{"id":"informator-maturalny-jezyk-polski-2023-poziom-rozszerzony/zad/1.2","paper_id":"informator-maturalny-jezyk-polski-2023-poziom-rozszerzony","number":"1.2","points":1,"ptype":"closed","subject":"egzamin-maturalny","category":"informator-maturalny","year":2023,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 1.2. (0-1)\nRozstrzygnij, czy zacytowany fragment Lalki jest aluzją literacką. W uzasadnieniu\nwykorzystaj tekst Konrada Górskiego.\nWymagania ogólne\nI. Kształcenie literackie i kulturowe.\n5. Znajomość wybranych utworów z literatury polskiej […] oraz umiejętność mówienia o nich z\nwykorzystaniem potrzebnej terminologii.\n7. Kształcenie umiejętności czytania, analizowania i interpretowania […] tekstów kultury […].\n8. Kształcenie umiejętności świadomego odbioru […] tekstów kultury na różnych poziomach:\ndosłownym, metaforycznym, symbolicznym, aksjologicznym.\nWymagania szczegółowe\nI. Kształcenie literackie i kulturowe.\n1. Czytanie utworów literackich. Zdający:\nZakres podstawowy\n8) wykazuje się znajomością i zrozumieniem treści utworów wskazanych w podstawie\nprogramowej jako lektury obowiązkowe.\nLektura obowiązkowa wskazana w podstawie programowej:\nBolesław Prus, Lalka.\nZakres rozszerzony\n12) rozumie pojęcie aluzji literackiej, rozpoznaje aluzje w utworach i określa ich znaczenie\nw interpretacji utworów.\nZasady oceniania\n52 Informator o egzaminie maturalnym z języka polskiego na poziomie rozszerzonym\nod roku szkolnego 2022/2023\n1 pkt - trafne rozstrzygnięcie i uzasadnienie.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź oceniona na 1 pkt\nFragment Lalki nie jest aluzją literacką, ponieważ nie nawiązuje do żadnego utworu\nliterackiego.\nZadanie 2. (0-2)\nWyjaśnij, jakie znaczenie dla kompozycji i wymowy ostatniego akapitu tekstu Konrada\nGórskiego ma zastosowane w nim wypowiedzenie Wprost przeciwnie!.\nZnaczenie dla kompozycji:\nZnaczenie dla wymowy:\nWymaganie ogólne\nIII. Tworzenie wypowiedzi.\n2. Wykorzystanie kompetencji językowych i komunikacyjnych w wypowiedziach […]\npisemnych.\nWymaganie szczegółowe\nIII. Tworzenie wypowiedzi.\n1. Elementy retoryki. Zdający:\nZakres podstawowy\n4) wyjaśnia, w jaki sposób użyte środki retoryczne (np. […] wykrzyknienia […]) oddziałują\nna odbiorcę.\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawna odpowiedź z odwołaniem do kompozycji i wymowy tekstu.\n1 pkt - poprawna odpowiedź z odwołaniem do kompozycji lub do wymowy tekstu.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź oceniona na 2 pkt\nZnaczenie dla kompozycji: Wypowiedzenie wzmacnia kontrast między aluzją literacką\na plagiatem.\nZnaczenie dla wymowy: Wypowiedzenie jest wykrzyknieniem użytym, aby podkreślić, że\naluzja literacka nie ma nic wspólnego z plagiatem, ale jest wyrazem podziwu dla dzieła,\nz którego czerpie się inspirację.\nOpis egzaminu maturalnego z języka polskiego 53\nZadanie 3. (0-1)\nBezpośrednia aluzja literacka może być\nA. inspiracją polemiczną.\nB. przeróbką utworu literackiego.\nC. kontynuacją fabuły innego dzieła.\nDokończ zdania - wpisz literę odpowiadającą rodzajowi aluzji literackiej, o którym\nKonrad Górski pisze w odniesieniu do dramatu Zygmunta Krasińskiego.\nKonrad\nGórski\nprzykładem\naluzji\nliterackiej\nuczynił\nutwór\nNie-Boska\nkomedia\nZygmunta Kraińskiego. Ten dramat jest .\nWymagania ogólne\nI. Kształcenie literackie i kulturowe.\n7. Kształcenie umiejętności czytania, analizowania i interpretowania literatury […].