{"id":"informator-maturalny-jezyk-polski-2023-poziom-podstawowy/zad/18","paper_id":"informator-maturalny-jezyk-polski-2023-poziom-podstawowy","number":"18","points":1,"ptype":"open","subject":"egzamin-maturalny","category":"informator-maturalny","year":2023,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 18. (0-1)\nPrzeczytaj poniższy fragment utworu.\nJan Kochanowski\nTren IX\nKupić by cię, Mądrości, za drogie pieniądze!\nKtóra, jesli prawdziwie mienią, wszytki żądze,\nWszytki ludzkie frasunki umiesz wykorzenić,\nA człowieka tylko nie w anioła odmienić,\nKtóry nie wie, co boleść, frasunku nie czuje,\nZłym przygodom nie podległ, strachom nie hołduje.\n[…]\nNieszczęśliwy ja człowiek, którym lata swoje\nNa tym strawił, żebych był ujźrzał progi twoje!\nTerazem nagle z stopniów ostatnich zrzucony\nI miedzy insze, jeden z wiela, policzony.\nJan Kochanowski, Tren IX, [w:] tenże, Dzieła polskie, T. 2., Warszawa 1976.\nPrzykładowe zadania z rozwiązaniami 137\nWypisz z Trenu IX cytat świadczący o zachwianiu postawy światopoglądowej poety\ngłoszonej przez niego we wcześniejszej twórczości. Uzasadnij wybór tego cytatu.\nCytat:\nUzasadnienie:\nWymagania ogólne\nI. Kształcenie literackie i kulturowe\n7. Kształcenie umiejętności czytania, analizowania i interpretowania literatury […].\n8. Kształcenie umiejętności świadomego odbioru utworów literackich […].\nWymagania szczegółowe\nI. Kształcenie literackie i kulturowe.\n1. Czytanie utworów literackich. Zdający:\n8) wykazuje się znajomością i zrozumieniem treści utworów wskazanych w podstawie\nprogramowej jako lektury obowiązkowe.\nIV. Samokształcenie.\n6) wybiera z tekstu odpowiednie cytaty i stosuje je w wypowiedzi.\nZasady oceniania\n1 pkt - wypisanie cytatu wraz z uzasadnieniem.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi ocenione na 1 pkt\nCytat\nUzasadnienie\n„Nieszczęśliwy ja człowiek, którym lata\nswoje\nNa tym strawił, żebych był ujźrzał progi\ntwoje!”\nKochanowski w obliczu straty córki zdał\nsobie sprawę, że nie jest w stanie\nzachować stoickiego spokoju i zwątpił także\nw wiarę chrześcijańską, co najbardziej\nilustruje Tren XI, w którym Kochanowski\nszuka Orszulki w zaświatach innych religii,\na na końcu wyraża powątpiewanie\nw istnienie życia po życiu.\n„Terazem nagle z stopniów ostatnich\nzrzucony\nI między insze, jeden z wiela, policzony”.\nKochanowski wyraża w tych słowach swój\nżal do losu, wyznaje utratę wiary w stoickie\nmądrości, ponieważ w obliczu śmierci\nswojego dziecka filozofia stoicka, którą tak\n138 Informator o egzaminie maturalnym z języka polskiego od roku szkolnego 2022/2023\ndługo wyznawał, okazała się nierealna,\nniedająca pocieszenia.\n„ja człowiek, którym lata swoje\nNa tym strawił, żebych był ujźrzał progi\ntwoje!\nTerazem nagle z stopniów ostatnich\nzrzucony”.\nAutor w poprzednich trenach próbuje ukoić\nswoje cierpienie, szukając pocieszenia\nw filozofii (np. w stoicyzmie) i religii - tu\nuświadamia sobie, że wobec cierpienia są\none bezsilne.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Cytat: „Nieszczęśliwy ja człowiek, którym lata swoje / Na tym strawił, żebych był ujźrzał progi twoje! / Terazem nagle z stopniów ostatnich zrzucony / I miedzy insze, jeden z wiela, policzony.”\n\nUzasadnienie: Kochanowski wyraża w tych słowach żal i zwątpienie w sens dotychczasowej filozofii stoickiej, którą wyznawał we wcześniejszej twórczości (np. we fraszkach). W obliczu śmierci córki poeta przyznaje, że stoicki spokój i mądrość, budowane przez całe życie, okazały się złudne i nie dają żadnej pociechy wobec cierpienia - zamiast osiągnąć duchowy spokój, czuje się „zrzucony” i zrównany z resztą ludzi, którym stoicka mądrość nie pomogła.\n\nZasady oceniania: 1 pkt - wypisanie cytatu wraz z trafnym uzasadnieniem. 0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.","image":"img/informator-maturalny-jezyk-polski-2023-poziom-podstawowy/zad-18.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":136,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Egzamin maturalny · Informator maturalny · 2023","subject_label":"egzamin-maturalny","category_label":"Informator maturalny","text_html":"

