{"id":"informator-maturalny-jezyk-polski-2023-poziom-podstawowy/zad/21","paper_id":"informator-maturalny-jezyk-polski-2023-poziom-podstawowy","number":"21","points":2,"ptype":"open","subject":"egzamin-maturalny","category":"informator-maturalny","year":2023,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 21. (0-2)\nZapoznaj się z poniższymi tekstami.\nTekst 1.\nDaniel Naborowski\nNa toż\nDzień jeden drugi goni i potem zostawa\nTam, skąd wiek wszytkokrotny odwrotu nie dawa.\nŻaden dzień i godzina bez szkody nie bywa\nCzłowieku, który ze dniem zarówno upływa.\nKarmią byt nasz godziny, która leci snadnie;\nWięcej się ten nie wraca, kto z regestru spadnie;\nJuż w nocy wiekuistej sen przyjdzie spać twardy.\nNa to masz zawsze pomnieć, o człowiecze hardy:\nDwakroć żyje, kto żyjąc umrzeć się gotuje;\nUmiera dwakroć, kto się śmiertelnym nie czuje.\nDaniel Naborowski, Na toż, [w:] tenże, Poezje, Warszawa 1961.\nPrzykładowe zadania z rozwiązaniami 143\nTekst 2.\nJacob Woutersz Vosmaer\nWazon z kwiatami\nMetropolitan Museum of Art, Nowy Jork, 1613.\nJaki motyw łączy obraz Jacoba Woutersza Vosmaera Wazon z kwiatami i wiersz Daniela\nNaborowskiego Na toż? Uzasadnij swoją odpowiedź, odwołując się do elementów treści\nobrazu i wiersza.\n144 Informator o egzaminie maturalnym z języka polskiego od roku szkolnego 2022/2023\nWymagania ogólne\nI. Kształcenie literackie i kulturowe\n7. Kształcenie umiejętności czytania, analizowania i interpretowania literatury oraz innych\ntekstów kultury, a także ich wzajemnej korespondencji.\n8. Kształcenie umiejętności świadomego odbioru utworów literackich i tekstów kultury na\nróżnych poziomach: dosłownym, metaforycznym, symbolicznym, aksjologicznym.\nWymagania szczegółowe\nI. Kształcenie literackie i kulturowe.\n1. Czytanie utworów literackich. Zdający:\n5) interpretuje treści […] symboliczne utworu literackiego;\n8) wykazuje się znajomością i zrozumieniem treści utworów wskazanych w podstawie\nprogramowej jako lektury obowiązkowe.\n2. Odbiór tekstów kultury. Zdający:\n5) odczytuje pozaliterackie teksty kultury, stosując kod właściwy danej dziedzinie sztuki.\nZasady oceniania\n2 pkt - wskazanie motywu łączącego wiersz Naborowskiego i obraz Vosmaera oraz\nuzasadnienie, odwołujące się do obrazu i wiersza.\n1 pkt - wskazanie motywu łączącego wiersz Naborowskiego i obraz Vosmaera oraz\nuzasadnienie, odwołujące się do obrazu albo wiersza.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi ocenione na 2 pkt\n\nObraz z wierszem łączy motyw „memento mori”. W wierszu jest on widoczny\nw stwierdzeniach takich jak: „w nocy wiekuistej sen przyjdzie spać twardy”. Wiersz\nprzypomina o ludzkiej śmiertelności. Obraz również ukazuje ten motyw poprzez kwiaty,\nktóre zwiędły, opadły. Niektóre kwiaty są piękne, lecz później zwiędną, co ma\nsymbolizować śmierć.\n\nMotyw, który łączy zarówno obraz „wazon z kwiatami” i wiersz „Na toż” to upływający czas,\nktóry nigdy się nie zatrzyma, nie zawróci. Na obrazie możemy zauważyć kwiaty, które już\nod pewnego czasu są w wazonie, niektóre z nich prezentują się lepiej, inne gorzej, wiele\nz nich już usycha, obumiera. W podobny sposób ukazany jest człowiek, dla którego\nnieuniknione jest starzenie się, a także śmierć.\nPrzykładowe odpowiedzi ocenione na 1 pkt\n\nObraz i wiersz Naborowskiego łączy motyw przemijającego czasu, topos wanitatywny. Na\nobrazie można ujrzeć opadłe, zwiędłe kwiaty, a także te, które już zupełnie nie rosną (i ich\npłatki na stole).\n\nŁączy je motyw bezwzględnego przemijania - kwiaty na obrazie, choć tworzyły piękną\nmozaikę kolorów, więdną pod naporem czasu, tak jak życie - jest marne, naznaczone\nnaszą śmiertelnością i krótkie - jak twierdzi Naborowski.\nPrzykładowe zadania z rozwiązaniami 145","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Motyw łączący oba dzieła: motyw przemijania i marności życia (vanitas), związany z nieuchronnością śmierci.\n\nUzasadnienie: W wierszu Daniela Naborowskiego „Na toż” podmiot liryczny podkreśla nieustanne, nieodwracalne upływanie czasu i nieuchronność śmierci - każdy dzień przybliża człowieka do kresu życia („Dzień jeden drugi goni i potem zostawa”, „Umiera dwakroć, kto się śmiertelnym nie czuje”). Na obrazie Jacoba Wouterssa Vosmaera „Wazon z kwiatami” motyw ten realizowany jest poprzez konwencję martwej natury (vanitas) - przedstawione kwiaty, choć piękne i kolorowe, są nietrwałe: zerwane, prędko więdną i obumierają, co symbolicznie przypomina o przemijaniu wszelkiego piękna i życia, podobnie jak upływające dni w wierszu Naborowskiego.\n\nZasady oceniania: 2 pkt - wskazanie motywu łączącego wiersz Naborowskiego i obraz Vosmaera oraz uzasadnienie, odwołujące się do obrazu i wiersza. 1 pkt - wskazanie motywu łączącego wiersz Naborowskiego i obraz Vosmaera oraz uzasadnienie, odwołujące się do obrazu albo wiersza. 0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.","image":"img/informator-maturalny-jezyk-polski-2023-poziom-podstawowy/zad-21.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":142,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Egzamin maturalny · Informator maturalny · 2023","subject_label":"egzamin-maturalny","category_label":"Informator maturalny","text_html":"