\n8. Kształcenie umiejętności świadomego odbioru utworów literackich i tekstów kultury na\nróżnych poziomach: dosłownym, metaforycznym, symbolicznym, aksjologicznym.\nWymagania szczegółowe\nI. Kształcenie literackie i kulturowe.\n1. Czytanie utworów literackich. Zdający:\nZakres podstawowy\n8) wykazuje się znajomością i zrozumieniem treści utworów wskazanych w podstawie\nprogramowej jako lektury obowiązkowe.\nLektura obowiązkowa wskazana w podstawie programowej:\nZygmunt Krasiński, Nie-Boska komedia.\nZakres rozszerzony\n12) rozumie pojęcie aluzji literackiej, rozpoznaje aluzje w utworach i określa ich znaczenie\nw interpretacji utworów.\nZasady oceniania\n1 pkt - odpowiedź poprawna.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nA\n54 Informator o egzaminie maturalnym z języka polskiego na poziomie rozszerzonym\nod roku szkolnego 2022/2023\nZadanie 4. (0-2).\nWedług Konrada Górskiego przesłanie Nie-Boskiej komedii będzie niezrozumiałe dla\nczytelnika, który nie zna przynajmniej schematu fabuły i zawartości ideowej dzieła\nDantego. Uzasadnij słuszność tego stwierdzenia. W odpowiedzi uwzględnij Nie-Boską\nkomedię oraz znane ci fragmenty Boskiej komedii.\nWymagania ogólne\nI. Kształcenie literackie i kulturowe.\n7. Kształcenie umiejętności czytania, analizowania i interpretowania literatury […].\n8. Kształcenie umiejętności świadomego odbioru utworów literackich i tekstów kultury na\nróżnych poziomach: dosłownym, metaforycznym, symbolicznym, aksjologicznym.\nIII. Tworzenie wypowiedzi.\n1. Doskonalenie umiejętności wyrażania własnych sądów, argumentacji i udziału w dyskusji.\n3. Kształcenie umiejętności formułowania i uzasadniania sądów na temat dzieł literackich oraz\ninnych tekstów kultury.\nWymagania szczegółowe\nI. Kształcenie literackie i kulturowe.\n1. Czytanie utworów literackich. Zdający:\nZakres podstawowy\n8) wykazuje się znajomością i zrozumieniem treści utworów wskazanych w podstawie\nprogramowej jako lektury obowiązkowe.\nLektury obowiązkowe wskazane w podstawie programowej:\nZygmunt Krasiński, Nie-Boska komedia\nDante Alighieri, Boska komedia (fragmenty)\nZakres rozszerzony\n1) odczytuje tekst w jego warstwie semantycznej i semiotycznej.\nIII. Tworzenie wypowiedzi.\n1. Elementy retoryki. Zdający:\nZakres rozszerzony\n2) stosuje różne typy dowodzenia w wypowiedzi (indukcyjne, dedukcyjne, sylogizmy).\n2. Mówienie i pisanie. Zdający:\nZakres podstawowy\n1) zgadza się z cudzymi poglądami lub polemizuje z nimi, rzeczowo uzasadniając własne\nzdanie.\nOpis egzaminu maturalnego z języka polskiego 55\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne uzasadnienie z odwołaniem do obu tekstów.\n1 pkt - poprawne uzasadnienie z odwołaniem do jednego tekstu.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź oceniona na 2 pkt\nJeśli czytelnik „Nie-Boskiej komedii” nie zna dzieła Dantego, nie zrozumie, że Krasiński,\nkreując katastroficzną wizję przyszłości, polemizuje z optymistyczną wymową „Boskiej\nkomedii”. Nie zauważy też analogii pomiędzy sceną zwiedzania przez Hrabiego obozu\nrewolucjonistów w towarzystwie Przechrzty i zwiedzaniem przez Dantego piekła\nz Wergiliuszem, a tym samym nie zrozumie w pełni uzasadnienia krytycznej oceny ruchów\nrewolucyjnych w dramacie.\nZadanie 5. (0-3)\nPrzeczytaj fragmenty ody Horacego i pieśni Jana Kochanowskiego.\nHoracy\nDo Mecenasa (Tyrrhena regum progenies, tibi)\nZa to nie moim zwyczajem, gdy zguby\nBurza nam wieści, żagle rwąc do błagań\nNędznych uciekać, układać się śluby,\nBy z Cypru skarby i z Tyru śród zmagań\nNa łup nie poszły niesytej otchłani.