{"id":"informator-maturalny-jezyk-polski-2023-poziom-podstawowy/zad/55","paper_id":"informator-maturalny-jezyk-polski-2023-poziom-podstawowy","number":"55","points":2,"ptype":"closed","subject":"egzamin-maturalny","category":"informator-maturalny","year":2023,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 55. (0-2)\nZapoznaj się z poniższymi fragmentami tekstu.\nAndrzej Stasiuk\nMiejsce\nFragment 1.\nBardzo szybko się uwinęli. W dwa miesiące. Pozostał prostokąt szarej, gliniastej ziemi.\nW lesistym i bezludnym pejzażu ta nagość wygląda jak płatek zdartej skóry. W przyszłym roku,\npierwszy raz po dwustu latach, wyrośnie tutaj trawa. Albo raczej pokrzywy - one najprędzej\nzjawiają się w miejscach porzuconych przez ludzi.\n- Co tu było? - zapytał mnie mężczyzna. Miał plecak, w ręku mapę, a na szyi aparat\nfotograficzny.\n- Cerkiew - odpowiedziałem.\n- I co się stało?\n- Nic. Zabrali ją do muzeum.\n- Całą?\n- Całą, ale po kawałku.\nFragment 2.\nByło coś wzruszającego w nieporadnych polichromiach, które odwzorowywały kamienne\ngzymsy, kolumny i pilastry - dalekie wspomnienie świątyń Jerozolimy i Konstantynopola, może\nwyobrażenie Nowego Jeruzalem.\nZ czasem opuszczona cerkiew zaczęła pochylać się na bok. Wilgoć nadjadła północne\npodwaliny. Pomiędzy belkami rysowały się szpary. Spod cienkiej warstwy wapiennego tynku\nprzezierało próchno, delikatny złotawy pył. Myślałem, że jest to znak zwycięstwa nietrwałości.\nAle to przecież żywe bakterie, roztocza i owady pokonywały iluzoryczny marmur.\nKonserwatorzy przynieśli ze sobą zapach śmierci. […]\n212 Informator o egzaminie maturalnym z języka polskiego od roku szkolnego 2022/2023\nNie jestem miłośnikiem ruin. Ale wizja odnowionej świątyni stojącej pomiędzy innymi\ndomami i sprzętami tak samo wyjętymi z ich czasu i miejsca ma w sobie skazę\njednowymiarowości. […] Lecz miejsca nie można przenieść. Miejsce nie ma wymiarów. Jest\npunktem i nieuchwytną przestrzenią. Dlatego wciąż nie mam pewności, czy rzeczywiście ją\nzabrano.\nMężczyzna zamknął futerał aparatu.\n- A w którym miejscu było wejście? - zapytał.\n- Tu. Stoi pan na progu.\nAndrzej Stasiuk, Miejsce, [w:] tenże, Opowieści galicyjskie, Wołowiec 2012.\nNa podstawie zamieszczonych fragmentów Miejsca Andrzeja Stasiuka uzasadnij, że\nautor łączy w opowiadaniu realistyczny opis z metafizyczną refleksją. Uzasadnienie\nzilustruj dwoma przykładami z tekstu.\nWymagania ogólne\nI. Kształcenie literackie i kulturowe.\n5. Znajomość wybranych utworów z literatury polskiej […] oraz umiejętność mówienia o nich\nz wykorzystaniem potrzebnej terminologii.\n8. Kształcenie umiejętności świadomego odbioru utworów literackich i tekstów kultury na\nróżnych poziomach: dosłownym, metaforycznym, symbolicznym, aksjologicznym.\nWymagania szczegółowe\nI. Kształcenie literackie i kulturowe.\n1. Czytanie utworów literackich. Zdający:\n2) rozpoznaje konwencje literackie i określa ich cechy w utworach ([…] realistyczną […]);\n9) rozpoznaje tematykę i problematykę poznanych tekstów oraz jej związek z […]\nzjawiskami społecznymi, historycznymi, egzystencjalnymi, estetycznymi; poddaje ją\nrefleksji.\nZasady oceniania\n2 pkt - za poprawne uzasadnienie zilustrowane dwoma przykładami z tekstu.\n1 pkt - za poprawne uzasadnienie zilustrowane jednym przykładem z tekstu.