{"id":"informator-maturalny-jezyk-polski-2025-poziom-rozszerzony/zad/Temat 5","paper_id":"informator-maturalny-jezyk-polski-2025-poziom-rozszerzony","number":"Temat 5","points":null,"ptype":"open","subject":"egzamin-maturalny","category":"informator-maturalny","year":2025,"month":null,"level":null,"text":"Temat 5. (0-35)\nHeroizacja i deheroizacja bohatera literackiego.\nRozważ, jakie funkcje pełnią heroizacja i deheroizacja w kreacji bohatera literackiego.\nW pracy odwołaj się do:\nMałej Apokalipsy Tadeusza Konwickiego\ninnych utworów literackich\nwybranego kontekstu.\nWymagania ogólne i szczegółowe\nWykaz wymagań ogólnych i szczegółowych, sprawdzanych w wypracowaniu, znajduje się na\ns. 13-14 Informatora.\nZasady oceniania\nOpis zasad oceniania zadań otwartych rozszerzonej odpowiedzi (wypracowań) znajduje się\nna s. 15-33 Informatora.\nPrzykładowe ocenione rozwiązania\nPrzykład 1.\nBłędy\nrzeczowe,\nbłędy\nw kompozycji\nBłędy językowe\n(w tym\nstylistyczne),\nortograficzne\ni interpunkcyjne\nsp.\n01\n02\n03\n04\n05\n06\n07\n08\n09\n10\n11\n12\n13\n14\n15\n16\n17\n18\nWedług klasycznych wzorców literackich bohater utworu\nprzedstawiany jest w jak najlepszym świetle - zwycięża w glorii na\npolu bitwy lub honorowo przegrywa, w imię wyznawanych ideałów.\nTaki sposób kreowania postaci charakterystyczny jest dla literatury\nstarożytnej i średniowiecznej. Jednak im bliżej współczesności, tym\nczęściej pojawia się tendencja do deheroizacji bohaterów, czyli do\nprzedstawiania ich w prawdziwym świetle,X i degradacji systemów\nwartości. Heroizacja i deheroizacja w procesie kreowania bohatera\nliterackiego spełnia różne role.\nWłaśnie taki zabieg deheroizacji bohatera odnajdujemy w „Małej\nApokalipsie” Tadeusza Konwickiego. W powieści obserwujemy\nstopniowy rozpad osobowości głównego bohatera. Jest to człowiek\nzdegradowany emocjonalnie, przekonany o własnej znikomości\ni żyjący w nieustannym poczuciu pustki. Z łatwością - i zdaje się\nzupełnie przypadkowo - godzi się na samobójstwo. Konwicki w ten\nsposób kreuje bohatera wbrew heroicznym wzorcom, bo przecież\nmógłby dokonać spektakularnego, pełnego patosu aktu samospalenia\nw imię jakiejś nadrzędnej idei lub wartości, ale w istocie jest zupełnie\njęz. int.\njęz.\njęz.\n72 Informator o egzaminie maturalnym z języka polskiego na poziomie rozszerzonym\nod roku szkolnego 2024/2025\n19\n20\n21\n22\n23\n24\n25\n26\n27\n28\n29\n30\n31\n32\n33\n34\n35\n36\n37\n38\n39\n40\n41\n42\n43\n44\n45\n46\n47\n48\n49\n50\n51\n52\n53\n54\nprzeciwnie. Bohater powieści wybiera śmierć, bo nie odczuwa, że jego\nistnienie ma wartość, jest zagubiony, tęskni za utraconą przeszłością,\nchociaż jej nie idealizuje. Pesymizm egzystencjalny powoduje\nrezygnację z życia, bierne czekanie na koniec, rozpatrywanie\nosobistej małej apokalipsy. Powieść Konwickiego jest antyutopią,\nobrazem społeczeństwa kontrolowanego przez reżim totalitarny,\nopowieścią o moralnej destrukcji jednostek w świecie absurdu. Zabieg\ndeheroizacji bohatera sprawia, że czytelnik wyzbywa się wszelkich\nzłudzeń dotyczących walki z systemem, któremu nie każdy miał\nodwagę się przeciwstawić, a poddanie się opresji było dla niektórych\njedynym sposobem zachowania równowagi psychicznej. Ukazana jest\nprawda o człowieku, który bywa jednostką pełną wątpliwości\ndotyczących sensu własnego istnienia, upadającą pod ciężarem\ndoświadczeń i skłonną do rezygnacji z powszechnie przyjmowanych\nwartości.\nW podobny sposób został przedstawiony bohater Kartoteki\nTadeusza Różewicza. Tak jak bohater Małej Apokalipsy jest\nbezimienny, bierny, a jego działania są pozbawione sensu ze względu\nna aksjologiczną pustkę. Właściwie jest antybohaterem, zaprzecza\nklasycznym regułom dramaturgicznym - nie przyczynia się do rozwoju\nakcji dramatu, nieustannie leży w łóżku, a często zamiast własnych\nsłów posługuje się cytatami. Doświadczenie graniczne wojny\ndoprowadziło do egzystencjalnej pustki bohatera, rozczarowania\ni poczucia bezsilności. Różewicz pokazuje w ten sposób, że wojna nie\nprowadzi jedynie do apoteozy kanonu bohaterów, wysławionych przez\nhistorię, ale pozostawia po sobie żniwo - pokolenie ludzi\nzdegradowanych emocjonalnie i naznaczonych traumą.\nZ drugiej strony w literaturze wszechobecne jest zjawisko\nheroizacji bohaterów. Klasycznym wzorcem tego sposobu kreacji jest\nIliada Homera. Bohaterowie utworu w istocie bardziej przypominają\nbogów niż ludzi, obdarzeni są siłą i odwagą, ich działania wyznacza\ndokładnie określona hierarchia wartości. Zarówno Achilles, jak i Hektor\nto herosi, którzy słyną ze swojej waleczności i gotowości do\npoświęceń, reprezentują tradycyjny dla kultury europejskiej etos\nbohatera - wielkiego wojownika, oddanego swojej sprawie i sprawie\nojczyzny herosa. Zabieg heroizacji kształtuje podniosłość eposu,\njęz.\njęz.\njęz.\nOpis egzaminu maturalnego z języka polskiego 73\n55\n56\n57\n58\n59\n60\n61\n62\n63\n64\n65\n66\n67\n68\n69\n70\n71\n72\n73\n74\n75\n76\n77\n78\n79\n80\n81\nuszlachetnia bohaterów i ich postawy, a co za tym idzie, wpływa na\nkulturotwórczą rolę utworu.