{"id":"informator-maturalny-jezyk-polski-2023-poziom-rozszerzony/zad/6.2","paper_id":"informator-maturalny-jezyk-polski-2023-poziom-rozszerzony","number":"6.2","points":2,"ptype":"open","subject":"egzamin-maturalny","category":"informator-maturalny","year":2023,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 6.2. (0-2)\nW kontekście całego dramatu Szewcy wyjaśnij sens sformułowania „idee-nowotwory”.\nWymagania ogólne\nI. Kształcenie literackie i kulturowe.\n5. Znajomość wybranych utworów z literatury polskiej […] oraz umiejętność mówienia o nich z\nwykorzystaniem potrzebnej terminologii.\n7. Kształcenie umiejętności czytania, analizowania i interpretowania literatury […].\n8. Kształcenie umiejętności świadomego odbioru utworów literackich […] na różnych\npoziomach: dosłownym, metaforycznym, symbolicznym […].\nWymagania szczegółowe\nI. Kształcenie literackie i kulturowe.\n1. Czytanie utworów literackich. Zdający:\nZakres podstawowy\n8) wykazuje się znajomością i zrozumieniem treści utworów wskazanych w podstawie\nprogramowej jako lektury obowiązkowe.\nZakres rozszerzony\n1) odczytuje tekst w jego warstwie semantycznej i semiotycznej.\nLektura obowiązkowa wskazana w podstawie programowej:\nStanisław Ignacy Witkiewicz, Szewcy.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne wyjaśnienie znaczenia sformułowania „idee-nowotwory” w kontekście całego\ndramatu Szewcy.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź oceniona na 1 pkt\n„Idee-nowotwory” rozumieć możemy jako przedstawione przez Witkacego w Szewcach różne\npowstające i obalane formacje ustrojowe: faszyzm, komunizm, anarchia, totalitaryzm. Każda\nz tych idei ustrojowych jest jak nowotwór złośliwy trawiący społeczeństwo: każda rebelia\nrozprzestrzenia się, jest groźniejsza od poprzedniej, bardziej przerażająca.\n74 Informator o egzaminie maturalnym z języka polskiego na poziomie rozszerzonym\nod roku szkolnego 2022/2023\nZadanie 7. (0-2)\nPrzeczytaj poniższy fragment tekstu Jacka Breczko na temat katastrofizmu kulturowego\nStanisława Ignacego Witkiewicza.\n[…] Stanisława Ignacego Witkiewicza […] katastrofizm kulturowy był oparty na przekonaniu,\nże zanik Metafizycznego Poczucia Dziwności Istnienia doprowadzi do zaniku sztuki, religii\ni filozofii, czyli końca ludzkości jaką znamy, ludzkości zmagającej się z tajemnicą bytu; zastąpi\nją ludzkość szczęśliwa, przypominająca pasące się - na bezpiecznej i urodzajnej łące - krowy.\nZanik uczuć metafizycznych łączy on […] z uspołecznieniem i uważa, że procesy te osiągną\nswoje apogeum (poziom uczuć metafizycznych zero, a uspołecznienie homogeniczną\nnieskończoność).\nJacek Breczko, Zanik uczuć metafizycznych jako przyczyna kryzysu kultury, „Kultura i Wartości” 2015, nr 13.\nOdnosząc się do zacytowanej wypowiedzi Jacka Brezko oraz do Szewców\nS.I. Witkiewicza, sformułuj trzy kulturowe przyczyny „zaniku Metafizycznego Poczucia\nDziwności Istnienia”.\n1\n2\n3\nWymagania ogólne\nI. Kształcenie literackie i kulturowe.\n7. Kształcenie umiejętności czytania, analizowania i interpretowania literatury […].\n8. Kształcenie umiejętności świadomego odbioru utworów literackich […] na różnych\npoziomach: dosłownym, metaforycznym, symbolicznym, aksjologicznym.\nWymagania szczegółowe\nI. Kształcenie literackie i kulturowe.\n1. Czytanie utworów literackich. Zdający:\nZakres podstawowy\n8) wykazuje się znajomością i zrozumieniem treści utworów wskazanych w podstawie\nprogramowej jako lektury obowiązkowe.\nZakres rozszerzony\n1) odczytuje tekst w jego warstwie semantycznej i semiotycznej.