\n0 pkt - za odpowiedź niepoprawną lub niepełną albo za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe zadania z rozwiązaniami\n213\nPrzykładowe odpowiedzi\n\nRealistyczny opis pejzażu łączy się z historią o sukcesywnie zabieranej cerkwi, która\nmoże być źródłem metafizycznej refleksji i błahości religii. Opis świątyń i procesu ich\nprzemiany połączony został z refleksją o nietrwałości, przemijaniu, jednowymiarowości\nw przywracaniu obrazu przeszłości.\n\nRozmowa bohaterów jest wyjątkowo przyziemna i błaha, a refleksja dotyczy ilości pracy\nludzkiej poświęconej budowie cerkwi i trudowi ludzkiemu.\n\nOpis realistyczny łączy się w opowiadaniu z metafizyczną refleksją poprzez snucie\nopowieści o cerkwi, przedstawienie jej przeszłości z elementami refleksyjności oraz\nzestawienie jej z teraźniejszością jako miejsca, w którym zamiast świątyni będzie rosła\ntrawa. Widać to szczególnie w opisie powolnego procesu niszczenia katedry\n(metafizyczna refleksja) oraz rozmowy narratora z turystą (realistyczny opis).\n214 Informator o egzaminie maturalnym z języka polskiego od roku szkolnego 2022/2023\nCzęść 3. Wypracowanie\nTematy wypracowań będą poprzedzone szczegółowymi wytycznymi.\nWybierz jeden z poniższych tematów i napisz wypracowanie.\n\nW wypracowaniu rozważ problem podany w temacie. Przedstaw również swoje zdanie\ni je uzasadnij.\n\nW rozważaniach przedstaw argumenty, odwołując się do utworów literackich\nwskazanych w temacie oraz do wybranych kontekstów (co najmniej dwóch spośród:\nhistorycznoliterackiego,\nliterackiego,\nbiograficznego,\nkulturowego,\nreligijnego,\nmitologicznego, biblijnego, historycznego, filozoficznego, egzystencjalnego, politycznego,\nspołecznego).\n\nJednym z utworów literackich musi być lektura obowiązkowa wybrana spośród lektur\nwymienionych w arkuszu egzaminacyjnym.\n\nTwoja praca powinna liczyć co najmniej 400 wyrazów.\nPrzykładowe zadania z rozwiązaniami 215","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Andrzej Stasiuk w opowiadaniu „Miejsce” łączy realistyczny opis z metafizyczną refleksją, przeplatając konkretne, drobiazgowe obserwacje rzeczywistości z uniwersalną zadumą nad przemijaniem, pamięcią i istotą miejsca.\n\nPrzykład 1: Realistyczny, niemal reporterski opis stanu opuszczonej cerkwi - pochylających się od wilgoci ścian, próchniejących belek, złotawego pyłu i niszczących ją bakterii, roztoczy i owadów - autor łączy z metafizyczną refleksją o naturze zniszczenia: „Myślałem, że to jest znak zwycięstwa nietrwałości. Ale to przecież żywe bakterie, roztocza i owady pokonywały iluzoryczny marmur” - konkretny, materialny opis staje się punktem wyjścia do rozważań o kruchości i pozorności ludzkich dzieł wobec upływu czasu.\n\nPrzykład 2: Rzeczowy, dosłowny dialog z turystą, w którym pada realistyczna informacja o losie cerkwi (rozebrana, zabrana do muzeum „ale po kawałku”), zestawiony jest z metafizyczną refleksją narratora o istocie miejsca: „Lecz miejsca nie można przenieść. Miejsce nie ma wymiarów. Jest punktem i nieuchwytną przestrzenią” - fakt fizycznego zniknięcia budowli prowadzi do filozoficznego namysłu nad tym, czym w istocie jest „miejsce” i czy w ogóle można je zabrać.\n\nZasady oceniania: 2 pkt - poprawne uzasadnienie zilustrowane dwoma przykładami z tekstu. 1 pkt - poprawne uzasadnienie zilustrowane jednym przykładem z tekstu. 0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.","image":"img/informator-maturalny-jezyk-polski-2023-poziom-podstawowy/zad-55.