{"id":"informatyka-2019-maj-matura-rozszerzona/zad/6.2","paper_id":"informatyka-2019-maj-matura-rozszerzona","number":"6.2","points":3,"ptype":"open","subject":"informatyka","category":"matura","year":2019,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Kontekst - patrz zadanie 6.1.\n\nPodaj listę różnych rodzin zapachów. Dla każdej rodziny podaj jej nazwę, cenę najtańszych perfum z tej rodziny i ich nazwę.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"## Poprawna odpowiedź\n\n**18 rodzin zapachów z najtańszymi perfumami:**\n\n| Rodzina zapachów | Cena | Nazwa |\n| aromatyczna | 124 | Ibrary Ollec D'amore |\n| cytrusowa | 259 | Sian Grad |\n| cytrusowo-aromatyczna | 178 | Re Nostrum,ir |\n| drzewna | 123 | Pperlee Bouquet |\n| kwiatowa | 110 | Ose Deurmaline |\n| kwiatowo-drzewna | 104 | Rougna |\n| kwiatowo-orientalna | 103 | Arla : Vivace |\n| kwiatowo-szyprowa | 287 | Etish Pothal |\n| orientalna | 113 | Anille La Tosca |\n| orientalna lagodna | 122 | Ndy Warhol S Rose |\n| orientalno-drzewna | 138 | LackNight |\n| owocowa | 154 | Ake Perfucturne |\n| pudrowa | 139 | Ivm Cristal |\n| skorzana | 112 | Ui Mare |\n| szyprowa | 226 | Usk ti 1888 |\n| szyprowo-skorzana | 158 | Uir OtPlace |\n| wodna | 146 | Ilver Mounaya |\n| zielona | 406 | EOman |\n\n## Sposób 1 - SQL z podzapytaniem (najtańsze per rodzina)\n\n```sql\nSELECT p.rodzina_zapachow, p.cena, p.nazwa_p\nFROM perfumy p\nINNER JOIN (\nSELECT rodzina_zapachow, MIN(cena) AS min_cena\nFROM perfumy\nGROUP BY rodzina_zapachow\n) m ON p.rodzina_zapachow = m.rodzina_zapachow AND p.cena = m.min_cena\nORDER BY p.rodzina_zapachow;\n\n**Wyjaśnienie:** Podzapytanie znajduje najniższą cenę per rodzina. JOIN z tabelą perfumy daje też nazwę produktu o tej cenie.\n\n## Sposób 2 - Python z agregacją\n\n```python\nfrom collections import defaultdict\n\nnajtansze = {} # rodzina -> (cena, nazwa)\n\nwith open('perfumy.txt', encoding='utf-8') as f:\nf.readline()\nfor linia in f:\npola = linia.strip().split('\\t')\nid_p, nazwa, id_m, rodzina, cena = pola\ncena = int(cena)\nif rodzina not in najtansze or cena < najtansze[rodzina][0]:\nnajtansze[rodzina] = (cena, nazwa)\n\nfor rodzina in sorted(najtansze):\ncena, nazwa = najtansze[rodzina]\nprint(f'{rodzina:30} {cena:5} {nazwa}')\n\n## Sposób 3 - arkusz kalkulacyjny (tabela przestawna)\n\n**Wariant 1 (tabela przestawna):**\n1. Wstaw → Tabela przestawna.\n2. Wiersze: `rodzina_zapachow`.\n3. Wartości: `cena` z funkcją MIN.\n\nTo daje rodzinę + minimalną cenę. Aby uzyskać nazwę produktu - INDEX/MATCH:\n\n=INDEKS(perfumy!B:B; PODAJ.POZYCJĘ(1; (perfumy!D:D=A2)*(perfumy!E:E=B2); 0))\n(formuła tablicowa, Ctrl+Shift+Enter)\n\n## Reference informatyczny - GROUP BY z dodatkowymi kolumnami\n\n> Reference - Typowy problem \"min/max group_by z innym polem\":\n> - SQL standard: GROUP BY zwraca tylko grupę + agregat. Aby dodać inną kolumnę (np. nazwa_p), potrzebujemy podzapytania lub window function.\n> - Podzapytanie: `JOIN (SELECT rodzina, MIN(cena) FROM perfumy GROUP BY rodzina) ON `.\n> - Window function (nowoczesny SQL): `ROW_NUMBER() OVER (PARTITION BY rodzina ORDER BY cena ASC) = 1`.\n> - Python defaultdict z iteracyjnym update - najwygodniej.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> Klucz CKE (zadanie 6.2, max 3 pkt):\n> - **1 pkt** - prawidłowa lista 18 rodzin zapachów\n> - **1 pkt** - cena najtańszych perfum dla każdej rodziny\n> - **1 pkt** - nazwa najtańszych perfum dla każdej rodziny\n> - **0 pkt** - błędna lub brak\n\n## Typowe pułapki\n\n- **`SELECT rodzina, MIN(cena), nazwa_p`** - bez podzapytania! W standardowym SQL to BŁĄD (nazwa_p nie jest w GROUP BY i nie jest agregatem).\n- **Brak DISTINCT** - duplikaty rodzin jeśli ta sama rodzina ma kilka perfum o tej samej minimalnej cenie.\n- **Sortowanie** - nie jest wymagane przez treść, ale ułatwia czytanie.\n- **Pomylenie kolumn** - w perfumy.txt: id_perfum, nazwa_p, id_marki, rodzina_zapachow, cena.\n\n## Złożoność obliczeniowa\n\n- SQL z indeksem na rodzina_zapachow: O(n log n) sortowanie + O(n) join.\n- Python defaultdict: O(n) - n = liczba perfum.\n- Wynik: 18 rodzin (z danych).","image":null,"solution_image":null,"topics":null,"page_from":null,"source":"maturazai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"maturazai","text_source":"maturazai","source_label":"Informatyka · Matura · maj 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Informatyka","category_label":"Matura","text_html":"

Kontekst - patrz zadanie 6.1.

