{"id":"informator-maturalny-jezyk-polski-2023-poziom-podstawowy/zad/47","paper_id":"informator-maturalny-jezyk-polski-2023-poziom-podstawowy","number":"47","points":1,"ptype":"open","subject":"egzamin-maturalny","category":"informator-maturalny","year":2023,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 47. (0-1)\nPrzeczytaj poniższy fragment utworu.\nTadeusz Różewicz\nList do ludożerców\nKochani ludożercy\nnie patrzcie wilkiem\nna człowieka […]\nKochani ludożercy\npoczekajcie chwilę\nnie depczcie słabszych\nnie zgrzytajcie zębami […]\nKochani ludożercy\nnie wykupujcie wszystkich\nświec sznurowadeł i makaronu\nNie mówcie odwróceni tyłem:\nja mnie mój moje\nmój żołądek, mój włos\nmój odcisk moje spodnie\nmoja żona moje dzieci\nmoje zdanie\nKochani ludożercy\nnie zjadajmy się Dobrze\nbo nie zmartwychwstaniemy\nNaprawdę\n[1957]\nTadeusz Różewicz, List do ludożerców, [w:] tegoż, Niepokój. Wybór wierszy z lat\n1944-1994, Warszawa 1995.\nPodaj dwa przykłady środków stylistycznych, które nadają tekstowi Tadeusza\nRóżewicza ironiczny charakter. Wyjaśnij ironiczne znaczenie każdego z nich.\nPrzykład 1\nWyjaśnienie:\n192 Informator o egzaminie maturalnym z języka polskiego od roku szkolnego 2022/2023\nPrzykład 2\nWyjaśnienie:\nWymagania ogólne\nI. Kształcenie literackie i kulturowe.\n7. Kształcenie umiejętności czytania, analizowania i interpretowania literatury […].\n8. Kształcenie umiejętności świadomego odbioru utworów literackich […] na różnych\npoziomach: dosłownym, metaforycznym, symbolicznym, aksjologicznym.\nII. Kształcenie językowe.\n3. Funkcjonalne wykorzystywanie wiedzy o języku w odczytaniu sensów zawartych\nw strukturze głębokiej tekstów literackich […].\nWymagania szczegółowe\nI. Kształcenie literackie i kulturowe.\n1. Czytanie utworów literackich. Zdający:\n4) rozpoznaje w tekście literackim środki wyrazu artystycznego poznane w szkole\npodstawowej oraz środki znaczeniowe: oksymoron, […]; składniowe: […] paralelizm,\nwyliczenie, […] elipsę; […] określa ich funkcje;\n6) rozpoznaje w tekstach literackich: ironię; [ ] określa […] funkcje w tekście i rozumie\nwartościujący charakter.\nII. Kształcenie językowe.\n1. Gramatyka języka polskiego. Zdający:\n1) wykorzystuje wiedzę z dziedziny fleksji […] i składni w analizie i interpretacji tekstów\n[…].\nZasady oceniania\n2 pkt - za podanie dwóch przykładów i wyjaśnienie ironicznego znaczenia każdego z nich.\n1 pkt - za podanie jednego przykładu i wyjaśnienie jego ironicznego znaczenia.\n0 pkt - za odpowiedź niepoprawną lub niepełną albo za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi ocenione na 2 pkt\n\nPrzykład 1: oksymorony\nWyjaśnienie: zestawienie ze sobą słów kochani i ludożercy. Zakładamy z góry, że\nludożercy nie są kochani.\nPrzykład 2: zaimki osobowe\nWyjaśnienie: Przesadnie duża ilość zaimków typu: ”mój, moje,” itp., wprowadza do tekstu\ncharakter ironiczny.\nPrzykładowe zadania z rozwiązaniami 193\n\nPrzykład 1.: „Kochani ludożercy”\nWyjaśnienie: Ta apostrofa ma charakter ironiczny przez połączenie środków językowych\nz zupełnie różnych kategorii, gdyż ludożercy są nacechowani negatywnie a słowo Kochani\nironicznie pozwala sądzić, że mówi się do kogoś bliskiego.