{"id":"informator-maturalny-jezyk-polski-2015/zad/6","paper_id":"informator-maturalny-jezyk-polski-2015","number":"6","points":null,"ptype":"open","subject":"egzamin-maturalny","category":"informator-maturalny","year":2015,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 6.\nW jaki sposób Internet wpływa na formy i sposoby komunikowania się ludzi między\nsobą? Uzasadnij swoje stanowisko, odwołując się do przytoczonego tekstu Jana Grzeni,\ndo modelu aktu komunikacji językowej i do wybranego tekstu kultury.\nGatunkiem, który w ostatnich czasach skupia uwagę i użytkowników, i zajmujących się\nInternetem specjalistów z różnych dziedzin, jest blog. Ten typowo internetowy gatunek ma\nwzorzec w pamiętniku i dzienniku, a jego nazwa pochodzi od angielskiego weblog, co można\ntłumaczyć jako „rejestr sieciowy” lub „dziennik sieciowy”.\nPodobieństwa blogu do dziennika są znaczne, blogi mają np. budowę fragmentaryczną\ni hybrydyczną, jednak równie istotne są różnice. Przede wszystkim dzienniki sieciowe są\npublikacjami, tekstami przeznaczonymi w związku z tym do rozpowszechniania i do lektury.\nCo więcej: autorzy blogów godzą się na komentowanie swoich tekstów - formularz\numożliwiający dodanie komentarza pojawia się po kliknięciu na odpowiednie hiperłącze.\nInterakcja jest więc wpisana w strukturę gatunku.\nCharakterystyczną właściwością blogów (która ujawnia się też np. w pogawędkach\ninternetowych, a w mniejszym stopniu w grupach i forach dyskusyjnych) jest anonimowość\nużytkowników. Nie stanowi ona wprawdzie formalnego wymogu, lecz ogromna większość\nautorów blogów występuje pod pseudonimami (nickami); zresztą jeśli nawet pseudonim ma\nformę imienia i nazwiska, wcale nie musi być autentyczny.\nGatunek ten znakomicie pokazuje, jak dalece i jak szybko mogą przekształcać się\ngatunki tradycyjne pod wpływem nowego medium.\nJan Grzenia, Komunikacja językowa w Internecie, Warszawa 2006.\nWymagania ogólne i szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie zawartych w nich informacji. Uczeń:\n1.1) odczytuje sens całego tekstu [ ];\n1.2) [ ] odczytuje zawarte w odbieranych tekstach informacje [ ] jawne;\n3.3) zna pojęcie aktu komunikacji językowej [ ], dostrzega i omawia współczesne zmiany\nmodelu komunikacji językowej (np. różnice między tradycyjną komunikacją ustną lub pisaną\na komunikacją przez Internet).\nIII. Tworzenie wypowiedzi. Uczeń:\n1.1) tworzy dłuższy tekst […] mówiony […] zgodnie z podstawowymi regułami jego\norganizacji, przestrzegając zasad spójności znaczeniowej i logicznej;\n1.3) tworzy samodzielną wypowiedź argumentacyjną według podstawowych zasad logiki\ni retoryki (stawia tezę lub hipotezę, dobiera argumenty, porządkuje je, hierarchizuje,\ndokonuje selekcji pod względem użyteczności w wypowiedzi, podsumowuje, dobiera przykłady\nilustrujące wywód myślowy, przeprowadza prawidłowe wnioskowanie);\n1.4) publicznie wygłasza przygotowana przez siebie wypowiedź, dbając o dźwiękową\nwyrazistość przekazu (w tym także tempo mowy i donośność głosu).\n38 Informator o egzaminie maturalnym z języka polskiego od roku szkolnego 2014/2015\nPrzykładowa realizacja zadania (1)\nWPROWADZENIE I OKREŚLENIE PROBLEMU\nPowstanie sieci komputerowych (lata 70. XX w.) i ekspansja technologii informacyjnych\nzmieniły życie człowieka w wielu obszarach. Szczególne, wręcz rewolucyjne zmiany\ndokonały się w sposobach komunikowania się ludzi między sobą. Nie byłoby to możliwe bez\nnowego medium - Internetu.\nUważam, że Internet zmienił w istotnym stopniu tradycyjny model komunikacji językowej,\npowołał do życia nowe formy i sposoby komunikowania się.\nROZWINIĘCIE WYPOWIEDZI\n1. Prezentacja modelu aktu komunikacji językowej (nadawca, odbiorca, kod, komunikat,\nkontekst, kanał) w odniesieniu do tradycyjnej komunikacji. Postawienie pytania: co w tym\nmodelu zmienia Internet?\na) Cechy interakcji: anonimowość, o której pisze Grzenia; spontaniczność - wypowiedzi\npisane sprawiają wrażenie jakby były mówione; otwartość - każdy może w dowolnym\nmomencie włączyć się do internetowej rozmowy, na dowolny temat; dialogowość -\nformy monologowe, np. blog, dopuszczają komentarze (odwołanie do tekstu Grzeni).\nb) Cechy tekstu: multimedialność (wiele kodów w jednym przekazie) i hipertekstowość\n(nielinearność, hiperłącza, struktura dynamiczna).\nc) Nowe gatunki: Grzenia wymienia blog, pogawędkę internetową i forum dyskusyjne;\npoza tym jeszcze np. e-mail, strona WWW. Gatunki te wywodzą się z form\ntradycyjnych, ale w komunikacji elektronicznej zmieniają się w sposób zasadniczy,\nco pokazuje Grzenia na przykładzie blogu [krótkie omówienie blogów różnego typu:\nbloga literackiego - np. „Krytycznym okiem”, bloga kulinarnego - np. „Kwestia\nSmaku”, bloga Krystyny Jandy, blogów maturzystów].\nd) Zmiany w języku: dominacja potoczności (kolokwialność), wulgaryzacja, brak\ndbałości o poprawność.\n2. Jakie są moje doświadczenia w komunikowaniu się poprzez Internet?