{"id":"informator-maturalny-jezyk-polski-2025-poziom-podstawowy/zad/41","paper_id":"informator-maturalny-jezyk-polski-2025-poziom-podstawowy","number":"41","points":2,"ptype":"open","subject":"egzamin-maturalny","category":"informator-maturalny","year":2025,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 41. (0-2)\nPrzeczytaj poniższy fragment utworu.\nTadeusz Różewicz\nList do ludożerców\nKochani ludożercy\nnie patrzcie wilkiem\nna człowieka […]\nKochani ludożercy\npoczekajcie chwilę\nnie depczcie słabszych\nnie zgrzytajcie zębami […]\nKochani ludożercy\nnie wykupujcie wszystkich\nświec sznurowadeł i makaronu\nNie mówcie odwróceni tyłem:\nja mnie mój moje\nmój żołądek, mój włos\nmój odcisk moje spodnie\nmoja żona moje dzieci\nmoje zdanie\nKochani ludożercy\nnie zjadajmy się Dobrze\nbo nie zmartwychwstaniemy\nNaprawdę\n[1957]\nTadeusz Różewicz, List do ludożerców, [w:] tegoż, Niepokój. Wybór wierszy z lat\n1944-1994, Warszawa 1995.\nPodaj dwa przykłady środków językowych, które nadają tekstowi Tadeusza Różewicza\nironiczny charakter. Wyjaśnij ironiczne znaczenie każdego z nich.\nPrzykład 1.:\nWyjaśnienie:\nPrzykładowe zadania z rozwiązaniami 185\nPrzykład 2.:\nWyjaśnienie:\nWymagania ogólne\nI. Kształcenie literackie i kulturowe.\n7. Kształcenie umiejętności czytania, analizowania i interpretowania literatury […].\n8. Kształcenie umiejętności świadomego odbioru utworów literackich […] na różnych\npoziomach: dosłownym, metaforycznym, symbolicznym, aksjologicznym.\nII. Kształcenie językowe.\n3. Funkcjonalne wykorzystywanie wiedzy o języku w odczytaniu sensów zawartych\nw strukturze głębokiej tekstów literackich […].\nWymagania szczegółowe\nI. Kształcenie literackie i kulturowe.\n1. Czytanie utworów literackich. Zdający:\n4) rozpoznaje w tekście literackim środki wyrazu artystycznego poznane w szkole\npodstawowej oraz środki znaczeniowe: oksymoron […]; składniowe: […] paralelizm,\nwyliczenie; […] określa ich funkcje;\n6) rozpoznaje w tekstach literackich: ironię; [ ] określa [jej] funkcje w tekście i rozumie\nwartościujący charakter.\nII. Kształcenie językowe.\n1. Gramatyka języka polskiego. Zdający:\n1) wykorzystuje wiedzę z dziedziny fleksji […] i składni w analizie i interpretacji tekstów\n[…].\nZasady oceniania\n2 pkt - podanie dwóch przykładów i wyjaśnienie ironicznego znaczenia każdego z nich.\n1 pkt - podanie jednego przykładu i wyjaśnienie jego ironicznego znaczenia.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź oceniona na 2 pkt\nPrzykład 1.: „Kochani ludożercy”\nWyjaśnienie: Ta apostrofa ma charakter ironiczny przez połączenie środków językowych\nz zupełnie różnych kategorii, gdyż ludożercy są nacechowani negatywnie a słowo\nKochani ironicznie pozwala sądzić, że mówi się do kogoś bliskiego.\nPrzykład 2.: „Nie zjadajmy się / Dobrze”\nWyjaśnienie: Wtrącenie, którym jest przysłówek „Dobrze” ma dwa znaczenia -\nkomunikatu, w którym oczekiwana jest zgoda od odbiorcy, oraz określenia działania.\nWielość znaczeń ponownie wskazuje na ironię.\n186 Informator o egzaminie maturalnym z języka polskiego od roku szkolnego 2024/2025","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Przykład 1.: „Kochani ludożercy”.\nWyjaśnienie: apostrofa ta ma charakter ironiczny przez połączenie ze sobą sprzecznych, wykluczających się kategorii – zwrotu „kochani”, sugerującego serdeczność i bliskość, z określeniem „ludożercy”, nacechowanym jednoznacznie negatywnie; ironiczne zestawienie sugeruje, że mówi się w ten sposób do kogoś bliskiego, mimo że chodzi o osoby dopuszczające się okrucieństwa.\n\nPrzykład 2.: „nie zjadajmy się Dobrze”.\nWyjaśnienie: przysłówek „Dobrze” ma tu dwuznaczny, ironiczny charakter – może być odczytany zarówno jako potakująca odpowiedź (zgoda) na apel poety, jak i jako określenie sposobu działania („zjadajmy się dobrze”), co komicznie i gorzko podważa sens samego apelu o zaprzestanie okrucieństwa.","image":"img/informator-maturalny-jezyk-polski-2025-poziom-podstawowy/zad-41.