\n2. Odbiór tekstów kultury. Zdający:\nZakres rozszerzony\n4) porównuje teksty kultury, uwzględniając różnorodne konteksty.\nLektura obowiązkowa wskazana w podstawie programowej:\nStanisław Ignacy Witkiewicz, Szewcy.\nOpis egzaminu maturalnego z języka polskiego 75\nZasady oceniania\n2 pkt - wskazanie trzech kulturowych przyczyn „zaniku Metafizycznego Poczucia Dziwności\nIstnienia” w odniesieniu do wypowiedzi Jacka Breczki i całego dramatu Witkacego.\n1 pkt - wskazanie dwóch kulturowych przyczyn „zaniku Metafizycznego Poczucia Dziwności\nIstnienia” w odniesieniu do wypowiedzi Jacka Breczki i całego dramatu Witkacego.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź oceniona na 2 pkt\n1. Odczłowieczenie - np. rebelia Hiper-Robociarza.\n2. Nadmierne uspołecznienie (negatywny efekt demokratyzacji społeczeństwa) - np.\nSajetan Tempe zostaje zastrzelony przez swoich współtowarzyszy.\n3. Kryzys ustrojów politycznych - np. przejęcie władzy przez\nTowarzyszy X\ni Abramowskiego.\nZadanie 8. (0-2)\nMarian Rawiński twierdzi, że „Domeną śmiechu […] jest język Szewców. Kategoria\ngroteski stanowi tu wypadkową szeregu chwytów współtworzących fenomen\nbogactwa, będącego zresztą udziałem całej twórczości Witkiewicza, którą nie bez racji\nzestawiono na planie językowym z dziełem Rabelais’go”. Odwołując się do znanych ci\nfragmentów dzieła François Rabelais’go Gargantua i Pantagruel, wskaż trzy zabiegi\njęzykowe, za pomocą których Rabelais i Witkiewicz ukazują świat przedstawiony swoich\nutworów w konwencji groteski.\n1\n2\n3\nWymagania ogólne\nI. Kształcenie literackie i kulturowe.\n5. Znajomość wybranych utworów z literatury polskiej […] oraz umiejętność mówienia\no nich z wykorzystaniem potrzebnej terminologii.\n7. Kształcenie umiejętności czytania, analizowania i interpretowania literatury […].\n8) Kształcenie umiejętności świadomego odbioru utworów literackich i tekstów kultury na\nróżnych poziomach: dosłownym, metaforycznym, symbolicznym […].\nIII. Tworzenie wypowiedzi.\n3. Kształcenie umiejętności formułowania i uzasadniania sądów na temat […] tekstów\nkultury.\nWymagania szczegółowe\nI. Kształcenie literackie i kulturowe.\n1. Czytanie utworów literackich. Zdający:\nZakres podstawowy\n7) rozumie pojęcie groteski, […] określa jej wartościujący charakter.\n76 Informator o egzaminie maturalnym z języka polskiego na poziomie rozszerzonym\nod roku szkolnego 2022/2023\n8) wykazuje się znajomością i zrozumieniem treści utworów wskazanych w podstawie\nprogramowej jako lektury obowiązkowe.\nZakres rozszerzony\nLektury obowiązkowe wskazane w podstawie programowej:\nFrançois Rabelais, Gargantua i Pantagruel (fragmenty),\nStanisław Ignacy Witkiewicz, Szewcy.\nIII. Tworzenie wypowiedzi.\n2. Mówienie i pisanie. Zdający:\nZakres podstawowy\n2) buduje wypowiedź w sposób świadomy, ze znajomością jej funkcji językowej […].\nZasady oceniania\n2 pkt - wskazanie trzech zabiegów językowych.\n1 pkt - wskazanie dwóch zabiegów językowych.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź oceniona na 2 pkt\n1. Hiperbolizacja (wyolbrzymienie).\n2. Ekspresywna intonacja (wykrzyknienia).\n3. Język potoczny (kolokwializmy).","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/informator-maturalny-jezyk-polski-2023-poziom-rozszerzony/zad-6.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":73,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Egzamin maturalny · Informator maturalny · 2023","subject_label":"egzamin-maturalny","category_label":"Informator maturalny","text_html":"<p>Zadanie 6.2. (0-2)<br>W kontekście całego dramatu Szewcy wyjaśnij sens sformułowania „idee-nowotwory”.