{"id":"informator-maturalny-jezyk-polski-2023-poziom-podstawowy/zad/16","paper_id":"informator-maturalny-jezyk-polski-2023-poziom-podstawowy","number":"16","points":1,"ptype":"open","subject":"egzamin-maturalny","category":"informator-maturalny","year":2023,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 16. (0-1)\nPrzeczytaj poniższy utwór.\nJan Kochanowski\nO żywocie ludzkim\nFraszki to wszytko, cokolwiek myślemy,\nFraszki to wszytko, cokolwiek czyniemy;\nNie masz na świecie żadnej pewnej rzeczy,\nPróżno tu człowiek ma co mieć na pieczy.\nZacność, uroda, moc, pieniądze, sława,\nWszystko to minie jako polna trawa.\nNaśmiawszy sie nam i naszym porządkom,\nWemkną nas w mieszek, jako czynią łądkom.\nJan Kochanowski, O żywocie ludzkim, [w:] tenże, Fraszki, Wrocław 1998.\n132 Informator o egzaminie maturalnym z języka polskiego od roku szkolnego 2022/2023\nWyjaśnij, jaką koncepcję ludzkiego życia prezentuje Jan Kochanowski we fraszce\nO żywocie ludzkim. W odpowiedzi uwzględnij tradycję filozoficzną, do której odwołuje\nsię poeta.\nWymagania ogólne\nI. Kształcenie literackie i kulturowe\n5. Znajomość wybranych utworów z literatury polskiej […] oraz umiejętność mówienia o nich z\nwykorzystaniem potrzebnej terminologii.\n7. Kształcenie umiejętności czytania, analizowania i interpretowania literatury […].\n8. Kształcenie umiejętności świadomego odbioru utworów literackich i tekstów kultury na\nróżnych poziomach […].\nWymagania szczegółowe\n1. Czytanie utworów literackich. Zdający:\n2) rozpoznaje konwencje literackie […];\n8) wykazuje się znajomością i zrozumieniem treści utworów wskazanych w podstawie\nprogramowej jako lektury obowiązkowe;\n11) rozumie pojęcie motywu literackiego i toposu […].\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne wyjaśnienie z uwzględnieniem jednej tradycji filozoficznej.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi ocenione na 1 pkt\n\nJan Kochanowski przedstawia stoicką wizję życia. Mówi o tym, aby nie zrażać się, gdy\npojawiają się w życiu trudności, nie przejmować się i nie angażować się emocjonalnie,\nwręcz nie przywiązywać się ani do dobrostanu, ani do spraw trudniejszych.\n\nMotyw przemijania, vanitas uświadamia człowiekowi, że nic nie trwa wiecznie; człowiek\nniezależnie od tego, co zrobi i tak kiedyś odejdzie w zapomnienie, jak jego praca.\nPrzykładowe zadania z rozwiązaniami 133","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Jan Kochanowski przedstawia we fraszce „O żywocie ludzkim” stoicką koncepcję życia ludzkiego, odwołującą się do filozofii stoickiej oraz motywu vanitas. Poeta ukazuje świat jako przestrzeń niepewną i przemijającą - żadna rzecz na świecie nie jest trwała ani pewna („Nie masz na świecie żadnej pewnej rzeczy”), a wszystko, co człowiek ceni - sława, uroda, władza, bogactwo - przemija jak polna trawa. Zgodnie z ideałem stoickim człowiek powinien zachować dystans i umiar wobec dóbr doczesnych, nie przywiązywać się do nich nadmiernie ani nie przejmować się zbytnio przeciwnościami losu, ponieważ wszystko to i tak przeminie, a życie ludzkie jest jedynie chwilowym, złudnym trwaniem („fraszką”) wobec nieuchronności śmierci i przemijania (motyw vanitas).\n\nZasady oceniania: 1 pkt - poprawne wyjaśnienie z uwzględnieniem jednej tradycji filozoficznej (stoicyzmu). 0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.","image":"img/informator-maturalny-jezyk-polski-2023-poziom-podstawowy/zad-16.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":131,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Egzamin maturalny · Informator maturalny · 2023","subject_label":"egzamin-maturalny","category_label":"Informator maturalny","text_html":"