\na) Nawiązywanie kontaktów z ciekawymi ludźmi na forach dyskusyjnych.\nb) Ciągły kontakt z grupą najbliższych przyjaciół bez wychodzenia z domu.\nWNIOSKI KOŃCOWE\nObecnie proces komunikowania się ludzi ze sobą wygląda odmiennie niż sprzed ery\nelektronicznej, sprzed epoki Internetu. Człowiek dzisiaj może być, jeśli tylko chce, w ciągłym\nkontakcie z ludźmi oddalonymi od niego nawet tysiące kilometrów, spełniać się w grupach\ndyskusyjnych, tworzyć strony WWW o dowolnej tematyce, zaistnieć, być obywatelem świata.\nMoże realizować swoje marzenia: publikować wiersze, fotoreportaże, emitować własne filmy.\nPrzykładowa realizacja zadania (2)\nWPROWADZENIE\nPytanie postawione w zadaniu zawiera stwierdzenie, że Internet zmienia formy i sposoby\nkomunikowania się ludzi między sobą. Moim zadaniem jest ustalenie, w jaki sposób.\nTo złożony problem, skupię się więc na tych zagadnieniach, do których odnosi się Grzenia,\nprzede wszystkim na gatunkach internetowych i ich relacjach do gatunków tradycyjnych.\nZgadzam się ze zdaniem autora dołączonego tekstu, że w nowych gatunkach internetowych\nnajwyraźniej ujawniają się zmiany, jakie zachodzą w procesie komunikacji werbalnej\npod wpływem Internetu.\nPrzykładowe zadania z rozwiązaniami. Część ustna 39\nTEZA\nMoim zdaniem Internet wprawdzie zmienia współczesne formy i sposoby komunikowania się\nludzi, nie tworzy jednak form całkowicie nowych, a raczej przekształca tradycyjne.\nARGUMENTACJA\nOdwołam się do modelu tradycyjnego aktu komunikacji językowej, na który składają się takie\nkategorie, jak: nadawca, odbiorca, komunikat (tekst), kod, kanał i kontekst. Wszystkie\npowiązane są z gatunkiem, a więc charakterystyka tych kategorii z perspektywy gatunków\ninternetowych\nujawni\nkierunki\nzmian\nw\nkomunikacji\ninternetowej\nw\nstosunku\ndo tradycyjnych form komunikacji.\n1. Blog - o tym gatunku pisze Grzenia. Wywodzi się z dziennika i pamiętnika, ma z tymi\ngatunkami nadal wiele wspólnego. Ma też cechy nowe: jest na bieżąco publikowany,\nco nie jest możliwe przy tradycyjnym dzienniku; czytelnik może na bieżąco komentować\nzapisy autora blogu (interakcyjność i dialogowość form, które w komunikacji tradycyjnej\nsą monologowe, jednokierunkowe); autor może zachować anonimowość (nie tylko\nwe wpisach na blogach, ale także w innych formach internetowych).\n2. E-mail - podstawowa forma korespondencji internetowej. Wywodzi się z tradycyjnego\nlistu i zachowuje jego funkcje i podstawową strukturę. Możliwość dołączania różnych\nzałączników (także ikonicznych i multimedialnych). Szybkość i częstotliwość kontaktu\n- odpowiedź można uzyskać niemal natychmiast, w zależności od dyspozycyjności\nadresata, wymiana listów może trwać dowolnie.\n3. Forum dyskusyjne - wymiana stanowisk, przemyśleń w jakiejś kwestii. Internetowa\nforma tradycyjnej dyskusji, rozmowy, konwersacji towarzyskiej. Zastępuje bezpośrednie\nkontakty (dyskusje w gronie przyjaciół, np. w kawiarni). Rozmawiają ze sobą obcy sobie\nludzie, najczęściej anonimowo (podpisują się nickami). Każdy zainteresowany może się\nwłączyć do rozmowy w dowolnym momencie, a także z niej wyłączyć. Dyskusje trwają\ntak długo, jak długo temat budzi zainteresowanie.\n4. Powieść hipertekstowa - to powieść do czytania na ekranie, w której poszczególne\nfragmenty tekstu połączone są z innymi za pomocą hiperłączy (odsyłaczy),\numożliwiających czytanie nielinearne: pogłębianie wybranych wątków, wyszukiwanie\npołączeń między wątkami, przenoszenie się z danego fragmentu tekstu do innych\nelementów tekstowych, graficznych lub dźwiękowych. Czytelnik porusza się między\nposzczególnymi fragmentami według uznania, a przez to jest w pewien sposób także\nwspółtwórcą powieści. Istotna różnica między powieścią tradycyjną i hipertekstową\npolega na tym, że granice między nadawcą i odbiorcą zacierają się (omówienie\nprzykładów powieści hipertekstowych: S. Shuty „Blok”, R. Nowakowski „Koniec świata\nwedług Emeryka”).\nZAKOŃCZENIE\nInternet wykorzystuje i ożywia tradycyjne formy komunikacji werbalnej, przekształca je,\nwykorzystując możliwości technologiczne. Przede wszystkim ułatwia kontaktowanie się ludzi\nmiędzy sobą, rozwija kreatywność, ale jest też źródłem zagrożeń: umożliwia\nrozpowszechnianie kłamstw, ośmieszanie i obrażanie innych ludzi, nieetyczne manipulowanie\nnimi, sprzyja wulgaryzacji i brutalizacji języka. Chociaż od tego typu niepożądanych zjawisk\nnie jest i nigdy nie była wolna tradycyjna komunikacja, jednak w komunikacji internetowej\nmogą mieć one o wiele większy zasięg.\n40 Informator o egzaminie maturalnym z języka polskiego od roku szkolnego 2014/2015","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/informator-maturalny-jezyk-polski-2015/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":37,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Egzamin maturalny · Informator maturalny · 2015","subject_label":"egzamin-maturalny","category_label":"Informator maturalny","text_html":"