Zadanie 21. (0-2)
Zapoznaj się z poniższymi tekstami.
Tekst 1.
Daniel Naborowski
Na toż
Dzień jeden drugi goni i potem zostawa
Tam, skąd wiek wszytkokrotny odwrotu nie dawa.
Żaden dzień i godzina bez szkody nie bywa
Człowieku, który ze dniem zarówno upływa.
Karmią byt nasz godziny, która leci snadnie;
Więcej się ten nie wraca, kto z regestru spadnie;
Już w nocy wiekuistej sen przyjdzie spać twardy.
Na to masz zawsze pomnieć, o człowiecze hardy:
Dwakroć żyje, kto żyjąc umrzeć się gotuje;
Umiera dwakroć, kto się śmiertelnym nie czuje.
Daniel Naborowski, Na toż, [w:] tenże, Poezje, Warszawa 1961.
Przykładowe zadania z rozwiązaniami 143
Tekst 2.
Jacob Woutersz Vosmaer
Wazon z kwiatami
Metropolitan Museum of Art, Nowy Jork, 1613.
Jaki motyw łączy obraz Jacoba Woutersza Vosmaera Wazon z kwiatami i wiersz Daniela
Naborowskiego Na toż? Uzasadnij swoją odpowiedź, odwołując się do elementów treści
obrazu i wiersza.
144 Informator o egzaminie maturalnym z języka polskiego od roku szkolnego 2022/2023
Wymagania ogólne
I. Kształcenie literackie i kulturowe

\n
  1. Kształcenie umiejętności czytania, analizowania i interpretowania literatury oraz innych
\n

tekstów kultury, a także ich wzajemnej korespondencji.

