{"id":"informator-maturalny-jezyk-polski-2025-poziom-podstawowy/zad/2.2","paper_id":"informator-maturalny-jezyk-polski-2025-poziom-podstawowy","number":"2.2","points":1,"ptype":"open","subject":"egzamin-maturalny","category":"informator-maturalny","year":2025,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 2.2. (0-1)\nWyjaśnij znaczenie związku frazeologicznego hiobowe wieści.\nWymagania ogólne\nII. Kształcenie językowe.\n3. Funkcjonalne wykorzystanie wiedzy o języku w odczytaniu sensów zawartych\nw strukturze głębokiej tekstów literackich […].\n[szkoła podstawowa]\n2. Rozwijanie rozumienia twórczego i sprawczego charakteru działań językowych […].\nWymagania szczegółowe\nII. Kształcenie językowe.\n1. Gramatyka języka polskiego. Zdający:\n1) wykorzystuje wiedzę z dziedziny […] frazeologii […].\n2. Zróżnicowanie języka. Zdający:\n6) zna, rozumie […] biblizmy […].\n[szkoła podstawowa, klasy IV-VI]\nII. Kształcenie językowe.\n2. Zróżnicowanie języka. Zdający:\n5) rozpoznaje w wypowiedziach związki frazeologiczne, rozumie ich znaczenie […].\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne wyjaśnienie związku frazeologicznego.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi ocenione na 1 pkt\nZła wiadomość, przynosząca smutek, cierpienie.\nHiobowe wieści to wiadomości tragiczne, zwiastujące cierpienie.\nZłe okrutne wieści wiążące się z cierpieniem.\nZadanie 3. (0-2)\nPrzeczytaj poniższy fragment psalmu.\nPsalm 57 (56)\nW cieniu Bożych skrzydeł\n2 Zmiłuj się nade mną, Boże, zmiłuj się nade mną,\nu Ciebie się chroni moja dusza,\nchronię się w cieniu Twych skrzydeł,\naż minie klęska.\n[…]\n116 Informator o egzaminie maturalnym z języka polskiego od roku szkolnego 2024/2025\n8 Serce moje jest mocne, Boże,\nmocne serce moje;\nzaśpiewam i zagram.\n9 Zbudź się, duszo moja,\nzbudź, harfo i cytro!\nChcę obudzić jutrzenkę.\n10 Wśród ludów będę chwalił Cię, Panie;\nzagram Ci wśród narodów,\n11 bo Twoja łaskawość sięga niebios,\na wierność Twoja po chmury!\n12 Bądź wywyższony, Boże, ponad niebo,\na Twoja chwała ponad całą ziemię!\nKsięga Psalmów, [w:] Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu, Poznań 2016.\nUzupełnij tabelę. Wpisz nazwy dwóch środków językowych charakterystycznych dla\nstylu biblijnego i każdy z nich zilustruj przykładem z tekstu.\nŚrodek językowy charakterystyczny\ndla stylu biblijnego\nPrzykład z tekstu\nWymagania ogólne\nI. Kształcenie literackie i kulturowe.\n5. Znajomość wybranych utworów z literatury […] światowej oraz umiejętność mówienia\no nich z wykorzystaniem potrzebnej terminologii.\nII. Kształcenie językowe.\n3. Funkcjonalne wykorzystanie wiedzy o języku […].\n[szkoła podstawowa]\n2. Rozwijanie rozumienia twórczego i sprawczego charakteru działań językowych […].\nWymagania szczegółowe\nI. Kształcenie literackie i kulturowe.\n1. Czytanie utworów literackich. Uczeń:\n4) rozpoznaje w tekście literackim środki wyrazu artystycznego poznane w szkole\npodstawowej oraz środki znaczeniowe [ ], składniowe [ ], wersyfikacyjne […].\nII. Kształcenie językowe.\n2. Zróżnicowanie języka. Zdający:\n1) rozróżnia pojęcie stylu i stylizacji, rozumie ich znaczenie w tekście;\n2) rozróżnia style funkcjonalne polszczyzny oraz rozumie zasady ich stosowania.