\nKontekstem do kreacji postaw heroicznych była także epoka\nśredniowiecza i kształtowanie się uniwersalistycznej kultury\neuropejskiej. Stosunki zależności feudalnych doprowadziły do\nwyodrębnienia się stanu rycerskiego, dla którego charakterystyczny\nstał się ideał wojownika bez skazy, broniącego wiary i ojczyzny.\nŚredniowieczny etos rycerski przedstawiony jest w Pieśni o Rolandzie.\nW postaci głównego bohatera, będącego rycerzem Karola Wielkiego,\nstreszcza się honorowy kodeks postępowania według\nśredniowiecznych przekonań. W tym czasie ukształtowały się także\ndwa inne wzorce parenetyczne: ascetycznego świętego i dobrego\nwładcy. Na ich powstanie miały wpływ: dominująca w Europie religia\nchrześcijańska i związany z nią dualizm średniowieczny, a także\ndeterminujący stosunki społeczne system gospodarczy oraz\ncharakterystyczny dla początków epoki ustrój, jakim była monarchia\npatrymonialna. Heroizacja bohaterów w literaturze i kulturze\nśredniowiecza wpłynęła na dydaktyczny charakter dzieł z tej epoki.\nLiteratura jest jednocześnie obrazem danego społeczeństwa, jak\ni czynnikiem, mającym wpływ na jego system przekonań i wartości.\nPrzedstawia rozmaite wzorce osobowe, posługując się różnymi\nstrategiami kreacji bohaterów. Klasyczny zabieg heroizacji postaci\nmiał na celu stworzenie swoistego dekalogu pożądanych społecznie\nzachowań i zhierarchizowanie wartości. Natomiast deheroizacja\nbohaterów literackich, która znacząco wzrosła po tragicznych i niemal\nabsurdalnych wydarzeniach wieku XX, zdaje się obnażać prawdę\no człowieku, który bywa słaby i poniżony. [639 wyrazów]\n1. Spełnienie formalnych warunków polecenia: 1 pkt - wypracowanie w całości\nspełnia formalne warunki:\nznajduje się w nim odwołanie do lektury obowiązkowej (Małej Apokalipsy\nTadeusza Konwickiego, Iliady Homera, Pieśni o Rolandzie)\nw całości dotyczy problemu wskazanego w poleceniu\njest wypowiedzią argumentacyjną\nnie zawiera kardynalnego błędu rzeczowego.\n2. Kompetencje literackie i kulturowe: 16 pkt\nw wypracowaniu wykorzystano w pełni funkcjonalnie Małą Apokalipsę Tadeusza\nKonwickiego (funkcjonalna analiza destrukcji osobowości bohatera, pełne\nwnioskowanie argumentacyjne dotyczące wpływu czynników zewnętrznych na\nproces deheroizacji postaci); również w pełni funkcjonalnie wykorzystano\n74 Informator o egzaminie maturalnym z języka polskiego na poziomie rozszerzonym\nod roku szkolnego 2024/2025\nodniesienie do Kartoteki Tadeusza Różewicza (rozpad systemu wartości, rozpad\nosobowości, deheroizacja bohatera w kontekście wydarzeń historycznych i ich\nwpływu na kształtowanie kondycji jednostek) oraz przykłady literackie ilustrujące\nheroizację bohaterów: Iliadę Homera (kreację herosów ucieleśniających męstwo\ni oddanie sprawie, o którą walczą) i Pieśń o Rolandzie (średniowieczny epos\nobrazujący kształtowanie się etosu rycerskiego)\nfunkcjonalnie wykorzystano również konteksty interpretacyjne\n(historycznoliteracki - kreacje bohaterów o cechach charakterystycznych dla\nepoki; literacki - wykorzystanie czwartego utworu literackiego do zobrazowania\ni pogłębienia problemu heroizacji i deheroizacji)\nbogata argumentacja\nfunkcjonalność omówienia dzieł literackich i wykorzystane konteksty\ninterpretacyjne świadczą o erudycji zdającego.\n3. Kompozycja wypowiedzi\n3a. Struktura wypowiedzi: 3 pkt - elementy treściowe zostały w całej pracy\nzorganizowane problemowo; podział wypowiedzi poprawny zarówno w skali ogólnej,\njak i w zakresie struktury akapitów; zamysł kompozycyjny zrealizowany w sposób\nwyrazisty i konsekwentny; występuje 1 zaburzenie w spójności.\n3b. Spójność wypowiedzi: 3 pkt - wywód w całości uporządkowany i spójny.\n3c. Styl wypowiedzi: 1 pkt - adekwatny do sytuacji komunikacyjnej, jednorodny.\n4. Język wypowiedzi\n4a. Poprawność językowa: 5 pkt - szeroki zakres środków językowych\n(zróżnicowana składnia, leksyka) umożliwiających pełną i swobodną realizację\ntematu; 6 błędów językowych obniża ostateczną ocenę wypowiedzi.\n4b. Poprawność ortograficzna: 2 pkt - praca bez błędów ortograficznych.\n4c. Poprawność interpunkcyjna: 2 pkt - praca zawiera 1 błąd interpunkcyjny.\nŁącznie\n33 punkty\nPrzykład 2.\nBłędy\nrzeczowe,\nbłędy\nw kompozycji\nBłędy językowe\n(w tym\nstylistyczne),\nortograficzne\ni interpunkcyjne\n01\n02\n03\n04\n05\n06\n07\n08\n09\n10\n11\n12\nHeroizacja to zabieg nadawania postaci literackiej charakteru\nbohatera, przedstawianie jej cech osobowości i wszelkich zachowań\njako idealnie dobrych, a czynów - jako nieskalanych szarością\nmoralną i nieskończenie doskonałych. Taki sposób przedstawienia\npowszechny był już w starożytności, i dalej, w często uświęcającym\nopisywanych bohaterów średniowieczu. Heroizacja jest stosowana\ndo dziś, jednak powszechniejszy stał się zabieg przeciwny:\ndeheroizacja. Polega ona na kształtowaniu postaci poprzez nadanie\ni uwypuklenie jej cech negatywnych, pokazywanie najgorszych jej\nuczynków bez żadnych apologii, zwracanie uwagi na błędy przez nią\npopełniane i odbieranie cech wspierających idealistyczny odbiór\nbohatera jako herosa.\nOpis egzaminu maturalnego z języka polskiego 75\nsp.\n13\n14\n15\n16\n17\n18\n19\n20\n21\n22\n23\n24\n25\n26\n27\n28\n29\n30\n31\n32\n33\n34\n35\n36\n37\n38\n39\n40\n41\n42\n43\n44\n45\n46\n47\n48\nTak przedstawiany jest bohater „Małej Apokalipsy” Konwickiego.