\nMnie bezpiecznego wonczas w małej łodzi\nPolluks z swym bratem, dobry wiatr śląc w dani,\nZ otmętów morskiej wywiodą powodzi.\nHoracy, Tyrrhena regum progenies, tibi, [w:] tegoż, Wybór poezji, Wrocław 1975.\nJan Kochanowski\nPieśń IX\nNie umiem ja, gdy w żagle\nUderzą wiatry nagle,\nKrzyżem padać i świętych przenajdować dary,\nAby łakomej wodzie tureckie towary\nBogactwa nie przydały\nWpadwszy gdzie między skały;\nTam ja bezpiecznym sercem i pełen otuchy\nW równej fuście popłynę przez morskie rozruchy.\nJan Kochanowski, Pieśń IX. Księgi pierwsze, [w:] tegoż, Poezje, Warszawa 1988.\n56 Informator o egzaminie maturalnym z języka polskiego na poziomie rozszerzonym\nod roku szkolnego 2022/2023\nZadanie 5.1. (0-2)\nRozstrzygnij, czy pieśń Jana Kochanowskiego można nazwać plagiatem utworu\nHoracego. W uzasadnieniu wykorzystaj informacje zawarte w tekście Konrada\nGórskiego oraz wiedzę o epoce renesansu.\nWymagania ogólne\nI. Kształcenie literackie i kulturowe.\n5. Znajomość wybranych utworów z literatury polskiej i światowej oraz umiejętność mówienia\no nich z wykorzystaniem potrzebnej terminologii.\n7. Kształcenie umiejętności czytania, analizowania i interpretowania literatury […].\n8. Kształcenie umiejętności świadomego odbioru utworów literackich i tekstów kultury na\nróżnych poziomach: dosłownym, metaforycznym, symbolicznym, aksjologicznym.\nWymagania szczegółowe\nI. Kształcenie literackie i kulturowe.\n1. Czytanie utworów literackich. Zdający:\nZakres podstawowy\n8) wykazuje się znajomością i zrozumieniem treści utworów wskazanych w podstawie\nprogramowej jako lektury obowiązkowe;\n12) w interpretacji utworów literackich odwołuje się do tekstów poznanych w szkole\npodstawowej, w tym: […] pieśni Jana Kochanowskiego […].\nLektura obowiązkowa wskazana w podstawie programowej:\nHoracy - wybrane utwory.\nZakres rozszerzony\n1) odczytuje tekst w jego warstwie semantycznej i semiotycznej.\nZasady oceniania\n2 pkt - trafne rozstrzygnięcie i uzasadnienie z wykorzystaniem informacji z tekstu\nK. Górskiego i wiedzy o renesansie.\n1 pkt - trafne rozstrzygnięcie i uzasadnienie z wykorzystaniem informacji z tekstu\nK. Górskiego LUB wiedzy o renesansie.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.\nOpis egzaminu maturalnego z języka polskiego 57\nPrzykładowa odpowiedź oceniona na 2 pkt\nPieśń Jana Kochanowskiego nie jest plagiatem utworu Horacego, ponieważ Kochanowski\nnawiązuje otwarcie do utworu rzymskiego poety, uznając go za mistrza. W epoce renesansu\nideałem był poeta doctus - osoba wszechstronnie wykształcona, obeznana z kulturą dawnych\nepok (tradycją literacką).\nPrzykładowa odpowiedź oceniona na 1 pkt\n„Pieśni IX” Jana Kochanowskiego nie można traktować jako plagiatu ody Horacego. Jan\nKochanowski w swojej pieśni nawiązuje do twórczości Horacego, wzoruje się na nim,\nponieważ uważa Horacego za swojego mistrza.\nZadanie 5.2. (0-1)\nKtórą postawę filozoficzną ilustruje zawarta w utworach Horacego i Kochanowskiego\nmetafora?\nWymagania ogólne\nI. Kształcenie literackie i kulturowe.\n5. Znajomość wybranych utworów z literatury polskiej i światowej oraz umiejętność\nmówienia o nich z wykorzystaniem potrzebnej terminologii.\n7. Kształcenie umiejętności czytania, analizowania i interpretowania literatury […].\n8. Kształcenie umiejętności świadomego odbioru utworów literackich i tekstów kultury na\nróżnych poziomach: dosłownym, metaforycznym [\nWymagania szczegółowe\nI. Kształcenie literackie i kulturowe.