\nPrzykładowe zadania z rozwiązaniami 117\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne wpisanie do tabeli nazw dwóch środków językowych charakterystycznych\ndla stylu biblijnego oraz przykładów tych środków.\n1 pkt - poprawne wpisanie do tabeli nazwy środka językowego charakterystycznego dla stylu\nbiblijnego oraz przykładu tego środka.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub podanie nazw środków bez przykładów albo brak\nodpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\nŚrodek językowy\ncharakterystyczny dla stylu\nbiblijnego\nPrzykład z tekstu\nInwersja\n„Serce moje jest mocne, Boże, / mocne serce moje”\nAnafora\n„Zbudź się, duszo moja,\nzbudź harfo i cytro!”\nApostrofa\n„Zbudź się, duszo moja”\n„Bądź wywyższony, Boże, ponad niebo”\nHiperbola\n„Twoja łaskawość sięga niebios”\nPowtórzenie\n„Zmiłuj się nade mną, Boże, zmiłuj się nade mną”\n„Serce moje jest mocne, Boże,\nmocne serce moje”\nWykrzyknienie\n„Bądź wywyższony, Boże, ponad niebo,\na Twoja chwała ponad całą ziemię!”\nZadanie 4. (0-1)\nPrzeczytaj poniższy fragment wiersza Czesława Miłosza.\nCzesław Miłosz\nPiosenka\nAnnie Micińskiej\nJakakolwiek jest boleść, będzie więcej boleści.\nNoc jest czarna, ale będzie czarniejsza.\nDobrze takim, co żyli, ale w porę odeszli.\nTy więc nie bierz spraw ludzkich do serca.\n[…]\nGwiazda wzejdzie i zaraz przeminie.\nNa czekaniu puste lata zbiegną.\nCo upadło, zetleje w ruinie.\nI goryczą będzie ziemskie piękno.\n[1980]\nCzesław Miłosz, Piosenka, [w:] tegoż, Wiersze wszystkie, Kraków 2011.\n118 Informator o egzaminie maturalnym z języka polskiego od roku szkolnego 2024/2025\nCzy przesłanie Piosenki Czesława Miłosza jest zgodne z motywem przemijania,\nobecnym w biblijnej Księdze Koheleta? W uzasadnieniu odpowiedzi odwołaj się do\nzacytowanego fragmentu utworu Czesława Miłosza oraz do wymowy Księgi Koheleta.\nWymagania ogólne\nI. Kształcenie literackie i kulturowe.\n5. Znajomość wybranych utworów z literatury polskiej i światowej oraz umiejętność\nmówienia o nich z wykorzystaniem potrzebnej terminologii.\n7. Kształcenie umiejętności czytania, analizowania i interpretowania […].\n8. Kształcenie umiejętności świadomego odbioru utworów literackich […] na różnych\npoziomach: dosłownym, metaforycznym, symbolicznym […].\nWymagania szczegółowe\nI. Kształcenie literackie i kulturowe.\n1. Czytanie utworów literackich. Zdający:\n5) interpretuje treści alegoryczne i symboliczne […];\n8) rozpoznaje tematykę i problematykę poznanych tekstów […];\n10) rozumie pojęcie motywu literackiego i toposu […];\n12) porównuje utwory literackie lub ich fragmenty, dostrzega kontynuacje i nawiązania\nw porównywanych utworach, określa cechy wspólne i różne;\n14) wykorzystuje w interpretacji utworów […] potrzebne konteksty […].\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne rozstrzygnięcie i trafne uzasadnienie z odwołaniem się do obu utworów.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi ocenione na 1 pkt\nTak, ponieważ zarówno Miłosz, jak i Kohelet zauważają, że wszystko przemija i nic nie\nma wiecznej wartości.\nTak, Księga Koheleta głosiła „Marność nad marnościami i wszystko marność”. Tak samo\nw wierszu Miłosza głównym przesłaniem jest fakt, że wszystko przemija, jest marne, nie\nma żadnej wartości.\nPrzykładowe zadania z rozwiązaniami 119\nZadanie 5. (0-2)\nZapoznaj się z fragmentem wiersza Zbigniewa Herberta i obrazem Hansa Memlinga.