\nJest on pisarzem - który od siedmiu lat nie pisze. Należał do AK,\npotem do partii rządzącej - z której go wyrzucono. Ma związek ze\nśrodowiskami opozycyjnymi - jednak nie jest aktywnym działaczem\nantyrządowym. Mówi, że jest wolny - tkwi w bezradnym zastoju. Gdy\ntemu zmęczonemu życiem, pesymistycznemu mężczyźnie, któremu\ndni mijają na zastanawianiu się nad śmiercią, zostaje zasugerowane\ndokonanie samobójstwa poprzez samospalenie, jego inicjalną\nreakcją nie jest idealistyczne uniesienie, a bunt i oburzenie. Okazuje\nsię, że nie jest to człowiek stały w wierze i ideach, od zawsze\nzdecydowany i niezmienny w oczywistym i świętym poświęceniu\njednoznacznemu dobru. Razem z nim przechodzimy przez wszystkie\njego błędy i życiowe obrzydlistwa. Przynależność do partii,\nsprzedajność swoich umiejętności i wykorzystywanie ich do\ntworzenia hymnów na cześć reżimu, obłuda i okłamywanie samego\nsiebie aż do pewności, że nie popełnia się wcale żadnego grzechu.\nJednak młodość innych osób przeraża go równie silnie. Biorąc pod\nuwagę jego ciągłe przemyślenia na temat własnego zgonu, zmian\notaczającego go świata i swojego testamentu, jest zaskakująco mało\noswojony z ideą śmierci, swojej i świata. Jego świat się kończy, a on\nnie patrzy na to ze zgodą i spokojem. To apokalipsa. Jego własna,\nprywatna - mała. Koniec jego życia i rzeczywistości takiej, jak on ją\nodbiera. To postać realistyczna, i dzięki użyciu jej jako głównego\nbohateraX autor jest w stanie przekazać nam jako odbiorcom\nskomplikowany obraz czasów, w jakich przyszło mu żyć, różnych\nstron problemów. Zostawia nam miejsce na własną interpretację\ni własne wnioski, przekazując wszystkie odcienie szarości\nw nieoczywistych zagadnieniach moralnych - nie narzuca\nwyidealizowanego obrazu własnej myśli i interpretacji rzeczywistości.\nInaczej postępuje Henryk SienkiewiczX opowiadając historię\ntytułowego bohatera w „Panu Wołodyjowskim”. Funkcja tej powieści\nto przypominanie o lepszych czasach Rzeczypospolitej, sławne\npokrzepienie serc żyjących w trudnej rzeczywistości Polaków - stroni\nod głębokich analiz i wnikliwych przemyśleń, a więc świat staje się\nspolaryzowany, a dobro i zło to dwa oddalone od siebie bieguny.\nZachowania zarówno Michała Wołodyjowskiego, jak i jego przyjaciół\nint. jęz.\njęz.\nint.\njęz. jęz.\n76 Informator o egzaminie maturalnym z języka polskiego na poziomie rozszerzonym\nod roku szkolnego 2024/2025\n49\n50\n51\n52\n53\n54\n55\n56\n57\n58\n59\n60\n61\n62\n63\n64\n65\n66\n67\n68\n69\n70\n71\n72\n73\n74\n75\n76\n77\n78\n79\n80\n81\n82\n83\n84\njawią się jako chwalebne, mądre i odważne, jako że postaci te\nnależą do strony „dobrej”. Kontrastowe jest to poprzez\nzezwierzęcone opisy strony „złej”. Tatarzy to zdeheroizowani\nledwoludzie, dzika wataha, bezmózga masa wyjąca i skomląca.\nCiemne, brudne, wściekłe i bezduszne ciała rzucające się na\nbohaterów uświęconych swoją przynależnością do narodu polskiego.\nPatriotyzm i honor nawet nie są brane pod uwagę jako możliwe\nwartości kierujące Turkami, zarezerwowane są dla Polaków, którzy\noczywiście przestrzegają ich z nabożnością. Sięga to ekstremum\nw finale powieści. Wołodyjowski, ponieważ nie jest w stanie obronić\nzamku, postanawia, że wysadzi siebie razem z budowlą - do takiego\nstopnia chce bronić swojego honoru i danego słowa. W tym\nmomencie brawura bierze górę nad logiką - bohater nie myśli, że\nmógłby przysłużyć się ojczyźnie lepiej, pozostając żywym i walcząc.\nPrzemyka mu przez myśl, że jego samobójcze poświęcenie\nskrzywdzi Basię, która uciekła przed swoim tatarskim porywaczem\ni cudem unikając śmierci, sama odbiła się z jego rąk, tylko dla niego.\nI Wołodyjowski, ze słowami „nic to”, skazuje siebie na śmierć,\na swoją żonę na niewymowne cierpienie. Ustanawianie honoru na\nmiejscu nadrzędnym, ponad miłością, wspólnym dobrem czy życiem,\njest zabiegiem bardzo powszechnym przy heroizacji bohatera -\na nieokupione wątpliwościami poświęcenie samego siebie, a czasem\nteż innych, to esencja heroizmu.\nPodobne zachowania zaobserwować można w „Pieśni\no Rolandzie”, która jest jednym z najbardziej znanych eposów\nrycerskich - dosłownie jest to pieśń o bohaterskich czynach, stanowi\nwięc najbardziej klasyczny przykład heroizacji postaci. Osiągnięta\njest przy użyciu podobnych środków jak w „Panu Wołodyjowskim”,\nktóry czerpie z tej i innych średniowiecznych pieśni inspirację, będąc\npowieścią historyczną. Mamy więc kontrast, ponownie - wrogowie\nRolanda to podstępni, krwiożerczy poganie, niegodni go choćby\ndotknąć; podczas gdy sam rycerz to człowiek Boży, oddany\nojczyźnie i pewien swojej racji. Wykazuje się niesamowitą odwagą\ni by nie zachować się, w swojej opinii, niehonorowo, nie wzywa\npomocy, gdy wpada w zasadzkę - przez co zostaje zabity cały jego\noddział, on sam, a potem z rozpaczy umiera także jego narzeczona.\njęz.\njęz.\njęz.\njęz.\njęz.