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":184,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Egzamin maturalny · Informator maturalny · 2025","subject_label":"egzamin-maturalny","category_label":"Informator maturalny","text_html":"<p>Zadanie 41. (0-2)<br>Przeczytaj poniższy fragment utworu.<br>Tadeusz Różewicz<br>List do ludożerców<br>Kochani ludożercy<br>nie patrzcie wilkiem<br>na człowieka […]<br>Kochani ludożercy<br>poczekajcie chwilę<br>nie depczcie słabszych<br>nie zgrzytajcie zębami […]<br>Kochani ludożercy<br>nie wykupujcie wszystkich<br>świec sznurowadeł i makaronu<br>Nie mówcie odwróceni tyłem:<br>ja mnie mój moje<br>mój żołądek, mój włos<br>mój odcisk moje spodnie<br>moja żona moje dzieci<br>moje zdanie<br>Kochani ludożercy<br>nie zjadajmy się Dobrze<br>bo nie zmartwychwstaniemy<br>Naprawdę<br>[1957]<br>Tadeusz Różewicz, List do ludożerców, [w:] tegoż, Niepokój. Wybór wierszy z lat<br>1944-1994, Warszawa 1995.<br>Podaj dwa przykłady środków językowych, które nadają tekstowi Tadeusza Różewicza<br>ironiczny charakter. Wyjaśnij ironiczne znaczenie każdego z nich.<br>Przykład 1.:<br>Wyjaśnienie:<br>Przykładowe zadania z rozwiązaniami 185<br>Przykład 2.:<br>Wyjaśnienie:<br>Wymagania ogólne<br>I. Kształcenie literackie i kulturowe.</p>\n<ol><li>Kształcenie umiejętności czytania, analizowania i interpretowania literatury […].</li><li>Kształcenie umiejętności świadomego odbioru utworów literackich […] na różnych</li></ol>\n<p>poziomach: dosłownym, metaforycznym, symbolicznym, aksjologicznym.<br>II. Kształcenie językowe.</p>\n<ol><li>Funkcjonalne wykorzystywanie wiedzy o języku w odczytaniu sensów zawartych</li></ol>\n<p>w strukturze głębokiej tekstów literackich […].<br>Wymagania szczegółowe<br>I. Kształcenie literackie i kulturowe.</p>\n<ol><li>Czytanie utworów literackich. Zdający:</li><li>rozpoznaje w tekście literackim środki wyrazu artystycznego poznane w szkole</li></ol>\n<p>podstawowej oraz środki znaczeniowe: oksymoron […]; składniowe: […] paralelizm,<br>wyliczenie; […] określa ich funkcje;</p>\n<ol><li>rozpoznaje w tekstach literackich: ironię; [ ] określa [jej] funkcje w tekście i rozumie</li></ol>\n<p>wartościujący charakter.<br>II. Kształcenie językowe.</p>\n<ol><li>Gramatyka języka polskiego. Zdający:</li><li>wykorzystuje wiedzę z dziedziny fleksji […] i składni w analizie i interpretacji tekstów</li></ol>\n<p>[…].<br>Zasady oceniania<br>2 pkt - podanie dwóch przykładów i wyjaśnienie ironicznego znaczenia każdego z nich.<br>1 pkt - podanie jednego przykładu i wyjaśnienie jego ironicznego znaczenia.<br>0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.<br>Przykładowa odpowiedź oceniona na 2 pkt<br>Przykład 1.: „Kochani ludożercy”<br>Wyjaśnienie: Ta apostrofa ma charakter ironiczny przez połączenie środków językowych<br>z zupełnie różnych kategorii, gdyż ludożercy są nacechowani negatywnie a słowo<br>Kochani ironicznie pozwala sądzić, że mówi się do kogoś bliskiego.<br>Przykład 2.: „Nie zjadajmy się / Dobrze”<br>Wyjaśnienie: Wtrącenie, którym jest przysłówek „Dobrze” ma dwa znaczenia -<br>komunikatu, w którym oczekiwana jest zgoda od odbiorcy, oraz określenia działania.<br>Wielość znaczeń ponownie wskazuje na ironię.<br>186 Informator o egzaminie maturalnym z języka polskiego od roku szkolnego 2024/2025</p>","solutions":[{"source":"ai","label":"AI","kind":"text","html":"<p>Przykład 1.: „Kochani ludożercy”.<br>Wyjaśnienie: apostrofa ta ma charakter ironiczny przez połączenie ze sobą sprzecznych, wykluczających się kategorii – zwrotu „kochani”, sugerującego serdeczność i bliskość, z określeniem „ludożercy”, nacechowanym jednoznacznie negatywnie; ironiczne zestawienie sugeruje, że mówi się w ten sposób do kogoś bliskiego, mimo że chodzi o osoby dopuszczające się okrucieństwa.</p>\n<p>Przykład 2.: „nie zjadajmy się Dobrze”.<br>Wyjaśnienie: przysłówek „Dobrze” ma tu dwuznaczny, ironiczny charakter – może być odczytany zarówno jako potakująca odpowiedź (zgoda) na apel poety, jak i jako określenie sposobu działania („zjadajmy się dobrze”), co komicznie i gorzko podważa sens samego apelu o zaprzestanie okrucieństwa.</p>"}]}