\nTekst 1.\nZbigniew Herbert\nU wrót doliny\nPo deszczu gwiazd\nna łące popiołów\nzebrali się wszyscy pod strażą aniołów\nz ocalałego wzgórza\nmożna objąć okiem\ncałe beczące stado dwunogów\n[…]\njest to jak nam wyjaśniają\nkrzyk matek od których odłączają dzieci\ngdyż jak się okazuje\nbędziemy zbawieni pojedynczo\naniołowie stróże są bezwzględni\ni trzeba przyznać mają ciężką robotę\n[…]\nci którzy jak się zdaje\nbez bólu poddali się rozkazom\nidą spuściwszy głowy na znak pojednania\nale w zaciśniętych pięściach chowają\nstrzępy listów wstążki włosy ucięte\ni fotografie\nktóre jak sądzą naiwnie\nnie zostaną im odebrane\ntak to oni wyglądają\nna moment\nprzed ostatecznym podziałem\nna zgrzytających zębami\ni śpiewających psalmy\nZbigniew Herbert, U wrót doliny, [w:] tegoż, Wybór poezji, Wrocław 2019.\n120 Informator o egzaminie maturalnym z języka polskiego od roku szkolnego 2024/2025\nTekst 2.\nHans Memling\nSąd Ostateczny [tryptyk]\nMuzeum Narodowe w Gdańsku,1467-1471.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Hiobowe wieści to złe, tragiczne wiadomości, zwiastujące nieszczęście i przynoszące cierpienie – związek frazeologiczny pochodzi od biblijnej postaci Hioba, któremu jeden po drugim przekazywano wiadomości o kolejnych nieszczęściach (utracie majątku, śmierci dzieci).","image":"img/informator-maturalny-jezyk-polski-2025-poziom-podstawowy/zad-2.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":115,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Egzamin maturalny · Informator maturalny · 2025","subject_label":"egzamin-maturalny","category_label":"Informator maturalny","text_html":"<p>Zadanie 2.2. (0-1)<br>Wyjaśnij znaczenie związku frazeologicznego hiobowe wieści.<br>Wymagania ogólne<br>II. Kształcenie językowe.</p>\n<ol><li>Funkcjonalne wykorzystanie wiedzy o języku w odczytaniu sensów zawartych</li></ol>\n<p>w strukturze głębokiej tekstów literackich […].<br>[szkoła podstawowa]</p>\n<ol><li>Rozwijanie rozumienia twórczego i sprawczego charakteru działań językowych […].</li></ol>\n<p>Wymagania szczegółowe<br>II. Kształcenie językowe.</p>\n<ol><li>Gramatyka języka polskiego. Zdający:</li><li>wykorzystuje wiedzę z dziedziny […] frazeologii […].</li><li>Zróżnicowanie języka. Zdający:</li><li>zna, rozumie […] biblizmy […].</li></ol>\n<p>[szkoła podstawowa, klasy IV-VI]<br>II. Kształcenie językowe.</p>\n<ol><li>Zróżnicowanie języka. Zdający:</li><li>rozpoznaje w wypowiedziach związki frazeologiczne, rozumie ich znaczenie […].</li></ol>\n<p>Zasady oceniania<br>1 pkt - poprawne wyjaśnienie związku frazeologicznego.<br>0 pkt - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.<br>Przykładowe odpowiedzi ocenione na 1 pkt<br>Zła wiadomość, przynosząca smutek, cierpienie.<br>Hiobowe wieści to wiadomości tragiczne, zwiastujące cierpienie.<br>Złe okrutne wieści wiążące się z cierpieniem.<br>Zadanie 3. (0-2)<br>Przeczytaj poniższy fragment psalmu.<br>Psalm 57 (56)<br>W cieniu Bożych skrzydeł<br>2 Zmiłuj się nade mną, Boże, zmiłuj się nade mną,<br>u Ciebie się chroni moja dusza,<br>chronię się w cieniu Twych skrzydeł,<br>aż minie klęska.<br>[…]<br>116 Informator o egzaminie maturalnym z języka polskiego od roku szkolnego 2024/2025<br>8 Serce moje jest mocne, Boże,<br>mocne serce moje;<br>zaśpiewam i zagram.