\n1. Czytanie utworów literackich. Zdający:\nZakres podstawowy\n8) wykazuje się znajomością i zrozumieniem treści utworów wskazanych w podstawie\nprogramowej jako lektury obowiązkowe;\n12) w interpretacji utworów literackich odwołuje się do tekstów poznanych w szkole\npodstawowej, w tym: […] pieśni Jana Kochanowskiego […].\nLektura obowiązkowa wskazana w podstawie programowej:\nHoracy - wybrane utwory.\nZakres rozszerzony\n1) odczytuje tekst w jego warstwie semantycznej i semiotycznej;\n6) odczytuje poglądy filozoficzne zawarte w różnorodnych dziełach.\nZasady oceniania\n1 pkt - odpowiedź poprawna.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nstoicyzm\n58 Informator o egzaminie maturalnym z języka polskiego na poziomie rozszerzonym\nod roku szkolnego 2022/2023\nZadanie 6. (0-1)\nPrzeczytaj fragment wiersza Juliana Tuwima.\nJulian Tuwim\nJak Bolesław Leśmian napisałby wierszyk „Wlazł kotek na płotek”\nNa płot, co własnym swoim płoctwem przerażony\nWyziorne szczerzy dziury w sen o niedopłocie,\nKot, kocurzak miauczurny, wlazł w psocie-łakocie\nI podwójnym niekotem ściga cień zielony.\nA ty płotem, kociugo, chwiej,\nA ty kotem, płociugo, hej!\nJulian Tuwim, Jak Bolesław Leśmian napisałby wierszyk „Wlazł kotek na płotek”, [w:] tegoż, Jarmark rymów,\nWarszawa 1991.\nArtysta, aby nawiązać do twórczości innego autora, może posłużyć się\nA. parafrazą\nB. parodią\nC. trawestacją\nDokończ zdanie - wpisz literę odpowiadającą rodzajowi aluzji literackiej, którą posłużył\nsię Julian Tuwim.\nWiersz Juliana Tuwima Jak Bolesław Leśmian napisałby wierszyk „Wlazł kotek na płotek”\njest .\nWymagania ogólne\nI. Kształcenie literackie i kulturowe.\n5. Znajomość wybranych utworów z literatury polskiej […] oraz umiejętność mówienia o nich z\nwykorzystaniem potrzebnej terminologii.\n7. Kształcenie umiejętności czytania, analizowania i interpretowania literatury […].\n8. Kształcenie umiejętności świadomego odbioru utworów literackich i tekstów kultury na\nróżnych poziomach: dosłownym, metaforycznym, symbolicznym, aksjologicznym.\nWymagania szczegółowe\nI. Kształcenie literackie i kulturowe.\n1. Czytanie utworów literackich. Zdający:\nZakres podstawowy\n8) wykazuje się znajomością i zrozumieniem treści utworów wskazanych w podstawie\nprogramowej jako lektury obowiązkowe;\nLektura obowiązkowa wskazana w podstawie programowej:\nWybrane wiersze następujących poetów: […] Julian Tuwim […].\nZakres rozszerzony\n10) rozumie pojęcie parafrazy, parodii i trawestacji, […] wykorzystuje te pojęcia\nw interpretacji utworu literackiego.\nOpis egzaminu maturalnego z języka polskiego 59\nZasady oceniania\n1 pkt - odpowiedź poprawna.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nB\nZadanie 7. (0-2)\nPrzeczytaj załączony fragment Kordiana Juliusza Słowackiego.\nJuliusz Słowacki\nKordian\nKORDIAN\n[…] ja nie mam wiary,\nGdzie ludzie oddychają, ja oddech utracam.\nZ wyniosłych myśli ludzkich, niedowiarka okiem,\nWsteczną drogą do źródła mętnego powracam.\nDróg zawartych przesądem nie przestąpię krokiem.\nTeraz czas, świat młodzieńca zapałem przemierzyć,\nI rozwiązać pytanie: żyć? alboli nie żyć?\nJam bezsilny! […]\nJuliusz Słowacki, Kordian, Wrocław 1974.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/informator-maturalny-jezyk-polski-2023-poziom-rozszerzony/zad-1.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":51,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Egzamin maturalny · Informator maturalny · 2023","subject_label":"egzamin-maturalny","category_label":"Informator maturalny","text_html":"

