{"id":"informatyka-2018-maj-matura-rozszerzona/zad/5.1","paper_id":"informatyka-2018-maj-matura-rozszerzona","number":"5.1","points":2,"ptype":"open","subject":"informatyka","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 5. Zbiornik\n\nRzeka Wirka co roku wylewała. Aby temu zapobiec, wybudowano na rzece zbiornik retencyjny. W kolejnych wierszach pliku woda.txt znajdują się dane dotyczące dziennego dopływu wody z rzeki Wirki do zbiornika retencyjnego w kolejnych dniach z lat 2008-2017. Plik zawiera 3 653 wiersze. W każdym wierszu podane są dane: data (rrrr-mm-dd) oraz liczba metrów sześciennych wody, jaka dopływała do zbiornika w ciągu doby. Dane oddzielone są znakami tabulacji.\n\nPrzykład:\n2008-01-01 | 2275\n2008-01-02 | 2831\n2008-01-03 | 4615\n2008-01-04 | 4084\n2008-01-05 | 3258\n\nPodaj rok, w którym zbiornik retencyjny został zasilony łącznie największą liczbą metrów sześciennych wody z rzeki Wirki.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"## Poprawna odpowiedź\n\n**Rok 2015**\n\n## Sposób 1 - agregacja po roku\n\n**Idea:** dla każdej daty wyciągamy rok (pierwsze 4 znaki), sumujemy dopływy per rok, znajdujemy maksimum.\n\n## Sposób 2 - Python\n\n```python\nfrom collections import defaultdict\n\nsumy = defaultdict(int)\nwith open('woda.txt', encoding='utf-8') as f:\nfor linia in f:\ncz = linia.strip().split('\\t')\nif len(cz) != 2:\ncontinue\ndata, dop_str = cz\nrok = data[:4]\nsumy[rok] += int(dop_str)\n\nnajwiekszy = max(sumy.items(), key=lambda x: x[1])\nprint(f\"Rok: {najwiekszy[0]}, suma = {najwiekszy[1]}\") # 2015,\n\nfor rok, s in sorted(sumy.items()):\nprint(f\"{rok}: {s}\")\n\n## Sposób 3 - SQL\n\n```sql\nSELECT\nSUBSTRING(data, 1, 4) AS rok,\nSUM(doplyw) AS suma\nFROM woda\nGROUP BY SUBSTRING(data, 1, 4)\nORDER BY suma DESC\nLIMIT 1;\n\n## Sposób 4 - arkusz kalkulacyjny\n\n1. Otwórz woda.txt (separator: tabulacja).\n2. Kolumna A: data, B: dopływ.\n3. Kolumna C (pomocnicza): `=LEWY(A2; 4)` - rok jako string.\n4. **Tabela przestawna**: wiersze = C (rok), wartości = SUMA B.\n5. Sortuj malejąco - pierwszy wiersz to **2015** z najwyższą sumą.\n\nAlternatywnie z formuły:\n- F1:F10 - lata 2008 2017\n- G1: `=SUMA.JEŻELI(C:C; F1; B:B)` - suma dla danego roku.\n- Sortuj G malejąco lub `=INDEKS(F:F; PODAJ.POZYCJĘ(MAX(G:G); G:G; 0))` → 2015.