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":211,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Egzamin maturalny · Informator maturalny · 2023","subject_label":"egzamin-maturalny","category_label":"Informator maturalny","text_html":"<p>Zadanie 55. (0-2)<br>Zapoznaj się z poniższymi fragmentami tekstu.<br>Andrzej Stasiuk<br>Miejsce<br>Fragment 1.<br>Bardzo szybko się uwinęli. W dwa miesiące. Pozostał prostokąt szarej, gliniastej ziemi.<br>W lesistym i bezludnym pejzażu ta nagość wygląda jak płatek zdartej skóry. W przyszłym roku,<br>pierwszy raz po dwustu latach, wyrośnie tutaj trawa. Albo raczej pokrzywy - one najprędzej<br>zjawiają się w miejscach porzuconych przez ludzi.</p>\n<ul><li>Co tu było? - zapytał mnie mężczyzna. Miał plecak, w ręku mapę, a na szyi aparat</li></ul>\n<p>fotograficzny.</p>\n<ul><li>Cerkiew - odpowiedziałem.</li><li>I co się stało?</li><li>Nic. Zabrali ją do muzeum.</li><li>Całą?</li><li>Całą, ale po kawałku.</li></ul>\n<p>Fragment 2.<br>Było coś wzruszającego w nieporadnych polichromiach, które odwzorowywały kamienne<br>gzymsy, kolumny i pilastry - dalekie wspomnienie świątyń Jerozolimy i Konstantynopola, może<br>wyobrażenie Nowego Jeruzalem.<br>Z czasem opuszczona cerkiew zaczęła pochylać się na bok. Wilgoć nadjadła północne<br>podwaliny. Pomiędzy belkami rysowały się szpary. Spod cienkiej warstwy wapiennego tynku<br>przezierało próchno, delikatny złotawy pył. Myślałem, że jest to znak zwycięstwa nietrwałości.<br>Ale to przecież żywe bakterie, roztocza i owady pokonywały iluzoryczny marmur.<br>Konserwatorzy przynieśli ze sobą zapach śmierci. […]<br>212 Informator o egzaminie maturalnym z języka polskiego od roku szkolnego 2022/2023<br>Nie jestem miłośnikiem ruin. Ale wizja odnowionej świątyni stojącej pomiędzy innymi<br>domami i sprzętami tak samo wyjętymi z ich czasu i miejsca ma w sobie skazę<br>jednowymiarowości. […] Lecz miejsca nie można przenieść. Miejsce nie ma wymiarów. Jest<br>punktem i nieuchwytną przestrzenią. Dlatego wciąż nie mam pewności, czy rzeczywiście ją<br>zabrano.<br>Mężczyzna zamknął futerał aparatu.</p>\n<ul><li>A w którym miejscu było wejście? - zapytał.</li><li>Tu. Stoi pan na progu.</li></ul>\n<p>Andrzej Stasiuk, Miejsce, [w:] tenże, Opowieści galicyjskie, Wołowiec 2012.<br>Na podstawie zamieszczonych fragmentów Miejsca Andrzeja Stasiuka uzasadnij, że<br>autor łączy w opowiadaniu realistyczny opis z metafizyczną refleksją. Uzasadnienie<br>zilustruj dwoma przykładami z tekstu.<br>Wymagania ogólne<br>I. Kształcenie literackie i kulturowe.</p>\n<ol><li>Znajomość wybranych utworów z literatury polskiej […] oraz umiejętność mówienia o nich</li></ol>\n<p>z wykorzystaniem potrzebnej terminologii.</p>\n<ol><li>Kształcenie umiejętności świadomego odbioru utworów literackich i tekstów kultury na</li></ol>\n<p>różnych poziomach: dosłownym, metaforycznym, symbolicznym, aksjologicznym.<br>Wymagania szczegółowe<br>I. Kształcenie literackie i kulturowe.</p>\n<ol><li>Czytanie utworów literackich. Zdający:</li><li>rozpoznaje konwencje literackie i określa ich cechy w utworach ([…] realistyczną […]);</li><li>rozpoznaje tematykę i problematykę poznanych tekstów oraz jej związek z […]</li></ol>\n<p>zjawiskami społecznymi, historycznymi, egzystencjalnymi, estetycznymi; poddaje ją<br>refleksji.<br>Zasady oceniania<br>2 pkt - za poprawne uzasadnienie zilustrowane dwoma przykładami z tekstu.<br>1 pkt - za poprawne uzasadnienie zilustrowane jednym przykładem z tekstu.<br>0 pkt - za odpowiedź niepoprawną lub niepełną albo za brak odpowiedzi.