{"id":"informator-maturalny-jezyk-polski-2023-poziom-podstawowy/zad/49","paper_id":"informator-maturalny-jezyk-polski-2023-poziom-podstawowy","number":"49","points":1,"ptype":"open","subject":"egzamin-maturalny","category":"informator-maturalny","year":2023,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 49. (0-1)\nZapoznaj się z podanym fragmentem tekstu.\nMarek Nowakowski\nGórą „Edek”\nWłaśnie zwolniło się miejsce w ciasnym rzędzie samochodów i to mały fiat podjechał jako\npierwszy, pragnąc wsunąć się w szczęśliwie powstałą lukę. Jednak nieudolny kierowca\nzapędził się zbyt daleko, odsłaniając część miejsca upatrzonego do zaparkowania.\nNatychmiast za nim, niczym jakiś drapieżnik, pojawił się wielki, lśniący ford. […] Wspaniały,\nw kolorze „szafir metalik”. Mały fiat to żałosne biedactwo wobec tego masywu!\nWojna nerwów trwała dosyć długo. Coraz bardziej gwałtowny klakson „malucha” był\nbezskuteczny. […] Kierowca fiata wychylił się z okienka - głosem i na migi poinformował\nkierowcę forda o swoim prawie do pierwszeństwa. I to także na nic się zdało. Tamten tkwił\nw swojej agresywnej, napierającej pozycji bez zmian.\nW pewnym momencie kierowca „malucha” nie wytrzymał. Załamał się. Ustąpił. Przejechał\nkilka metrów do przodu. Wtedy ford miękko i bezszelestnie, imponując zwrotnością\ni zdolnością plasowania się w ciasnej przestrzeni, zajął zdobyte miejsce. Kierowca fiacika\njeszcze nie zrezygnował do końca. […] Wysiadł z samochodu. Był to niewysoki, drobny\nmłodzian o szczupłej twarzy, w okularach. Inteligent jakiś. Prawie równocześnie wysiadł\nz forda jego właściciel. Wysoki, tęgi mężczyzna w skórzanej kurtce. Widziałem jego krok.\nMocny, zamaszysty.\n198 Informator o egzaminie maturalnym z języka polskiego od roku szkolnego 2022/2023\n- Panie, jak tak można? - zabrzmiał głos kierowcy „malucha”, drgający bezsilną skargą.\nA „Edek”, bo on to był, sunął jak wieża oblężnicza i z wysokości swoich 180 przeszło\ncentymetrów patrzył przed siebie - wcale nie widząc tego cherlaka w okularach. Wymusił\ni zdobył miejsce dla swojego forda. Teraz parł do następnego celu. Zniknął w pobliskiej bramie,\nopatrzonej tabliczkami z nazwami firm i przedstawicielstw handlowych.\nMarek Nowakowski, Górą „Edek”, [w:] tenże, Prawo prerii, Rybnik 1999.\nWypisz z tekstu przykład hiperboli i wyjaśnij, jaką funkcję pełni ona w kreacji bohaterów\ni wydarzeń w opowiadaniu Marka Nowakowskiego.\nWymagania ogólne\nI. Kształcenie literackie i kulturowe.\n5. Znajomość wybranych utworów z literatury polskiej […] oraz umiejętność mówienia o nich\nz wykorzystaniem potrzebnej terminologii.\n8. Kształcenie umiejętności świadomego odbioru utworów literackich i tekstów kultury na\nróżnych poziomach […].\nWymagania szczegółowe\nI. Kształcenie literackie i kulturowe.\n1. Czytanie utworów literackich. Zdający:\n4) rozpoznaje w tekście literackim środki wyrazu artystycznego poznane w szkole\npodstawowej oraz środki znaczeniowe: hiperbolę […]; składniowe: antytezę […]; określa\nich funkcje;\nZasady oceniania\n1 pkt - za poprawne podanie przykładu hiperboli oraz określenie jej funkcji w opowiadaniu.\n0 pkt - za odpowiedź niepoprawną lub niepełną albo za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi ocenione na 1 pkt\n\nżałosne biedactwo wobec tego masywu! - ukazanie przewagi w sile Edka nad\ninteligentem,\n\nWysoki tęgi mężczyzna w skórzanej kurtce. Widziałem jego krok - mocny, zamaszysty. -\nukazanie wielkości i wyższości „Edka” wynikającej z wyglądu.\nPrzykładowe zadania z rozwiązaniami 199","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Przykład hiperboli: „Mały fiat to żałosne biedactwo wobec tego masywu!” (odnosząc się do forda) lub: „(...) »Edek«, bo to on był, sunął jak wieża oblężnicza i z wysokości swoich 180 przeszło centymetrów patrzył przed siebie”.\n\nFunkcja: Hiperbola służy jaskrawemu, przerysowanemu uwypukleniu kontrastu i dysproporcji siły między postaciami - fizycznej przewagi „Edka” (i jego forda) nad drobnym, szczupłym kierowcą fiata w okularach. Wyolbrzymienie to buduje komiczny, ale i gorzko-ironiczny efekt, ukazując bezwzględną, opartą na sile fizycznej hierarchię panującą we współczesnym świecie (drogowym), w którym racja i pierwszeństwo należą nie do tego, kto ma słuszność, lecz do silniejszego i bardziej bezwzględnego.\n\nZasady oceniania: 1 pkt - poprawne podanie przykładu hiperboli oraz określenie jej funkcji w opowiadaniu. 0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.","image":"img/informator-maturalny-jezyk-polski-2023-poziom-podstawowy/zad-49.