\nOpis egzaminu maturalnego z języka polskiego 77\n85\n86\n87\n88\n89\n90\n91\n92\n93\n94\n95\n96\n97\n98\n99\n100\n101\n102\n103\n104\n105\n106\n107\n108\n109\n110\n111\n112\n113\n114\n115\n116\n117\n118\n119\n120\nJednak jego śmierć nie jest wcale tak spontaniczna - świadomie\ndecyduje się nie wołać po posiłki, a umierającX zachowuje pełną\ntrzeźwość umysłu. Heroiczny wysiłek zapobiega jego śmierci od\nuderzenia wrogiego miecza - w stanie, w którym nie powinien już\nwykonywać żadnych funkcji życiowychX zabija rzucającego się na\nniego nieprzyjaciela, usiłuje złamać swój mieczX uderzając nim\nniezliczoną ilość razy o kamień, jednak przekonuje się, że jest to\nniemożliwe. Mówi więc do swojego mieczaX czując zbliżającą się\nśmierć, biegnie na miejsce idealne do dokonania żywota. Tam\nukłada się w rytualny sposób, modli się i dopiero wtedy jego dusza\nzabrana zostaje przez Boga do nieba. Heroizacja śmierci Rolanda\njest dociągnięta do absolutnych wyżyn i współczesny czytelnik widzi\nw niej groteskę i absurd - oryginalny Roland został po prostu zabity\nwraz ze swoim oddziałem po walce z Baskami, jednak pieśń rozwija\ntę ideę, mityzuje tego bretońskiego hrabiego jako nieskalanego\nświętego herosa.\nZarówno heroizacja, jak i deheroizacja to techniki, które\nkształtują odbiór tekstu przez czytelnika, pomocne w przekazywaniu\nprzez niego własnych myśli i emocji związanych z opisywanym\ntematem - poprzez ich zastosowanie osiąga się konkretny cel:\nperswazję emocjonalną. DeheroizacjaX użyta wobec głównego\nbohatera i narratora urealnia jego odbiór jako postaci i może nawet\nsprawiać, że będzie on bliższy osobie czytającej tekst, pełen wad,\nnawet jeśli nie sympatycznyX to bardziej realny. Jednakże używana\ndo portretowania całych grup ludzi jest dość niebezpieczna - może\nwręcz wspierać myśli ksenofobiczne i rasistowskie. Heroizacja\ntymczasem stosowana wobec jakiejkolwiek grupy czy jednostki nie\njest niczym nagannym, dopóki nie przesłania ważnych problemów\nw przedstawianym temacie, bo może stawać się formą zakłamania,\na w dobrej czy złej wierze - nie ma to znaczenia. Ponadto,\nw obecnych czasachX czytający łatwo może odebrać znaczny jej\nstopień jako cynizm, albo coś komicznego w swoim absurdzie. Obie\ntechniki umiejętnie stosowane to bardzo ważne i powszechne\nnarzędzia, używane od zarania literatury, żadna nie jest z natury\nlepsza niż druga. Kluczem do ich użycia jest zachowanie równowagi.\n[1041 wyrazów]\nint.\njęz. int.\nint.\nint.\njęz.\nint.\nint.\nint.\n78 Informator o egzaminie maturalnym z języka polskiego na poziomie rozszerzonym\nod roku szkolnego 2024/2025\n1. Spełnienie formalnych warunków polecenia: 1 pkt - wypracowanie w całości\nspełnia formalne warunki:\nznajduje się w nim odwołanie do lektury obowiązkowej (Małej Apokalipsy\nTadeusza Konwickiego, Pieśni o Rolandzie)\nw całości dotyczy problemu wskazanego w poleceniu\njest wypowiedzią argumentacyjną\nnie zawiera kardynalnego błędu rzeczowego.\n2. Kompetencje literackie i kulturowe: 14 pkt\nw wypracowaniu wykorzystano w pełni funkcjonalnie Małą Apokalipsę Tadeusza\nKonwickiego (funkcjonalna analiza przyczyn i znaczenia deheroizacji bohatera\ndla przesłania powieści); również w pełni funkcjonalnie wykorzystano Pana\nWołodyjowskiego Henryka Sienkiewicza (heroizm jako suma sprzeczności,\nanaliza kontrastu jako zabiegu literackiego stanowiącego podłoże heroizacji\nbohatera) oraz Pieśń o Rolandzie (heroizacja postaci bohatera na tle\nskontrastowanych postaw stron walczących, sakralizacja postaci jako zabieg\nliteracki służący heroizacji bohatera)\nczęściowo funkcjonalnie wykorzystany kontekst historycznoliteracki (odniesienie\npostaci Michała Wołodyjowskiego do kreacji średniowiecznych rycerzy)\nzadowalająca argumentacja\nfunkcjonalność omówionych dzieł literackich i wykorzystany częściowo\nfunkcjonalnie kontekst interpretacyjny świadczą o erudycji zdającego.\n3. Kompozycja wypowiedzi\n3a. Struktura wypowiedzi: 3 pkt - elementy treściowe zostały w całej pracy\nzorganizowane problemowo; podział wypowiedzi poprawny zarówno w skali ogólnej,\njak i w zakresie struktury akapitów; zamysł kompozycyjny zrealizowany w sposób\nkonsekwentny.\n3b. Spójność wypowiedzi: 3 pkt - wywód w całości uporządkowany i spójny;\n1 zaburzenie spójności wewnątrz akapitu.\n3c. Styl wypowiedzi: 1 pkt - adekwatny do sytuacji komunikacyjnej, jednorodny.\n4. Język wypowiedzi\n4a. Poprawność językowa: 3 pkt - szeroki zakres środków językowych\n(zróżnicowana składnia, leksyka) umożliwiających pełną i swobodną realizację\ntematu; 11 błędów językowych obniża ostateczną ocenę wypowiedzi.\n4b. Poprawność ortograficzna: 2 pkt - praca bez błędów ortograficznych.\n4c. Poprawność interpunkcyjna: 1 pkt - praca zawiera 9 błędów interpunkcyjnych.\nŁącznie\n28 punktów\nOpis egzaminu maturalnego z języka polskiego 79","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/informator-maturalny-jezyk-polski-2025-poziom-rozszerzony/zad-Temat_5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":71,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Egzamin maturalny · Informator maturalny · 2025","subject_label":"egzamin-maturalny","category_label":"Informator maturalny","text_html":"<p>Temat 5. (0-35)<br>Heroizacja i deheroizacja bohatera literackiego.<br>Rozważ, jakie funkcje pełnią heroizacja i deheroizacja w kreacji bohatera literackiego.<br>W pracy odwołaj się do:<br>Małej Apokalipsy Tadeusza Konwickiego<br>innych utworów literackich<br>wybranego kontekstu.