{"id":"jezyk-angielski-2015-maj-matura-rozszerzona/zad/5","paper_id":"jezyk-angielski-2015-maj-matura-rozszerzona","number":"5","points":4,"ptype":"closed","subject":"jezyk-angielski","category":"matura","year":2015,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 5. (0-4)\nPrzeczytaj tekst, z którego usunięto cztery fragmenty. Wpisz w luki 5.1.-5.4. litery,\nktórymi oznaczono brakujące fragmenty (A-E), tak aby otrzymać logiczny i spójny\ntekst. Uwaga: jeden fragment został podany dodatkowo i nie pasuje do żadnej luki.\nTHE MAPS OF THE FUTURE\nThe modern map is no longer a printed publication we struggle with on a mountain peak,\nbut digital, data-rich and dynamic. Thanks to satellite navigation, GPS-enabled smartphones,\nsocial networking and 3D visualisation technology, maps are becoming almost unlimited in\ntheir functionality and capable of incorporating real-time updates. 5.1. For instance,\ntourists will be able to plan their trips by using their phones to project a 3D map onto a wall.\nThen they’ll be able to manipulate it remotely with their fingers, adding layers of information\nsuch as landmarks, restaurants, recommendations from friends, as well as transport links and\ntimes. As digital maps can now be linked to an almost infinite number of data sets, they’re\nalso going to become more personalised. Cyclists or surfers, for example, will be able to add\nwhatever information they find relevant. And soon we may not only be visualising maps.\n5.2. This kind of function in a map would also be an obvious advantage for people\nwhose sight is impaired.\nNot only does geo-location help us know where we are and what there is of interest around us,\nit can also show us where everyone else is, and what they think is useful and interesting.\n5.3. Consequently, we receive real-time alerts from fellow drivers, and hopefully enjoy\na less frustrating journey. In my area, over 1,500 motorists drove 105,000 miles and posted\nand shared 528 road alerts in the last week alone. Of course, a system based on collecting data\nfrom users’ posts works better when more people take part, so if the number is smaller, it\nmight not always be 100% reliable. 5.4. National emergency services spring to mind\nfirst when one thinks of the users of the more precise, dynamically-updated maps which are\ncurrently available.\nWhile new interaction technologies are making maps richer, there is still one underlying theme\nuniting all maps throughout history - location. We’ll always need to know where we are.\nadapted from www.bbc.co.uk\nA. Thus, maps are becoming social. Many navigation applications for mobile phones are\nincorporating live updates from their community of users to give commuters tips on how\nto avoid traffic jams.\nB. And in the years to come the way we interact with maps will undergo even more\ntransformations.\nC. It’s said that about one billion hours of travel time and 3.5 billion litres of fuel are saved\nglobally due to improved navigation.\nD. Nevertheless, there is no doubt that such services can improve the accuracy of maps\nto the benefit of all.\nE. They may be talking to us, too. Words are sometimes better than pictures, particularly if\nyou don’t want to keep stopping to look at your smartphone.\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nMJA-1R","answer":null,"answer_text":"5.\nfragmenty\nodbiegające\nod tematu\ni/lub nie na\ntemat\nR\nA\nL\nwypowiedź nie zawiera\nfragmentów odbiegających\nod tematu i/lub nie na temat\nwypowiedź zawiera dłuższy\nfragment / nieliczne krótkie\nfragmenty odbiegające od\ntematu i/lub nie na temat\nwypowiedź nie spełnia\nwarunków określonych\ndla poziomu 1.\n* R - rozprawka; A - artykuł; L - list formalny\nTabela B. Zgodność z poleceniem: elementy formy\nElementy formy\nForma\n1\n0\n1.\nelementy\ncharakterystyczne\ndla formy\nR\nteza jest poprawnie umiejscowiona w wypowiedzi\nwypowiedź nie spełnia\nwarunków określonych\ndla poziomu 1.\nA\nwypowiedź jest zatytułowana\nL\nwypowiedź zawiera odpowiedni zwrot rozpoczynający\ni kończący\n2.\nkompozycja\nR\nA\nL\nwypowiedź cechuje widoczny zamysł kompozycyjny\nwyrażający się w funkcjonalnie uzasadnionych proporcjach\nwstępu, rozwinięcia i zakończenia\nwypowiedź nie spełnia\nwarunków określonych\ndla poziomu 1.