonacja kolorystyczna i jej znaczenie:</li></ol>\n<p> Czerń - żałoba, niewola; można odnieść ją do duchowej kondycji narodu polskiego<br>(„Ciemności kryją ziemię i lud we śnie leży”).<br> Monochromatyczność zostaje przełamana jasnym okiem i promieniem, czyli znakami<br>obecności Boga. Wszystko to pokazuje także dualistyczny obraz rzeczywistości<br>w Dziadach - kontrasty jakie istnieją między Konradem a Księdzem Piotrem,<br>towarzystwem przy stoliku i towarzystwem przy drzwiach, Senatorem i Rollisonową.<br>Istotny jest także kolor łańcuchów, które są błyszczące, co może sugerować,<br>iż absurdalne dla pokolenia Mickiewicza męczeństwo i niewola ostatecznie mają sens.</p>\n<ol><li>Związki z tekstem dramatu.</li></ol>\n<p>Plakat podkreśla takie elementy tekstu Dziadów, jak:<br> mesjanizm - zobrazowany przez świetlisty (błyszczący) krzyż; Mesjasz-Polska cierpi,<br>ale nie jest to pozbawione sensu (chrześcijańska nadzieja);<br> martyrologia i zniewolenie narodu.</p>\n<ol><li>Plakat, wykorzystując symbolikę kulturową, zwraca uwagę na to, co najważniejsze</li></ol>\n<p>w tekście dramatycznym i jego scenicznej realizacji; pomaga w całościowym zrozumieniu<br>utworu.<br>32 Informator o egzaminie maturalnym z języka polskiego od roku szkolnego 2014/2015</p>","solutions":[]}