\nPrzykład 2.: „Nie zjadajmy się / Dobrze”\nWyjaśnienie: Wtrącenie, którym jest przysłówek ”Dobrze” ma dwa znaczenia -\nkomunikatu, w którym oczekiwana jest zgoda od odbiorcy, oraz określenia działania.\nWielość znaczeń ponownie wskazuje na ironię.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Przykład 1.: Apostrofa „Kochani ludożercy”.\nWyjaśnienie: Zestawienie ze sobą słów o sprzecznym nacechowaniu - poufałego, ciepłego zwrotu „kochani” z pejoratywnym określeniem „ludożercy” - tworzy efekt ironiczny (oksymoroniczny): zwracanie się w serdeczny sposób do ludzi zdolnych do zjadania (niszczenia, unicestwiania) bliźnich obnaża hipokryzję i okrucieństwo, jakie kryją się pod maską cywilizowanej uprzejmości.\n\nPrzykład 2.: Wyliczenie zaimków dzierżawczych „ja mnie mój moje / mój żołądek, mój włos / mój odcisk moje spodnie / moja żona moje dzieci / moje zdanie”.\nWyjaśnienie: Nagromadzenie (wyliczenie) zaimków osobowych i dzierżawczych ośmiesza i demaskuje egoizm, skupienie wyłącznie na własnym, drobnym, przyziemnym interesie („mój żołądek”, „mój odcisk”) w opozycji do wielkich, ogólnoludzkich spraw - ironicznie pokazuje, że za frazesami o człowieczeństwie kryje się jedynie troska o siebie.\n\nZasady oceniania: 2 pkt - podanie dwóch przykładów środków stylistycznych wraz z wyjaśnieniem ich ironicznego znaczenia. 1 pkt - podanie jednego przykładu wraz z wyjaśnieniem. 0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.","image":"img/informator-maturalny-jezyk-polski-2023-poziom-podstawowy/zad-47.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":191,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Egzamin maturalny · Informator maturalny · 2023","subject_label":"egzamin-maturalny","category_label":"Informator maturalny","text_html":"<p>Zadanie 47. (0-1)<br>Przeczytaj poniższy fragment utworu.<br>Tadeusz Różewicz<br>List do ludożerców<br>Kochani ludożercy<br>nie patrzcie wilkiem<br>na człowieka […]<br>Kochani ludożercy<br>poczekajcie chwilę<br>nie depczcie słabszych<br>nie zgrzytajcie zębami […]<br>Kochani ludożercy<br>nie wykupujcie wszystkich<br>świec sznurowadeł i makaronu<br>Nie mówcie odwróceni tyłem:<br>ja mnie mój moje<br>mój żołądek, mój włos<br>mój odcisk moje spodnie<br>moja żona moje dzieci<br>moje zdanie<br>Kochani ludożercy<br>nie zjadajmy się Dobrze<br>bo nie zmartwychwstaniemy<br>Naprawdę<br>[1957]<br>Tadeusz Różewicz, List do ludożerców, [w:] tegoż, Niepokój. Wybór wierszy z lat<br>1944-1994, Warszawa 1995.<br>Podaj dwa przykłady środków stylistycznych, które nadają tekstowi Tadeusza<br>Różewicza ironiczny charakter. Wyjaśnij ironiczne znaczenie każdego z nich.<br>Przykład 1<br>Wyjaśnienie:<br>192 Informator o egzaminie maturalnym z języka polskiego od roku szkolnego 2022/2023<br>Przykład 2<br>Wyjaśnienie:<br>Wymagania ogólne<br>I. Kształcenie literackie i kulturowe.</p>\n<ol><li>Kształcenie umiejętności czytania, analizowania i interpretowania literatury […].</li><li>Kształcenie umiejętności świadomego odbioru utworów literackich […] na różnych</li></ol>\n<p>poziomach: dosłownym, metaforycznym, symbolicznym, aksjologicznym.<br>II. Kształcenie językowe.