\n3.\nsegmentacja\nR\nA\nL\ntekst jest uporządkowany; układ graficzny pracy (podział na\nakapity) jest konsekwentny\nwypowiedź nie spełnia\nwarunków określonych\ndla poziomu 1.\n4.\ndługość pracy\nR\nA\nL\ndługość pracy mieści się w granicach 180-280 słów\nwypowiedź nie spełnia\nwarunków określonych\ndla poziomu 1.\nUwaga: jedna usterka jest wystarczająca, żeby zakwalifikować pracę na 0 w danym\npodkryterium.\nOstateczną liczbę punktów za zgodność z poleceniem ustala się na podstawie oceny\nelementów treści i elementów formy, zgodnie z Tabelą C.\nTabela C\nElementy\ntreści\nElementy formy\n4-3\n2-1\n0\n10-9\n5 p.\n4 p.\n3 p.\n8-7\n4 p.\n3 p.\n2 p.\n6-5\n3 p.\n2 p.\n1 p.\n4-3\n2 p.\n1 p.\n0 p.\n2-1\n1 p.\n0 p.\n0 p.\n0\n0 p.\n0 p.\n0 p.\nNa przykład za wypowiedź, w której elementy treści oceniono na 5, a elementy formy\noceniono na 2, za zgodność z poleceniem przyznaje się 2 punkty.\nDodatkowe uwagi dotyczące oceny elementów treści\nROZPRAWKA\nTemat\nCoraz częściej słyszymy o osobach, które decydują się wyruszyć samotnie na trudną wyprawę\n- opłynąć Ziemię, dotrzeć na biegun, zdobyć niedostępny szczyt itp. Napisz rozprawkę,\nw której przedstawisz wady i zalety odbycia takiej wyprawy samotnie.\nRozprawka to wypowiedź, w której zdający rozważa zagadnienie podane w poleceniu,\nprzedstawiając argumenty, wspierając je dodatkowymi wyjaśnieniami oraz/lub przykładami.\nAutor rozprawki „za i przeciw” powinien przedstawić argumenty za i przeciw, odpowiednio\nsygnalizując przyjęty schemat w tezie wspartej adekwatnymi argumentami i właściwym\nzakończeniem.\nDobrze napisana rozprawka:\n omawia zagadnienie w sposób przejrzysty i logiczny; wszystkie jej części (wstęp,\nrozwinięcie, zakończenie) są podporządkowane jednej myśli głównej\n zawiera jasno sformułowaną tezę, odpowiednią do formy rozprawki\n charakteryzuje się stylem formalnym.\nTeza\n1. Aby teza rozprawki była uznana za zgodną z tematem, wymagane jest odniesienie się do\nsamotnego odbywania niebezpiecznych/trudnych wypraw/podróży oraz zaznaczenie, że\nw pracy będą rozpatrywane wady i zalety (wymaga tego ten typ rozprawki), np. Going on\na dangerous expedition on your own has many advantages and disadvantages.\n2. Opisanie problemu, który jest tematem rozprawki, np. stwierdzenie, że coraz więcej ludzi\nwyrusza na trudne wyprawy, nie jest tezą.\n3. Teza musi zapowiadać oczekiwaną strukturę rozprawki, wskazywać, że prezentowane\nbędą wady i zalety. Na przykład: …są plusy i minusy takiej decyzji…; …ma wiele zalet,\nale spowoduje też wiele problemów.\n4. Jeśli teza jest pytaniem, które nie zapowiada struktury rozprawki, np. Czy to dobry\npomysł?, uznaje się ją za odbiegającą od tematu.\n5. Użycie zwrotów typu: Moim zdaniem, Według mnie nie wpływa na obniżenie jakości tezy\nw rozprawce „za i przeciw”, jeśli zdający wskazuje w tezie na wady i zalety danego\nzjawiska.","solution":"**5.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**B** - *And in the years to come the way we interact with maps will undergo even more transformations.*\n\n## Sposób 1 - analiza kontekstu luki 5.1\n\n> Tekst PRZED luką: \"maps are becoming almost unlimited in their functionality and capable of incorporating real-time updates.\"\n>\n> Luka 5.1: **B. And in the years to come the way we interact with maps will undergo even more transformations.**\n>\n> Tekst PO luce: \"For instance, tourists will be able to plan their trips by using their phones to project a 3D map onto a wall.\"\n\nLogika:\n1. PRZED luką: opis OBECNYCH możliwości map (real-time, dynamic)\n2. Luka: zapowiedź PRZYSZŁYCH zmian (\"years to come\", \"will undergo more transformations\")\n3. PO luce: **\"For instance\"** wprowadza KONKRETNY przykład przyszłych zmian (3D map projection)\n\n**Wniosek:** Opcja B idealnie łączy obecne osiągnięcia z przykładem przyszłej technologii (\"for instance\" odnosi się do \"transformations\" z opcji B) → **B**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja innych opcji\n\n**Opcja A (\"maps becoming social\"):**\n- Pasuje LEPIEJ do luki 5.3 (kontekst social networking, live updates from users)\n- Słowo \"Thus\" sugeruje wniosek, nie