{"id":"informator-maturalny-jezyk-polski-2023-poziom-podstawowy/zad/39","paper_id":"informator-maturalny-jezyk-polski-2023-poziom-podstawowy","number":"39","points":2,"ptype":"open","subject":"egzamin-maturalny","category":"informator-maturalny","year":2023,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 39. (0-2)\nZapoznaj się z poniższym fragmentem utworu.\nStefan Żeromski.\nPrzedwiośnie\nIdąc ulicami miasta, gdy mgła zimowa zwisała nad opuchłymi domami, Cezary wodził się\nza bary ze swoją duszą. […]\nCóż mógł poradzić na to wszystko - sam jeden? […]\nWyszedł na szeroką ulicę. Było tu pełno ludzi, rozbryzgujących nogami rzadkie błoto.\nŚnieg z ulic pozgarniany tworzył jakoweś szańce wzdłuż chodników. Ludzie pomykali tymi\nchodnikami. Nogi ich tonęły w wilgoci i brudzie, a głowy zanurzały się we mgłę wielkomiejską.\nWszyscy razem tworzyli dziwaczną fantasmagorię człowieczego życia. W głowie Cezarego\nhuczały słowa oskarżeń. W jego uszy wrzynał się śmiech wszystkich tamtych. Oskarżali go!\nPrzeciwko niemu kierowali wszystkie te straszliwe historie i swój śmiech bezlitosny. Czego\nchcieli od niego? Ach, czuli w nim przecież wroga, ponieważ uczestniczył w bitwach przeciwko\narmii czerwonej. Dlatego otoczyli go kołem tak zaciekłej nienawiści. Gdyby nie to, że się bił\nw bitwach i szedł polami na przełaj, szukając ojcowskich szklanych domów… Zaniosła się\nw nim męczarnia, jak wycie samotnego psa w pustym polu. […]\n- Chcą tu stworzyć raj ziemski - taki jak w Baku - mruknął do siebie. Ten śmiech poczciwy\npokrzepił go trochę i wsparł jak dobry kolega. Cezary zapiął się lepiej i szybciej poszedł przed\nsiebie. Było mu zimno. Lepka wilgoć topniejącego śniegu, przepojonego nawozem i uryną,\nwsączała się w ciało aż do kości. - Napić się czego! Rozgrzać się, u diaska!\nStefan Żeromski, Przedwiośnie, Wrocław 1982.\nWyjaśnij symboliczny charakter opowieści o szklanych domach oraz jej znaczenie\nw całej powieści Stefana Żeromskiego.\nWymagania ogólne\nI. Kształcenie literackie i kulturowe.\n5. Znajomość wybranych utworów z literatury polskiej […] oraz umiejętność mówienia o nich\nz wykorzystaniem potrzebnej terminologii.\n8. Kształcenie umiejętności świadomego odbioru utworów literackich […] na różnych\npoziomach […].\nPrzykładowe zadania z rozwiązaniami 177\nWymagania szczegółowe\nI. Kształcenie literackie i kulturowe.\n1. Czytanie utworów literackich. Zdający:\n5) interpretuje treści […] symboliczne […];\n9) rozpoznaje tematykę i problematykę poznanych tekstów […];\n15) wykorzystuje w interpretacji utworów […] potrzebne konteksty […].\nZasady oceniania\n1 pkt - za odpowiedź poprawną, uwzględniającą symbolikę opowieści o szklanych domach\nw kontekście całej powieści.\n0 pkt - za odpowiedź niepoprawną lub niepełną albo za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi ocenione na 1 pkt\n\nOpowieść Seweryna Baryki o szklanych domach symbolizuje nadzieję na lepszy świat,\nutopię. Cezary poszukuje domów z opowieści ojca, jednak nie potrafi ich odnaleźć.\nStanowią dla niego wciąż oddalający się cel, marzenie, o którym stopniowo zapomina.\n\nSzklane domy symbolizowały idealistyczne myślenie, chęć doświadczenia perfekcyjnego\nświata, który nie istnieje. Znaczenie opowieści dla całej powieści jest takie, że Cezary\nciągle czegoś szukał, nieustannie chciał podążać na nowymi ideami, które jednak\nokazywały się później niesłuszne - z tym swoim dążeniem do doskonałości pozostawał\nw środku niczego.