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":197,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Egzamin maturalny · Informator maturalny · 2023","subject_label":"egzamin-maturalny","category_label":"Informator maturalny","text_html":"<p>Zadanie 49. (0-1)<br>Zapoznaj się z podanym fragmentem tekstu.<br>Marek Nowakowski<br>Górą „Edek”<br>Właśnie zwolniło się miejsce w ciasnym rzędzie samochodów i to mały fiat podjechał jako<br>pierwszy, pragnąc wsunąć się w szczęśliwie powstałą lukę. Jednak nieudolny kierowca<br>zapędził się zbyt daleko, odsłaniając część miejsca upatrzonego do zaparkowania.<br>Natychmiast za nim, niczym jakiś drapieżnik, pojawił się wielki, lśniący ford. […] Wspaniały,<br>w kolorze „szafir metalik”. Mały fiat to żałosne biedactwo wobec tego masywu!<br>Wojna nerwów trwała dosyć długo. Coraz bardziej gwałtowny klakson „malucha” był<br>bezskuteczny. […] Kierowca fiata wychylił się z okienka - głosem i na migi poinformował<br>kierowcę forda o swoim prawie do pierwszeństwa. I to także na nic się zdało. Tamten tkwił<br>w swojej agresywnej, napierającej pozycji bez zmian.<br>W pewnym momencie kierowca „malucha” nie wytrzymał. Załamał się. Ustąpił. Przejechał<br>kilka metrów do przodu. Wtedy ford miękko i bezszelestnie, imponując zwrotnością<br>i zdolnością plasowania się w ciasnej przestrzeni, zajął zdobyte miejsce. Kierowca fiacika<br>jeszcze nie zrezygnował do końca. […] Wysiadł z samochodu. Był to niewysoki, drobny<br>młodzian o szczupłej twarzy, w okularach. Inteligent jakiś. Prawie równocześnie wysiadł<br>z forda jego właściciel. Wysoki, tęgi mężczyzna w skórzanej kurtce. Widziałem jego krok.<br>Mocny, zamaszysty.<br>198 Informator o egzaminie maturalnym z języka polskiego od roku szkolnego 2022/2023</p>\n<ul><li>Panie, jak tak można? - zabrzmiał głos kierowcy „malucha”, drgający bezsilną skargą.</li></ul>\n<p>A „Edek”, bo on to był, sunął jak wieża oblężnicza i z wysokości swoich 180 przeszło<br>centymetrów patrzył przed siebie - wcale nie widząc tego cherlaka w okularach. Wymusił<br>i zdobył miejsce dla swojego forda. Teraz parł do następnego celu. Zniknął w pobliskiej bramie,<br>opatrzonej tabliczkami z nazwami firm i przedstawicielstw handlowych.<br>Marek Nowakowski, Górą „Edek”, [w:] tenże, Prawo prerii, Rybnik 1999.<br>Wypisz z tekstu przykład hiperboli i wyjaśnij, jaką funkcję pełni ona w kreacji bohaterów<br>i wydarzeń w opowiadaniu Marka Nowakowskiego.<br>Wymagania ogólne<br>I. Kształcenie literackie i kulturowe.</p>\n<ol><li>Znajomość wybranych utworów z literatury polskiej […] oraz umiejętność mówienia o nich</li></ol>\n<p>z wykorzystaniem potrzebnej terminologii.</p>\n<ol><li>Kształcenie umiejętności świadomego odbioru utworów literackich i tekstów kultury na</li></ol>\n<p>różnych poziomach […].<br>Wymagania szczegółowe<br>I. Kształcenie literackie i kulturowe.</p>\n<ol><li>Czytanie utworów literackich. Zdający:</li><li>rozpoznaje w tekście literackim środki wyrazu artystycznego poznane w szkole</li></ol>\n<p>podstawowej oraz środki znaczeniowe: hiperbolę […]; składniowe: antytezę […]; określa<br>ich funkcje;<br>Zasady oceniania<br>1 pkt - za poprawne podanie przykładu hiperboli oraz określenie jej funkcji w opowiadaniu.<br>0 pkt - za odpowiedź niepoprawną lub niepełną albo za brak odpowiedzi.<br>Przykładowe odpowiedzi ocenione na 1 pkt<br><br>żałosne biedactwo wobec tego masywu! - ukazanie przewagi w sile Edka nad<br>inteligentem,<br><br>Wysoki tęgi mężczyzna w skórzanej kurtce. Widziałem jego krok - mocny, zamaszysty. -<br>ukazanie wielkości i wyższości „Edka” wynikającej z wyglądu.<br>Przykładowe zadania z rozwiązaniami 199</p>","solutions":[{"source":"ai","label":"AI","kind":"text","html":"<p>Przykład hiperboli: „Mały fiat to żałosne biedactwo wobec tego masywu!” (odnosząc się do forda) lub: „(...) »Edek«, bo to on był, sunął jak wieża oblężnicza i z wysokości swoich 180 przeszło centymetrów patrzył przed siebie”.</p>\n<p>Funkcja: Hiperbola służy jaskrawemu, przerysowanemu uwypukleniu kontrastu i dysproporcji siły między postaciami - fizycznej przewagi „Edka” (i jego forda) nad drobnym, szczupłym kierowcą fiata w okularach. Wyolbrzymienie to buduje komiczny, ale i gorzko-ironiczny efekt, ukazując bezwzględną, opartą na sile fizycznej hierarchię panującą we współczesnym świecie (drogowym), w którym racja i pierwszeństwo należą nie do tego, kto ma słuszność, lecz do silniejszego i bardziej bezwzględnego.</p>\n<p>Zasady oceniania: 1 pkt - poprawne podanie przykładu hiperboli oraz określenie jej funkcji w opowiadaniu. 0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.</p>"}]}