{"id":"informator-maturalny-jezyk-polski-2023-poziom-podstawowy/zad/54","paper_id":"informator-maturalny-jezyk-polski-2023-poziom-podstawowy","number":"54","points":2,"ptype":"open","subject":"egzamin-maturalny","category":"informator-maturalny","year":2023,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 54. (0-2)\nZapoznaj się z poniższymi tekstami.\nTekst 1.\nJacek Dukaj\nKatedra (fragment)\nWięc teraz Katedra. Olbrzymia, wspaniała. Wychodzisz ze śluzy biosfery i widzisz ją - Katedrę\n- przed/ponad sobą: poszarpany cień na tle gwiazd. Trzeba światła, żeby docenić jej\narchitekturę. […] Katedra jest przede wszystkim Tajemnicą. […] To nie jest budynek, to rzeźba.\nAle też i nie rzeźba. Ugerzo, zamawiając specżywokryst, wiedział, że to, co tu wyhoduje, nie\nbędzie służyć zwykłym celom, że funkcjonalność Katedry nie ma znaczenia wobec jej\nsymboliki. Ograniczenie było tylko jedno: grób Izmira i ołtarz - one mieściły się wewnątrz,\nobjęte autonomiczną minibiosferą, dla nich musiało ocaleć miejsce, wolne dojście dla\nwiernych. Resztę pozostawiono wyobraźni designerów oraz ergodyczności założonych\nalgorytmów wzrostu. Siew objął zatem wnętrze okręgu dookoła mogiły, jakieś czterysta metrów\nkwadratowych. W prawie nieważkości planetoidy żywokryst wystrzelił był na blisko ćwierć\nkilometra wzwyż. Kiedy się patrzy od strony śluzy kraterowej biosfery, wygląda to tak:\nhiperboloidalny korpus z wywiniętymi w krzywe skrzydła, łukowatymi żebrami pośrodku; na\nflankach zaś - asymetryczne wieże zakończone kamiennymi wykwitami strzępiastych liści,\nniczym zamrożone czarną próżnią w chwili eksplozji węglowe szrapnele. Forma mówi\no ucieczce duszy, która w okrutnym bólu wyrywa się z okowów materii ku gwiaździstej pustce.\nGdy światło zaczyna tu śledzić jakąś linię, krawędź, załamanie, żebro kopuły - szybko wyciska\nz mroku ostre szczegóły, ociekające gęsto twardymi cieniami, i oko wpada w spiralę\ndociekliwości.\nJacek Dukaj, Katedra, [w:] tenże, W kraju niewiernych, Warszawa 2000.\nPrzykładowe zadania z rozwiązaniami 209\nTekst 2.\nKadr z animowanego filmu Katedra autorstwa Tomasz Bagińskiego.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Zadanie 54. obejmuje dwa podpunkty odnoszące się do opowiadania Jacka Dukaja „Katedra” i kadru z filmu animowanego Tomasza Bagińskiego pod tym samym tytułem (0-2 pkt razem):\n\n54.1. Światło w opisie przestrzeni pełni funkcję symboliczną - jest tym, co pozwala odkryć i docenić tajemniczą, niemal sakralną architekturę Katedry: dopiero gdy pada na poszczególne krawędzie, żebra czy wieże, wydobywa z mroku jej kształt i szczegóły, kierując wzrok (i myśl) obserwatora ku „spirali dociekliwości”. Światło symbolizuje więc poznanie, objawienie tajemnicy, moment olśnienia wobec czegoś niepojętego i przekraczającego zwykłe ludzkie doświadczenie.\n\n54.2. Elementy opisu Katedry z opowiadania, które znalazły odzwierciedlenie w kadrze filmowym Bagińskiego: ogromna, przytłaczająca skala budowli (Katedra widziana jako gigantyczna, górująca nad postacią/otoczeniem), asymetryczne, ostro zakończone wieże przypominające żywe, organiczne kształty (jak „skrzydła”, „żebra”, „wykwity strzępiastych liści”), a także silny kontrast światła i mroku - w kadrze widoczna wielka, jasna tarcza (planeta/słońce) oświetlająca ciemną, poszarpaną sylwetkę budowli, podobnie jak w tekście światło wydobywa z ciemności pojedyncze detale konstrukcji.\n\nZasady oceniania: po 1 pkt za każdy poprawny podpunkt (54.1 i 54.2), łącznie 0-2 pkt.","image":"img/informator-maturalny-jezyk-polski-2023-poziom-podstawowy/zad-54.