\n
  1. Kształcenie umiejętności świadomego odbioru utworów literackich i tekstów kultury na
\n

różnych poziomach: dosłownym, metaforycznym, symbolicznym, aksjologicznym.
Wymagania szczegółowe
I. Kształcenie literackie i kulturowe.

\n
  1. Czytanie utworów literackich. Zdający:
  2. interpretuje treści […] symboliczne utworu literackiego;
  3. wykazuje się znajomością i zrozumieniem treści utworów wskazanych w podstawie
\n

programowej jako lektury obowiązkowe.

\n
  1. Odbiór tekstów kultury. Zdający:
  2. odczytuje pozaliterackie teksty kultury, stosując kod właściwy danej dziedzinie sztuki.
\n

Zasady oceniania
2 pkt - wskazanie motywu łączącego wiersz Naborowskiego i obraz Vosmaera oraz
uzasadnienie, odwołujące się do obrazu i wiersza.
1 pkt - wskazanie motywu łączącego wiersz Naborowskiego i obraz Vosmaera oraz
uzasadnienie, odwołujące się do obrazu albo wiersza.
0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.
Przykładowe odpowiedzi ocenione na 2 pkt

Obraz z wierszem łączy motyw „memento mori”. W wierszu jest on widoczny
w stwierdzeniach takich jak: „w nocy wiekuistej sen przyjdzie spać twardy”. Wiersz
przypomina o ludzkiej śmiertelności. Obraz również ukazuje ten motyw poprzez kwiaty,
które zwiędły, opadły. Niektóre kwiaty są piękne, lecz później zwiędną, co ma
symbolizować śmierć.

Motyw, który łączy zarówno obraz „wazon z kwiatami” i wiersz „Na toż” to upływający czas,
który nigdy się nie zatrzyma, nie zawróci. Na obrazie możemy zauważyć kwiaty, które już
od pewnego czasu są w wazonie, niektóre z nich prezentują się lepiej, inne gorzej, wiele
z nich już usycha, obumiera. W podobny sposób ukazany jest człowiek, dla którego
nieuniknione jest starzenie się, a także śmierć.
Przykładowe odpowiedzi ocenione na 1 pkt

Obraz i wiersz Naborowskiego łączy motyw przemijającego czasu, topos wanitatywny. Na
obrazie można ujrzeć opadłe, zwiędłe kwiaty, a także te, które już zupełnie nie rosną (i ich
płatki na stole).

Łączy je motyw bezwzględnego przemijania - kwiaty na obrazie, choć tworzyły piękną
mozaikę kolorów, więdną pod naporem czasu, tak jak życie - jest marne, naznaczone
naszą śmiertelnością i krótkie - jak twierdzi Naborowski.
Przykładowe zadania z rozwiązaniami 145

","solutions":[{"source":"ai","label":"AI","kind":"text","html":"

Motyw łączący oba dzieła: motyw przemijania i marności życia (vanitas), związany z nieuchronnością śmierci.

\n

Uzasadnienie: W wierszu Daniela Naborowskiego „Na toż” podmiot liryczny podkreśla nieustanne, nieodwracalne upływanie czasu i nieuchronność śmierci - każdy dzień przybliża człowieka do kresu życia („Dzień jeden drugi goni i potem zostawa”, „Umiera dwakroć, kto się śmiertelnym nie czuje”). Na obrazie Jacoba Wouterssa Vosmaera „Wazon z kwiatami” motyw ten realizowany jest poprzez konwencję martwej natury (vanitas) - przedstawione kwiaty, choć piękne i kolorowe, są nietrwałe: zerwane, prędko więdną i obumierają, co symbolicznie przypomina o przemijaniu wszelkiego piękna i życia, podobnie jak upływające dni w wierszu Naborowskiego.

\n

Zasady oceniania: 2 pkt - wskazanie motywu łączącego wiersz Naborowskiego i obraz Vosmaera oraz uzasadnienie, odwołujące się do obrazu i wiersza. 1 pkt - wskazanie motywu łączącego wiersz Naborowskiego i obraz Vosmaera oraz uzasadnienie, odwołujące się do obrazu albo wiersza. 0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.

"}]}