Zadanie 1.2. (0-1)
Rozstrzygnij, czy zacytowany fragment Lalki jest aluzją literacką. W uzasadnieniu
wykorzystaj tekst Konrada Górskiego.
Wymagania ogólne
I. Kształcenie literackie i kulturowe.

\n
  1. Znajomość wybranych utworów z literatury polskiej […] oraz umiejętność mówienia o nich z
\n

wykorzystaniem potrzebnej terminologii.

\n
  1. Kształcenie umiejętności czytania, analizowania i interpretowania […] tekstów kultury […].
  2. Kształcenie umiejętności świadomego odbioru […] tekstów kultury na różnych poziomach:
\n

dosłownym, metaforycznym, symbolicznym, aksjologicznym.
Wymagania szczegółowe
I. Kształcenie literackie i kulturowe.

\n
  1. Czytanie utworów literackich. Zdający:
\n

Zakres podstawowy

\n
  1. wykazuje się znajomością i zrozumieniem treści utworów wskazanych w podstawie
\n

programowej jako lektury obowiązkowe.
Lektura obowiązkowa wskazana w podstawie programowej:
Bolesław Prus, Lalka.
Zakres rozszerzony

\n
  1. rozumie pojęcie aluzji literackiej, rozpoznaje aluzje w utworach i określa ich znaczenie
\n

w interpretacji utworów.
Zasady oceniania
52 Informator o egzaminie maturalnym z języka polskiego na poziomie rozszerzonym
od roku szkolnego 2022/2023
1 pkt - trafne rozstrzygnięcie i uzasadnienie.
0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.
Przykładowa odpowiedź oceniona na 1 pkt
Fragment Lalki nie jest aluzją literacką, ponieważ nie nawiązuje do żadnego utworu
literackiego.
Zadanie 2. (0-2)
Wyjaśnij, jakie znaczenie dla kompozycji i wymowy ostatniego akapitu tekstu Konrada
Górskiego ma zastosowane w nim wypowiedzenie Wprost przeciwnie!.
Znaczenie dla kompozycji:
Znaczenie dla wymowy:
Wymaganie ogólne
III. Tworzenie wypowiedzi.

\n
  1. Wykorzystanie kompetencji językowych i komunikacyjnych w wypowiedziach […]
\n

pisemnych.
Wymaganie szczegółowe
III. Tworzenie wypowiedzi.

\n
  1. Elementy retoryki. Zdający:
\n

Zakres podstawowy

\n
  1. wyjaśnia, w jaki sposób użyte środki retoryczne (np. […] wykrzyknienia […]) oddziałują
\n

na odbiorcę.
Zasady oceniania
2 pkt - poprawna odpowiedź z odwołaniem do kompozycji i wymowy tekstu.
1 pkt - poprawna odpowiedź z odwołaniem do kompozycji lub do wymowy tekstu.
0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub brak odpowiedzi.
Przykładowa odpowiedź oceniona na 2 pkt
Znaczenie dla kompozycji: Wypowiedzenie wzmacnia kontrast między aluzją literacką
a plagiatem.
Znaczenie dla wymowy: Wypowiedzenie jest wykrzyknieniem użytym, aby podkreślić, że
aluzja literacka nie ma nic wspólnego z plagiatem, ale jest wyrazem podziwu dla dzieła,
z którego czerpie się inspirację.
Opis egzaminu maturalnego z języka polskiego 53
Zadanie 3. (0-1)
Bezpośrednia aluzja literacka może być
A. inspiracją polemiczną.
B. przeróbką utworu literackiego.
C. kontynuacją fabuły innego dzieła.
Dokończ zdania - wpisz literę odpowiadającą rodzajowi aluzji literackiej, o którym
Konrad Górski pisze w odniesieniu do dramatu Zygmunta Krasińskiego.
Konrad
Górski
przykładem
aluzji
literackiej
uczynił
utwór
Nie-Boska
komedia
Zygmunta Kraińskiego. Ten dramat jest .
Wymagania ogólne
I. Kształcenie literackie i kulturowe.

\n
  1. Kształcenie umiejętności czytania, analizowania i interpretowania literatury […].
  2. Kształcenie umiejętności świadomego odbioru utworów literackich i tekstów kultury na
\n

różnych poziomach: dosłownym, metaforycznym, symbolicznym, aksjologicznym.
Wymagania szczegółowe
I. Kształcenie literackie i kulturowe.