\n\nSzklane domy były projektem, jaki chciał w odrodzonej Polsce zrealizować ojciec\nCezarego. Symbolicznie oznaczały plan odbudowy Polski po I wojnie światowej, a także\nnadzieję Seweryna Baryki na odbudowę kraju za pomocą najnowszych technologii. W ten\nsposób pragnął on także przekonać do przyjazdu do Polski syna, który nigdy nie było\nw ojczyźnie.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Opowieść o szklanych domach ma charakter symboliczny - stanowi metaforę idealistycznej, utopijnej wizji odrodzonej, nowoczesnej i sprawiedliwej Polski, zrealizowanej dzięki nowoczesnej technice i postępowi cywilizacyjnemu (wzorowanej na fantastycznych osiedlach z Baku, o których opowiadał ojciec bohatera, Seweryn Baryka). Dla Cezarego Baryki szklane domy są wyobrażeniem idealnej ojczyzny, którą pragnie odnaleźć po przyjeździe do Polski.\n\nW kontekście całej powieści opowieść ta ma znaczenie kluczowe - symbolizuje zderzenie młodzieńczych, wyidealizowanych wyobrażeń Cezarego o Polsce z brutalną, ubogą i pełną konfliktów społecznych rzeczywistością, jaką zastaje on w kraju. Rozczarowanie brakiem „szklanych domów” obrazuje szerszy problem niespełnionych nadziei odrodzonej po latach zaborów Polski oraz nierozwiązanych, palących problemów społecznych (bieda, krzywda chłopów i robotników), które stają się źródłem narastającego napięcia i radykalizacji postaw bohatera.\n\nZasady oceniania: 1 pkt - odpowiedź poprawna, uwzględniająca symbolikę opowieści o szklanych domach w kontekście całej powieści. 0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.","image":"img/informator-maturalny-jezyk-polski-2023-poziom-podstawowy/zad-39.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":176,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Egzamin maturalny · Informator maturalny · 2023","subject_label":"egzamin-maturalny","category_label":"Informator maturalny","text_html":"<p>Zadanie 39. (0-2)<br>Zapoznaj się z poniższym fragmentem utworu.<br>Stefan Żeromski.<br>Przedwiośnie<br>Idąc ulicami miasta, gdy mgła zimowa zwisała nad opuchłymi domami, Cezary wodził się<br>za bary ze swoją duszą. […]<br>Cóż mógł poradzić na to wszystko - sam jeden? […]<br>Wyszedł na szeroką ulicę. Było tu pełno ludzi, rozbryzgujących nogami rzadkie błoto.<br>Śnieg z ulic pozgarniany tworzył jakoweś szańce wzdłuż chodników. Ludzie pomykali tymi<br>chodnikami. Nogi ich tonęły w wilgoci i brudzie, a głowy zanurzały się we mgłę wielkomiejską.<br>Wszyscy razem tworzyli dziwaczną fantasmagorię człowieczego życia. W głowie Cezarego<br>huczały słowa oskarżeń. W jego uszy wrzynał się śmiech wszystkich tamtych. Oskarżali go!<br>Przeciwko niemu kierowali wszystkie te straszliwe historie i swój śmiech bezlitosny. Czego<br>chcieli od niego? Ach, czuli w nim przecież wroga, ponieważ uczestniczył w bitwach przeciwko<br>armii czerwonej. Dlatego otoczyli go kołem tak zaciekłej nienawiści. Gdyby nie to, że się bił<br>w bitwach i szedł polami na przełaj, szukając ojcowskich szklanych domów… Zaniosła się<br>w nim męczarnia, jak wycie samotnego psa w pustym polu. […]</p>\n<ul><li>Chcą tu stworzyć raj ziemski - taki jak w Baku - mruknął do siebie. Ten śmiech poczciwy</li></ul>\n<p>pokrzepił go trochę i wsparł jak dobry kolega. Cezary zapiął się lepiej i szybciej poszedł przed<br>siebie. Było mu zimno. Lepka wilgoć topniejącego śniegu, przepojonego nawozem i uryną,<br>wsączała się w ciało aż do kości. - Napić się czego! Rozgrzać się, u diaska!