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":208,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Egzamin maturalny · Informator maturalny · 2023","subject_label":"egzamin-maturalny","category_label":"Informator maturalny","text_html":"<p>Zadanie 54. (0-2)<br>Zapoznaj się z poniższymi tekstami.<br>Tekst 1.<br>Jacek Dukaj<br>Katedra (fragment)<br>Więc teraz Katedra. Olbrzymia, wspaniała. Wychodzisz ze śluzy biosfery i widzisz ją - Katedrę</p>\n<ul><li>przed/ponad sobą: poszarpany cień na tle gwiazd. Trzeba światła, żeby docenić jej</li></ul>\n<p>architekturę. […] Katedra jest przede wszystkim Tajemnicą. […] To nie jest budynek, to rzeźba.<br>Ale też i nie rzeźba. Ugerzo, zamawiając specżywokryst, wiedział, że to, co tu wyhoduje, nie<br>będzie służyć zwykłym celom, że funkcjonalność Katedry nie ma znaczenia wobec jej<br>symboliki. Ograniczenie było tylko jedno: grób Izmira i ołtarz - one mieściły się wewnątrz,<br>objęte autonomiczną minibiosferą, dla nich musiało ocaleć miejsce, wolne dojście dla<br>wiernych. Resztę pozostawiono wyobraźni designerów oraz ergodyczności założonych<br>algorytmów wzrostu. Siew objął zatem wnętrze okręgu dookoła mogiły, jakieś czterysta metrów<br>kwadratowych. W prawie nieważkości planetoidy żywokryst wystrzelił był na blisko ćwierć<br>kilometra wzwyż. Kiedy się patrzy od strony śluzy kraterowej biosfery, wygląda to tak:<br>hiperboloidalny korpus z wywiniętymi w krzywe skrzydła, łukowatymi żebrami pośrodku; na<br>flankach zaś - asymetryczne wieże zakończone kamiennymi wykwitami strzępiastych liści,<br>niczym zamrożone czarną próżnią w chwili eksplozji węglowe szrapnele. Forma mówi<br>o ucieczce duszy, która w okrutnym bólu wyrywa się z okowów materii ku gwiaździstej pustce.<br>Gdy światło zaczyna tu śledzić jakąś linię, krawędź, załamanie, żebro kopuły - szybko wyciska<br>z mroku ostre szczegóły, ociekające gęsto twardymi cieniami, i oko wpada w spiralę<br>dociekliwości.<br>Jacek Dukaj, Katedra, [w:] tenże, W kraju niewiernych, Warszawa 2000.<br>Przykładowe zadania z rozwiązaniami 209<br>Tekst 2.<br>Kadr z animowanego filmu Katedra autorstwa Tomasz Bagińskiego.</p>","solutions":[{"source":"ai","label":"AI","kind":"text","html":"<p>Zadanie 54. obejmuje dwa podpunkty odnoszące się do opowiadania Jacka Dukaja „Katedra” i kadru z filmu animowanego Tomasza Bagińskiego pod tym samym tytułem (0-2 pkt razem):</p>\n<p>54.1. Światło w opisie przestrzeni pełni funkcję symboliczną - jest tym, co pozwala odkryć i docenić tajemniczą, niemal sakralną architekturę Katedry: dopiero gdy pada na poszczególne krawędzie, żebra czy wieże, wydobywa z mroku jej kształt i szczegóły, kierując wzrok (i myśl) obserwatora ku „spirali dociekliwości”. Światło symbolizuje więc poznanie, objawienie tajemnicy, moment olśnienia wobec czegoś niepojętego i przekraczającego zwykłe ludzkie doświadczenie.</p>\n<p>54.2. Elementy opisu Katedry z opowiadania, które znalazły odzwierciedlenie w kadrze filmowym Bagińskiego: ogromna, przytłaczająca skala budowli (Katedra widziana jako gigantyczna, górująca nad postacią/otoczeniem), asymetryczne, ostro zakończone wieże przypominające żywe, organiczne kształty (jak „skrzydła”, „żebra”, „wykwity strzępiastych liści”), a także silny kontrast światła i mroku - w kadrze widoczna wielka, jasna tarcza (planeta/słońce) oświetlająca ciemną, poszarpaną sylwetkę budowli, podobnie jak w tekście światło wydobywa z ciemności pojedyncze detale konstrukcji.</p>\n<p>Zasady oceniania: po 1 pkt za każdy poprawny podpunkt (54.1 i 54.2), łącznie 0-2 pkt.</p>"}]}