{"id":"informator-maturalny-jezyk-polski-2023-poziom-rozszerzony/zad/6","paper_id":"informator-maturalny-jezyk-polski-2023-poziom-rozszerzony","number":"6","points":2,"ptype":"open","subject":"egzamin-maturalny","category":"informator-maturalny","year":2023,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 6. (0-2)\nPrzeczytaj podaną definicję.\nArchetyp (Zadanie 6. (0-2)
Przeczytaj podaną definicję.
Archetyp (<gr. archétypon = pierwowzór […]) […] prastary wzorzec wchodzący w obręb
zbiorowej nieświadomości, istniejący odwiecznie w umysłowości ludzkiej, określający
wyobrażenia o świecie, przeżycia religijne, zachowania, będący reprezentacją koniecznej
psychologicznie reakcji na pewne typowe sytuacje. […] Sam archetyp jest niezmienny, nie
podlega przemianom historycznym, jego aktualizacjami są symbole i obrazy archetypowe,
kształtujące się w różnych dziedzinach działalności ludzkiej, w tym także w sztuce.
Michał Głowiński, Teresa Kostkiewiczowa, Aleksandra Okopień-Sławińska, Janusz Sławiński, Słownik terminów
literackich, Wrocław 2000.
Przedstawione przez Williama Szekspira relacje Hamleta z ojcem i matką mają charakter
archetypiczny.
Uzasadnij
to
stwierdzenie,
wykorzystując
definicję
archetypu
i znajomość całego dramatu.
40 Informator o egzaminie maturalnym z języka polskiego na poziomie rozszerzonym
od roku szkolnego 2022/2023
Wymagania ogólne
I. Kształcenie literackie i kulturowe.

\n
  1. Rozumienie historii literatury i dziejów kultury jako procesu, a także dostrzeganie roli
\n

czynników wewnętrznych i zewnętrznych wpływających na ten proces.

\n
  1. Znajomość wybranych utworów z literatury […] światowej oraz umiejętność mówienia o nich
\n

z wykorzystaniem potrzebnej terminologii.

\n
  1. Kształcenie umiejętności świadomego odbioru utworów literackich i tekstów kultury na
\n

różnych poziomach: dosłownym, metaforycznym, symbolicznym […].
IV. Samokształcenie.

\n
  1. Doskonalenie umiejętności korzystania z różnych źródeł informacji, […] oceny ich
\n

rzetelności, wiarygodności i poprawności merytorycznej.
Wymagania szczegółowe
I. Kształcenie literackie i kulturowe.

\n
  1. Czytanie utworów literackich. Zdający:
\n

Zakres podstawowy

\n
  1. interpretuje treści […] symboliczne utworu literackiego;
\n

Zakres rozszerzony

\n
  1. rozumie pojęcie archetypu, rozpoznaje archetypy w utworach literackich oraz określa ich
\n

rolę w tworzeniu znaczeń uniwersalnych.
Lektura obowiązkowa wskazana w podstawie programowej:
William Szekspir, Hamlet
IV. Samokształcenie. Zdający:
Zakres podstawowy

\n
  1. posługuje się słownikami ogólnymi języka polskiego oraz słownikami specjalistycznymi.
\n

Zakres rozszerzony

\n
  1. sięga do literatury naukowej, aby pogłębiać swoją wiedzę przedmiotową.
\n

Zasady oceniania
2 pkt - poprawne uzasadnienie archetypicznego charakteru relacji Hamleta z rodzicami
w odniesieniu do całego dramatu Szekspira.
1 pkt - poprawne uzasadnienie archetypicznego charakteru relacji Hamleta z ojcem lub
z matką w odniesieniu do całego dramatu Szekspira.
0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.
Przykładowe rozwiązanie ocenione na 2 pkt
Archetyp ojca w dramacie Szekspira realizuje się w dwóch aspektach, pierwszy to wewnętrzna
potrzeba dorównania ojcu jako władcy, drugi to powinność syna, który musi pomścić śmierć
ojca.
Archetyp matki realizuje się także w dwóch aspektach, pierwszy to zazdrość o nią jako kobietę,
która obdarzyła względami niegodnego jej mężczyznę, drugi to bezgraniczna miłość syna do
matki, która powoduje, że Hamlet oskarża ją o zdradę pamięci niedawno zmarłego ojca,
a równocześnie chce ją chronić (kompleks Edypa).
Przykładowe rozwiązanie ocenione na 1 pkt
Relacje Hamleta z rodzicami mają charakter archetypiczny, ponieważ odzwierciedlają pewien
schemat stosunków syna z ojcem i syna z matką. Gdy ojciec Hamleta umiera, ten chce
Opis egzaminu maturalnego z języka polskiego 41
pomścić jego śmierć. Robi wszystko, by ochronić honor swojej rodziny. Ojciec w tej relacji jest
najważniejszym członkiem rodziny, syn natomiast jest jego kontynuatorem.

","solutions":[]}