{"id":"informator-maturalny-jezyk-polski-2023-poziom-podstawowy/zad/5.2","paper_id":"informator-maturalny-jezyk-polski-2023-poziom-podstawowy","number":"5.2","points":1,"ptype":"closed","subject":"egzamin-maturalny","category":"informator-maturalny","year":2023,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 5.2. (0-1)\nWyjaśnij sens użytego w wierszu Zbigniewa Herberta sformułowania całe beczące stado\ndwunogów.\nWymagania ogólne\nI. Kształcenie literackie i kulturowe\n7. Kształcenie umiejętności czytania, analizowania i interpretowania literatury […].\n8. Kształcenie umiejętności świadomego odbioru utworów literackich […] na różnych\npoziomach na różnych poziomach: […] metaforycznym, symbolicznym […].\nWymagania szczegółowe\nI. Kształcenie literackie i kulturowe.\n1. Czytanie utworów literackich. Zdający:\n5) interpretuje treści alegoryczne i symboliczne […];\n9) rozpoznaje tematykę i problematykę poznanych tekstów […];\n14) przedstawia propozycję interpretacji utworu […];\n15) wykorzystuje w interpretacji utworów […] potrzebne konteksty […].\n[szkoła podstawowa, klasy IV-VI]\n15) objaśnia znaczenia […] przenośne w tekstach.\n114 Informator o egzaminie maturalnym z języka polskiego od roku szkolnego 2022/2023\nZasady oceniania\n1 pkt - odpowiedź poprawna, zawierająca odwołanie do wymowy wiersza Zbigniewa\nHerberta.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi ocenione na 1 pkt\n\nTo określenie ma wydźwięk negatywny ze względu na degradujące porównanie człowieka\ndo zwierzęcia. Ukazanie go jako lękliwe dwunożne zwierzę nadaje wierszowi Herberta\nklimat grozy i strachu.\n\nSformułowanie to ukazuje dehumanizację człowieka, gdyż wyraz „beczące” odnosi się\nbezpośrednio do zwierząt. W wierszu Herberta ukazuje strach oraz cierpienie, jakiego\ndoświadczają w momencie Sądu Ostatecznego.\n\nSformułowanie to czyni z ludzi masę, odbiera im indywidualność, wskazuje też na\nprzerażenie ludzi w czasie Sądu Ostatecznego: zbili się w stado, czując zagrożenie\ni bezbronność.\nZadanie 6. (0-1)\nPrzypisz każdej z podanych w tabeli postaci mitologicznej (1-4) odpowiadające\njej określenie wybrane spośród A-F.\nA. wierna żona\nB. waleczna księżniczka\nC. cierpiąca matka\nD. zwiastunka nieszczęść\nE. uosobienie kary\nF. patronka miast\nPostać mitologiczna\nOkreślenie\n1. Kasandra\n2. Pandora\n3. Niobe\n4. Penelopa\nWymagania ogólne\nI. Kształcenie literackie i kulturowe\n5. Znajomość wybranych utworów z literatury polskiej i światowej […].\nWymagania szczegółowe\nI. Kształcenie literackie i kulturowe.\n1. Czytanie utworów literackich. Zdający:\n8) wykazuje się znajomością i zrozumieniem treści utworów wskazanych w podstawie\nprogramowej jako lektury obowiązkowe.\nPrzykładowe zadania z rozwiązaniami 115\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne uzupełnienie wszystkich wskazań.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\n1D, 2E, 3C, 4A\nZadanie 7. (0-1)\nPrzeczytaj poniższy tekst.