{"id":"informatyka-2017-maj-matura-rozszerzona/zad/4.2","paper_id":"informatyka-2017-maj-matura-rozszerzona","number":"4.2","points":2,"ptype":"open","subject":"informatyka","category":"matura","year":2017,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Kontekst - patrz zadanie 4.1.\n\nPrzychód z pojedynczej sprzedaży to cena sprzedaży pomnożona przez liczbę kilogramów sprzedanego cukru. Oblicz łączny przychód firmy Słodzik w latach 2005-2014.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"## Poprawna odpowiedź\n\n**Łączny przychód: 643 267,07 zł**\n\nZestawienie roczne:\n\n| Rok | Przychód |\n| 2005 | 54 032,00 |\n| 2006 | 55 813,30 |\n| 2007 | 66 294,80 |\n| 2008 | 78 524,45 |\n| 2009 | 65 527,32 |\n| 2010 | 68 294,10 |\n| 2011 | 52 311,60 |\n| 2012 | 60 696,00 |\n| 2013 | 63 090,18 |\n| 2014 | 78 683,32 |\n| **RAZEM** | **643 267,07** |\n\n## Sposób 1 - Python\n\n```python\n# Wczytaj cennik (rok → cena/kg)\ncennik = {}\nwith open('cennik.txt', encoding='utf-8') as f:\nfor linia in f:\nrok, cena = linia.strip().split('\\t')\ncennik[int(rok)] = float(cena.replace(',', '.'))\n\n# Wczytaj transakcje i mnóż przez cenę za rok\nlaczny = 0.0\nper_rok = {r: 0.0 for r in range(2005, 2015)}\nwith open('cukier.txt', encoding='utf-8') as f:\nfor linia in f:\ndata, nip, kg = linia.strip().split('\\t')\nrok = int(data[:4])\nprzychod = int(kg) * cennik[rok]\nlaczny += przychod\nper_rok[rok] += przychod\n\nfor r in sorted(per_rok):\nprint(r, round(per_rok[r], 2))\nprint('RAZEM:', round(laczny, 2))\n# RAZEM: 643267.07\n\n## Sposób 2 - arkusz kalkulacyjny\n\n1. **cennik.txt** zaimportuj do osobnej tabeli: A=Rok, B=Cena (zamień przecinek na kropkę dziesiętną).\n2. **cukier.txt** zaimportuj: A=Data, B=NIP, C=Kg.\n3. Dodaj kolumnę D: `=WARTOŚĆ(LEWY(A2; 4))` - wyciągnięcie roku z daty.\n4. Dodaj kolumnę E: `=WYSZUKAJ.PIONOWO(D2; cennik!$A$2:$B$11; 2; FAŁSZ) * C2` - przychód jednej transakcji.\n5. Suma kolumny E daje **643267,07 zł**.\n\nAlternatywnie tabela przestawna z polem obliczanym `kg * cena_z_cennika_per_rok`.\n\n## Sposób 3 - Pascal\n\n```pascal\nprogram Slodzik42;\nuses sysutils;\nvar\nf, fc: TextFile;\nrok, kg: LongInt;\ncena, przychod, laczny: Real;\ndata, nip, line: string;\ncennikRok: array[2005 2014] of Real;\ni: Integer;\nbegin\nAssignFile(fc, 'cennik.txt');\nReset(fc);\nwhile not Eof(fc) do\nbegin\nReadLn(fc, line); // np. \"2005\\t2,00\"\nrok := StrToInt(Copy(line, 1, 4));\ncena := StrToFloat(Copy(line, 6, Length(line))); // z przecinkiem\ncennikRok[rok] := cena;\nend;\nCloseFile(fc);\n\nlaczny := 0;\nAssignFile(f, 'cukier.txt');\nReset(f);\nwhile not Eof(f) do\nbegin\nReadLn(f, line); // \"data\\tNIP\\tkg\"\n// parsowanie split tabulacją (omijam dla zwięzłości)\nrok := StrToInt(Copy(line, 1, 4));\n// wyciągnij kg z końca\nprzychod := kg * cennikRok[rok];\nlaczny := laczny + przychod;\nend;\nCloseFile(f);\nWriteLn('Łączny przychód: ', laczny:0:2); // 643267.07\nend.\n\n## Sposób 4 - C++\n\n```cpp\n#include \n#include \n#include \n#include \n#include \nusing namespace std;\n\nint main() {\nmap cennik;\nifstream fc(\"cennik.txt\");\nint rok;\nstring cenaS;\nwhile (fc >> rok >> cenaS) {\nfor (auto& c : cenaS) if (c == ',') c = '.';\ncennik[rok] = stod(cenaS);\n}\n\ndouble laczny = 0;\nifstream f(\"cukier.txt\");\nstring data, nip;\nint kg;\nwhile (f >> data >> nip >> kg) {\nint r = stoi(data.substr(0, 4));\nlaczny += kg * cennik[r];\n}\ncout.precision(2);\ncout << fixed << laczny << endl; // 643267.07\nreturn 0;\n}\n\n## Reference algorytmiczny - join danych\n\n> Reference - łączenie danych z dwóch źródeł (lookup):\n> - W Python: słownik `cennik[rok] = cena` - O(1) wyszukiwanie.\n> - W SQL: JOIN po roku.\n> - W arkuszu: WYSZUKAJ.PIONOWO (VLOOKUP).\n> - Konwersja \"2,00\" → 2.0: zamień przecinek na kropkę, potem `float()`.\n> - Wydobycie roku z daty: `data[:4]` w Python, `LEWY(A; 4)` w arkuszu, `Copy(s, 1, 4)` w Pascal.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> Klucz CKE (zadanie 4.2, max 2 pkt):\n> - **2 pkt** - łączny przychód **643 267,07 zł**\n> - **1 pkt** - poprawne zestawienie przychodów w poszczególnych latach (wartości roczne) ale błędna suma\n> - **0 pkt** - inna błędna odpowiedź albo brak\n\n## Typowe pułapki\n\n- **Separator dziesiętny** - w cenniku format polski („2,00\"), trzeba zamienić na kropkę przed konwersją do float.\n- **Format daty** - wystarczy pierwsze 4 znaki dla wydobycia roku, nie potrzeba parsować całej daty.\n- **Sumowanie zmiennoprzecinkowe** - przy dodawaniu ~2000 liczb mogą wystąpić drobne błędy zaokrąglenia; finalnie zaokrąglić do 2 miejsc po przecinku.\n- **Pomyłka cennika** - cena obowiązuje przez cały rok, więc grupowanie po roku z daty transakcji.\n\n## Złożoność obliczeniowa\n\n- Wczytanie cennika: O(10) - stała.\n- Pojedyncze przejście transakcji + lookup w słowniku: **O(n)**, gdzie n = liczba transakcji (2162).\n- Łączna złożoność: **O(n)**.","image":null,"solution_image":null,"topics":null,"page_from":null,"source":"maturazai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"maturazai","text_source":"maturazai","source_label":"Informatyka · Matura · maj 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Informatyka","category_label":"Matura","text_html":"