Zadanie 6.
W jaki sposób Internet wpływa na formy i sposoby komunikowania się ludzi między
sobą? Uzasadnij swoje stanowisko, odwołując się do przytoczonego tekstu Jana Grzeni,
do modelu aktu komunikacji językowej i do wybranego tekstu kultury.
Gatunkiem, który w ostatnich czasach skupia uwagę i użytkowników, i zajmujących się
Internetem specjalistów z różnych dziedzin, jest blog. Ten typowo internetowy gatunek ma
wzorzec w pamiętniku i dzienniku, a jego nazwa pochodzi od angielskiego weblog, co można
tłumaczyć jako „rejestr sieciowy” lub „dziennik sieciowy”.
Podobieństwa blogu do dziennika są znaczne, blogi mają np. budowę fragmentaryczną
i hybrydyczną, jednak równie istotne są różnice. Przede wszystkim dzienniki sieciowe są
publikacjami, tekstami przeznaczonymi w związku z tym do rozpowszechniania i do lektury.
Co więcej: autorzy blogów godzą się na komentowanie swoich tekstów - formularz
umożliwiający dodanie komentarza pojawia się po kliknięciu na odpowiednie hiperłącze.
Interakcja jest więc wpisana w strukturę gatunku.
Charakterystyczną właściwością blogów (która ujawnia się też np. w pogawędkach
internetowych, a w mniejszym stopniu w grupach i forach dyskusyjnych) jest anonimowość
użytkowników. Nie stanowi ona wprawdzie formalnego wymogu, lecz ogromna większość
autorów blogów występuje pod pseudonimami (nickami); zresztą jeśli nawet pseudonim ma
formę imienia i nazwiska, wcale nie musi być autentyczny.
Gatunek ten znakomicie pokazuje, jak dalece i jak szybko mogą przekształcać się
gatunki tradycyjne pod wpływem nowego medium.
Jan Grzenia, Komunikacja językowa w Internecie, Warszawa 2006.
Wymagania ogólne i szczegółowe
I. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie zawartych w nich informacji. Uczeń:
1.1) odczytuje sens całego tekstu [ ];
1.2) [ ] odczytuje zawarte w odbieranych tekstach informacje [ ] jawne;
3.3) zna pojęcie aktu komunikacji językowej [ ], dostrzega i omawia współczesne zmiany
modelu komunikacji językowej (np. różnice między tradycyjną komunikacją ustną lub pisaną
a komunikacją przez Internet).
III. Tworzenie wypowiedzi. Uczeń:
1.1) tworzy dłuższy tekst […] mówiony […] zgodnie z podstawowymi regułami jego
organizacji, przestrzegając zasad spójności znaczeniowej i logicznej;
1.3) tworzy samodzielną wypowiedź argumentacyjną według podstawowych zasad logiki
i retoryki (stawia tezę lub hipotezę, dobiera argumenty, porządkuje je, hierarchizuje,
dokonuje selekcji pod względem użyteczności w wypowiedzi, podsumowuje, dobiera przykłady
ilustrujące wywód myślowy, przeprowadza prawidłowe wnioskowanie);
1.4) publicznie wygłasza przygotowana przez siebie wypowiedź, dbając o dźwiękową
wyrazistość przekazu (w tym także tempo mowy i donośność głosu).
38 Informator o egzaminie maturalnym z języka polskiego od roku szkolnego 2014/2015
Przykładowa realizacja zadania (1)
WPROWADZENIE I OKREŚLENIE PROBLEMU
Powstanie sieci komputerowych (lata 70. XX w.) i ekspansja technologii informacyjnych
zmieniły życie człowieka w wielu obszarach. Szczególne, wręcz rewolucyjne zmiany
dokonały się w sposobach komunikowania się ludzi między sobą. Nie byłoby to możliwe bez
nowego medium - Internetu.
Uważam, że Internet zmienił w istotnym stopniu tradycyjny model komunikacji językowej,
powołał do życia nowe formy i sposoby komunikowania się.
ROZWINIĘCIE WYPOWIEDZI

