{"id":"informator-maturalny-jezyk-polski-2025-poziom-podstawowy/zad/45","paper_id":"informator-maturalny-jezyk-polski-2025-poziom-podstawowy","number":"45","points":1,"ptype":"open","subject":"egzamin-maturalny","category":"informator-maturalny","year":2025,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 45. (0-1)\nZapoznaj się z podanym fragmentem tekstu.\nMarek Nowakowski\nGórą „Edek”\nWłaśnie zwolniło się miejsce w ciasnym rzędzie samochodów i to mały fiat podjechał\njako pierwszy, pragnąc wsunąć się w szczęśliwie powstałą lukę. Jednak nieudolny kierowca\nzapędził się zbyt daleko, odsłaniając część miejsca upatrzonego do zaparkowania.\nNatychmiast za nim, niczym jakiś drapieżnik, pojawił się wielki, lśniący ford. […] Wspaniały,\nw kolorze „szafir metalik”. Mały fiat to żałosne biedactwo wobec takiego masywu!\nWojna nerwów trwała dosyć długo. Coraz bardziej gwałtowny klakson „malucha” był\nbezskuteczny. […] Kierowca fiata wychylił się z okienka - głosem i na migi informował\nkierowcę forda o swoim prawie do pierwszeństwa. I to także na nic się zdało. Tamten tkwił\nw swojej agresywnej, napierającej pozycji bez zmian.\n[…] W pewnym momencie kierowca „malucha” nie wytrzymał. Załamał się. Ustąpił.\nPrzejechał kilka metrów do przodu. Wtedy ford miękko i bezszelestnie, imponując\nzwrotnością i zdolnością plasowania się w ciasnej przestrzeni, zajął zdobyte miejsce.\nKierowca fiacika jeszcze nie zrezygnował do końca. […] Wysiadł z samochodu. Był to\nniewysoki, drobny młodzian o szczupłej twarzy, w okularach. Inteligent jakiś. Prawie\nrównocześnie wysiadł z forda jego właściciel. Wysoki, tęgi mężczyzna w skórzanej kurtce.\nWidziałem jego krok. Mocny, zamaszysty.\n- Panie, jak tak można? - zabrzmiał głos kierowcy „malucha”, drgający bezsilną skargą.\nA „Edek”, bo on to był, sunął jak wieża oblężnicza i z wysokości swoich 180 przeszło\ncentymetrów patrzył przed siebie - wcale nie widząc tego cherlaka w okularach. Wymusił\ni zdobył miejsce dla swego forda. Teraz parł do następnego celu. Zniknął w pobliskiej\nbramie, opatrzonej tabliczkami z nazwami firm i przedstawicielstw handlowych.\nMarek Nowakowski, Górą „Edek”, [w:] tegoż, Prawo prerii, Warszawa 1999.\nWypisz z tekstu przykład hiperboli i wyjaśnij, jaką funkcję pełni ona w kreacji\nbohaterów i wydarzeń w opowiadaniu Marka Nowakowskiego.\nWymagania ogólne\nI. Kształcenie literackie i kulturowe.\n5. Znajomość wybranych utworów z literatury polskiej […] oraz umiejętność mówienia\no nich z wykorzystaniem potrzebnej terminologii.\n8. Kształcenie umiejętności świadomego odbioru utworów literackich i tekstów kultury na\nróżnych poziomach […].\nPrzykładowe zadania z rozwiązaniami 195\nWymagania szczegółowe\nI. Kształcenie literackie i kulturowe.\n1. Czytanie utworów literackich. Zdający:\n4) rozpoznaje w tekście literackim środki wyrazu artystycznego poznane w szkole\npodstawowej oraz środki znaczeniowe: […] hiperbolę […]; określa ich funkcje.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne podanie przykładu hiperboli oraz określenie jej funkcji w kreacji bohaterów.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi ocenione na 1 pkt\nżałosne biedactwo wobec tego masywu! - ukazanie przewagi w sile Edka nad\ninteligentem,\nWysoki tęgi mężczyzna w skórzanej kurtce. Widziałem jego krok - mocny, zamaszysty.\n- ukazanie wielkości i wyższości „Edka” wynikającej z wyglądu.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Przykład hiperboli: „żałosne biedactwo wobec takiego masywu!” (odnoszące się do porównania małego fiata z fordem) lub: „sunął jak wieża oblężnicza”.\nFunkcja: hiperbola służy jaskrawemu, przerysowanemu skontrastowaniu obu kierowców i ich samochodów – uwypukla przewagę fizyczną, siłę i pewność siebie „Edka” oraz jego forda nad drobnym, bezradnym kierowcą małego fiata, budując komiczny, ironiczny obraz bezwzględnej rywalizacji o miejsce parkingowe jako starcia dwóch zupełnie nierównych sobie „przeciwników”.","image":"img/informator-maturalny-jezyk-polski-2025-poziom-podstawowy/zad-45.