<br>Wymagania ogólne<br>I. Kształcenie literackie i kulturowe.</p>\n<ol><li>Znajomość wybranych utworów z literatury polskiej […] oraz umiejętność mówienia o nich z</li></ol>\n<p>wykorzystaniem potrzebnej terminologii.</p>\n<ol><li>Kształcenie umiejętności czytania, analizowania i interpretowania literatury […].</li><li>Kształcenie umiejętności świadomego odbioru utworów literackich […] na różnych</li></ol>\n<p>poziomach: dosłownym, metaforycznym, symbolicznym […].<br>Wymagania szczegółowe<br>I. Kształcenie literackie i kulturowe.</p>\n<ol><li>Czytanie utworów literackich. Zdający:</li></ol>\n<p>Zakres podstawowy</p>\n<ol><li>wykazuje się znajomością i zrozumieniem treści utworów wskazanych w podstawie</li></ol>\n<p>programowej jako lektury obowiązkowe.<br>Zakres rozszerzony</p>\n<ol><li>odczytuje tekst w jego warstwie semantycznej i semiotycznej.</li></ol>\n<p>Lektura obowiązkowa wskazana w podstawie programowej:<br>Stanisław Ignacy Witkiewicz, Szewcy.<br>Zasady oceniania<br>1 pkt - poprawne wyjaśnienie znaczenia sformułowania „idee-nowotwory” w kontekście całego<br>dramatu Szewcy.<br>0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.<br>Przykładowa odpowiedź oceniona na 1 pkt<br>„Idee-nowotwory” rozumieć możemy jako przedstawione przez Witkacego w Szewcach różne<br>powstające i obalane formacje ustrojowe: faszyzm, komunizm, anarchia, totalitaryzm. Każda<br>z tych idei ustrojowych jest jak nowotwór złośliwy trawiący społeczeństwo: każda rebelia<br>rozprzestrzenia się, jest groźniejsza od poprzedniej, bardziej przerażająca.<br>74 Informator o egzaminie maturalnym z języka polskiego na poziomie rozszerzonym<br>od roku szkolnego 2022/2023<br>Zadanie 7. (0-2)<br>Przeczytaj poniższy fragment tekstu Jacka Breczko na temat katastrofizmu kulturowego<br>Stanisława Ignacego Witkiewicza.<br>[…] Stanisława Ignacego Witkiewicza […] katastrofizm kulturowy był oparty na przekonaniu,<br>że zanik Metafizycznego Poczucia Dziwności Istnienia doprowadzi do zaniku sztuki, religii<br>i filozofii, czyli końca ludzkości jaką znamy, ludzkości zmagającej się z tajemnicą bytu; zastąpi<br>ją ludzkość szczęśliwa, przypominająca pasące się - na bezpiecznej i urodzajnej łące - krowy.<br>Zanik uczuć metafizycznych łączy on […] z uspołecznieniem i uważa, że procesy te osiągną<br>swoje apogeum (poziom uczuć metafizycznych zero, a uspołecznienie homogeniczną<br>nieskończoność).<br>Jacek Breczko, Zanik uczuć metafizycznych jako przyczyna kryzysu kultury, „Kultura i Wartości” 2015, nr 13.<br>Odnosząc się do zacytowanej wypowiedzi Jacka Brezko oraz do Szewców<br>S.I. Witkiewicza, sformułuj trzy kulturowe przyczyny „zaniku Metafizycznego Poczucia<br>Dziwności Istnienia”.<br>1<br>2<br>3<br>Wymagania ogólne<br>I. Kształcenie literackie i kulturowe.</p>\n<ol><li>Kształcenie umiejętności czytania, analizowania i interpretowania literatury […].</li><li>Kształcenie umiejętności świadomego odbioru utworów literackich […] na różnych</li></ol>\n<p>poziomach: dosłownym, metaforycznym, symbolicznym, aksjologicznym.<br>Wymagania szczegółowe<br>I. Kształcenie literackie i kulturowe.</p>\n<ol><li>Czytanie utworów literackich. Zdający:</li></ol>\n<p>Zakres podstawowy</p>\n<ol><li>wykazuje się znajomością i zrozumieniem treści utworów wskazanych w podstawie</li></ol>\n<p>programowej jako lektury obowiązkowe.<br>Zakres rozszerzony</p>\n<ol><li>odczytuje tekst w jego warstwie semantycznej i semiotycznej.