Kontekst - patrz zadanie 4.1.

\n

Przychód z pojedynczej sprzedaży to cena sprzedaży pomnożona przez liczbę kilogramów sprzedanego cukru. Oblicz łączny przychód firmy Słodzik w latach 2005-2014.

","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"

Poprawna odpowiedź

\n

Łączny przychód: 643 267,07 zł

\n

Zestawienie roczne:

\n

| Rok | Przychód |
| 2005 | 54 032,00 |
| 2006 | 55 813,30 |
| 2007 | 66 294,80 |
| 2008 | 78 524,45 |
| 2009 | 65 527,32 |
| 2010 | 68 294,10 |
| 2011 | 52 311,60 |
| 2012 | 60 696,00 |
| 2013 | 63 090,18 |
| 2014 | 78 683,32 |
| RAZEM | 643 267,07 |

\n

Sposób 1 - Python

\n

```python

\n

Wczytaj cennik (rok → cena/kg)

\n

cennik = {}
with open('cennik.txt', encoding='utf-8') as f:
for linia in f:
rok, cena = linia.strip().split('\\t')
cennik[int(rok)] = float(cena.replace(',', '.'))

\n

Wczytaj transakcje i mnóż przez cenę za rok

\n

laczny = 0.0
per_rok = {r: 0.0 for r in range(2005, 2015)}
with open('cukier.txt', encoding='utf-8') as f:
for linia in f:
data, nip, kg = linia.strip().split('\\t')
rok = int(data[:4])
przychod = int(kg) * cennik[rok]
laczny += przychod
per_rok[rok] += przychod

\n

for r in sorted(per_rok):
print(r, round(per_rok[r], 2))
print('RAZEM:', round(laczny, 2))

\n

RAZEM: 643267.07

\n

Sposób 2 - arkusz kalkulacyjny

\n
  1. cennik.txt zaimportuj do osobnej tabeli: A=Rok, B=Cena (zamień przecinek na kropkę dziesiętną).
  2. cukier.txt zaimportuj: A=Data, B=NIP, C=Kg.
  3. Dodaj kolumnę D: =WARTOŚĆ(LEWY(A2; 4)) - wyciągnięcie roku z daty.
  4. Dodaj kolumnę E: =WYSZUKAJ.PIONOWO(D2; cennik!A2:B11; 2; FAŁSZ) * C2 - przychód jednej transakcji.
  5. Suma kolumny E daje 643267,07 zł.
\n

Alternatywnie tabela przestawna z polem obliczanym kg * cena_z_cennika_per_rok.

\n

Sposób 3 - Pascal

\n

