{"id":"informator-maturalny-jezyk-polski-2023-poziom-podstawowy/zad/41","paper_id":"informator-maturalny-jezyk-polski-2023-poziom-podstawowy","number":"41","points":2,"ptype":"open","subject":"egzamin-maturalny","category":"informator-maturalny","year":2023,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 41. (0-2)\nZapoznaj się z poniższymi tekstami.\nTekst 1.\nTadeusz Gajcy\nWczorajszemu\nDzisiaj -\nw piaskach cmentarzy\npowiędły echa strzałów,\nwiruje błękit niski, jak wczoraj łaskawy,\njak lustro.\nKaż trawie, by milczała. Jej śpiew cię zadławi,\nspowije watą wzruszeń i ciśnie w niepamięć.\nNim ockniesz się, już serce zagubisz w obrazie\ni dłonie w przerażeniu milcząco załamiesz. […]\nWierzyłeś: słowiczym pieniem wierszy popłynie sława harda\ni wzejdzie w barwnych tęczach, obudzi się w mitach.\nNie tak.\nTadeusz Gajcy, Wczorajszemu, [w:] Od Staffa do Wojaczka. Poezja polska 1939-1985.\nAntologia, pod red. Bohdana Drozdowskiego i Bohdana Urbankowskiego, Łódź 1988.\nTekst 2.\nKrzysztof Kamil Baczyński\nPokolenie\nI tak staniemy na wozach, czołgach,\nna samolotach, na rumowisku,\ngdzie po nas wąż się ciszy przeczołga,\ngdzie zimny potop omyje nas,\nnie wiedząc: stoi czy płynie czas.\nJak oba miasta z głębin kopane,\npopielejące ludzkie pokłady\nna wznak leżące, stojące wzwyż,\nnie wiedząc, czy my karty iliady\nrzeźbione ogniem w błyszczącym złocie,\nczy nam postawią z litości chociaż\nnad grobem krzyż.\nKrzysztof Kamil Baczyński, Pokolenie, [w:] tegoż, Utwory zebrane, t. 2. Kraków 1970.\n180 Informator o egzaminie maturalnym z języka polskiego od roku szkolnego 2022/2023","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Zadanie 41. obejmuje dwa podpunkty odnoszące się do wierszy Tadeusza Gajcego „Wczorajszemu” i Krzysztofa Kamila Baczyńskiego „Pokolenie” (0-2 pkt razem):\n\n41.1. Katastrofizm generacyjny poetów czasów wojny polega na przeświadczeniu, że całe ich pokolenie skazane jest na zagładę i zapomnienie - że złożona w ofierze wojnie młodość i twórcza wiara w sens słowa, sławę i pamięć potomnych okażą się złudne. Gajcy odrzuca dawną wiarę w to, że poezja i „słowiczy śpiew” zapewnią pokoleniu nieśmiertelną sławę („Nie tak”), a Baczyński ukazuje żołnierzy pokolenia wojennego jako bezimienne, pochowane bez czci ofiary historii, niepewne nawet tego, czy ktokolwiek postawi im nad grobem chociaż krzyż.\n\n41.2. Sformułowanie „karty iliady” nadaje wymowie wiersza sens pytania o to, czy cierpienie i walka pokolenia wojennego zostaną - podobnie jak losy bohaterów Iliady Homera - zapamiętane i opiewane jako heroiczny, wielki czyn, czy też przeciwnie, pozostaną bezimienne i zapomniane; podmiot liryczny wyraża zwątpienie, czy spotka ich choćby minimalny gest pamięci (krzyż nad grobem), nie mówiąc już o bohaterskiej, epickiej sławie.\n\nZasady oceniania: po 1 pkt za każdy poprawny podpunkt (41.1 i 41.2), łącznie 0-2 pkt.","image":"img/informator-maturalny-jezyk-polski-2023-poziom-podstawowy/zad-41.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":179,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Egzamin maturalny · Informator maturalny · 2023","subject_label":"egzamin-maturalny","category_label":"Informator maturalny","text_html":"

Zadanie 41. (0-2)
Zapoznaj się z poniższymi tekstami.
Tekst 1.
Tadeusz Gajcy
Wczorajszemu
Dzisiaj -
w piaskach cmentarzy
powiędły echa strzałów,
wiruje błękit niski, jak wczoraj łaskawy,
jak lustro.
Każ trawie, by milczała. Jej śpiew cię zadławi,
spowije watą wzruszeń i ciśnie w niepamięć.
Nim ockniesz się, już serce zagubisz w obrazie
i dłonie w przerażeniu milcząco załamiesz. […]
Wierzyłeś: słowiczym pieniem wierszy popłynie sława harda
i wzejdzie w barwnych tęczach, obudzi się w mitach.
Nie tak.
Tadeusz Gajcy, Wczorajszemu, [w:] Od Staffa do Wojaczka. Poezja polska 1939-1985.
Antologia, pod red. Bohdana Drozdowskiego i Bohdana Urbankowskiego, Łódź 1988.
Tekst 2.
Krzysztof Kamil Baczyński
Pokolenie
I tak staniemy na wozach, czołgach,
na samolotach, na rumowisku,
gdzie po nas wąż się ciszy przeczołga,
gdzie zimny potop omyje nas,
nie wiedząc: stoi czy płynie czas.
Jak oba miasta z głębin kopane,
popielejące ludzkie pokłady
na wznak leżące, stojące wzwyż,
nie wiedząc, czy my karty iliady
rzeźbione ogniem w błyszczącym złocie,
czy nam postawią z litości chociaż
nad grobem krzyż.
Krzysztof Kamil Baczyński, Pokolenie, [w:] tegoż, Utwory zebrane, t. 2. Kraków 1970.
180 Informator o egzaminie maturalnym z języka polskiego od roku szkolnego 2022/2023

","solutions":[{"source":"ai","label":"AI","kind":"text","html":"

Zadanie 41. obejmuje dwa podpunkty odnoszące się do wierszy Tadeusza Gajcego „Wczorajszemu” i Krzysztofa Kamila Baczyńskiego „Pokolenie” (0-2 pkt razem):

\n

41.1. Katastrofizm generacyjny poetów czasów wojny polega na przeświadczeniu, że całe ich pokolenie skazane jest na zagładę i zapomnienie - że złożona w ofierze wojnie młodość i twórcza wiara w sens słowa, sławę i pamięć potomnych okażą się złudne. Gajcy odrzuca dawną wiarę w to, że poezja i „słowiczy śpiew” zapewnią pokoleniu nieśmiertelną sławę („Nie tak”), a Baczyński ukazuje żołnierzy pokolenia wojennego jako bezimienne, pochowane bez czci ofiary historii, niepewne nawet tego, czy ktokolwiek postawi im nad grobem chociaż krzyż.

\n

41.2. Sformułowanie „karty iliady” nadaje wymowie wiersza sens pytania o to, czy cierpienie i walka pokolenia wojennego zostaną - podobnie jak losy bohaterów Iliady Homera - zapamiętane i opiewane jako heroiczny, wielki czyn, czy też przeciwnie, pozostaną bezimienne i zapomniane; podmiot liryczny wyraża zwątpienie, czy spotka ich choćby minimalny gest pamięci (krzyż nad grobem), nie mówiąc już o bohaterskiej, epickiej sławie.

\n

Zasady oceniania: po 1 pkt za każdy poprawny podpunkt (41.1 i 41.2), łącznie 0-2 pkt.

"}]}