</li><li>Odbiór tekstów kultury. Zdający:</li></ol>\n<p>Zakres rozszerzony</p>\n<ol><li>porównuje teksty kultury, uwzględniając różnorodne konteksty.</li></ol>\n<p>Lektura obowiązkowa wskazana w podstawie programowej:<br>Stanisław Ignacy Witkiewicz, Szewcy.<br>Opis egzaminu maturalnego z języka polskiego 75<br>Zasady oceniania<br>2 pkt - wskazanie trzech kulturowych przyczyn „zaniku Metafizycznego Poczucia Dziwności<br>Istnienia” w odniesieniu do wypowiedzi Jacka Breczki i całego dramatu Witkacego.<br>1 pkt - wskazanie dwóch kulturowych przyczyn „zaniku Metafizycznego Poczucia Dziwności<br>Istnienia” w odniesieniu do wypowiedzi Jacka Breczki i całego dramatu Witkacego.<br>0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.<br>Przykładowa odpowiedź oceniona na 2 pkt</p>\n<ol><li>Odczłowieczenie - np. rebelia Hiper-Robociarza.</li><li>Nadmierne uspołecznienie (negatywny efekt demokratyzacji społeczeństwa) - np.</li></ol>\n<p>Sajetan Tempe zostaje zastrzelony przez swoich współtowarzyszy.</p>\n<ol><li>Kryzys ustrojów politycznych - np. przejęcie władzy przez</li></ol>\n<p>Towarzyszy X<br>i Abramowskiego.<br>Zadanie 8. (0-2)<br>Marian Rawiński twierdzi, że „Domeną śmiechu […] jest język Szewców. Kategoria<br>groteski stanowi tu wypadkową szeregu chwytów współtworzących fenomen<br>bogactwa, będącego zresztą udziałem całej twórczości Witkiewicza, którą nie bez racji<br>zestawiono na planie językowym z dziełem Rabelais’go”. Odwołując się do znanych ci<br>fragmentów dzieła François Rabelais’go Gargantua i Pantagruel, wskaż trzy zabiegi<br>językowe, za pomocą których Rabelais i Witkiewicz ukazują świat przedstawiony swoich<br>utworów w konwencji groteski.<br>1<br>2<br>3<br>Wymagania ogólne<br>I. Kształcenie literackie i kulturowe.</p>\n<ol><li>Znajomość wybranych utworów z literatury polskiej […] oraz umiejętność mówienia</li></ol>\n<p>o nich z wykorzystaniem potrzebnej terminologii.</p>\n<ol><li>Kształcenie umiejętności czytania, analizowania i interpretowania literatury […].</li><li>Kształcenie umiejętności świadomego odbioru utworów literackich i tekstów kultury na</li></ol>\n<p>różnych poziomach: dosłownym, metaforycznym, symbolicznym […].<br>III. Tworzenie wypowiedzi.</p>\n<ol><li>Kształcenie umiejętności formułowania i uzasadniania sądów na temat […] tekstów</li></ol>\n<p>kultury.<br>Wymagania szczegółowe<br>I. Kształcenie literackie i kulturowe.</p>\n<ol><li>Czytanie utworów literackich. Zdający:</li></ol>\n<p>Zakres podstawowy</p>\n<ol><li>rozumie pojęcie groteski, […] określa jej wartościujący charakter.</li></ol>\n<p>76 Informator o egzaminie maturalnym z języka polskiego na poziomie rozszerzonym<br>od roku szkolnego 2022/2023</p>\n<ol><li>wykazuje się znajomością i zrozumieniem treści utworów wskazanych w podstawie</li></ol>\n<p>programowej jako lektury obowiązkowe.<br>Zakres rozszerzony<br>Lektury obowiązkowe wskazane w podstawie programowej:<br>François Rabelais, Gargantua i Pantagruel (fragmenty),<br>Stanisław Ignacy Witkiewicz, Szewcy.<br>III. Tworzenie wypowiedzi.</p>\n<ol><li>Mówienie i pisanie. Zdający:</li></ol>\n<p>Zakres podstawowy</p>\n<ol><li>buduje wypowiedź w sposób świadomy, ze znajomością jej funkcji językowej […].</li></ol>\n<p>Zasady oceniania<br>2 pkt - wskazanie trzech zabiegów językowych.<br>1 pkt - wskazanie dwóch zabiegów językowych.<br>0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.<br>Przykładowa odpowiedź oceniona na 2 pkt</p>\n<ol><li>Hiperbolizacja (wyolbrzymienie).</li><li>Ekspresywna intonacja (wykrzyknienia).</li><li>Język potoczny (kolokwializmy).</li></ol>","solutions":[]}