zapowiedź\n\n**Opcja B (\"years to come more transformations\"):** ✓\n- Future Simple \"will undergo\" - pasuje do następującego \"will be able to plan\"\n- \"For instance\" po luce wymaga ogólnego stwierdzenia PRZED → opcja B daje to stwierdzenie\n\n**Opcja C (\"billion hours saved\"):**\n- Konkretne statystyki - nie pasują jako transition\n- Pasuje do dodatkowych informacji w luce 5.3 lub 5.4\n\n**Opcja D (\"Nevertheless improve accuracy\"):**\n- \"Nevertheless\" sygnalizuje KONTRAST - wymaga negatywnej informacji wcześniej\n- Pasuje LEPIEJ do luki 5.4 (po wzmiance o niedoskonałości danych)\n\n**Opcja E (\"They may be talking to us\"):**\n- Pasuje do luki 5.2 (po \"we may not only be visualising maps\")\n\n## Reference gramatyczny - \"in the years to come\" + Future\n\n> 📖 **\"In the years to come\" (idiom):**\n> Form: `in + the + years/days/months + to + come`\n> Sens: w nadchodzących latach, w przyszłości\n> Synonyms: in the future, in the years ahead\n> Używane z Future Simple/Continuous\n\n> 📖 **\"Undergo + Noun\":**\n> Form: `undergo + transformation/change/development`\n> Sens: przejść (zmianę), doświadczyć\n> Forma nieregularna: undergo → underwent → undergone\n> Przykład: `the way we interact will undergo transformations`\n\n> 📖 **Linking words for examples:**\n> - `For instance` = na przykład\n> - `For example` = na przykład\n> - `Such as` = takie jak\n> - `Namely` = mianowicie\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** **\"For instance\"** po luce to KLUCZOWY sygnał. Wymaga, by przed luką była OGÓLNA TEZA, której zdanie po luce daje przykład.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Sprawdź linking words w opcji: \"Thus\" (A) = wniosek; \"Nevertheless\" (D) = kontrast; \"And\" (B) = neutralne dodanie - pasuje do logiki tekstu.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** **\"Undergo\"** = przejść (zmianę). To formalniejsze niż \"experience\" lub \"go through\".\n\n**5.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**E** - *They may be talking to us, too. Words are sometimes better than pictures, particularly if you don't want to keep stopping to look at your smartphone.*\n\n## Sposób 1 - analiza kontekstu luki 5.2\n\n> Tekst PRZED luką: \"And soon we may not only be visualising maps.\"\n>\n> Luka 5.2: **E. They may be talking to us, too. Words are sometimes better than pictures, particularly if you don't want to keep stopping to look at your smartphone.**\n>\n> Tekst PO luce: \"This kind of function in a map would also be an obvious advantage for people whose sight is impaired.\"\n\nLogika:\n1. PRZED luką: \"not only VISUALISING maps\" (nie tylko WIZUALIZACJA)\n2. Luka: rozwinięcie - \"maps may be TALKING to us\" (mapy mogą do nas MÓWIĆ) → dźwięk jako alternatywa\n3. PO luce: \"This kind of function advantage for people whose sight is impaired\" (osoby niewidome) - odnosi się do MÓWIĄCYCH map\n\nKluczowe sygnały:\n- **\"Not only X, but Y\"** - paralela: visualising (X) → talking (Y w luce)\n- **\"Sight is impaired\"** po luce - odnosi się do MAP MÓWIĄCYCH (nie wizualnych)\n- Zaimki **\"They\"** w opcji E = maps\n\n**Wniosek:** Opcja E mówi o mapach przemawiających głosem, co idealnie wprowadza temat \"osób niewidomych\" w następującym zdaniu → **E**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja innych opcji\n\n**Opcja A (\"maps becoming social\"):** pasuje LEPIEJ do luki 5.3 (kontekst social/community updates).\n\n**Opcja B:** już użyta w 5.1 ✗\n\n**Opcja C (\"billion hours saved\"):** statystyki - nie pasują do logiki \"visualising → talking\".\n\n**Opcja D (\"Nevertheless accuracy\"):** kontrastowe - wymaga negatywnej informacji wcześniej.