\n
  1. Prezentacja modelu aktu komunikacji językowej (nadawca, odbiorca, kod, komunikat,
\n

kontekst, kanał) w odniesieniu do tradycyjnej komunikacji. Postawienie pytania: co w tym
modelu zmienia Internet?
a) Cechy interakcji: anonimowość, o której pisze Grzenia; spontaniczność - wypowiedzi
pisane sprawiają wrażenie jakby były mówione; otwartość - każdy może w dowolnym
momencie włączyć się do internetowej rozmowy, na dowolny temat; dialogowość -
formy monologowe, np. blog, dopuszczają komentarze (odwołanie do tekstu Grzeni).
b) Cechy tekstu: multimedialność (wiele kodów w jednym przekazie) i hipertekstowość
(nielinearność, hiperłącza, struktura dynamiczna).
c) Nowe gatunki: Grzenia wymienia blog, pogawędkę internetową i forum dyskusyjne;
poza tym jeszcze np. e-mail, strona WWW. Gatunki te wywodzą się z form
tradycyjnych, ale w komunikacji elektronicznej zmieniają się w sposób zasadniczy,
co pokazuje Grzenia na przykładzie blogu [krótkie omówienie blogów różnego typu:
bloga literackiego - np. „Krytycznym okiem”, bloga kulinarnego - np. „Kwestia
Smaku”, bloga Krystyny Jandy, blogów maturzystów].
d) Zmiany w języku: dominacja potoczności (kolokwialność), wulgaryzacja, brak
dbałości o poprawność.