<br>9 Zbudź się, duszo moja,<br>zbudź, harfo i cytro!<br>Chcę obudzić jutrzenkę.<br>10 Wśród ludów będę chwalił Cię, Panie;<br>zagram Ci wśród narodów,<br>11 bo Twoja łaskawość sięga niebios,<br>a wierność Twoja po chmury!<br>12 Bądź wywyższony, Boże, ponad niebo,<br>a Twoja chwała ponad całą ziemię!<br>Księga Psalmów, [w:] Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu, Poznań 2016.<br>Uzupełnij tabelę. Wpisz nazwy dwóch środków językowych charakterystycznych dla<br>stylu biblijnego i każdy z nich zilustruj przykładem z tekstu.<br>Środek językowy charakterystyczny<br>dla stylu biblijnego<br>Przykład z tekstu<br>Wymagania ogólne<br>I. Kształcenie literackie i kulturowe.</p>\n<ol><li>Znajomość wybranych utworów z literatury […] światowej oraz umiejętność mówienia</li></ol>\n<p>o nich z wykorzystaniem potrzebnej terminologii.<br>II. Kształcenie językowe.</p>\n<ol><li>Funkcjonalne wykorzystanie wiedzy o języku […].</li></ol>\n<p>[szkoła podstawowa]</p>\n<ol><li>Rozwijanie rozumienia twórczego i sprawczego charakteru działań językowych […].</li></ol>\n<p>Wymagania szczegółowe<br>I. Kształcenie literackie i kulturowe.</p>\n<ol><li>Czytanie utworów literackich. Uczeń:</li><li>rozpoznaje w tekście literackim środki wyrazu artystycznego poznane w szkole</li></ol>\n<p>podstawowej oraz środki znaczeniowe [ ], składniowe [ ], wersyfikacyjne […].<br>II. Kształcenie językowe.</p>\n<ol><li>Zróżnicowanie języka. Zdający:</li><li>rozróżnia pojęcie stylu i stylizacji, rozumie ich znaczenie w tekście;</li><li>rozróżnia style funkcjonalne polszczyzny oraz rozumie zasady ich stosowania.</li></ol>\n<p>Przykładowe zadania z rozwiązaniami 117<br>Zasady oceniania<br>2 pkt - poprawne wpisanie do tabeli nazw dwóch środków językowych charakterystycznych<br>dla stylu biblijnego oraz przykładów tych środków.<br>1 pkt - poprawne wpisanie do tabeli nazwy środka językowego charakterystycznego dla stylu<br>biblijnego oraz przykładu tego środka.<br>0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub podanie nazw środków bez przykładów albo brak<br>odpowiedzi.<br>Przykładowe odpowiedzi<br>Środek językowy<br>charakterystyczny dla stylu<br>biblijnego<br>Przykład z tekstu<br>Inwersja<br>„Serce moje jest mocne, Boże, / mocne serce moje”<br>Anafora<br>„Zbudź się, duszo moja,<br>zbudź harfo i cytro!”<br>Apostrofa<br>„Zbudź się, duszo moja”<br>„Bądź wywyższony, Boże, ponad niebo”<br>Hiperbola<br>„Twoja łaskawość sięga niebios”<br>Powtórzenie<br>„Zmiłuj się nade mną, Boże, zmiłuj się nade mną”<br>„Serce moje jest mocne, Boże,<br>mocne serce moje”<br>Wykrzyknienie<br>„Bądź wywyższony, Boże, ponad niebo,<br>a Twoja chwała ponad całą ziemię!”<br>Zadanie 4. (0-1)<br>Przeczytaj poniższy fragment wiersza Czesława Miłosza.<br>Czesław Miłosz<br>Piosenka<br>Annie Micińskiej<br>Jakakolwiek jest boleść, będzie więcej boleści.<br>Noc jest czarna, ale będzie czarniejsza.<br>Dobrze takim, co żyli, ale w porę odeszli.<br>Ty więc nie bierz spraw ludzkich do serca.<br>[…]<br>Gwiazda wzejdzie i zaraz przeminie.<br>Na czekaniu puste lata zbiegną.<br>Co upadło, zetleje w ruinie.<br>I goryczą będzie ziemskie piękno.<br>[1980]<br>Czesław Miłosz, Piosenka, [w:] tegoż, Wiersze wszystkie, Kraków 2011.