<br>Wymagania ogólne i szczegółowe<br>Wykaz wymagań ogólnych i szczegółowych, sprawdzanych w wypracowaniu, znajduje się na<br>s. 13-14 Informatora.<br>Zasady oceniania<br>Opis zasad oceniania zadań otwartych rozszerzonej odpowiedzi (wypracowań) znajduje się<br>na s. 15-33 Informatora.<br>Przykładowe ocenione rozwiązania<br>Przykład 1.<br>Błędy<br>rzeczowe,<br>błędy<br>w kompozycji<br>Błędy językowe<br>(w tym<br>stylistyczne),<br>ortograficzne<br>i interpunkcyjne<br>sp.<br>01<br>02<br>03<br>04<br>05<br>06<br>07<br>08<br>09<br>10<br>11<br>12<br>13<br>14<br>15<br>16<br>17<br>18<br>Według klasycznych wzorców literackich bohater utworu<br>przedstawiany jest w jak najlepszym świetle - zwycięża w glorii na<br>polu bitwy lub honorowo przegrywa, w imię wyznawanych ideałów.<br>Taki sposób kreowania postaci charakterystyczny jest dla literatury<br>starożytnej i średniowiecznej. Jednak im bliżej współczesności, tym<br>częściej pojawia się tendencja do deheroizacji bohaterów, czyli do<br>przedstawiania ich w prawdziwym świetle,X i degradacji systemów<br>wartości. Heroizacja i deheroizacja w procesie kreowania bohatera<br>literackiego spełnia różne role.<br>Właśnie taki zabieg deheroizacji bohatera odnajdujemy w „Małej<br>Apokalipsie” Tadeusza Konwickiego. W powieści obserwujemy<br>stopniowy rozpad osobowości głównego bohatera. Jest to człowiek<br>zdegradowany emocjonalnie, przekonany o własnej znikomości<br>i żyjący w nieustannym poczuciu pustki. Z łatwością - i zdaje się<br>zupełnie przypadkowo - godzi się na samobójstwo. Konwicki w ten<br>sposób kreuje bohatera wbrew heroicznym wzorcom, bo przecież<br>mógłby dokonać spektakularnego, pełnego patosu aktu samospalenia<br>w imię jakiejś nadrzędnej idei lub wartości, ale w istocie jest zupełnie<br>jęz. int.<br>jęz.<br>jęz.<br>72 Informator o egzaminie maturalnym z języka polskiego na poziomie rozszerzonym<br>od roku szkolnego 2024/2025<br>19<br>20<br>21<br>22<br>23<br>24<br>25<br>26<br>27<br>28<br>29<br>30<br>31<br>32<br>33<br>34<br>35<br>36<br>37<br>38<br>39<br>40<br>41<br>42<br>43<br>44<br>45<br>46<br>47<br>48<br>49<br>50<br>51<br>52<br>53<br>54<br>przeciwnie. Bohater powieści wybiera śmierć, bo nie odczuwa, że jego<br>istnienie ma wartość, jest zagubiony, tęskni za utraconą przeszłością,<br>chociaż jej nie idealizuje. Pesymizm egzystencjalny powoduje<br>rezygnację z życia, bierne czekanie na koniec, rozpatrywanie<br>osobistej małej apokalipsy. Powieść Konwickiego jest antyutopią,<br>obrazem społeczeństwa kontrolowanego przez reżim totalitarny,<br>opowieścią o moralnej destrukcji jednostek w świecie absurdu. Zabieg<br>deheroizacji bohatera sprawia, że czytelnik wyzbywa się wszelkich<br>złudzeń dotyczących walki z systemem, któremu nie każdy miał<br>odwagę się przeciwstawić, a poddanie się opresji było dla niektórych<br>jedynym sposobem zachowania równowagi psychicznej. Ukazana jest<br>prawda o człowieku, który bywa jednostką pełną wątpliwości<br>dotyczących sensu własnego istnienia, upadającą pod ciężarem<br>doświadczeń i skłonną do rezygnacji z powszechnie przyjmowanych<br>wartości.<br>W podobny sposób został przedstawiony bohater Kartoteki<br>Tadeusza Różewicza. Tak jak bohater Małej Apokalipsy jest<br>bezimienny, bierny, a jego działania są pozbawione sensu ze względu<br>na aksjologiczną pustkę. Właściwie jest antybohaterem, zaprzecza<br>klasycznym regułom dramaturgicznym - nie przyczynia się do rozwoju<br>akcji dramatu, nieustannie leży w łóżku, a często zamiast własnych<br>słów posługuje się cytatami. Doświadczenie graniczne wojny<br>doprowadziło do egzystencjalnej pustki bohatera, rozczarowania<br>i poczucia bezsilności. Różewicz pokazuje w ten sposób, że wojna nie<br>prowadzi jedynie do apoteozy kanonu bohaterów, wysławionych przez<br>historię, ale pozostawia po sobie żniwo - pokolenie ludzi<br>zdegradowanych emocjonalnie i naznaczonych traumą.<br>Z drugiej strony w literaturze wszechobecne jest zjawisko<br>heroizacji bohaterów. Klasycznym wzorcem tego sposobu kreacji jest<br>Iliada Homera. Bohaterowie utworu w istocie bardziej przypominają<br>bogów niż ludzi, obdarzeni są siłą i odwagą, ich działania wyznacza<br>dokładnie określona hierarchia wartości. Zarówno Achilles, jak i Hektor<br>to herosi, którzy słyną ze swojej waleczności i gotowości do<br>poświęceń, reprezentują tradycyjny dla kultury europejskiej etos<br>bohatera - wielkiego wojownika, oddanego swojej sprawie i sprawie<br>ojczyzny herosa. Zabieg heroizacji kształtuje podniosłość eposu,<br>jęz.<br>jęz.<br>jęz.<br>Opis egzaminu maturalnego z języka polskiego 73<br>55<br>56<br>57<br>58<br>59<br>60<br>61<br>62<br>63<br>64<br>65<br>66<br>67<br>68<br>69<br>70<br>71<br>72<br>73<br>74<br>75<br>76<br>77<br>78<br>79<br>80<br>81<br>uszlachetnia bohaterów i ich postawy, a co za tym idzie, wpływa na<br>kulturotwórczą rolę utworu.<br>Kontekstem do kreacji postaw heroicznych była także epoka<br>średniowiecza i kształtowanie się uniwersalistycznej kultury<br>europejskiej. Stosunki zależności feudalnych doprowadziły do<br>wyodrębnienia się stanu rycerskiego, dla którego charakterystyczny<br>stał się ideał wojownika bez skazy, broniącego wiary i ojczyzny.<br>Średniowieczny etos rycerski przedstawiony jest w Pieśni o Rolandzie.