<br>Stefan Żeromski, Przedwiośnie, Wrocław 1982.<br>Wyjaśnij symboliczny charakter opowieści o szklanych domach oraz jej znaczenie<br>w całej powieści Stefana Żeromskiego.<br>Wymagania ogólne<br>I. Kształcenie literackie i kulturowe.</p>\n<ol><li>Znajomość wybranych utworów z literatury polskiej […] oraz umiejętność mówienia o nich</li></ol>\n<p>z wykorzystaniem potrzebnej terminologii.</p>\n<ol><li>Kształcenie umiejętności świadomego odbioru utworów literackich […] na różnych</li></ol>\n<p>poziomach […].<br>Przykładowe zadania z rozwiązaniami 177<br>Wymagania szczegółowe<br>I. Kształcenie literackie i kulturowe.</p>\n<ol><li>Czytanie utworów literackich. Zdający:</li><li>interpretuje treści […] symboliczne […];</li><li>rozpoznaje tematykę i problematykę poznanych tekstów […];</li><li>wykorzystuje w interpretacji utworów […] potrzebne konteksty […].</li></ol>\n<p>Zasady oceniania<br>1 pkt - za odpowiedź poprawną, uwzględniającą symbolikę opowieści o szklanych domach<br>w kontekście całej powieści.<br>0 pkt - za odpowiedź niepoprawną lub niepełną albo za brak odpowiedzi.<br>Przykładowe odpowiedzi ocenione na 1 pkt<br><br>Opowieść Seweryna Baryki o szklanych domach symbolizuje nadzieję na lepszy świat,<br>utopię. Cezary poszukuje domów z opowieści ojca, jednak nie potrafi ich odnaleźć.<br>Stanowią dla niego wciąż oddalający się cel, marzenie, o którym stopniowo zapomina.<br><br>Szklane domy symbolizowały idealistyczne myślenie, chęć doświadczenia perfekcyjnego<br>świata, który nie istnieje. Znaczenie opowieści dla całej powieści jest takie, że Cezary<br>ciągle czegoś szukał, nieustannie chciał podążać na nowymi ideami, które jednak<br>okazywały się później niesłuszne - z tym swoim dążeniem do doskonałości pozostawał<br>w środku niczego.<br><br>Szklane domy były projektem, jaki chciał w odrodzonej Polsce zrealizować ojciec<br>Cezarego. Symbolicznie oznaczały plan odbudowy Polski po I wojnie światowej, a także<br>nadzieję Seweryna Baryki na odbudowę kraju za pomocą najnowszych technologii. W ten<br>sposób pragnął on także przekonać do przyjazdu do Polski syna, który nigdy nie było<br>w ojczyźnie.</p>","solutions":[{"source":"ai","label":"AI","kind":"text","html":"<p>Opowieść o szklanych domach ma charakter symboliczny - stanowi metaforę idealistycznej, utopijnej wizji odrodzonej, nowoczesnej i sprawiedliwej Polski, zrealizowanej dzięki nowoczesnej technice i postępowi cywilizacyjnemu (wzorowanej na fantastycznych osiedlach z Baku, o których opowiadał ojciec bohatera, Seweryn Baryka). Dla Cezarego Baryki szklane domy są wyobrażeniem idealnej ojczyzny, którą pragnie odnaleźć po przyjeździe do Polski.</p>\n<p>W kontekście całej powieści opowieść ta ma znaczenie kluczowe - symbolizuje zderzenie młodzieńczych, wyidealizowanych wyobrażeń Cezarego o Polsce z brutalną, ubogą i pełną konfliktów społecznych rzeczywistością, jaką zastaje on w kraju. Rozczarowanie brakiem „szklanych domów” obrazuje szerszy problem niespełnionych nadziei odrodzonej po latach zaborów Polski oraz nierozwiązanych, palących problemów społecznych (bieda, krzywda chłopów i robotników), które stają się źródłem narastającego napięcia i radykalizacji postaw bohatera.</p>\n<p>Zasady oceniania: 1 pkt - odpowiedź poprawna, uwzględniająca symbolikę opowieści o szklanych domach w kontekście całej powieści. 0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.</p>"}]}