Zadanie 34. (0-1)
Zapoznaj się z poniższym fragmentem utworu.
Stefan Żeromski.
Przedwiośnie
Idąc ulicami miasta, gdy mgła zimowa zwisała nad opuchłymi domami, Cezary wodził się
za bary ze swoją duszą. […]
Cóż mógł poradzić na to wszystko - sam jeden? […]
Wyszedł na szeroką ulicę. Było tu pełno ludzi, rozbryzgujących nogami rzadkie błoto.
Śnieg z ulic pozgarniany tworzył jakoweś szańce wzdłuż chodników. Ludzie pomykali tymi
chodnikami. Nogi ich tonęły w wilgoci i brudzie, a głowy zanurzały się we mgłę
Przykładowe zadania z rozwiązaniami 171
wielkomiejską. Wszyscy razem tworzyli dziwaczną fantasmagorię człowieczego życia.
W głowie Cezarego huczały słowa oskarżeń. W jego uszy wrzynał się śmiech wszystkich
tamtych. Oskarżali go! Przeciwko niemu kierowali wszystkie te straszliwe historie i swój
śmiech bezlitosny. Czego chcieli od niego? Ach, czuli w nim przecież wroga, ponieważ
uczestniczył w bitwach przeciwko armii czerwonej. Dlatego otoczyli go kołem tak zaciekłej
nienawiści. Gdyby nie to, że się bił w bitwach i szedł polami na przełaj, szukając ojcowskich
szklanych domów… Zaniosła się w nim męczarnia, jak wycie samotnego psa w pustym polu.
[…]
poczciwy pokrzepił go trochę i wsparł jak dobry kolega. Cezary zapiął się lepiej i szybciej
poszedł przed siebie. Było mu zimno. Lepka wilgoć topniejącego śniegu, przepojonego
nawozem i uryną, wsączała się w ciało aż do kości. - Napić się czego! Rozgrzać się, u
diaska!
Stefan Żeromski, Przedwiośnie, Wrocław 1982.
Wyjaśnij symboliczny charakter opowieści o szklanych domach oraz jej znaczenie
w Przedwiośniu Stefana Żeromskiego.
Wymagania ogólne
I. Kształcenie literackie i kulturowe.
o nich z wykorzystaniem potrzebnej terminologii.
\npoziomach […].
Wymagania szczegółowe
I. Kształcenie literackie i kulturowe.
programowej jako lektury obowiązkowe;
\nZasady oceniania
1 pkt - poprawne wyjaśnienie symboliki opowieści o szklanych domach w kontekście całej
powieści.
0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.
172 Informator o egzaminie maturalnym z języka polskiego od roku szkolnego 2024/2025
Przykładowe odpowiedzi ocenione na 1 pkt
Opowieść Seweryna Baryki o szklanych domach symbolizuje nadzieję na lepszy świat,
utopię. Cezary poszukuje domów z opowieści ojca, jednak nie potrafi ich odnaleźć.
Stanowią dla niego wciąż oddalający się cel, marzenie, o którym stopniowo zapomina.
Szklane domy symbolizowały idealistyczne myślenie, chęć doświadczenia perfekcyjnego
świata, który nie istnieje. Znaczenie opowieści dla całej powieści jest takie, że Cezary
ciągle czegoś szukał, nieustannie chciał podążać za nowymi ideami, które jednak
okazywały się później niesłuszne - z tym swoim dążeniem do doskonałości pozostawał
w środku niczego.
Szklane domy były projektem, jaki chciał w odrodzonej Polsce zrealizować ojciec
Cezarego. Symbolicznie oznaczały plan odbudowy Polski po I wojnie światowej, a także
nadzieję Seweryna Baryki na odbudowę kraju za pomocą najnowszych technologii.
W ten sposób pragnął on także przekonać do przyjazdu do Polski syna, który nigdy nie
było w ojczyźnie.
Opowieść o szklanych domach ma charakter symboliczny – jest metaforą idealistycznej, utopijnej wizji nowoczesnej, sprawiedliwej i dostatniej Polski, przekazanej Cezaremu przez ojca. Szklane domy symbolizują nadzieję na lepszy, cywilizacyjnie rozwinięty świat, w którym zniknęłyby bieda i nierówności społeczne. W kontekście całej powieści opowieść ta ukazuje rozdźwięk między idealistycznymi marzeniami a szarą, trudną rzeczywistością odrodzonej Polski – Cezary wciąż na próżno poszukuje „szklanych domów” ojca, nie potrafiąc ich odnaleźć w otaczającej go, dalekiej od ideału powojennej rzeczywistości, co obrazuje trudność realizacji wielkich, idealistycznych projektów odbudowy kraju.
"}]}