<br>W postaci głównego bohatera, będącego rycerzem Karola Wielkiego,<br>streszcza się honorowy kodeks postępowania według<br>średniowiecznych przekonań. W tym czasie ukształtowały się także<br>dwa inne wzorce parenetyczne: ascetycznego świętego i dobrego<br>władcy. Na ich powstanie miały wpływ: dominująca w Europie religia<br>chrześcijańska i związany z nią dualizm średniowieczny, a także<br>determinujący stosunki społeczne system gospodarczy oraz<br>charakterystyczny dla początków epoki ustrój, jakim była monarchia<br>patrymonialna. Heroizacja bohaterów w literaturze i kulturze<br>średniowiecza wpłynęła na dydaktyczny charakter dzieł z tej epoki.<br>Literatura jest jednocześnie obrazem danego społeczeństwa, jak<br>i czynnikiem, mającym wpływ na jego system przekonań i wartości.<br>Przedstawia rozmaite wzorce osobowe, posługując się różnymi<br>strategiami kreacji bohaterów. Klasyczny zabieg heroizacji postaci<br>miał na celu stworzenie swoistego dekalogu pożądanych społecznie<br>zachowań i zhierarchizowanie wartości. Natomiast deheroizacja<br>bohaterów literackich, która znacząco wzrosła po tragicznych i niemal<br>absurdalnych wydarzeniach wieku XX, zdaje się obnażać prawdę<br>o człowieku, który bywa słaby i poniżony. [639 wyrazów]</p>\n<ol><li>Spełnienie formalnych warunków polecenia: 1 pkt - wypracowanie w całości</li></ol>\n<p>spełnia formalne warunki:<br>znajduje się w nim odwołanie do lektury obowiązkowej (Małej Apokalipsy<br>Tadeusza Konwickiego, Iliady Homera, Pieśni o Rolandzie)<br>w całości dotyczy problemu wskazanego w poleceniu<br>jest wypowiedzią argumentacyjną<br>nie zawiera kardynalnego błędu rzeczowego.</p>\n<ol><li>Kompetencje literackie i kulturowe: 16 pkt</li></ol>\n<p>w wypracowaniu wykorzystano w pełni funkcjonalnie Małą Apokalipsę Tadeusza<br>Konwickiego (funkcjonalna analiza destrukcji osobowości bohatera, pełne<br>wnioskowanie argumentacyjne dotyczące wpływu czynników zewnętrznych na<br>proces deheroizacji postaci); również w pełni funkcjonalnie wykorzystano<br>74 Informator o egzaminie maturalnym z języka polskiego na poziomie rozszerzonym<br>od roku szkolnego 2024/2025<br>odniesienie do Kartoteki Tadeusza Różewicza (rozpad systemu wartości, rozpad<br>osobowości, deheroizacja bohatera w kontekście wydarzeń historycznych i ich<br>wpływu na kształtowanie kondycji jednostek) oraz przykłady literackie ilustrujące<br>heroizację bohaterów: Iliadę Homera (kreację herosów ucieleśniających męstwo<br>i oddanie sprawie, o którą walczą) i Pieśń o Rolandzie (średniowieczny epos<br>obrazujący kształtowanie się etosu rycerskiego)<br>funkcjonalnie wykorzystano również konteksty interpretacyjne<br>(historycznoliteracki - kreacje bohaterów o cechach charakterystycznych dla<br>epoki; literacki - wykorzystanie czwartego utworu literackiego do zobrazowania<br>i pogłębienia problemu heroizacji i deheroizacji)<br>bogata argumentacja<br>funkcjonalność omówienia dzieł literackich i wykorzystane konteksty<br>interpretacyjne świadczą o erudycji zdającego.</p>\n<ol><li>Kompozycja wypowiedzi</li></ol>\n<p>3a. Struktura wypowiedzi: 3 pkt - elementy treściowe zostały w całej pracy<br>zorganizowane problemowo; podział wypowiedzi poprawny zarówno w skali ogólnej,<br>jak i w zakresie struktury akapitów; zamysł kompozycyjny zrealizowany w sposób<br>wyrazisty i konsekwentny; występuje 1 zaburzenie w spójności.<br>3b. Spójność wypowiedzi: 3 pkt - wywód w całości uporządkowany i spójny.<br>3c. Styl wypowiedzi: 1 pkt - adekwatny do sytuacji komunikacyjnej, jednorodny.</p>\n<ol><li>Język wypowiedzi</li></ol>\n<p>4a. Poprawność językowa: 5 pkt - szeroki zakres środków językowych<br>(zróżnicowana składnia, leksyka) umożliwiających pełną i swobodną realizację<br>tematu; 6 błędów językowych obniża ostateczną ocenę wypowiedzi.<br>4b. Poprawność ortograficzna: 2 pkt - praca bez błędów ortograficznych.<br>4c. Poprawność interpunkcyjna: 2 pkt - praca zawiera 1 błąd interpunkcyjny.<br>Łącznie<br>33 punkty<br>Przykład 2.<br>Błędy<br>rzeczowe,<br>błędy<br>w kompozycji<br>Błędy językowe<br>(w tym<br>stylistyczne),<br>ortograficzne<br>i interpunkcyjne<br>01<br>02<br>03<br>04<br>05<br>06<br>07<br>08<br>09<br>10<br>11<br>12<br>Heroizacja to zabieg nadawania postaci literackiej charakteru<br>bohatera, przedstawianie jej cech osobowości i wszelkich zachowań<br>jako idealnie dobrych, a czynów - jako nieskalanych szarością<br>moralną i nieskończenie doskonałych. Taki sposób przedstawienia<br>powszechny był już w starożytności, i dalej, w często uświęcającym<br>opisywanych bohaterów średniowieczu. Heroizacja jest stosowana<br>do dziś, jednak powszechniejszy stał się zabieg przeciwny:<br>deheroizacja. Polega ona na kształtowaniu postaci poprzez nadanie<br>i uwypuklenie jej cech negatywnych, pokazywanie najgorszych jej<br>uczynków bez żadnych apologii, zwracanie uwagi na błędy przez nią<br>popełniane i odbieranie cech wspierających idealistyczny odbiór<br>bohatera jako herosa.<br>Opis egzaminu maturalnego z języka polskiego 75<br>sp.<br>13<br>14<br>15<br>16<br>17<br>18<br>19<br>20<br>21<br>22<br>23<br>24<br>25<br>26<br>27<br>28<br>29<br>30<br>31<br>32<br>33<br>34<br>35<br>36<br>37<br>38<br>39<br>40<br>41<br>42<br>43<br>44<br>45<br>46<br>47<br>48<br>Tak przedstawiany jest bohater „Małej Apokalipsy” Konwickiego.