\n
  1. Jakie są moje doświadczenia w komunikowaniu się poprzez Internet?
\n

a) Nawiązywanie kontaktów z ciekawymi ludźmi na forach dyskusyjnych.
b) Ciągły kontakt z grupą najbliższych przyjaciół bez wychodzenia z domu.
WNIOSKI KOŃCOWE
Obecnie proces komunikowania się ludzi ze sobą wygląda odmiennie niż sprzed ery
elektronicznej, sprzed epoki Internetu. Człowiek dzisiaj może być, jeśli tylko chce, w ciągłym
kontakcie z ludźmi oddalonymi od niego nawet tysiące kilometrów, spełniać się w grupach
dyskusyjnych, tworzyć strony WWW o dowolnej tematyce, zaistnieć, być obywatelem świata.
Może realizować swoje marzenia: publikować wiersze, fotoreportaże, emitować własne filmy.
Przykładowa realizacja zadania (2)
WPROWADZENIE
Pytanie postawione w zadaniu zawiera stwierdzenie, że Internet zmienia formy i sposoby
komunikowania się ludzi między sobą. Moim zadaniem jest ustalenie, w jaki sposób.
To złożony problem, skupię się więc na tych zagadnieniach, do których odnosi się Grzenia,
przede wszystkim na gatunkach internetowych i ich relacjach do gatunków tradycyjnych.
Zgadzam się ze zdaniem autora dołączonego tekstu, że w nowych gatunkach internetowych
najwyraźniej ujawniają się zmiany, jakie zachodzą w procesie komunikacji werbalnej
pod wpływem Internetu.
Przykładowe zadania z rozwiązaniami. Część ustna 39
TEZA
Moim zdaniem Internet wprawdzie zmienia współczesne formy i sposoby komunikowania się
ludzi, nie tworzy jednak form całkowicie nowych, a raczej przekształca tradycyjne.
ARGUMENTACJA
Odwołam się do modelu tradycyjnego aktu komunikacji językowej, na który składają się takie
kategorie, jak: nadawca, odbiorca, komunikat (tekst), kod, kanał i kontekst. Wszystkie
powiązane są z gatunkiem, a więc charakterystyka tych kategorii z perspektywy gatunków
internetowych
ujawni
kierunki
zmian
w
komunikacji
internetowej
w
stosunku
do tradycyjnych form komunikacji.

\n
  1. Blog - o tym gatunku pisze Grzenia. Wywodzi się z dziennika i pamiętnika, ma z tymi
\n

gatunkami nadal wiele wspólnego. Ma też cechy nowe: jest na bieżąco publikowany,
co nie jest możliwe przy tradycyjnym dzienniku; czytelnik może na bieżąco komentować
zapisy autora blogu (interakcyjność i dialogowość form, które w komunikacji tradycyjnej
są monologowe, jednokierunkowe); autor może zachować anonimowość (nie tylko
we wpisach na blogach, ale także w innych formach internetowych).

\n
  1. E-mail - podstawowa forma korespondencji internetowej. Wywodzi się z tradycyjnego
\n

listu i zachowuje jego funkcje i podstawową strukturę. Możliwość dołączania różnych
załączników (także ikonicznych i multimedialnych). Szybkość i częstotliwość kontaktu

\n\n

adresata, wymiana listów może trwać dowolnie.

\n
  1. Forum dyskusyjne - wymiana stanowisk, przemyśleń w jakiejś kwestii. Internetowa
\n

forma tradycyjnej dyskusji, rozmowy, konwersacji towarzyskiej. Zastępuje bezpośrednie
kontakty (dyskusje w gronie przyjaciół, np. w kawiarni). Rozmawiają ze sobą obcy sobie
ludzie, najczęściej anonimowo (podpisują się nickami). Każdy zainteresowany może się
włączyć do rozmowy w dowolnym momencie, a także z niej wyłączyć. Dyskusje trwają
tak długo, jak długo temat budzi zainteresowanie.

\n
  1. Powieść hipertekstowa - to powieść do czytania na ekranie, w której poszczególne
\n

fragmenty tekstu połączone są z innymi za pomocą hiperłączy (odsyłaczy),
umożliwiających czytanie nielinearne: pogłębianie wybranych wątków, wyszukiwanie
połączeń między wątkami, przenoszenie się z danego fragmentu tekstu do innych
elementów tekstowych, graficznych lub dźwiękowych. Czytelnik porusza się między
poszczególnymi fragmentami według uznania, a przez to jest w pewien sposób także
współtwórcą powieści. Istotna różnica między powieścią tradycyjną i hipertekstową
polega na tym, że granice między nadawcą i odbiorcą zacierają się (omówienie
przykładów powieści hipertekstowych: S. Shuty „Blok”, R. Nowakowski „Koniec świata
według Emeryka”).
ZAKOŃCZENIE
Internet wykorzystuje i ożywia tradycyjne formy komunikacji werbalnej, przekształca je,
wykorzystując możliwości technologiczne. Przede wszystkim ułatwia kontaktowanie się ludzi
między sobą, rozwija kreatywność, ale jest też źródłem zagrożeń: umożliwia
rozpowszechnianie kłamstw, ośmieszanie i obrażanie innych ludzi, nieetyczne manipulowanie
nimi, sprzyja wulgaryzacji i brutalizacji języka. Chociaż od tego typu niepożądanych zjawisk
nie jest i nigdy nie była wolna tradycyjna komunikacja, jednak w komunikacji internetowej
mogą mieć one o wiele większy zasięg.
40 Informator o egzaminie maturalnym z języka polskiego od roku szkolnego 2014/2015

","solutions":[]}