<br>Przykładowe zadania z rozwiązaniami<br>213<br>Przykładowe odpowiedzi<br><br>Realistyczny opis pejzażu łączy się z historią o sukcesywnie zabieranej cerkwi, która<br>może być źródłem metafizycznej refleksji i błahości religii. Opis świątyń i procesu ich<br>przemiany połączony został z refleksją o nietrwałości, przemijaniu, jednowymiarowości<br>w przywracaniu obrazu przeszłości.<br><br>Rozmowa bohaterów jest wyjątkowo przyziemna i błaha, a refleksja dotyczy ilości pracy<br>ludzkiej poświęconej budowie cerkwi i trudowi ludzkiemu.<br><br>Opis realistyczny łączy się w opowiadaniu z metafizyczną refleksją poprzez snucie<br>opowieści o cerkwi, przedstawienie jej przeszłości z elementami refleksyjności oraz<br>zestawienie jej z teraźniejszością jako miejsca, w którym zamiast świątyni będzie rosła<br>trawa. Widać to szczególnie w opisie powolnego procesu niszczenia katedry<br>(metafizyczna refleksja) oraz rozmowy narratora z turystą (realistyczny opis).<br>214 Informator o egzaminie maturalnym z języka polskiego od roku szkolnego 2022/2023<br>Część 3. Wypracowanie<br>Tematy wypracowań będą poprzedzone szczegółowymi wytycznymi.<br>Wybierz jeden z poniższych tematów i napisz wypracowanie.<br><br>W wypracowaniu rozważ problem podany w temacie. Przedstaw również swoje zdanie<br>i je uzasadnij.<br><br>W rozważaniach przedstaw argumenty, odwołując się do utworów literackich<br>wskazanych w temacie oraz do wybranych kontekstów (co najmniej dwóch spośród:<br>historycznoliterackiego,<br>literackiego,<br>biograficznego,<br>kulturowego,<br>religijnego,<br>mitologicznego, biblijnego, historycznego, filozoficznego, egzystencjalnego, politycznego,<br>społecznego).<br><br>Jednym z utworów literackich musi być lektura obowiązkowa wybrana spośród lektur<br>wymienionych w arkuszu egzaminacyjnym.<br><br>Twoja praca powinna liczyć co najmniej 400 wyrazów.<br>Przykładowe zadania z rozwiązaniami 215</p>","solutions":[{"source":"ai","label":"AI","kind":"text","html":"<p>Andrzej Stasiuk w opowiadaniu „Miejsce” łączy realistyczny opis z metafizyczną refleksją, przeplatając konkretne, drobiazgowe obserwacje rzeczywistości z uniwersalną zadumą nad przemijaniem, pamięcią i istotą miejsca.</p>\n<p>Przykład 1: Realistyczny, niemal reporterski opis stanu opuszczonej cerkwi - pochylających się od wilgoci ścian, próchniejących belek, złotawego pyłu i niszczących ją bakterii, roztoczy i owadów - autor łączy z metafizyczną refleksją o naturze zniszczenia: „Myślałem, że to jest znak zwycięstwa nietrwałości. Ale to przecież żywe bakterie, roztocza i owady pokonywały iluzoryczny marmur” - konkretny, materialny opis staje się punktem wyjścia do rozważań o kruchości i pozorności ludzkich dzieł wobec upływu czasu.</p>\n<p>Przykład 2: Rzeczowy, dosłowny dialog z turystą, w którym pada realistyczna informacja o losie cerkwi (rozebrana, zabrana do muzeum „ale po kawałku”), zestawiony jest z metafizyczną refleksją narratora o istocie miejsca: „Lecz miejsca nie można przenieść. Miejsce nie ma wymiarów. Jest punktem i nieuchwytną przestrzenią” - fakt fizycznego zniknięcia budowli prowadzi do filozoficznego namysłu nad tym, czym w istocie jest „miejsce” i czy w ogóle można je zabrać.</p>\n<p>Zasady oceniania: 2 pkt - poprawne uzasadnienie zilustrowane dwoma przykładami z tekstu. 1 pkt - poprawne uzasadnienie zilustrowane jednym przykładem z tekstu. 0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.</p>"}]}