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":194,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Egzamin maturalny · Informator maturalny · 2025","subject_label":"egzamin-maturalny","category_label":"Informator maturalny","text_html":"<p>Zadanie 45. (0-1)<br>Zapoznaj się z podanym fragmentem tekstu.<br>Marek Nowakowski<br>Górą „Edek”<br>Właśnie zwolniło się miejsce w ciasnym rzędzie samochodów i to mały fiat podjechał<br>jako pierwszy, pragnąc wsunąć się w szczęśliwie powstałą lukę. Jednak nieudolny kierowca<br>zapędził się zbyt daleko, odsłaniając część miejsca upatrzonego do zaparkowania.<br>Natychmiast za nim, niczym jakiś drapieżnik, pojawił się wielki, lśniący ford. […] Wspaniały,<br>w kolorze „szafir metalik”. Mały fiat to żałosne biedactwo wobec takiego masywu!<br>Wojna nerwów trwała dosyć długo. Coraz bardziej gwałtowny klakson „malucha” był<br>bezskuteczny. […] Kierowca fiata wychylił się z okienka - głosem i na migi informował<br>kierowcę forda o swoim prawie do pierwszeństwa. I to także na nic się zdało. Tamten tkwił<br>w swojej agresywnej, napierającej pozycji bez zmian.<br>[…] W pewnym momencie kierowca „malucha” nie wytrzymał. Załamał się. Ustąpił.<br>Przejechał kilka metrów do przodu. Wtedy ford miękko i bezszelestnie, imponując<br>zwrotnością i zdolnością plasowania się w ciasnej przestrzeni, zajął zdobyte miejsce.<br>Kierowca fiacika jeszcze nie zrezygnował do końca. […] Wysiadł z samochodu. Był to<br>niewysoki, drobny młodzian o szczupłej twarzy, w okularach. Inteligent jakiś. Prawie<br>równocześnie wysiadł z forda jego właściciel. Wysoki, tęgi mężczyzna w skórzanej kurtce.<br>Widziałem jego krok. Mocny, zamaszysty.</p>\n<ul><li>Panie, jak tak można? - zabrzmiał głos kierowcy „malucha”, drgający bezsilną skargą.</li></ul>\n<p>A „Edek”, bo on to był, sunął jak wieża oblężnicza i z wysokości swoich 180 przeszło<br>centymetrów patrzył przed siebie - wcale nie widząc tego cherlaka w okularach. Wymusił<br>i zdobył miejsce dla swego forda. Teraz parł do następnego celu. Zniknął w pobliskiej<br>bramie, opatrzonej tabliczkami z nazwami firm i przedstawicielstw handlowych.<br>Marek Nowakowski, Górą „Edek”, [w:] tegoż, Prawo prerii, Warszawa 1999.<br>Wypisz z tekstu przykład hiperboli i wyjaśnij, jaką funkcję pełni ona w kreacji<br>bohaterów i wydarzeń w opowiadaniu Marka Nowakowskiego.<br>Wymagania ogólne<br>I. Kształcenie literackie i kulturowe.</p>\n<ol><li>Znajomość wybranych utworów z literatury polskiej […] oraz umiejętność mówienia</li></ol>\n<p>o nich z wykorzystaniem potrzebnej terminologii.</p>\n<ol><li>Kształcenie umiejętności świadomego odbioru utworów literackich i tekstów kultury na</li></ol>\n<p>różnych poziomach […].<br>Przykładowe zadania z rozwiązaniami 195<br>Wymagania szczegółowe<br>I. Kształcenie literackie i kulturowe.</p>\n<ol><li>Czytanie utworów literackich. Zdający:</li><li>rozpoznaje w tekście literackim środki wyrazu artystycznego poznane w szkole</li></ol>\n<p>podstawowej oraz środki znaczeniowe: […] hiperbolę […]; określa ich funkcje.<br>Zasady oceniania<br>1 pkt - poprawne podanie przykładu hiperboli oraz określenie jej funkcji w kreacji bohaterów.<br>0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.<br>Przykładowe odpowiedzi ocenione na 1 pkt<br>żałosne biedactwo wobec tego masywu! - ukazanie przewagi w sile Edka nad<br>inteligentem,<br>Wysoki tęgi mężczyzna w skórzanej kurtce. Widziałem jego krok - mocny, zamaszysty.</p>\n<ul><li>ukazanie wielkości i wyższości „Edka” wynikającej z wyglądu.</li></ul>","solutions":[{"source":"ai","label":"AI","kind":"text","html":"<p>Przykład hiperboli: „żałosne biedactwo wobec takiego masywu!” (odnoszące się do porównania małego fiata z fordem) lub: „sunął jak wieża oblężnicza”.<br>Funkcja: hiperbola służy jaskrawemu, przerysowanemu skontrastowaniu obu kierowców i ich samochodów – uwypukla przewagę fizyczną, siłę i pewność siebie „Edka” oraz jego forda nad drobnym, bezradnym kierowcą małego fiata, budując komiczny, ironiczny obraz bezwzględnej rywalizacji o miejsce parkingowe jako starcia dwóch zupełnie nierównych sobie „przeciwników”.</p>"}]}