\nZbigniew Herbert\nHistoria Minotaura\nW nieodczytanym jeszcze piśmie linearnym A opowiedziano prawdziwą historię księcia\nMinotaura. Był on - wbrew późniejszym plotkom - autentycznym synem króla Minosa\ni Pasifae. Chłopak urodził się zdrowy, lecz z nienormalnie dużą głową - co wróżbiarze\npoczytywali jako znak przyszłej mądrości. W istocie Minotaur rósł w lata swoje jako silny, nieco\nmelancholijny - matołek. Król postanowił oddać go do stanu kapłańskiego. Ale kapłani\ntłumaczyli, że nie mogą przyjąć nienormalnego księcia, bo to mogłoby obniżyć już i tak\nnadszarpnięty przez odkrycie koła - autorytet religii.\nSprowadził tedy Minos modnego w Grecji inżyniera Dedala - twórcę głośnego kierunku\narchitektury pedagogicznej. Tak powstał labirynt. Przez system korytarzy, od najprostszych do\ncoraz bardziej skomplikowanych, różnicę poziomów i schody abstrakcji miał wdrażać księcia\nMinotaura w zasady poprawnego myślenia.\nSnuł się tedy nieszczęsny książę popychany przez preceptorów korytarzami indukcji\ni dedukcji, nieprzytomnym okiem patrzył na poglądowe freski. Nic z tego nie rozumiał.\nWyczerpawszy wszystkie środki, król Minos postanowił pozbyć się zakały rodu.\nSprowadził (także z Grecji, która słynęła ze zdolnych ludzi) zręcznego mordercę Tezeusza.\nI Tezeusz zabił Minotaura. W tym punkcie mit i historia są ze sobą zgodne.\nPrzez labirynt - niepotrzebny już elementarz - wraca Tezeusz, niosąc wielką, krwawą\ngłowę Minotaura o wytrzeszczonych oczach, w których po raz pierwszy kiełkować zaczęła\nmądrość - jaką zwykło zsyłać doświadczenie.\nZbigniew Herbert, Historia Minotaura, [w:] tegoż, Wybór poezji, Wrocław 2019.\nRozstrzygnij, czy opowieść ukazana w Historii Minotaura Zbigniewa Herberta jest\nzgodna z mitologicznym pierwowzorem. Uzasadnij swoją odpowiedź, odwołując się do\nobu tekstów.\n116 Informator o egzaminie maturalnym z języka polskiego od roku szkolnego 2022/2023\nWymagania ogólne\nI. Kształcenie literackie i kulturowe.\n5. Znajomość wybranych utworów z literatury polskiej i światowej […].\n7. Kształcenie umiejętności czytania, analizowania i interpretowania literatury […], a także ich\nwzajemnej korespondencji.\n8. Kształcenie umiejętności świadomego odbioru utworów literackich i tekstów kultury na\nróżnych poziomach: dosłownym, metaforycznym, symbolicznym […].\nWymagania szczegółowe\nI. Kształcenie literackie i kulturowe.\n1. Czytanie utworów literackich. Zdający:\n5) interpretuje treści […] symboliczne utworu literackiego;\n8) wykazuje się znajomością i zrozumieniem treści utworów wskazanych w podstawie\nprogramowej jako lektury obowiązkowe;\n11) rozumie pojęcie motywu literackiego i toposu […];\n13) porównuje utwory literackie i ich fragmenty, dostrzega kontynuacje i nawiązania […].\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne rozstrzygnięcie wraz z uzasadnieniem odwołującym się do obu utworów.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi ocenione na 1 pkt\n\nNie są zgodne. W tekście Herberta Minotaur przedstawiony jest jako ofiara, w tradycyjnym\nzaś micie był on ciemiężycielem mieszkańców Krety, a Tezeusz bohaterem.\n\nUkazana opowieść jest niezgodna z mitologicznym pierwowzorem. W oryginalnym micie\nMinotaur jest krwiożerczym bezdusznym potworem, a w reinterpretacji Herberta ofiarą\nnietolerancji systemu, nie monstrum, lecz postacią niewygodną, wymagającą szczególnej\ntroski, „zakałą rodu”.