{"id":"informatyka-2019-maj-matura-rozszerzona/zad/3.3","paper_id":"informatyka-2019-maj-matura-rozszerzona","number":"3.3","points":1,"ptype":"true_false","subject":"informatyka","category":"matura","year":2019,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 3.3. (0-1)\n1.\nDNS to skrót od Domain Name System.\nP\nF\n2.\nDo danego adresu IP może być przypisanych wiele różnych nazw.\nP\nF\n3.\nPrzy zmianie adresu IP komputera pełniącego funkcję serwera WWW\njest konieczna zmiana nazwy domeny internetowej.\nP\nF\n4.\nSystem DNS ma jedną centralną bazę danych adresów IP i nazw.\nP\nF\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n3.1.\n3.2.\n3.3.\nMaks. liczba pkt.\n1\n1\n1\nUzyskana liczba pkt.\nMIN_1R\nBRUDNOPIS (nie podlega ocenie)","answer":null,"answer_text":"Zadanie 3.3. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Bezpieczne posługiwanie się komputerem\ni jego oprogramowaniem, wykorzystanie\nsieci komputerowej; komunikowanie się za\npomocą komputera i technologii\ninformacyjno-komunikacyjnych.\n1. Bezpieczne posługiwanie się\nkomputerem, jego oprogramowaniem\ni korzystanie z sieci komputerowej.\nZdający:\n3) […] określa ustawienia sieciowe danego\nkomputera i jego lokalizacji w sieci, opisuje\nzasady administrowania siecią\nkomputerową w architekturze klient-\nserwer, prawidłowo posługuje się\nterminologią sieciową, korzysta z usług\nw sieci komputerowej, lokalnej i globalnej,\nzwiązanych z dostępem do informacji,\nwymianą informacji i komunikacją.\nSchemat punktowania\n1 p. - za wskazanie czterech poprawnych odpowiedzi.\n0 p. - za odpowiedź niepełną lub błędną albo za brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nP, P, F, F\nCzęść II\nUwaga: wszystkie wyniki muszą być odzwierciedleniem dołączonej komputerowej realizacji\nobliczeń.","solution":"## Poprawna odpowiedź\n\n**P, P, F, F**\n\n## Sposób 1 - analiza każdego stwierdzenia\n\n### Stwierdzenie 1: \"DNS to skrót od Domain Name System.\"\n\n**Werdykt: PRAWDA** ✓\n\nDNS = **D**omain **N**ame **S**ystem (system nazw domen). To system tłumaczący czytelne dla człowieka nazwy domen (np. `maturazai.pl`) na adresy IP (np. `104.21.x.x`), z których faktycznie korzysta sieć.\n\n### Stwierdzenie 2: \"Do danego adresu IP może być przypisanych wiele różnych nazw.\"\n\n**Werdykt: PRAWDA** ✓\n\nNa jednym serwerze (jeden adres IP) może być **wiele domen** - to mechanizm **wirtualnego hostingu**. Przykładowo, jedna maszyna na IP 192.168.1.10 może obsługiwać domeny `example.com`, `firma.pl`, `blog.eu` - wszystkie wskazują na ten sam IP. Serwer WWW rozróżnia żądania po nagłówku `Host:` w HTTP.\n\n### Stwierdzenie 3: \"Przy zmianie adresu IP komputera pełniącego funkcję serwera WWW jest konieczna zmiana nazwy domeny internetowej.\"\n\n**Werdykt: FAŁSZ** ✗\n\nWręcz przeciwnie - **kluczową zaletą DNS** jest możliwość zmiany IP **BEZ zmiany nazwy domeny**. Administrator po prostu aktualizuje **rekord A** (lub AAAA dla IPv6) w bazie DNS - domena pozostaje ta sama, ale wskazuje na nowy adres IP. Użytkownik tego nie zauważy.\n\n### Stwierdzenie 4: \"System DNS ma jedną centralną bazę danych adresów IP i nazw.\"\n\n**Werdykt: FAŁSZ** ✗\n\nDNS to **system rozproszony i hierarchiczny**, NIE jedna centralna baza:\n- **Serwery root** (13 logicznych, fizycznie wiele tysięcy) - szczyt hierarchii.\n- **Serwery TLD** (Top-Level Domain) - np. `.pl`, `.com`, `.eu`.\n- **Serwery autoritatywne** dla konkretnych domen (np. `maturazai.pl`).