Zadanie 18. (0-1)
Przeczytaj poniższy fragment utworu.
Jan Kochanowski
Tren IX
Kupić by cię, Mądrości, za drogie pieniądze!
Która, jesli prawdziwie mienią, wszytki żądze,
Wszytki ludzkie frasunki umiesz wykorzenić,
A człowieka tylko nie w anioła odmienić,
Który nie wie, co boleść, frasunku nie czuje,
Złym przygodom nie podległ, strachom nie hołduje.
[…]
Nieszczęśliwy ja człowiek, którym lata swoje
Na tym strawił, żebych był ujźrzał progi twoje!
Terazem nagle z stopniów ostatnich zrzucony
I miedzy insze, jeden z wiela, policzony.
Jan Kochanowski, Tren IX, [w:] tenże, Dzieła polskie, T. 2., Warszawa 1976.
Przykładowe zadania z rozwiązaniami 137
Wypisz z Trenu IX cytat świadczący o zachwianiu postawy światopoglądowej poety
głoszonej przez niego we wcześniejszej twórczości. Uzasadnij wybór tego cytatu.
Cytat:
Uzasadnienie:
Wymagania ogólne
I. Kształcenie literackie i kulturowe

\n
  1. Kształcenie umiejętności czytania, analizowania i interpretowania literatury […].
  2. Kształcenie umiejętności świadomego odbioru utworów literackich […].
\n

Wymagania szczegółowe
I. Kształcenie literackie i kulturowe.

\n
  1. Czytanie utworów literackich. Zdający:
  2. wykazuje się znajomością i zrozumieniem treści utworów wskazanych w podstawie
\n

programowej jako lektury obowiązkowe.
IV. Samokształcenie.

\n
  1. wybiera z tekstu odpowiednie cytaty i stosuje je w wypowiedzi.
\n

Zasady oceniania
1 pkt - wypisanie cytatu wraz z uzasadnieniem.
0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.
Przykładowe odpowiedzi ocenione na 1 pkt
Cytat
Uzasadnienie
„Nieszczęśliwy ja człowiek, którym lata
swoje
Na tym strawił, żebych był ujźrzał progi
twoje!”
Kochanowski w obliczu straty córki zdał
sobie sprawę, że nie jest w stanie
zachować stoickiego spokoju i zwątpił także
w wiarę chrześcijańską, co najbardziej
ilustruje Tren XI, w którym Kochanowski
szuka Orszulki w zaświatach innych religii,
a na końcu wyraża powątpiewanie
w istnienie życia po życiu.
„Terazem nagle z stopniów ostatnich
zrzucony
I między insze, jeden z wiela, policzony”.
Kochanowski wyraża w tych słowach swój
żal do losu, wyznaje utratę wiary w stoickie
mądrości, ponieważ w obliczu śmierci
swojego dziecka filozofia stoicka, którą tak
138 Informator o egzaminie maturalnym z języka polskiego od roku szkolnego 2022/2023
długo wyznawał, okazała się nierealna,
niedająca pocieszenia.
„ja człowiek, którym lata swoje
Na tym strawił, żebych był ujźrzał progi
twoje!
Terazem nagle z stopniów ostatnich
zrzucony”.
Autor w poprzednich trenach próbuje ukoić
swoje cierpienie, szukając pocieszenia
w filozofii (np. w stoicyzmie) i religii - tu
uświadamia sobie, że wobec cierpienia są
one bezsilne.

","solutions":[{"source":"ai","label":"AI","kind":"text","html":"

Cytat: „Nieszczęśliwy ja człowiek, którym lata swoje / Na tym strawił, żebych był ujźrzał progi twoje! / Terazem nagle z stopniów ostatnich zrzucony / I miedzy insze, jeden z wiela, policzony.”

\n

Uzasadnienie: Kochanowski wyraża w tych słowach żal i zwątpienie w sens dotychczasowej filozofii stoickiej, którą wyznawał we wcześniejszej twórczości (np. we fraszkach). W obliczu śmierci córki poeta przyznaje, że stoicki spokój i mądrość, budowane przez całe życie, okazały się złudne i nie dają żadnej pociechy wobec cierpienia - zamiast osiągnąć duchowy spokój, czuje się „zrzucony” i zrównany z resztą ludzi, którym stoicka mądrość nie pomogła.

\n

Zasady oceniania: 1 pkt - wypisanie cytatu wraz z trafnym uzasadnieniem. 0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.

"}]}