\n

Podaj listę różnych rodzin zapachów. Dla każdej rodziny podaj jej nazwę, cenę najtańszych perfum z tej rodziny i ich nazwę.

","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"

Poprawna odpowiedź

\n

18 rodzin zapachów z najtańszymi perfumami:

\n

| Rodzina zapachów | Cena | Nazwa |
| aromatyczna | 124 | Ibrary Ollec D'amore |
| cytrusowa | 259 | Sian Grad |
| cytrusowo-aromatyczna | 178 | Re Nostrum,ir |
| drzewna | 123 | Pperlee Bouquet |
| kwiatowa | 110 | Ose Deurmaline |
| kwiatowo-drzewna | 104 | Rougna |
| kwiatowo-orientalna | 103 | Arla : Vivace |
| kwiatowo-szyprowa | 287 | Etish Pothal |
| orientalna | 113 | Anille La Tosca |
| orientalna lagodna | 122 | Ndy Warhol S Rose |
| orientalno-drzewna | 138 | LackNight |
| owocowa | 154 | Ake Perfucturne |
| pudrowa | 139 | Ivm Cristal |
| skorzana | 112 | Ui Mare |
| szyprowa | 226 | Usk ti 1888 |
| szyprowo-skorzana | 158 | Uir OtPlace |
| wodna | 146 | Ilver Mounaya |
| zielona | 406 | EOman |

\n

Sposób 1 - SQL z podzapytaniem (najtańsze per rodzina)

\n

```sql
SELECT p.rodzina_zapachow, p.cena, p.nazwa_p
FROM perfumy p
INNER JOIN (
SELECT rodzina_zapachow, MIN(cena) AS min_cena
FROM perfumy
GROUP BY rodzina_zapachow
) m ON p.rodzina_zapachow = m.rodzina_zapachow AND p.cena = m.min_cena
ORDER BY p.rodzina_zapachow;

\n

Wyjaśnienie: Podzapytanie znajduje najniższą cenę per rodzina. JOIN z tabelą perfumy daje też nazwę produktu o tej cenie.

\n

Sposób 2 - Python z agregacją

\n

```python
from collections import defaultdict

\n

najtansze = {} # rodzina -> (cena, nazwa)

\n

with open('perfumy.txt', encoding='utf-8') as f:
f.readline()
for linia in f:
pola = linia.strip().split('\\t')
id_p, nazwa, id_m, rodzina, cena = pola
cena = int(cena)
if rodzina not in najtansze or cena < najtansze[rodzina][0]:
najtansze[rodzina] = (cena, nazwa)

\n

for rodzina in sorted(najtansze):
cena, nazwa = najtansze[rodzina]
print(f'{rodzina:30} {cena:5} {nazwa}')

\n

Sposób 3 - arkusz kalkulacyjny (tabela przestawna)

\n

Wariant 1 (tabela przestawna):

\n
  1. Wstaw → Tabela przestawna.
  2. Wiersze: rodzina_zapachow.
  3. Wartości: cena z funkcją MIN.
\n

To daje rodzinę + minimalną cenę. Aby uzyskać nazwę produktu - INDEX/MATCH:

\n

=INDEKS(perfumy!B:B; PODAJ.POZYCJĘ(1; (perfumy!D:D=A2)*(perfumy!E:E=B2); 0))
(formuła tablicowa, Ctrl+Shift+Enter)

\n

Reference informatyczny - GROUP BY z dodatkowymi kolumnami

\n
Reference - Typowy problem "min/max group_by z innym polem":
- SQL standard: GROUP BY zwraca tylko grupę + agregat. Aby dodać inną kolumnę (np. nazwa_p), potrzebujemy podzapytania lub window function.
- Podzapytanie: JOIN (SELECT rodzina, MIN(cena) FROM perfumy GROUP BY rodzina) ON .
- Window function (nowoczesny SQL): ROW_NUMBER() OVER (PARTITION BY rodzina ORDER BY cena ASC) = 1.
- Python defaultdict z iteracyjnym update - najwygodniej.
\n

Schemat oceniania CKE

\n
Klucz CKE (zadanie 6.2, max 3 pkt):
- 1 pkt - prawidłowa lista 18 rodzin zapachów
- 1 pkt - cena najtańszych perfum dla każdej rodziny
- 1 pkt - nazwa najtańszych perfum dla każdej rodziny
- 0 pkt - błędna lub brak
\n

Typowe pułapki

\n\n

Złożoność obliczeniowa

\n"}]}