<br>118 Informator o egzaminie maturalnym z języka polskiego od roku szkolnego 2024/2025<br>Czy przesłanie Piosenki Czesława Miłosza jest zgodne z motywem przemijania,<br>obecnym w biblijnej Księdze Koheleta? W uzasadnieniu odpowiedzi odwołaj się do<br>zacytowanego fragmentu utworu Czesława Miłosza oraz do wymowy Księgi Koheleta.<br>Wymagania ogólne<br>I. Kształcenie literackie i kulturowe.</p>\n<ol><li>Znajomość wybranych utworów z literatury polskiej i światowej oraz umiejętność</li></ol>\n<p>mówienia o nich z wykorzystaniem potrzebnej terminologii.</p>\n<ol><li>Kształcenie umiejętności czytania, analizowania i interpretowania […].</li><li>Kształcenie umiejętności świadomego odbioru utworów literackich […] na różnych</li></ol>\n<p>poziomach: dosłownym, metaforycznym, symbolicznym […].<br>Wymagania szczegółowe<br>I. Kształcenie literackie i kulturowe.</p>\n<ol><li>Czytanie utworów literackich. Zdający:</li><li>interpretuje treści alegoryczne i symboliczne […];</li><li>rozpoznaje tematykę i problematykę poznanych tekstów […];</li><li>rozumie pojęcie motywu literackiego i toposu […];</li><li>porównuje utwory literackie lub ich fragmenty, dostrzega kontynuacje i nawiązania</li></ol>\n<p>w porównywanych utworach, określa cechy wspólne i różne;</p>\n<ol><li>wykorzystuje w interpretacji utworów […] potrzebne konteksty […].</li></ol>\n<p>Zasady oceniania<br>1 pkt - poprawne rozstrzygnięcie i trafne uzasadnienie z odwołaniem się do obu utworów.<br>0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.<br>Przykładowe odpowiedzi ocenione na 1 pkt<br>Tak, ponieważ zarówno Miłosz, jak i Kohelet zauważają, że wszystko przemija i nic nie<br>ma wiecznej wartości.<br>Tak, Księga Koheleta głosiła „Marność nad marnościami i wszystko marność”. Tak samo<br>w wierszu Miłosza głównym przesłaniem jest fakt, że wszystko przemija, jest marne, nie<br>ma żadnej wartości.<br>Przykładowe zadania z rozwiązaniami 119<br>Zadanie 5. (0-2)<br>Zapoznaj się z fragmentem wiersza Zbigniewa Herberta i obrazem Hansa Memlinga.<br>Tekst 1.<br>Zbigniew Herbert<br>U wrót doliny<br>Po deszczu gwiazd<br>na łące popiołów<br>zebrali się wszyscy pod strażą aniołów<br>z ocalałego wzgórza<br>można objąć okiem<br>całe beczące stado dwunogów<br>[…]<br>jest to jak nam wyjaśniają<br>krzyk matek od których odłączają dzieci<br>gdyż jak się okazuje<br>będziemy zbawieni pojedynczo<br>aniołowie stróże są bezwzględni<br>i trzeba przyznać mają ciężką robotę<br>[…]<br>ci którzy jak się zdaje<br>bez bólu poddali się rozkazom<br>idą spuściwszy głowy na znak pojednania<br>ale w zaciśniętych pięściach chowają<br>strzępy listów wstążki włosy ucięte<br>i fotografie<br>które jak sądzą naiwnie<br>nie zostaną im odebrane<br>tak to oni wyglądają<br>na moment<br>przed ostatecznym podziałem<br>na zgrzytających zębami<br>i śpiewających psalmy<br>Zbigniew Herbert, U wrót doliny, [w:] tegoż, Wybór poezji, Wrocław 2019.<br>120 Informator o egzaminie maturalnym z języka polskiego od roku szkolnego 2024/2025<br>Tekst 2.<br>Hans Memling<br>Sąd Ostateczny [tryptyk]<br>Muzeum Narodowe w Gdańsku,1467-1471.</p>","solutions":[{"source":"ai","label":"AI","kind":"text","html":"<p>Hiobowe wieści to złe, tragiczne wiadomości, zwiastujące nieszczęście i przynoszące cierpienie – związek frazeologiczny pochodzi od biblijnej postaci Hioba, któremu jeden po drugim przekazywano wiadomości o kolejnych nieszczęściach (utracie majątku, śmierci dzieci).</p>"}]}