\n\nOpowieść ukazana w „Historii Minotaura” jest zgodna z mitem w kontekście\nnajważniejszych wydarzeń - Dedal buduje labirynt, Tezeusz zabija Minotaura. Herbert\njednak czyni Minotaura nie monstrum, ale człowiekiem niewpisującym się w kanony.\nPoeta reinterpretuje mit, eksponując obecną w nim problematykę wykluczenia\nspołecznego.\nPrzykładowe zadania z rozwiązaniami 117\nZadanie 8. (0-1)\nWspółczesna\nkultura\nczerpie\ninspirację\nz\nmitologicznych\npierwowzorów.\nPoniżej\nprzedstawiono rysunek Andrzeja Mleczki.\nhttps://www.facebook.com/galeria.andrzejamleczki/photos/a.192455250903793/1063266997155943/?type=1&the\nater\nNapisz, do jakiej postaci mitologicznej nawiązuje rysunek Andrzeja Mleczki. Wyjaśnij,\nna czym polega paradoks przedstawionej na rysunku sytuacji.\nPostać mitologiczna:\nWyjaśnienie:\n118 Informator o egzaminie maturalnym z języka polskiego od roku szkolnego 2022/2023\nWymagania ogólne\nI. Kształcenie literackie i kulturowe.\n5. Znajomość wybranych utworów z literatury polskiej i światowej oraz umiejętność mówienia\no nich z wykorzystaniem potrzebnej terminologii.\n7. Kształcenie umiejętności czytania, analizowania i interpretowania literatury oraz innych\ntekstów kultury, a także ich wzajemnej korespondencji.\n8. Kształcenie umiejętności świadomego odbioru utworów literackich i tekstów kultury na\nróżnych poziomach: dosłownym, metaforycznym, symbolicznym […].\nII. Kształcenie językowe.\n3. Funkcjonalne wykorzystywanie wiedzy o języku w odczytaniu sensów […] tekstów\nliterackich i nieliterackich.\nWymagania szczegółowe\nI. Kształcenie literackie i kulturowe.\n1. Odbiór tekstów kultury. Zdający:\n6) odczytuje pozaliterackie teksty kultury, stosując kod właściwy w danej dziedzinie.\nII. Kształcenie językowe.\n3. Komunikacja językowa i kultura języka. Zdający:\n4) rozpoznaje zjawiska powodujące niejednoznaczność wypowiedzi ([…] paradoksy) […].\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne rozstrzygnięcie wraz z uzasadnieniem odwołującym się do obu utworów.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź oceniona na 1 pkt\nPostać: Syzyf.\nWyjaśnienie paradoksu: praca Syzyfa nie jest doprowadzona do końca, zatem postać\nmówiąca do kogoś przez telefon komórkowy: „Oddzwonię, jak skończę” prawdopodobnie\nnigdy tego nie zrobi.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Sformułowanie „całe beczące stado dwunogów” ukazuje dehumanizację człowieka w obliczu Sądu Ostatecznego - ludzie zostają sprowadzeni do bezradnego, przerażonego stada zwierząt (owiec), odzierani z indywidualności i godności. Porównanie człowieka do zwierzęcia (dwunoga, który beczy jak owca) nadaje obrazowi wydźwięk negatywny, podkreśla strach, bezbronność i trwogę ludzi stłoczonych przed obliczem boskiego sądu.\n\nZasady oceniania: 1 pkt - odpowiedź poprawna, zawierająca odwołanie do wymowy wiersza Zbigniewa Herberta. 0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.","image":"img/informator-maturalny-jezyk-polski-2023-poziom-podstawowy/zad-5.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":113,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Egzamin maturalny · Informator maturalny · 2023","subject_label":"egzamin-maturalny","category_label":"Informator maturalny","text_html":"<p>Zadanie 5.2. (0-1)<br>Wyjaśnij sens użytego w wierszu Zbigniewa Herberta sformułowania całe beczące stado<br>dwunogów.