\n- **Serwery cache/resolvery** (np. ISP, Google 8.8.8.8, Cloudflare 1.1.1.1).\n\nGdyby DNS był centralny, awaria jednej maszyny zablokowałaby cały Internet. Rozproszenie zapewnia **odporność** i **skalowalność**.\n\n## Sposób 2 - wizualizacja hierarchii DNS\n\n[root .]\n.pl .com .org (serwery TLD)\nmaturazai.pl (serwer autoritatywny)\nwww.maturazai.pl → 104.21.x.x (rekord A)\n\nZapytanie typowego klienta:\n1. \"Co to www.maturazai.pl?\" → lokalny resolver (np. 8.8.8.8).\n2. Resolver pyta root → \"idź do serwera .pl\".\n3. Pyta .pl → \"idź do autoritatywnego serwera maturazai.pl\".\n4. Pyta autoritatywny → \"to jest 104.21.x.x\".\n5. Resolver zwraca odpowiedź klientowi i CACHEUJE wynik (TTL).\n\n## Reference informatyczny - DNS\n\n> Reference - DNS (Domain Name System):\n> - **Cel:** mapuje czytelne nazwy domen na adresy IP (i odwrotnie).\n> - **Architektura:** rozproszona, hierarchiczna (drzewo).\n> - **Port:** 53 (UDP najczęściej, TCP dla dużych odpowiedzi i transferów strefy).\n> - **Typy rekordów:**\n> - `A` - IPv4 dla nazwy.\n> - `AAAA` - IPv6 dla nazwy.\n> - `CNAME` - alias dla innej nazwy.\n> - `MX` - serwer pocztowy.\n> - `NS` - serwer nazw dla domeny.\n> - `TXT` - dowolny tekst (np. SPF, DKIM).\n> - `PTR` - odwrotne DNS (IP → nazwa).\n> - **TTL** (Time To Live) - jak długo wynik jest cache'owany.\n> - **Korzyści:** dynamiczne IP bez zmiany nazwy, wirtualny hosting, load balancing.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> Klucz CKE (zadanie 3.3, max 1 pkt):\n> - **1 pkt** - wszystkie 4 odpowiedzi (P, P, F, F)\n> - **0 pkt** - niepełna lub błędna\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi błędne - pułapki\n\n| Stw. | Pułapka | Trafna ocena |\n| 1 | - | P (definicja) |\n| 2 | Mylenie z odwrotnym kierunkiem (kilka IP na 1 nazwie - to też prawda, ale tu chodzi o drugi kierunek) | P |\n| 3 | Założenie, że IP i nazwa są \"sztywno powiązane\" | F (DNS dynamicznie aktualizuje rekordy) |\n| 4 | Założenie, że \"globalny system\" = \"centralna baza\" | F (DNS rozproszony) |\n\n## Typowe pułapki\n\n- **Mylenie DNS z DHCP** - DHCP przydziela adresy IP w sieci lokalnej, DNS mapuje nazwy.\n- **Mylenie DNS z hostami pliku `/etc/hosts`** - w `hosts` możesz lokalnie nadpisać DNS dla testów, ale to nie jest sam DNS.\n- **\"Jedna centralna baza\"** - częsta intuicja, ale BŁĘDNA. DNS to rozproszony system tysięcy serwerów.\n- **\"DNS i URL to to samo\"** - URL zawiera nazwę domeny, ale to dwie różne rzeczy.\n\n## Złożoność obliczeniowa\n\n- Czas zapytania DNS: średnio **~10-50 ms** (z cache lokalnym, lub <1ms gdy resolver lokalny zna odpowiedź).\n- Skalowanie: hierarchiczność umożliwia obsługę **miliardów domen** bez wąskiego gardła.","image":"img/informatyka-2019-maj-matura-rozszerzona/zad-3.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Informatyka · Matura · maj 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Informatyka","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 3.3. (0-1)
1.
DNS to skrót od Domain Name System.
P
F
2.
Do danego adresu IP może być przypisanych wiele różnych nazw.
P
F
3.
Przy zmianie adresu IP komputera pełniącego funkcję serwera WWW
jest konieczna zmiana nazwy domeny internetowej.
P
F
4.
System DNS ma jedną centralną bazę danych adresów IP i nazw.
P
F
Wypełnia
egzaminator
Nr zadania
3.1.
3.2.
3.3.
Maks. liczba pkt.
1
1
1
Uzyskana liczba pkt.
MIN_1R
BRUDNOPIS (nie podlega ocenie)