\n
  1. Czytanie utworów literackich. Zdający:
\n

Zakres podstawowy

\n
  1. wykazuje się znajomością i zrozumieniem treści utworów wskazanych w podstawie
\n

programowej jako lektury obowiązkowe.
Lektura obowiązkowa wskazana w podstawie programowej:
Zygmunt Krasiński, Nie-Boska komedia.
Zakres rozszerzony

\n
  1. rozumie pojęcie aluzji literackiej, rozpoznaje aluzje w utworach i określa ich znaczenie
\n

w interpretacji utworów.
Zasady oceniania
1 pkt - odpowiedź poprawna.
0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub brak odpowiedzi.
Rozwiązanie
A
54 Informator o egzaminie maturalnym z języka polskiego na poziomie rozszerzonym
od roku szkolnego 2022/2023
Zadanie 4. (0-2).
Według Konrada Górskiego przesłanie Nie-Boskiej komedii będzie niezrozumiałe dla
czytelnika, który nie zna przynajmniej schematu fabuły i zawartości ideowej dzieła
Dantego. Uzasadnij słuszność tego stwierdzenia. W odpowiedzi uwzględnij Nie-Boską
komedię oraz znane ci fragmenty Boskiej komedii.
Wymagania ogólne
I. Kształcenie literackie i kulturowe.

\n
  1. Kształcenie umiejętności czytania, analizowania i interpretowania literatury […].
  2. Kształcenie umiejętności świadomego odbioru utworów literackich i tekstów kultury na
\n

różnych poziomach: dosłownym, metaforycznym, symbolicznym, aksjologicznym.
III. Tworzenie wypowiedzi.

\n
  1. Doskonalenie umiejętności wyrażania własnych sądów, argumentacji i udziału w dyskusji.
  2. Kształcenie umiejętności formułowania i uzasadniania sądów na temat dzieł literackich oraz
\n

innych tekstów kultury.
Wymagania szczegółowe
I. Kształcenie literackie i kulturowe.

\n
  1. Czytanie utworów literackich. Zdający:
\n

Zakres podstawowy

\n
  1. wykazuje się znajomością i zrozumieniem treści utworów wskazanych w podstawie
\n

programowej jako lektury obowiązkowe.
Lektury obowiązkowe wskazane w podstawie programowej:
Zygmunt Krasiński, Nie-Boska komedia
Dante Alighieri, Boska komedia (fragmenty)
Zakres rozszerzony

\n
  1. odczytuje tekst w jego warstwie semantycznej i semiotycznej.
\n

III. Tworzenie wypowiedzi.

\n
  1. Elementy retoryki. Zdający:
\n

Zakres rozszerzony

\n
  1. stosuje różne typy dowodzenia w wypowiedzi (indukcyjne, dedukcyjne, sylogizmy).
  2. Mówienie i pisanie. Zdający:
\n

Zakres podstawowy

\n
  1. zgadza się z cudzymi poglądami lub polemizuje z nimi, rzeczowo uzasadniając własne
\n