</p>\n<ol><li>Funkcjonalne wykorzystywanie wiedzy o języku w odczytaniu sensów zawartych</li></ol>\n<p>w strukturze głębokiej tekstów literackich […].<br>Wymagania szczegółowe<br>I. Kształcenie literackie i kulturowe.</p>\n<ol><li>Czytanie utworów literackich. Zdający:</li><li>rozpoznaje w tekście literackim środki wyrazu artystycznego poznane w szkole</li></ol>\n<p>podstawowej oraz środki znaczeniowe: oksymoron, […]; składniowe: […] paralelizm,<br>wyliczenie, […] elipsę; […] określa ich funkcje;</p>\n<ol><li>rozpoznaje w tekstach literackich: ironię; [ ] określa […] funkcje w tekście i rozumie</li></ol>\n<p>wartościujący charakter.<br>II. Kształcenie językowe.</p>\n<ol><li>Gramatyka języka polskiego. Zdający:</li><li>wykorzystuje wiedzę z dziedziny fleksji […] i składni w analizie i interpretacji tekstów</li></ol>\n<p>[…].<br>Zasady oceniania<br>2 pkt - za podanie dwóch przykładów i wyjaśnienie ironicznego znaczenia każdego z nich.<br>1 pkt - za podanie jednego przykładu i wyjaśnienie jego ironicznego znaczenia.<br>0 pkt - za odpowiedź niepoprawną lub niepełną albo za brak odpowiedzi.<br>Przykładowe odpowiedzi ocenione na 2 pkt<br><br>Przykład 1: oksymorony<br>Wyjaśnienie: zestawienie ze sobą słów kochani i ludożercy. Zakładamy z góry, że<br>ludożercy nie są kochani.<br>Przykład 2: zaimki osobowe<br>Wyjaśnienie: Przesadnie duża ilość zaimków typu: ”mój, moje,” itp., wprowadza do tekstu<br>charakter ironiczny.<br>Przykładowe zadania z rozwiązaniami 193<br><br>Przykład 1.: „Kochani ludożercy”<br>Wyjaśnienie: Ta apostrofa ma charakter ironiczny przez połączenie środków językowych<br>z zupełnie różnych kategorii, gdyż ludożercy są nacechowani negatywnie a słowo Kochani<br>ironicznie pozwala sądzić, że mówi się do kogoś bliskiego.<br>Przykład 2.: „Nie zjadajmy się / Dobrze”<br>Wyjaśnienie: Wtrącenie, którym jest przysłówek ”Dobrze” ma dwa znaczenia -<br>komunikatu, w którym oczekiwana jest zgoda od odbiorcy, oraz określenia działania.<br>Wielość znaczeń ponownie wskazuje na ironię.</p>","solutions":[{"source":"ai","label":"AI","kind":"text","html":"<p>Przykład 1.: Apostrofa „Kochani ludożercy”.<br>Wyjaśnienie: Zestawienie ze sobą słów o sprzecznym nacechowaniu - poufałego, ciepłego zwrotu „kochani” z pejoratywnym określeniem „ludożercy” - tworzy efekt ironiczny (oksymoroniczny): zwracanie się w serdeczny sposób do ludzi zdolnych do zjadania (niszczenia, unicestwiania) bliźnich obnaża hipokryzję i okrucieństwo, jakie kryją się pod maską cywilizowanej uprzejmości.</p>\n<p>Przykład 2.: Wyliczenie zaimków dzierżawczych „ja mnie mój moje / mój żołądek, mój włos / mój odcisk moje spodnie / moja żona moje dzieci / moje zdanie”.<br>Wyjaśnienie: Nagromadzenie (wyliczenie) zaimków osobowych i dzierżawczych ośmiesza i demaskuje egoizm, skupienie wyłącznie na własnym, drobnym, przyziemnym interesie („mój żołądek”, „mój odcisk”) w opozycji do wielkich, ogólnoludzkich spraw - ironicznie pokazuje, że za frazesami o człowieczeństwie kryje się jedynie troska o siebie.</p>\n<p>Zasady oceniania: 2 pkt - podanie dwóch przykładów środków stylistycznych wraz z wyjaśnieniem ich ironicznego znaczenia. 1 pkt - podanie jednego przykładu wraz z wyjaśnieniem. 0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.</p>"}]}