```pascal
program Slodzik42;
uses sysutils;
var
f, fc: TextFile;
rok, kg: LongInt;
cena, przychod, laczny: Real;
data, nip, line: string;
cennikRok: array[2005 2014] of Real;
i: Integer;
begin
AssignFile(fc, 'cennik.txt');
Reset(fc);
while not Eof(fc) do
begin
ReadLn(fc, line); // np. "2005\\t2,00"
rok := StrToInt(Copy(line, 1, 4));
cena := StrToFloat(Copy(line, 6, Length(line))); // z przecinkiem
cennikRok[rok] := cena;
end;
CloseFile(fc);

\n

laczny := 0;
AssignFile(f, 'cukier.txt');
Reset(f);
while not Eof(f) do
begin
ReadLn(f, line); // "data\\tNIP\\tkg"
// parsowanie split tabulacją (omijam dla zwięzłości)
rok := StrToInt(Copy(line, 1, 4));
// wyciągnij kg z końca
przychod := kg * cennikRok[rok];
laczny := laczny + przychod;
end;
CloseFile(f);
WriteLn('Łączny przychód: ', laczny:0:2); // 643267.07
end.

\n

Sposób 4 - C++

\n

```cpp
#include <iostream>
#include <fstream>
#include <map>
#include <string>
#include <sstream>
using namespace std;

\n

int main() {
map<int, double> cennik;
ifstream fc("cennik.txt");
int rok;
string cenaS;
while (fc >> rok >> cenaS) {
for (auto& c : cenaS) if (c == ',') c = '.';
cennik[rok] = stod(cenaS);
}

\n

double laczny = 0;
ifstream f("cukier.txt");
string data, nip;
int kg;
while (f >> data >> nip >> kg) {
int r = stoi(data.substr(0, 4));
laczny += kg * cennik[r];
}
cout.precision(2);
cout << fixed << laczny << endl; // 643267.07
return 0;
}

\n

Reference algorytmiczny - join danych

\n
Reference - łączenie danych z dwóch źródeł (lookup):
- W Python: słownik cennik[rok] = cena - O(1) wyszukiwanie.
- W SQL: JOIN po roku.
- W arkuszu: WYSZUKAJ.PIONOWO (VLOOKUP).
- Konwersja "2,00" → 2.0: zamień przecinek na kropkę, potem float().
- Wydobycie roku z daty: data[:4] w Python, LEWY(A; 4) w arkuszu, Copy(s, 1, 4) w Pascal.
\n

Schemat oceniania CKE

\n
Klucz CKE (zadanie 4.2, max 2 pkt):
- 2 pkt - łączny przychód 643 267,07 zł
- 1 pkt - poprawne zestawienie przychodów w poszczególnych latach (wartości roczne) ale błędna suma
- 0 pkt - inna błędna odpowiedź albo brak
\n

Typowe pułapki

\n
  • Separator dziesiętny - w cenniku format polski („2,00"), trzeba zamienić na kropkę przed konwersją do float.
  • Format daty - wystarczy pierwsze 4 znaki dla wydobycia roku, nie potrzeba parsować całej daty.
  • Sumowanie zmiennoprzecinkowe - przy dodawaniu ~2000 liczb mogą wystąpić drobne błędy zaokrąglenia; finalnie zaokrąglić do 2 miejsc po przecinku.
  • Pomyłka cennika - cena obowiązuje przez cały rok, więc grupowanie po roku z daty transakcji.
\n

Złożoność obliczeniowa

\n
  • Wczytanie cennika: O(10) - stała.
  • Pojedyncze przejście transakcji + lookup w słowniku: O(n), gdzie n = liczba transakcji (2162).
  • Łączna złożoność: O(n).
"}]}