<br>Jest on pisarzem - który od siedmiu lat nie pisze. Należał do AK,<br>potem do partii rządzącej - z której go wyrzucono. Ma związek ze<br>środowiskami opozycyjnymi - jednak nie jest aktywnym działaczem<br>antyrządowym. Mówi, że jest wolny - tkwi w bezradnym zastoju. Gdy<br>temu zmęczonemu życiem, pesymistycznemu mężczyźnie, któremu<br>dni mijają na zastanawianiu się nad śmiercią, zostaje zasugerowane<br>dokonanie samobójstwa poprzez samospalenie, jego inicjalną<br>reakcją nie jest idealistyczne uniesienie, a bunt i oburzenie. Okazuje<br>się, że nie jest to człowiek stały w wierze i ideach, od zawsze<br>zdecydowany i niezmienny w oczywistym i świętym poświęceniu<br>jednoznacznemu dobru. Razem z nim przechodzimy przez wszystkie<br>jego błędy i życiowe obrzydlistwa. Przynależność do partii,<br>sprzedajność swoich umiejętności i wykorzystywanie ich do<br>tworzenia hymnów na cześć reżimu, obłuda i okłamywanie samego<br>siebie aż do pewności, że nie popełnia się wcale żadnego grzechu.<br>Jednak młodość innych osób przeraża go równie silnie. Biorąc pod<br>uwagę jego ciągłe przemyślenia na temat własnego zgonu, zmian<br>otaczającego go świata i swojego testamentu, jest zaskakująco mało<br>oswojony z ideą śmierci, swojej i świata. Jego świat się kończy, a on<br>nie patrzy na to ze zgodą i spokojem. To apokalipsa. Jego własna,<br>prywatna - mała. Koniec jego życia i rzeczywistości takiej, jak on ją<br>odbiera. To postać realistyczna, i dzięki użyciu jej jako głównego<br>bohateraX autor jest w stanie przekazać nam jako odbiorcom<br>skomplikowany obraz czasów, w jakich przyszło mu żyć, różnych<br>stron problemów. Zostawia nam miejsce na własną interpretację<br>i własne wnioski, przekazując wszystkie odcienie szarości<br>w nieoczywistych zagadnieniach moralnych - nie narzuca<br>wyidealizowanego obrazu własnej myśli i interpretacji rzeczywistości.<br>Inaczej postępuje Henryk SienkiewiczX opowiadając historię<br>tytułowego bohatera w „Panu Wołodyjowskim”. Funkcja tej powieści<br>to przypominanie o lepszych czasach Rzeczypospolitej, sławne<br>pokrzepienie serc żyjących w trudnej rzeczywistości Polaków - stroni<br>od głębokich analiz i wnikliwych przemyśleń, a więc świat staje się<br>spolaryzowany, a dobro i zło to dwa oddalone od siebie bieguny.<br>Zachowania zarówno Michała Wołodyjowskiego, jak i jego przyjaciół<br>int. jęz.<br>jęz.<br>int.<br>jęz. jęz.<br>76 Informator o egzaminie maturalnym z języka polskiego na poziomie rozszerzonym<br>od roku szkolnego 2024/2025<br>49<br>50<br>51<br>52<br>53<br>54<br>55<br>56<br>57<br>58<br>59<br>60<br>61<br>62<br>63<br>64<br>65<br>66<br>67<br>68<br>69<br>70<br>71<br>72<br>73<br>74<br>75<br>76<br>77<br>78<br>79<br>80<br>81<br>82<br>83<br>84<br>jawią się jako chwalebne, mądre i odważne, jako że postaci te<br>należą do strony „dobrej”. Kontrastowe jest to poprzez<br>zezwierzęcone opisy strony „złej”. Tatarzy to zdeheroizowani<br>ledwoludzie, dzika wataha, bezmózga masa wyjąca i skomląca.<br>Ciemne, brudne, wściekłe i bezduszne ciała rzucające się na<br>bohaterów uświęconych swoją przynależnością do narodu polskiego.<br>Patriotyzm i honor nawet nie są brane pod uwagę jako możliwe<br>wartości kierujące Turkami, zarezerwowane są dla Polaków, którzy<br>oczywiście przestrzegają ich z nabożnością. Sięga to ekstremum<br>w finale powieści. Wołodyjowski, ponieważ nie jest w stanie obronić<br>zamku, postanawia, że wysadzi siebie razem z budowlą - do takiego<br>stopnia chce bronić swojego honoru i danego słowa. W tym<br>momencie brawura bierze górę nad logiką - bohater nie myśli, że<br>mógłby przysłużyć się ojczyźnie lepiej, pozostając żywym i walcząc.<br>Przemyka mu przez myśl, że jego samobójcze poświęcenie<br>skrzywdzi Basię, która uciekła przed swoim tatarskim porywaczem<br>i cudem unikając śmierci, sama odbiła się z jego rąk, tylko dla niego.<br>I Wołodyjowski, ze słowami „nic to”, skazuje siebie na śmierć,<br>a swoją żonę na niewymowne cierpienie. Ustanawianie honoru na<br>miejscu nadrzędnym, ponad miłością, wspólnym dobrem czy życiem,<br>jest zabiegiem bardzo powszechnym przy heroizacji bohatera -<br>a nieokupione wątpliwościami poświęcenie samego siebie, a czasem<br>też innych, to esencja heroizmu.<br>Podobne zachowania zaobserwować można w „Pieśni<br>o Rolandzie”, która jest jednym z najbardziej znanych eposów<br>rycerskich - dosłownie jest to pieśń o bohaterskich czynach, stanowi<br>więc najbardziej klasyczny przykład heroizacji postaci. Osiągnięta<br>jest przy użyciu podobnych środków jak w „Panu Wołodyjowskim”,<br>który czerpie z tej i innych średniowiecznych pieśni inspirację, będąc<br>powieścią historyczną. Mamy więc kontrast, ponownie - wrogowie<br>Rolanda to podstępni, krwiożerczy poganie, niegodni go choćby<br>dotknąć; podczas gdy sam rycerz to człowiek Boży, oddany<br>ojczyźnie i pewien swojej racji. Wykazuje się niesamowitą odwagą<br>i by nie zachować się, w swojej opinii, niehonorowo, nie wzywa<br>pomocy, gdy wpada w zasadzkę - przez co zostaje zabity cały jego<br>oddział, on sam, a potem z rozpaczy umiera także jego narzeczona.<br>jęz.