\n\n## Sposób 5 - C++ / Pascal\n\n**C++:**\n```cpp\n#include \n#include \n#include \n#include \nusing namespace std;\n\nint main() {\nifstream f(\"woda.txt\");\nmap sumy;\nstring data, dopStr;\nwhile (f >> data >> dopStr) {\nstring rok = data.substr(0, 4);\nsumy[rok] += stoll(dopStr);\n}\nstring maxRok;\nlong long maxSuma = 0;\nfor (auto& [r, s] : sumy) {\nif (s > maxSuma) { maxSuma = s; maxRok = r; }\n}\ncout << \"Rok: \" << maxRok << \" suma: \" << maxSuma << endl;\nreturn 0;\n}\n\n## Reference informatyczny - agregacja danych\n\n> Reference - Wyciąganie roku z daty:\n> - **Format ISO 8601** (rrrr-mm-dd): rok to pierwsze 4 znaki → `data[:4]` (Python), `LEFT(data, 4)` (SQL), `Copy(data, 1, 4)` (Pascal).\n> - **W bazie danych** z typem DATE: `YEAR(data)` (MySQL) lub `EXTRACT(YEAR FROM data)` (PostgreSQL).\n>\n> Reference - defaultdict:\n> - **Python**: `defaultdict(int)` automatycznie inicjalizuje 0 dla nowych kluczy.\n> - **C++**: `std::map` z `operator[]` zachowuje się podobnie (auto-insert).\n> - **Alternatywa**: `dict.get(rok, 0) + 1` lub `Counter`.\n>\n> Reference - Agregacja sumująca:\n> - W SQL: `GROUP BY`. W Pythonie: słownik. W C++: map.\n> - **Complexity**: O(N) z dobrym hash/tree.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> Klucz CKE (zadanie 5.1, max 2 pkt):\n> - **2 pkt** - odpowiedź **Rok 2015**\n> - **0 pkt** - błędna lub brak\n>\n> **Uwaga: NIE PRZYZNAJE SIĘ 1 PUNKTU.**\n\n## Typowe pułapki\n\n- **Sortowanie alfabetyczne lat zamiast wg sumy** - wynik byłby \"2008\" jako pierwszy.\n- **Pominięcie konwersji int** - w Python `int(dop_str)` konieczne, inaczej konkatenacja stringów.\n- **Pomyłka separatora** - TAB (\\t), nie spacja czy przecinek.\n- **Pomyłka roku - wziąć ostatnie 4 cyfry zamiast pierwszych** - `data[-4:]` da dzień + miesiąc; powinno być `data[:4]`.\n- **Brak EOL na końcu pliku** - większość parserów radzi sobie, ale uwaga w Pascal.\n\n## Złożoność obliczeniowa\n\n- Wczytanie 3653 wierszy: O(N).\n- Agregacja: O(N) z O(1) na wstawienie do mapy.\n- Znalezienie max: O(10) (10 lat).\n- **Łącznie: O(N) ≈ 3653 operacji.**","image":null,"solution_image":null,"topics":null,"page_from":null,"source":"maturazai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"maturazai","text_source":"maturazai","source_label":"Informatyka · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"Informatyka","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 5. Zbiornik