<br>Wymagania ogólne<br>I. Kształcenie literackie i kulturowe</p>\n<ol><li>Kształcenie umiejętności czytania, analizowania i interpretowania literatury […].</li><li>Kształcenie umiejętności świadomego odbioru utworów literackich […] na różnych</li></ol>\n<p>poziomach na różnych poziomach: […] metaforycznym, symbolicznym […].<br>Wymagania szczegółowe<br>I. Kształcenie literackie i kulturowe.</p>\n<ol><li>Czytanie utworów literackich. Zdający:</li><li>interpretuje treści alegoryczne i symboliczne […];</li><li>rozpoznaje tematykę i problematykę poznanych tekstów […];</li><li>przedstawia propozycję interpretacji utworu […];</li><li>wykorzystuje w interpretacji utworów […] potrzebne konteksty […].</li></ol>\n<p>[szkoła podstawowa, klasy IV-VI]</p>\n<ol><li>objaśnia znaczenia […] przenośne w tekstach.</li></ol>\n<p>114 Informator o egzaminie maturalnym z języka polskiego od roku szkolnego 2022/2023<br>Zasady oceniania<br>1 pkt - odpowiedź poprawna, zawierająca odwołanie do wymowy wiersza Zbigniewa<br>Herberta.<br>0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.<br>Przykładowe odpowiedzi ocenione na 1 pkt<br><br>To określenie ma wydźwięk negatywny ze względu na degradujące porównanie człowieka<br>do zwierzęcia. Ukazanie go jako lękliwe dwunożne zwierzę nadaje wierszowi Herberta<br>klimat grozy i strachu.<br><br>Sformułowanie to ukazuje dehumanizację człowieka, gdyż wyraz „beczące” odnosi się<br>bezpośrednio do zwierząt. W wierszu Herberta ukazuje strach oraz cierpienie, jakiego<br>doświadczają w momencie Sądu Ostatecznego.<br><br>Sformułowanie to czyni z ludzi masę, odbiera im indywidualność, wskazuje też na<br>przerażenie ludzi w czasie Sądu Ostatecznego: zbili się w stado, czując zagrożenie<br>i bezbronność.<br>Zadanie 6. (0-1)<br>Przypisz każdej z podanych w tabeli postaci mitologicznej (1-4) odpowiadające<br>jej określenie wybrane spośród A-F.<br>A. wierna żona<br>B. waleczna księżniczka<br>C. cierpiąca matka<br>D. zwiastunka nieszczęść<br>E. uosobienie kary<br>F. patronka miast<br>Postać mitologiczna<br>Określenie</p>\n<ol><li>Kasandra</li><li>Pandora</li><li>Niobe</li><li>Penelopa</li></ol>\n<p>Wymagania ogólne<br>I. Kształcenie literackie i kulturowe</p>\n<ol><li>Znajomość wybranych utworów z literatury polskiej i światowej […].</li></ol>\n<p>Wymagania szczegółowe<br>I. Kształcenie literackie i kulturowe.</p>\n<ol><li>Czytanie utworów literackich. Zdający:</li><li>wykazuje się znajomością i zrozumieniem treści utworów wskazanych w podstawie</li></ol>\n<p>programowej jako lektury obowiązkowe.<br>Przykładowe zadania z rozwiązaniami 115<br>Zasady oceniania<br>1 pkt - poprawne uzupełnienie wszystkich wskazań.<br>0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.<br>Rozwiązanie<br>1D, 2E, 3C, 4A<br>Zadanie 7. (0-1)<br>Przeczytaj poniższy tekst.<br>Zbigniew Herbert<br>Historia Minotaura<br>W nieodczytanym jeszcze piśmie linearnym A opowiedziano prawdziwą historię księcia<br>Minotaura. Był on - wbrew późniejszym plotkom - autentycznym synem króla Minosa<br>i Pasifae. Chłopak urodził się zdrowy, lecz z nienormalnie dużą głową - co wróżbiarze<br>poczytywali jako znak przyszłej mądrości. W istocie Minotaur rósł w lata swoje jako silny, nieco<br>melancholijny - matołek. Król postanowił oddać go do stanu kapłańskiego. Ale kapłani<br>tłumaczyli, że nie mogą przyjąć nienormalnego księcia, bo to mogłoby obniżyć już i tak<br>nadszarpnięty przez odkrycie koła - autorytet religii.