<br>jęz.<br>jęz.<br>jęz.<br>jęz.<br>Opis egzaminu maturalnego z języka polskiego 77<br>85<br>86<br>87<br>88<br>89<br>90<br>91<br>92<br>93<br>94<br>95<br>96<br>97<br>98<br>99<br>100<br>101<br>102<br>103<br>104<br>105<br>106<br>107<br>108<br>109<br>110<br>111<br>112<br>113<br>114<br>115<br>116<br>117<br>118<br>119<br>120<br>Jednak jego śmierć nie jest wcale tak spontaniczna - świadomie<br>decyduje się nie wołać po posiłki, a umierającX zachowuje pełną<br>trzeźwość umysłu. Heroiczny wysiłek zapobiega jego śmierci od<br>uderzenia wrogiego miecza - w stanie, w którym nie powinien już<br>wykonywać żadnych funkcji życiowychX zabija rzucającego się na<br>niego nieprzyjaciela, usiłuje złamać swój mieczX uderzając nim<br>niezliczoną ilość razy o kamień, jednak przekonuje się, że jest to<br>niemożliwe. Mówi więc do swojego mieczaX czując zbliżającą się<br>śmierć, biegnie na miejsce idealne do dokonania żywota. Tam<br>układa się w rytualny sposób, modli się i dopiero wtedy jego dusza<br>zabrana zostaje przez Boga do nieba. Heroizacja śmierci Rolanda<br>jest dociągnięta do absolutnych wyżyn i współczesny czytelnik widzi<br>w niej groteskę i absurd - oryginalny Roland został po prostu zabity<br>wraz ze swoim oddziałem po walce z Baskami, jednak pieśń rozwija<br>tę ideę, mityzuje tego bretońskiego hrabiego jako nieskalanego<br>świętego herosa.<br>Zarówno heroizacja, jak i deheroizacja to techniki, które<br>kształtują odbiór tekstu przez czytelnika, pomocne w przekazywaniu<br>przez niego własnych myśli i emocji związanych z opisywanym<br>tematem - poprzez ich zastosowanie osiąga się konkretny cel:<br>perswazję emocjonalną. DeheroizacjaX użyta wobec głównego<br>bohatera i narratora urealnia jego odbiór jako postaci i może nawet<br>sprawiać, że będzie on bliższy osobie czytającej tekst, pełen wad,<br>nawet jeśli nie sympatycznyX to bardziej realny. Jednakże używana<br>do portretowania całych grup ludzi jest dość niebezpieczna - może<br>wręcz wspierać myśli ksenofobiczne i rasistowskie. Heroizacja<br>tymczasem stosowana wobec jakiejkolwiek grupy czy jednostki nie<br>jest niczym nagannym, dopóki nie przesłania ważnych problemów<br>w przedstawianym temacie, bo może stawać się formą zakłamania,<br>a w dobrej czy złej wierze - nie ma to znaczenia. Ponadto,<br>w obecnych czasachX czytający łatwo może odebrać znaczny jej<br>stopień jako cynizm, albo coś komicznego w swoim absurdzie. Obie<br>techniki umiejętnie stosowane to bardzo ważne i powszechne<br>narzędzia, używane od zarania literatury, żadna nie jest z natury<br>lepsza niż druga. Kluczem do ich użycia jest zachowanie równowagi.<br>[1041 wyrazów]<br>int.<br>jęz. int.<br>int.<br>int.<br>jęz.<br>int.<br>int.<br>int.<br>78 Informator o egzaminie maturalnym z języka polskiego na poziomie rozszerzonym<br>od roku szkolnego 2024/2025</p>\n<ol><li>Spełnienie formalnych warunków polecenia: 1 pkt - wypracowanie w całości</li></ol>\n<p>spełnia formalne warunki:<br>znajduje się w nim odwołanie do lektury obowiązkowej (Małej Apokalipsy<br>Tadeusza Konwickiego, Pieśni o Rolandzie)<br>w całości dotyczy problemu wskazanego w poleceniu<br>jest wypowiedzią argumentacyjną<br>nie zawiera kardynalnego błędu rzeczowego.</p>\n<ol><li>Kompetencje literackie i kulturowe: 14 pkt</li></ol>\n<p>w wypracowaniu wykorzystano w pełni funkcjonalnie Małą Apokalipsę Tadeusza<br>Konwickiego (funkcjonalna analiza przyczyn i znaczenia deheroizacji bohatera<br>dla przesłania powieści); również w pełni funkcjonalnie wykorzystano Pana<br>Wołodyjowskiego Henryka Sienkiewicza (heroizm jako suma sprzeczności,<br>analiza kontrastu jako zabiegu literackiego stanowiącego podłoże heroizacji<br>bohatera) oraz Pieśń o Rolandzie (heroizacja postaci bohatera na tle<br>skontrastowanych postaw stron walczących, sakralizacja postaci jako zabieg<br>literacki służący heroizacji bohatera)<br>częściowo funkcjonalnie wykorzystany kontekst historycznoliteracki (odniesienie<br>postaci Michała Wołodyjowskiego do kreacji średniowiecznych rycerzy)<br>zadowalająca argumentacja<br>funkcjonalność omówionych dzieł literackich i wykorzystany częściowo<br>funkcjonalnie kontekst interpretacyjny świadczą o erudycji zdającego.</p>\n<ol><li>Kompozycja wypowiedzi</li></ol>\n<p>3a. Struktura wypowiedzi: 3 pkt - elementy treściowe zostały w całej pracy<br>zorganizowane problemowo; podział wypowiedzi poprawny zarówno w skali ogólnej,<br>jak i w zakresie struktury akapitów; zamysł kompozycyjny zrealizowany w sposób<br>konsekwentny.<br>3b. Spójność wypowiedzi: 3 pkt - wywód w całości uporządkowany i spójny;<br>1 zaburzenie spójności wewnątrz akapitu.<br>3c. Styl wypowiedzi: 1 pkt - adekwatny do sytuacji komunikacyjnej, jednorodny.</p>\n<ol><li>Język wypowiedzi</li></ol>\n<p>4a. Poprawność językowa: 3 pkt - szeroki zakres środków językowych<br>(zróżnicowana składnia, leksyka) umożliwiających pełną i swobodną realizację<br>tematu; 11 błędów językowych obniża ostateczną ocenę wypowiedzi.<br>4b. Poprawność ortograficzna: 2 pkt - praca bez błędów ortograficznych.<br>4c. Poprawność interpunkcyjna: 1 pkt - praca zawiera 9 błędów interpunkcyjnych.<br>Łącznie<br>28 punktów<br>Opis egzaminu maturalnego z języka polskiego 79</p>","solutions":[]}