\n

Rzeka Wirka co roku wylewała. Aby temu zapobiec, wybudowano na rzece zbiornik retencyjny. W kolejnych wierszach pliku woda.txt znajdują się dane dotyczące dziennego dopływu wody z rzeki Wirki do zbiornika retencyjnego w kolejnych dniach z lat 2008-2017. Plik zawiera 3 653 wiersze. W każdym wierszu podane są dane: data (rrrr-mm-dd) oraz liczba metrów sześciennych wody, jaka dopływała do zbiornika w ciągu doby. Dane oddzielone są znakami tabulacji.

\n

Przykład:
2008-01-01 | 2275
2008-01-02 | 2831
2008-01-03 | 4615
2008-01-04 | 4084
2008-01-05 | 3258

\n

Podaj rok, w którym zbiornik retencyjny został zasilony łącznie największą liczbą metrów sześciennych wody z rzeki Wirki.

","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"

Poprawna odpowiedź

\n

Rok 2015

\n

Sposób 1 - agregacja po roku

\n

Idea: dla każdej daty wyciągamy rok (pierwsze 4 znaki), sumujemy dopływy per rok, znajdujemy maksimum.

\n

Sposób 2 - Python

\n

```python
from collections import defaultdict

\n

sumy = defaultdict(int)
with open('woda.txt', encoding='utf-8') as f:
for linia in f:
cz = linia.strip().split('\\t')
if len(cz) != 2:
continue
data, dop_str = cz
rok = data[:4]
sumy[rok] += int(dop_str)

\n

najwiekszy = max(sumy.items(), key=lambda x: x[1])
print(f"Rok: {najwiekszy[0]}, suma = {najwiekszy[1]}") # 2015,

\n

for rok, s in sorted(sumy.items()):
print(f"{rok}: {s}")

\n

Sposób 3 - SQL

\n

```sql
SELECT
SUBSTRING(data, 1, 4) AS rok,
SUM(doplyw) AS suma
FROM woda
GROUP BY SUBSTRING(data, 1, 4)
ORDER BY suma DESC
LIMIT 1;

\n

Sposób 4 - arkusz kalkulacyjny

\n
  1. Otwórz woda.txt (separator: tabulacja).
  2. Kolumna A: data, B: dopływ.
  3. Kolumna C (pomocnicza): =LEWY(A2; 4) - rok jako string.
  4. Tabela przestawna: wiersze = C (rok), wartości = SUMA B.
  5. Sortuj malejąco - pierwszy wiersz to 2015 z najwyższą sumą.
\n

Alternatywnie z formuły:

\n
  • F1:F10 - lata 2008 2017
  • G1: =SUMA.JEŻELI(C:C; F1; B:B) - suma dla danego roku.
  • Sortuj G malejąco lub =INDEKS(F:F; PODAJ.POZYCJĘ(MAX(G:G); G:G; 0)) → 2015.
\n

Sposób 5 - C++ / Pascal

\n

C++:
```cpp
#include <iostream>
#include <fstream>
#include <string>
#include <map>
using namespace std;

\n

int main() {
ifstream f("woda.txt");
map<string, long long> sumy;
string data, dopStr;
while (f >> data >> dopStr) {
string rok = data.substr(0, 4);
sumy[rok] += stoll(dopStr);
}
string maxRok;
long long maxSuma = 0;
for (auto& [r, s] : sumy) {
if (s > maxSuma) { maxSuma = s; maxRok = r; }
}
cout << "Rok: " << maxRok << " suma: " << maxSuma << endl;
return 0;
}

\n

Reference informatyczny - agregacja danych

\n
Reference - Wyciąganie roku z daty:
- Format ISO 8601 (rrrr-mm-dd): rok to pierwsze 4 znaki → data[:4] (Python), LEFT(data, 4) (SQL), Copy(data, 1, 4) (Pascal).
- W bazie danych z typem DATE: YEAR(data) (MySQL) lub EXTRACT(YEAR FROM data) (PostgreSQL).

Reference - defaultdict:
- Python: defaultdict(int) automatycznie inicjalizuje 0 dla nowych kluczy.
- C++: std::map z operator[] zachowuje się podobnie (auto-insert).
- Alternatywa: dict.get(rok, 0) + 1 lub Counter.

Reference - Agregacja sumująca:
- W SQL: GROUP BY. W Pythonie: słownik. W C++: map.
- Complexity: O(N) z dobrym hash/tree.
\n

Schemat oceniania CKE

\n
Klucz CKE (zadanie 5.1, max 2 pkt):
- 2 pkt - odpowiedź Rok 2015
- 0 pkt - błędna lub brak

Uwaga: NIE PRZYZNAJE SIĘ 1 PUNKTU.
\n

Typowe pułapki

\n
  • Sortowanie alfabetyczne lat zamiast wg sumy - wynik byłby "2008" jako pierwszy.
  • Pominięcie konwersji int - w Python int(dop_str) konieczne, inaczej konkatenacja stringów.
  • Pomyłka separatora - TAB (\\t), nie spacja czy przecinek.
  • Pomyłka roku - wziąć ostatnie 4 cyfry zamiast pierwszych - data[-4:] da dzień + miesiąc; powinno być data[:4].
  • Brak EOL na końcu pliku - większość parserów radzi sobie, ale uwaga w Pascal.
\n

Złożoność obliczeniowa

\n
  • Wczytanie 3653 wierszy: O(N).
  • Agregacja: O(N) z O(1) na wstawienie do mapy.
  • Znalezienie max: O(10) (10 lat).
  • Łącznie: O(N) ≈ 3653 operacji.
"}]}