<br>Sprowadził tedy Minos modnego w Grecji inżyniera Dedala - twórcę głośnego kierunku<br>architektury pedagogicznej. Tak powstał labirynt. Przez system korytarzy, od najprostszych do<br>coraz bardziej skomplikowanych, różnicę poziomów i schody abstrakcji miał wdrażać księcia<br>Minotaura w zasady poprawnego myślenia.<br>Snuł się tedy nieszczęsny książę popychany przez preceptorów korytarzami indukcji<br>i dedukcji, nieprzytomnym okiem patrzył na poglądowe freski. Nic z tego nie rozumiał.<br>Wyczerpawszy wszystkie środki, król Minos postanowił pozbyć się zakały rodu.<br>Sprowadził (także z Grecji, która słynęła ze zdolnych ludzi) zręcznego mordercę Tezeusza.<br>I Tezeusz zabił Minotaura. W tym punkcie mit i historia są ze sobą zgodne.<br>Przez labirynt - niepotrzebny już elementarz - wraca Tezeusz, niosąc wielką, krwawą<br>głowę Minotaura o wytrzeszczonych oczach, w których po raz pierwszy kiełkować zaczęła<br>mądrość - jaką zwykło zsyłać doświadczenie.<br>Zbigniew Herbert, Historia Minotaura, [w:] tegoż, Wybór poezji, Wrocław 2019.<br>Rozstrzygnij, czy opowieść ukazana w Historii Minotaura Zbigniewa Herberta jest<br>zgodna z mitologicznym pierwowzorem. Uzasadnij swoją odpowiedź, odwołując się do<br>obu tekstów.<br>116 Informator o egzaminie maturalnym z języka polskiego od roku szkolnego 2022/2023<br>Wymagania ogólne<br>I. Kształcenie literackie i kulturowe.</p>\n<ol><li>Znajomość wybranych utworów z literatury polskiej i światowej […].</li><li>Kształcenie umiejętności czytania, analizowania i interpretowania literatury […], a także ich</li></ol>\n<p>wzajemnej korespondencji.</p>\n<ol><li>Kształcenie umiejętności świadomego odbioru utworów literackich i tekstów kultury na</li></ol>\n<p>różnych poziomach: dosłownym, metaforycznym, symbolicznym […].<br>Wymagania szczegółowe<br>I. Kształcenie literackie i kulturowe.</p>\n<ol><li>Czytanie utworów literackich. Zdający:</li><li>interpretuje treści […] symboliczne utworu literackiego;</li><li>wykazuje się znajomością i zrozumieniem treści utworów wskazanych w podstawie</li></ol>\n<p>programowej jako lektury obowiązkowe;</p>\n<ol><li>rozumie pojęcie motywu literackiego i toposu […];</li><li>porównuje utwory literackie i ich fragmenty, dostrzega kontynuacje i nawiązania […].</li></ol>\n<p>Zasady oceniania<br>1 pkt - poprawne rozstrzygnięcie wraz z uzasadnieniem odwołującym się do obu utworów.<br>0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.<br>Przykładowe odpowiedzi ocenione na 1 pkt<br><br>Nie są zgodne. W tekście Herberta Minotaur przedstawiony jest jako ofiara, w tradycyjnym<br>zaś micie był on ciemiężycielem mieszkańców Krety, a Tezeusz bohaterem.<br><br>Ukazana opowieść jest niezgodna z mitologicznym pierwowzorem. W oryginalnym micie<br>Minotaur jest krwiożerczym bezdusznym potworem, a w reinterpretacji Herberta ofiarą<br>nietolerancji systemu, nie monstrum, lecz postacią niewygodną, wymagającą szczególnej<br>troski, „zakałą rodu”.