zdanie.
Opis egzaminu maturalnego z języka polskiego 55
Zasady oceniania
2 pkt - poprawne uzasadnienie z odwołaniem do obu tekstów.
1 pkt - poprawne uzasadnienie z odwołaniem do jednego tekstu.
0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.
Przykładowa odpowiedź oceniona na 2 pkt
Jeśli czytelnik „Nie-Boskiej komedii” nie zna dzieła Dantego, nie zrozumie, że Krasiński,
kreując katastroficzną wizję przyszłości, polemizuje z optymistyczną wymową „Boskiej
komedii”. Nie zauważy też analogii pomiędzy sceną zwiedzania przez Hrabiego obozu
rewolucjonistów w towarzystwie Przechrzty i zwiedzaniem przez Dantego piekła
z Wergiliuszem, a tym samym nie zrozumie w pełni uzasadnienia krytycznej oceny ruchów
rewolucyjnych w dramacie.
Zadanie 5. (0-3)
Przeczytaj fragmenty ody Horacego i pieśni Jana Kochanowskiego.
Horacy
Do Mecenasa (Tyrrhena regum progenies, tibi)
Za to nie moim zwyczajem, gdy zguby
Burza nam wieści, żagle rwąc do błagań
Nędznych uciekać, układać się śluby,
By z Cypru skarby i z Tyru śród zmagań
Na łup nie poszły niesytej otchłani.
Mnie bezpiecznego wonczas w małej łodzi
Polluks z swym bratem, dobry wiatr śląc w dani,
Z otmętów morskiej wywiodą powodzi.
Horacy, Tyrrhena regum progenies, tibi, [w:] tegoż, Wybór poezji, Wrocław 1975.
Jan Kochanowski
Pieśń IX
Nie umiem ja, gdy w żagle
Uderzą wiatry nagle,
Krzyżem padać i świętych przenajdować dary,
Aby łakomej wodzie tureckie towary
Bogactwa nie przydały
Wpadwszy gdzie między skały;
Tam ja bezpiecznym sercem i pełen otuchy
W równej fuście popłynę przez morskie rozruchy.
Jan Kochanowski, Pieśń IX. Księgi pierwsze, [w:] tegoż, Poezje, Warszawa 1988.
56 Informator o egzaminie maturalnym z języka polskiego na poziomie rozszerzonym
od roku szkolnego 2022/2023
Zadanie 5.1. (0-2)
Rozstrzygnij, czy pieśń Jana Kochanowskiego można nazwać plagiatem utworu
Horacego. W uzasadnieniu wykorzystaj informacje zawarte w tekście Konrada
Górskiego oraz wiedzę o epoce renesansu.
Wymagania ogólne
I. Kształcenie literackie i kulturowe.

\n
  1. Znajomość wybranych utworów z literatury polskiej i światowej oraz umiejętność mówienia
\n

o nich z wykorzystaniem potrzebnej terminologii.

\n
  1. Kształcenie umiejętności czytania, analizowania i interpretowania literatury […].
  2. Kształcenie umiejętności świadomego odbioru utworów literackich i tekstów kultury na
\n

różnych poziomach: dosłownym, metaforycznym, symbolicznym, aksjologicznym.
Wymagania szczegółowe
I. Kształcenie literackie i kulturowe.

\n
  1. Czytanie utworów literackich. Zdający:
\n

Zakres podstawowy

\n
  1. wykazuje się znajomością i zrozumieniem treści utworów wskazanych w podstawie
\n

programowej jako lektury obowiązkowe;

\n
  1. w interpretacji utworów literackich odwołuje się do tekstów poznanych w szkole
\n

podstawowej, w tym: […] pieśni Jana Kochanowskiego […].
Lektura obowiązkowa wskazana w podstawie programowej:
Horacy - wybrane utwory.
Zakres rozszerzony

\n
  1. odczytuje tekst w jego warstwie semantycznej i semiotycznej.
\n

Zasady oceniania
2 pkt - trafne rozstrzygnięcie i uzasadnienie z wykorzystaniem informacji z tekstu
K. Górskiego i wiedzy o renesansie.
1 pkt - trafne rozstrzygnięcie i uzasadnienie z wykorzystaniem informacji z tekstu
K. Górskiego LUB wiedzy o renesansie.
0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.
Opis egzaminu maturalnego z języka polskiego 57
Przykładowa odpowiedź oceniona na 2 pkt
Pieśń Jana Kochanowskiego nie jest plagiatem utworu Horacego, ponieważ Kochanowski
nawiązuje otwarcie do utworu rzymskiego poety, uznając go za mistrza. W epoce renesansu
ideałem był poeta doctus - osoba wszechstronnie wykształcona, obeznana z kulturą dawnych
epok (tradycją literacką).
Przykładowa odpowiedź oceniona na 1 pkt
„Pieśni IX” Jana Kochanowskiego nie można traktować jako plagiatu ody Horacego. Jan
Kochanowski w swojej pieśni nawiązuje do twórczości Horacego, wzoruje się na nim,
ponieważ uważa Horacego za swojego mistrza.
Zadanie 5.2. (0-1)
Którą postawę filozoficzną ilustruje zawarta w utworach Horacego i Kochanowskiego
metafora?
Wymagania ogólne
I. Kształcenie literackie i kulturowe.

\n
  1. Znajomość wybranych utworów z literatury polskiej i światowej oraz umiejętność
\n

mówienia o nich z wykorzystaniem potrzebnej terminologii.

\n
  1. Kształcenie umiejętności czytania, analizowania i interpretowania literatury […].
  2. Kształcenie umiejętności świadomego odbioru utworów literackich i tekstów kultury na
\n

różnych poziomach: dosłownym, metaforycznym [
Wymagania szczegółowe
I. Kształcenie literackie i kulturowe.