Zadanie 16. (0-1)
Przeczytaj poniższy utwór.
Jan Kochanowski
O żywocie ludzkim
Fraszki to wszytko, cokolwiek myślemy,
Fraszki to wszytko, cokolwiek czyniemy;
Nie masz na świecie żadnej pewnej rzeczy,
Próżno tu człowiek ma co mieć na pieczy.
Zacność, uroda, moc, pieniądze, sława,
Wszystko to minie jako polna trawa.
Naśmiawszy sie nam i naszym porządkom,
Wemkną nas w mieszek, jako czynią łądkom.
Jan Kochanowski, O żywocie ludzkim, [w:] tenże, Fraszki, Wrocław 1998.
132 Informator o egzaminie maturalnym z języka polskiego od roku szkolnego 2022/2023
Wyjaśnij, jaką koncepcję ludzkiego życia prezentuje Jan Kochanowski we fraszce
O żywocie ludzkim. W odpowiedzi uwzględnij tradycję filozoficzną, do której odwołuje
się poeta.
Wymagania ogólne
I. Kształcenie literackie i kulturowe

\n
  1. Znajomość wybranych utworów z literatury polskiej […] oraz umiejętność mówienia o nich z
\n

wykorzystaniem potrzebnej terminologii.

\n
  1. Kształcenie umiejętności czytania, analizowania i interpretowania literatury […].
  2. Kształcenie umiejętności świadomego odbioru utworów literackich i tekstów kultury na
\n

różnych poziomach […].
Wymagania szczegółowe

\n
  1. Czytanie utworów literackich. Zdający:
  2. rozpoznaje konwencje literackie […];
  3. wykazuje się znajomością i zrozumieniem treści utworów wskazanych w podstawie
\n

programowej jako lektury obowiązkowe;

\n
  1. rozumie pojęcie motywu literackiego i toposu […].
\n

Zasady oceniania
1 pkt - poprawne wyjaśnienie z uwzględnieniem jednej tradycji filozoficznej.
0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.
Przykładowe odpowiedzi ocenione na 1 pkt

Jan Kochanowski przedstawia stoicką wizję życia. Mówi o tym, aby nie zrażać się, gdy
pojawiają się w życiu trudności, nie przejmować się i nie angażować się emocjonalnie,
wręcz nie przywiązywać się ani do dobrostanu, ani do spraw trudniejszych.

Motyw przemijania, vanitas uświadamia człowiekowi, że nic nie trwa wiecznie; człowiek
niezależnie od tego, co zrobi i tak kiedyś odejdzie w zapomnienie, jak jego praca.
Przykładowe zadania z rozwiązaniami 133

","solutions":[{"source":"ai","label":"AI","kind":"text","html":"

Jan Kochanowski przedstawia we fraszce „O żywocie ludzkim” stoicką koncepcję życia ludzkiego, odwołującą się do filozofii stoickiej oraz motywu vanitas. Poeta ukazuje świat jako przestrzeń niepewną i przemijającą - żadna rzecz na świecie nie jest trwała ani pewna („Nie masz na świecie żadnej pewnej rzeczy”), a wszystko, co człowiek ceni - sława, uroda, władza, bogactwo - przemija jak polna trawa. Zgodnie z ideałem stoickim człowiek powinien zachować dystans i umiar wobec dóbr doczesnych, nie przywiązywać się do nich nadmiernie ani nie przejmować się zbytnio przeciwnościami losu, ponieważ wszystko to i tak przeminie, a życie ludzkie jest jedynie chwilowym, złudnym trwaniem („fraszką”) wobec nieuchronności śmierci i przemijania (motyw vanitas).

\n

Zasady oceniania: 1 pkt - poprawne wyjaśnienie z uwzględnieniem jednej tradycji filozoficznej (stoicyzmu). 0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.

"}]}