Zadanie 30. (0-2)
Przeczytaj poniższy fragment tekstu.
Dramat Krasińskiego z jednej strony ukazuje takich ludzi, jak hrabia Henryk: rozumiejąc
bezwzględny fatalizm egzystencji, idą oni do kresu bólu i nicości, tak jak bohaterowie
skandynawskiej Północy. Z drugiej strony pojawiają się tacy, którzy sądzą, że sami mogą się
zbawić, że potrafią niejako wykatapultować się z orbity egzystencji jako katastrofy - za pomocą
rewolucji. Lecz to się nie udaje, bo udać się nie może. Człowiek jest skażony i bez Bożej
pomocy niczego dobrego nie może dokonać. Ci, którzy chcieli osiągnąć samozbawienie,
zostają nawiedzeni i zniszczeni przez Boga katastrofy. Po co przychodzi Bóg katastrofy? Po
to właśnie, aby objawić, że człowiek nie może zbawić się sam. Rewolucja jednak
u Krasińskiego to nie tylko niecierpliwa żądza mordu. Odczuwana przez niego jako
zagrożenie, jako upiór, ma ona również swoją tragiczną rację, która niejednokrotnie
wypowiada Pankracy.
Maria Janion, Wobec zła, Chotomów 1989.
Zadanie 30. obejmuje dwa podpunkty odnoszące się do fragmentu „Wobec zła” Marii Janion dotyczącego „Nie-Boskiej komedii” Zygmunta Krasińskiego (0-2 pkt razem):
\n30.1. „Tragiczna racja” rewolucji polega na tym, że obie zwaśnione strony (arystokracja i lud rewolucyjny) mają w pewnym sensie rację - rewolucjoniści walczą o sprawiedliwość społeczną i koniec krzywdy, jakiej doznawali (o „chleb i sprawiedliwość”), jednak sama rewolucja, dokonywana metodą mordu i zniszczenia, nie jest w stanie stworzyć nowego, sprawiedliwego porządku - prowadzi jedynie do kolejnej katastrofy i zniszczenia, a nie do prawdziwego zbawienia świata, ponieważ - jak podkreśla Janion - człowiek nie jest w stanie zbawić się sam, bez Boga.
\n30.2. Ostatnia scena dramatu nawiązuje do motywu biblijnego (apokaliptycznego) - do zapowiedzianego w Apokalipsie św. Jana powtórnego przyjścia Chrystusa. Wypowiadane przez Pankracego słowa „Galilaee, vicisti” („Galilejczyku, zwyciężyłeś”) są przyznaniem się do klęski w starciu z siłą wyższą niż ludzka rewolucja - dowodzą, że ostatecznym zwycięzcą historii i dziejów nie jest ani arystokracja, ani rewolucja, lecz Bóg (Chrystus), a ludzkie próby samodzielnego zbawienia świata poprzez przemoc są skazane na porażkę.
\nZasady oceniania: po 1 pkt za każdy poprawny podpunkt (30.1 i 30.2), łącznie 0-2 pkt.
"}]}