\n
  1. Czytanie utworów literackich. Zdający:
\n

Zakres podstawowy

\n
  1. wykazuje się znajomością i zrozumieniem treści utworów wskazanych w podstawie
\n

programowej jako lektury obowiązkowe;

\n
  1. w interpretacji utworów literackich odwołuje się do tekstów poznanych w szkole
\n

podstawowej, w tym: […] pieśni Jana Kochanowskiego […].
Lektura obowiązkowa wskazana w podstawie programowej:
Horacy - wybrane utwory.
Zakres rozszerzony

\n
  1. odczytuje tekst w jego warstwie semantycznej i semiotycznej;
  2. odczytuje poglądy filozoficzne zawarte w różnorodnych dziełach.
\n

Zasady oceniania
1 pkt - odpowiedź poprawna.
0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub brak odpowiedzi.
Poprawna odpowiedź
stoicyzm
58 Informator o egzaminie maturalnym z języka polskiego na poziomie rozszerzonym
od roku szkolnego 2022/2023
Zadanie 6. (0-1)
Przeczytaj fragment wiersza Juliana Tuwima.
Julian Tuwim
Jak Bolesław Leśmian napisałby wierszyk „Wlazł kotek na płotek”
Na płot, co własnym swoim płoctwem przerażony
Wyziorne szczerzy dziury w sen o niedopłocie,
Kot, kocurzak miauczurny, wlazł w psocie-łakocie
I podwójnym niekotem ściga cień zielony.
A ty płotem, kociugo, chwiej,
A ty kotem, płociugo, hej!
Julian Tuwim, Jak Bolesław Leśmian napisałby wierszyk „Wlazł kotek na płotek”, [w:] tegoż, Jarmark rymów,
Warszawa 1991.
Artysta, aby nawiązać do twórczości innego autora, może posłużyć się
A. parafrazą
B. parodią
C. trawestacją
Dokończ zdanie - wpisz literę odpowiadającą rodzajowi aluzji literackiej, którą posłużył
się Julian Tuwim.
Wiersz Juliana Tuwima Jak Bolesław Leśmian napisałby wierszyk „Wlazł kotek na płotek”
jest .
Wymagania ogólne
I. Kształcenie literackie i kulturowe.

\n
  1. Znajomość wybranych utworów z literatury polskiej […] oraz umiejętność mówienia o nich z
\n

wykorzystaniem potrzebnej terminologii.

\n
  1. Kształcenie umiejętności czytania, analizowania i interpretowania literatury […].
  2. Kształcenie umiejętności świadomego odbioru utworów literackich i tekstów kultury na
\n

różnych poziomach: dosłownym, metaforycznym, symbolicznym, aksjologicznym.
Wymagania szczegółowe
I. Kształcenie literackie i kulturowe.

\n
  1. Czytanie utworów literackich. Zdający:
\n

Zakres podstawowy

\n
  1. wykazuje się znajomością i zrozumieniem treści utworów wskazanych w podstawie
\n

programowej jako lektury obowiązkowe;
Lektura obowiązkowa wskazana w podstawie programowej:
Wybrane wiersze następujących poetów: […] Julian Tuwim […].
Zakres rozszerzony

\n
  1. rozumie pojęcie parafrazy, parodii i trawestacji, […] wykorzystuje te pojęcia
\n

w interpretacji utworu literackiego.
Opis egzaminu maturalnego z języka polskiego 59
Zasady oceniania
1 pkt - odpowiedź poprawna.
0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub brak odpowiedzi.
Rozwiązanie
B
Zadanie 7. (0-2)
Przeczytaj załączony fragment Kordiana Juliusza Słowackiego.
Juliusz Słowacki
Kordian
KORDIAN
[…] ja nie mam wiary,
Gdzie ludzie oddychają, ja oddech utracam.
Z wyniosłych myśli ludzkich, niedowiarka okiem,
Wsteczną drogą do źródła mętnego powracam.
Dróg zawartych przesądem nie przestąpię krokiem.
Teraz czas, świat młodzieńca zapałem przemierzyć,
I rozwiązać pytanie: żyć? alboli nie żyć?
Jam bezsilny! […]
Juliusz Słowacki, Kordian, Wrocław 1974.

","solutions":[]}