","answer_text_html":"

Zadanie 3.3. (0-1)
Wymagania ogólne
Wymagania szczegółowe
I. Bezpieczne posługiwanie się komputerem
i jego oprogramowaniem, wykorzystanie
sieci komputerowej; komunikowanie się za
pomocą komputera i technologii
informacyjno-komunikacyjnych.

\n
  1. Bezpieczne posługiwanie się
\n

komputerem, jego oprogramowaniem
i korzystanie z sieci komputerowej.
Zdający:

\n
  1. […] określa ustawienia sieciowe danego
\n

komputera i jego lokalizacji w sieci, opisuje
zasady administrowania siecią
komputerową w architekturze klient-
serwer, prawidłowo posługuje się
terminologią sieciową, korzysta z usług
w sieci komputerowej, lokalnej i globalnej,
związanych z dostępem do informacji,
wymianą informacji i komunikacją.
Schemat punktowania
1 p. - za wskazanie czterech poprawnych odpowiedzi.
0 p. - za odpowiedź niepełną lub błędną albo za brak odpowiedzi.
Poprawna odpowiedź
P, P, F, F
Część II
Uwaga: wszystkie wyniki muszą być odzwierciedleniem dołączonej komputerowej realizacji
obliczeń.

","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"

Poprawna odpowiedź

\n

P, P, F, F

\n

Sposób 1 - analiza każdego stwierdzenia

\n
Stwierdzenie 1: "DNS to skrót od Domain Name System."
\n

Werdykt: PRAWDA ✓

\n

DNS = Domain Name System (system nazw domen). To system tłumaczący czytelne dla człowieka nazwy domen (np. maturazai.pl) na adresy IP (np. 104.21.x.x), z których faktycznie korzysta sieć.

\n
Stwierdzenie 2: "Do danego adresu IP może być przypisanych wiele różnych nazw."
\n

Werdykt: PRAWDA ✓

\n

Na jednym serwerze (jeden adres IP) może być wiele domen - to mechanizm wirtualnego hostingu. Przykładowo, jedna maszyna na IP 192.168.1.10 może obsługiwać domeny example.com, firma.pl, blog.eu - wszystkie wskazują na ten sam IP. Serwer WWW rozróżnia żądania po nagłówku Host: w HTTP.

\n
Stwierdzenie 3: "Przy zmianie adresu IP komputera pełniącego funkcję serwera WWW jest konieczna zmiana nazwy domeny internetowej."
\n

Werdykt: FAŁSZ ✗

\n

Wręcz przeciwnie - kluczową zaletą DNS jest możliwość zmiany IP BEZ zmiany nazwy domeny. Administrator po prostu aktualizuje rekord A (lub AAAA dla IPv6) w bazie DNS - domena pozostaje ta sama, ale wskazuje na nowy adres IP. Użytkownik tego nie zauważy.

\n
Stwierdzenie 4: "System DNS ma jedną centralną bazę danych adresów IP i nazw."
\n

Werdykt: FAŁSZ ✗

\n

DNS to system rozproszony i hierarchiczny, NIE jedna centralna baza:

\n\n

Gdyby DNS był centralny, awaria jednej maszyny zablokowałaby cały Internet. Rozproszenie zapewnia odporność i skalowalność.

\n

Sposób 2 - wizualizacja hierarchii DNS

\n

[root .]
.pl .com .org (serwery TLD)
maturazai.pl (serwer autoritatywny)
www.maturazai.pl → 104.21.x.x (rekord A)

\n

Zapytanie typowego klienta:

\n
  1. "Co to www.maturazai.pl?" → lokalny resolver (np. 8.8.8.8).
  2. Resolver pyta root → "idź do serwera .pl".
  3. Pyta .pl → "idź do autoritatywnego serwera maturazai.pl".
  4. Pyta autoritatywny → "to jest 104.21.x.x".
  5. Resolver zwraca odpowiedź klientowi i CACHEUJE wynik (TTL).
\n

Reference informatyczny - DNS

\n
Reference - DNS (Domain Name System):
- Cel: mapuje czytelne nazwy domen na adresy IP (i odwrotnie).
- Architektura: rozproszona, hierarchiczna (drzewo).
- Port: 53 (UDP najczęściej, TCP dla dużych odpowiedzi i transferów strefy).
- Typy rekordów:
- A - IPv4 dla nazwy.
- AAAA - IPv6 dla nazwy.
- CNAME - alias dla innej nazwy.
- MX - serwer pocztowy.
- NS - serwer nazw dla domeny.
- TXT - dowolny tekst (np. SPF, DKIM).
- PTR - odwrotne DNS (IP → nazwa).
- TTL (Time To Live) - jak długo wynik jest cache'owany.
- Korzyści: dynamiczne IP bez zmiany nazwy, wirtualny hosting, load balancing.
\n

Schemat oceniania CKE

\n
Klucz CKE (zadanie 3.3, max 1 pkt):
- 1 pkt - wszystkie 4 odpowiedzi (P, P, F, F)
- 0 pkt - niepełna lub błędna
\n

Dlaczego inne odpowiedzi błędne - pułapki

\n

| Stw. | Pułapka | Trafna ocena |
| 1 | - | P (definicja) |
| 2 | Mylenie z odwrotnym kierunkiem (kilka IP na 1 nazwie - to też prawda, ale tu chodzi o drugi kierunek) | P |
| 3 | Założenie, że IP i nazwa są "sztywno powiązane" | F (DNS dynamicznie aktualizuje rekordy) |
| 4 | Założenie, że "globalny system" = "centralna baza" | F (DNS rozproszony) |

\n

Typowe pułapki

\n\n

Złożoność obliczeniowa

\n"}]}