<br><br>Opowieść ukazana w „Historii Minotaura” jest zgodna z mitem w kontekście<br>najważniejszych wydarzeń - Dedal buduje labirynt, Tezeusz zabija Minotaura. Herbert<br>jednak czyni Minotaura nie monstrum, ale człowiekiem niewpisującym się w kanony.<br>Poeta reinterpretuje mit, eksponując obecną w nim problematykę wykluczenia<br>społecznego.<br>Przykładowe zadania z rozwiązaniami 117<br>Zadanie 8. (0-1)<br>Współczesna<br>kultura<br>czerpie<br>inspirację<br>z<br>mitologicznych<br>pierwowzorów.<br>Poniżej<br>przedstawiono rysunek Andrzeja Mleczki.<br>https://www.facebook.com/galeria.andrzejamleczki/photos/a.192455250903793/1063266997155943/?type=1&amp;the<br>ater<br>Napisz, do jakiej postaci mitologicznej nawiązuje rysunek Andrzeja Mleczki. Wyjaśnij,<br>na czym polega paradoks przedstawionej na rysunku sytuacji.<br>Postać mitologiczna:<br>Wyjaśnienie:<br>118 Informator o egzaminie maturalnym z języka polskiego od roku szkolnego 2022/2023<br>Wymagania ogólne<br>I. Kształcenie literackie i kulturowe.</p>\n<ol><li>Znajomość wybranych utworów z literatury polskiej i światowej oraz umiejętność mówienia</li></ol>\n<p>o nich z wykorzystaniem potrzebnej terminologii.</p>\n<ol><li>Kształcenie umiejętności czytania, analizowania i interpretowania literatury oraz innych</li></ol>\n<p>tekstów kultury, a także ich wzajemnej korespondencji.</p>\n<ol><li>Kształcenie umiejętności świadomego odbioru utworów literackich i tekstów kultury na</li></ol>\n<p>różnych poziomach: dosłownym, metaforycznym, symbolicznym […].<br>II. Kształcenie językowe.</p>\n<ol><li>Funkcjonalne wykorzystywanie wiedzy o języku w odczytaniu sensów […] tekstów</li></ol>\n<p>literackich i nieliterackich.<br>Wymagania szczegółowe<br>I. Kształcenie literackie i kulturowe.</p>\n<ol><li>Odbiór tekstów kultury. Zdający:</li><li>odczytuje pozaliterackie teksty kultury, stosując kod właściwy w danej dziedzinie.</li></ol>\n<p>II. Kształcenie językowe.</p>\n<ol><li>Komunikacja językowa i kultura języka. Zdający:</li><li>rozpoznaje zjawiska powodujące niejednoznaczność wypowiedzi ([…] paradoksy) […].</li></ol>\n<p>Zasady oceniania<br>1 pkt - poprawne rozstrzygnięcie wraz z uzasadnieniem odwołującym się do obu utworów.<br>0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.<br>Przykładowa odpowiedź oceniona na 1 pkt<br>Postać: Syzyf.<br>Wyjaśnienie paradoksu: praca Syzyfa nie jest doprowadzona do końca, zatem postać<br>mówiąca do kogoś przez telefon komórkowy: „Oddzwonię, jak skończę” prawdopodobnie<br>nigdy tego nie zrobi.</p>","solutions":[{"source":"ai","label":"AI","kind":"text","html":"<p>Sformułowanie „całe beczące stado dwunogów” ukazuje dehumanizację człowieka w obliczu Sądu Ostatecznego - ludzie zostają sprowadzeni do bezradnego, przerażonego stada zwierząt (owiec), odzierani z indywidualności i godności. Porównanie człowieka do zwierzęcia (dwunoga, który beczy jak owca) nadaje obrazowi wydźwięk negatywny, podkreśla strach, bezbronność i trwogę ludzi stłoczonych przed obliczem boskiego sądu.</p>\n<p>Zasady oceniania: 1 pkt - odpowiedź poprawna, zawierająca odwołanie do wymowy wiersza Zbigniewa Herberta. 0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.</p>"}]}