{"id":"informator-maturalny-jezyk-polski-2025-poziom-podstawowy/zad/36.1","paper_id":"informator-maturalny-jezyk-polski-2025-poziom-podstawowy","number":"36.1","points":1,"ptype":"open","subject":"egzamin-maturalny","category":"informator-maturalny","year":2025,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 36.1. (0-1)\nNa podstawie fragmentów wierszy Tadeusza Gajcego Wczorajszemu i Krzysztofa\nKamila Baczyńskiego Pokolenie wyjaśnij, na czym polega katastrofizm generacyjny\npoetów czasów wojny.\nWymagania ogólne\nI. Kształcenie literackie i kulturowe.\n7. Kształcenie umiejętności czytania, analizowania i interpretowania literatury […].\n8. Kształcenie umiejętności świadomego odbioru utworów literackich […] na różnych\npoziomach […].\nPrzykładowe zadania z rozwiązaniami 175\nWymagania szczegółowe\nI. Kształcenie literackie i kulturowe.\n1. Czytanie utworów literackich. Zdający:\n8) rozpoznaje tematykę i problematykę poznanych tekstów oraz jej związek\nz programami epoki literackiej, zjawiskami społecznymi, historycznymi,\negzystencjalnymi i estetycznymi;\n14) wykorzystuje w interpretacji utworów […] potrzebne konteksty […].\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne uzasadnienie zilustrowane dwoma przykładami z tekstu.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi ocenione na 1 pkt\nKatastrofizm generacyjny polega na lęku przed śmiercią, który jest nieodłączny podczas\nwojny. Co więcej towarzyszą mu strach i świadomość zapomnienia i niezrozumienia\nprzez ludzi. Tadeusz Gajcy tłumaczy ten katastrofizm, poeci wierzyli, że ich słowa sądy\nbudowały sens i obudzą się w mitach - co jest idealizacją. Natomiast Baczyński\nwspomina o krzyżu nad grobem postawionym jako wyraz miłości. Polega na oddaniu\ntragedii pokolenia wojny, które przez bieg historii zostało pochowane w naszym grobie,\nbez szacunku i pamięci. Wiersze stanowią swojego rodzaju pomnik, uwznioślenie ich\nniesłusznie odebranego życia.\nKatastrofizm generacyjny polegał na tragedii młodego, wykształconego pokolenia, które\nmusiało odrzucić swoje marzenia i walczyć, panował wśród tych młodych ludzi brak\nperspektyw, nadziei, bo nawet jeśli przeżyją, to nie wiedzą jak kolejne pokolenie, inni\nspojrzą na nich walczących, ale również zabijających.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Katastrofizm generacyjny poetów czasów wojny polega na przeczuciu i świadomości tragicznego, przedwczesnego losu (śmierci) całego pokolenia, wychowanego do walki i skazanego na zagładę, a jednocześnie na obawie, że jego ofiara i cierpienie zostaną zapomniane przez potomnych. U Gajcego wyraża się to w przekonaniu, że pamięć o poległych zostanie zagłuszona i wyparta z pamięci zbiorowej („Każ trawie, by milczała. Jej śpiew cię zadławi, / spowije watą wzruszeń i ciśnie w niepamięć”), a wiara w to, że poezja przetrwa i zapewni sławę, okazuje się złudna („Nie tak”). U Baczyńskiego katastrofizm objawia się w niepewności, czy poległym (nazwanym „kartami Iliady”, czyli bohaterami na miarę epickich wojowników) zostanie oddany choćby minimalny szacunek – krzyż nad grobem, oraz w poczuciu, że czas i sens ich śmierci pozostają niejasne.","image":"img/informator-maturalny-jezyk-polski-2025-poziom-podstawowy/zad-36.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":174,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Egzamin maturalny · Informator maturalny · 2025","subject_label":"egzamin-maturalny","category_label":"Informator maturalny","text_html":"

Zadanie 36.1. (0-1)
Na podstawie fragmentów wierszy Tadeusza Gajcego Wczorajszemu i Krzysztofa
Kamila Baczyńskiego Pokolenie wyjaśnij, na czym polega katastrofizm generacyjny
poetów czasów wojny.
Wymagania ogólne
I. Kształcenie literackie i kulturowe.

\n
  1. Kształcenie umiejętności czytania, analizowania i interpretowania literatury […].
  2. Kształcenie umiejętności świadomego odbioru utworów literackich […] na różnych
\n

poziomach […].
Przykładowe zadania z rozwiązaniami 175
Wymagania szczegółowe
I. Kształcenie literackie i kulturowe.

\n
  1. Czytanie utworów literackich. Zdający:
  2. rozpoznaje tematykę i problematykę poznanych tekstów oraz jej związek
\n

z programami epoki literackiej, zjawiskami społecznymi, historycznymi,
egzystencjalnymi i estetycznymi;

\n
  1. wykorzystuje w interpretacji utworów […] potrzebne konteksty […].
\n

Zasady oceniania
1 pkt - poprawne uzasadnienie zilustrowane dwoma przykładami z tekstu.
0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.
Przykładowe odpowiedzi ocenione na 1 pkt
Katastrofizm generacyjny polega na lęku przed śmiercią, który jest nieodłączny podczas
wojny. Co więcej towarzyszą mu strach i świadomość zapomnienia i niezrozumienia
przez ludzi. Tadeusz Gajcy tłumaczy ten katastrofizm, poeci wierzyli, że ich słowa sądy
budowały sens i obudzą się w mitach - co jest idealizacją. Natomiast Baczyński
wspomina o krzyżu nad grobem postawionym jako wyraz miłości. Polega na oddaniu
tragedii pokolenia wojny, które przez bieg historii zostało pochowane w naszym grobie,
bez szacunku i pamięci. Wiersze stanowią swojego rodzaju pomnik, uwznioślenie ich
niesłusznie odebranego życia.
Katastrofizm generacyjny polegał na tragedii młodego, wykształconego pokolenia, które
musiało odrzucić swoje marzenia i walczyć, panował wśród tych młodych ludzi brak
perspektyw, nadziei, bo nawet jeśli przeżyją, to nie wiedzą jak kolejne pokolenie, inni
spojrzą na nich walczących, ale również zabijających.

","solutions":[{"source":"ai","label":"AI","kind":"text","html":"

Katastrofizm generacyjny poetów czasów wojny polega na przeczuciu i świadomości tragicznego, przedwczesnego losu (śmierci) całego pokolenia, wychowanego do walki i skazanego na zagładę, a jednocześnie na obawie, że jego ofiara i cierpienie zostaną zapomniane przez potomnych. U Gajcego wyraża się to w przekonaniu, że pamięć o poległych zostanie zagłuszona i wyparta z pamięci zbiorowej („Każ trawie, by milczała. Jej śpiew cię zadławi, / spowije watą wzruszeń i ciśnie w niepamięć”), a wiara w to, że poezja przetrwa i zapewni sławę, okazuje się złudna („Nie tak”). U Baczyńskiego katastrofizm objawia się w niepewności, czy poległym (nazwanym „kartami Iliady”, czyli bohaterami na miarę epickich wojowników) zostanie oddany choćby minimalny szacunek – krzyż nad grobem, oraz w poczuciu, że czas i sens ich śmierci pozostają niejasne.

"}]}