{"id":"informator-maturalny-jezyk-polski-2023-poziom-podstawowy/zad/23","paper_id":"informator-maturalny-jezyk-polski-2023-poziom-podstawowy","number":"23","points":1,"ptype":"open","subject":"egzamin-maturalny","category":"informator-maturalny","year":2023,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 23. (0-1)\nZapoznaj się z poniższymi tekstami.\nDo króla\nSatyra prawdę mówi, względów się wyrzeka:\nWielbi urząd, czci króla, lecz sądzi człowieka.\nPan niewart sługi\n[…] to satyra karze.\nNie dba ona, kto w jakiej zostaje maszkarze1,\nOdrzuca czczą wielmożność, a gdy z chłostą czeka,\nNie szlachcica, nie chłopa ściga, lecz człowieka.\n1 Maszkara - tu: maska.\nŚwiat zepsuty\nNiech się miota złość na cię i chytrość bezczelna -\nTy mów prawdę, mów śmiało, satyro rzetelna.\nPalinodia\nNa co pisać satyry? Choć się złe zbyt wzniosło,\nPrzestańmy. Świat poprawiać - zuchwałe rzemiosło.\nIgnacy Krasicki, Satyry, [w:] tegoż, Dzieła wybrane, T. 2., Warszawa 1989.\nPrzykładowe zadania z rozwiązaniami 147\nNa podstawie podanych fragmentów utworów Ignacego Krasickiego określ, jakie cele\nwyznaczył poeta satyrze.\nWymagania ogólne\nI. Kształcenie literackie i kulturowe\n7. Kształcenie umiejętności czytania, analizowania i interpretowania literatury […].\n8. Kształcenie umiejętności świadomego odbioru utworów literackich […].\nWymagania szczegółowe\nI. Kształcenie literackie i kulturowe.\n1. Czytanie utworów literackich. Zdający:\n5) interpretuje treści alegoryczne i symboliczne utworu literackiego;\n8) wykazuje się znajomością i zrozumieniem treści utworów wskazanych w podstawie\nprogramowej jako lektury obowiązkowe;\n9) rozpoznaje tematykę i problematykę tekstów oraz jej związek z programami epoki\nliterackiej […].\nZasady oceniania\n1 pkt - odpowiedź poprawna.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi ocenione na 1 pkt\n\nMówienie prawdy o człowieku, ukazywanie wad, złych zachowań. Cel dydaktyczny, cel,\naby napiętnować przywary, by apelować o odnowę świata.\n\nSatyra według Krasickiego powinna spełniać funkcję dydaktyczną, pouczającą, a nawet\nupominającą.\n148 Informator o egzaminie maturalnym z języka polskiego od roku szkolnego 2022/2023","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Ignacy Krasicki wyznaczył satyrze przede wszystkim cel dydaktyczno-moralizatorski: satyra ma mówić prawdę o człowieku niezależnie od jego stanu czy pozycji społecznej (sądzić człowieka, a nie urząd), demaskować i karcić ludzkie wady, głupotę oraz zepsucie obyczajów, nie oszczędzając nikogo („nie szlachcica, nie chłopa ściga, lecz człowieka”). Jej celem jest napiętnowanie przywar i nieprawości oraz - poprzez mówienie prawdy „śmiało i rzetelnie” - dążenie do naprawy obyczajów i poprawy świata, choć poeta w „Palinodii” z ironicznym rezygnowaniem przyznaje, że jest to zadanie karkołomne i niewdzięczne („Świat poprawiać - zuchwałe rzemiosło”).\n\nZasady oceniania: 1 pkt - odpowiedź poprawna. 0 pkt - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.","image":"img/informator-maturalny-jezyk-polski-2023-poziom-podstawowy/zad-23.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":146,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Egzamin maturalny · Informator maturalny · 2023","subject_label":"egzamin-maturalny","category_label":"Informator maturalny","text_html":"

Zadanie 23. (0-1)
Zapoznaj się z poniższymi tekstami.
Do króla
Satyra prawdę mówi, względów się wyrzeka:
Wielbi urząd, czci króla, lecz sądzi człowieka.
Pan niewart sługi
[…] to satyra karze.
Nie dba ona, kto w jakiej zostaje maszkarze1,
Odrzuca czczą wielmożność, a gdy z chłostą czeka,
Nie szlachcica, nie chłopa ściga, lecz człowieka.
1 Maszkara - tu: maska.
Świat zepsuty
Niech się miota złość na cię i chytrość bezczelna -
Ty mów prawdę, mów śmiało, satyro rzetelna.
Palinodia
Na co pisać satyry? Choć się złe zbyt wzniosło,
Przestańmy. Świat poprawiać - zuchwałe rzemiosło.
Ignacy Krasicki, Satyry, [w:] tegoż, Dzieła wybrane, T. 2., Warszawa 1989.
Przykładowe zadania z rozwiązaniami 147
Na podstawie podanych fragmentów utworów Ignacego Krasickiego określ, jakie cele
wyznaczył poeta satyrze.
Wymagania ogólne
I. Kształcenie literackie i kulturowe

\n
  1. Kształcenie umiejętności czytania, analizowania i interpretowania literatury […].
  2. Kształcenie umiejętności świadomego odbioru utworów literackich […].
\n

Wymagania szczegółowe
I. Kształcenie literackie i kulturowe.

\n
  1. Czytanie utworów literackich. Zdający:
  2. interpretuje treści alegoryczne i symboliczne utworu literackiego;
  3. wykazuje się znajomością i zrozumieniem treści utworów wskazanych w podstawie
\n

programowej jako lektury obowiązkowe;

\n
  1. rozpoznaje tematykę i problematykę tekstów oraz jej związek z programami epoki
\n

literackiej […].
Zasady oceniania
1 pkt - odpowiedź poprawna.
0 pkt - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.
Przykładowe odpowiedzi ocenione na 1 pkt

Mówienie prawdy o człowieku, ukazywanie wad, złych zachowań. Cel dydaktyczny, cel,
aby napiętnować przywary, by apelować o odnowę świata.

Satyra według Krasickiego powinna spełniać funkcję dydaktyczną, pouczającą, a nawet
upominającą.
148 Informator o egzaminie maturalnym z języka polskiego od roku szkolnego 2022/2023

","solutions":[{"source":"ai","label":"AI","kind":"text","html":"

Ignacy Krasicki wyznaczył satyrze przede wszystkim cel dydaktyczno-moralizatorski: satyra ma mówić prawdę o człowieku niezależnie od jego stanu czy pozycji społecznej (sądzić człowieka, a nie urząd), demaskować i karcić ludzkie wady, głupotę oraz zepsucie obyczajów, nie oszczędzając nikogo („nie szlachcica, nie chłopa ściga, lecz człowieka”). Jej celem jest napiętnowanie przywar i nieprawości oraz - poprzez mówienie prawdy „śmiało i rzetelnie” - dążenie do naprawy obyczajów i poprawy świata, choć poeta w „Palinodii” z ironicznym rezygnowaniem przyznaje, że jest to zadanie karkołomne i niewdzięczne („Świat poprawiać - zuchwałe rzemiosło”).

\n

Zasady oceniania: 1 pkt - odpowiedź poprawna. 0 pkt - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.

"}]}