\n\n**Opcja E (\"They may be talking to us\"):** ✓\n- \"They\" = maps\n- \"Talking\" kontrastuje z \"visualising\"\n- \"Sight is impaired\" pasuje do MÓWIĄCYCH map\n\n## Reference gramatyczny - \"not only X, but Y\" + sound vs vision\n\n> 📖 **\"Not only but (also)\":**\n> Form: `not only + X, but (also) + Y`\n> Sens: nie tylko X, ale (też) Y\n> W tekście: not only VISUALISING (X) + opcja E o TALKING (Y)\n\n> 📖 **Vocabulary visualisation vs audio:**\n> - `visualise` = wizualizować (oczy)\n> - `audio output` = wyjście dźwiękowe\n> - `voice navigation` = nawigacja głosowa\n> - `sight-impaired / visually impaired` = osoby z niepełnosprawnością wzroku\n> - `talking map / voice-guided map` = mówiąca mapa\n\n> 📖 **\"Sight is impaired\" (passive impersonal):**\n> Form: `sight + is/are + impaired`\n> Sens: wzrok jest osłabiony\n> Synonym: visually impaired, blind\n> Uwaga: \"impaired\" = osłabiony (delikatnie), nie zawsze ślepy\n\n> 📖 **Linker \"too\" (informal addition):**\n> Position: zwykle na końcu zdania\n> Sens: też, również\n> Synonym: also, as well\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Sygnał kluczowy: **\"people whose sight is impaired\"** PO luce. To odnosi się tylko do MAP MÓWIĄCYCH (audio = alternatywa dla wzroku). Tylko opcja E daje ten kontekst.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** **\"They\"** w opcji E to anafora - odnosi się do MAP. Sprawdź, czy zaimki w opcjach mają sens w kontekście.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Pułapka: opcja A też używa zaimka, ale \"Thus\" + \"social\" pasują do innej luki (5.3). Sygnały dyskursywne są kluczowe.\n\n**5.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**A** - *Thus, maps are becoming social. Many navigation applications for mobile phones are incorporating live updates from their community of users to give commuters tips on how to avoid traffic jams.*\n\n## Sposób 1 - analiza kontekstu luki 5.3\n\n> Tekst PRZED luką: \"Not only does geo-location help us know where we are and what there is of interest around us, it can also show us where everyone else is, and what they think is useful and interesting.\"\n>\n> Luka 5.3: **A. Thus, maps are becoming social. Many navigation applications for mobile phones are incorporating live updates from their community of users to give commuters tips on how to avoid traffic jams.**\n>\n> Tekst PO luce: \"Consequently, we receive real-time alerts from fellow drivers, and hopefully enjoy a less frustrating journey.\"\n\nLogika:\n1. PRZED luką: geo-location pokazuje GDZIE inni są + co MYŚLĄ (social/community aspect)\n2. Luka: \"Thus, maps are becoming SOCIAL\" - WNIOSEK z poprzedniego + opis traffic jam apps\n3. PO luce: \"Consequently, we receive real-time alerts from FELLOW DRIVERS\" - to konsekwencja COMMUNITY UPDATES\n\nKluczowe sygnały:\n- **\"Thus\"** w opcji A = wniosek z poprzedniego zdania\n- **\"Community of users\"** + **\"avoid traffic jams\"** → pasuje do \"alerts from fellow drivers\" w następnym zdaniu\n- Linking: PRZED (\"everyone else is\") → opcja A (\"community of users\") → PO (\"fellow drivers\")\n\n**Wniosek:** Opcja A wnioskuje że mapy stają się \"społeczne\", co bezpośrednio prowadzi do \"alerts from fellow drivers\" → **A**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja innych opcji\n\n**Opcja A (\"maps becoming social\"):** ✓ Thus = wniosek, traffic jams → alerts from drivers\n\n**Opcja B:** już użyta w 5.1 ✗\n\n**Opcja C (\"billion hours saved\"):** pasuje LEPIEJ do końca tekstu/dodatku\n\n**Opcja D (\"Nevertheless accuracy\"):** pasuje do luki 5.4 (po krytyce niedoskonałości)\n\n**Opcja E:** już użyta w 5.2 ✗\n\n## Reference gramatyczny - \"Thus\" + \"Consequently\" sequence\n\n> 📖 **\"Thus\" + \"Consequently\" (cause-effect chain):**\n> - `Thus` = w ten sposób, więc (wniosek z poprzedniego)\n> - `Consequently` = w konsekwencji (następna konsekwencja)\n> Tworzą logiczną sekwencję: PRZYCZYNA → THUS (wniosek) → CONSEQUENTLY (skutek)\n\n> 📖 **Vocabulary social map / community apps:**\n> - `community of users` = społeczność użytkowników\n> - `live updates` = aktualizacje na żywo\n> - `traffic jam` = korek drogowy\n> - `commuter` = osoba dojeżdżająca do pracy\n> - `real-time alert` = alarm w czasie rzeczywistym\n> - `fellow drivers` = inni kierowcy\n\n> 📖 **Present Continuous \"are becoming\":**\n> Form: `is/are + V-ing`\n> Sens: zmieniają się stopniowo (trend)\n> Przykład: `maps are becoming social` = mapy stają się społeczne\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** **\"Thus\"** = wniosek logiczny. Wymaga PRZESŁANEK przed luką (geo-location + others). Opcja A pasuje, bo \"social maps\" to wniosek z \"showing where everyone else is\".\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Sekwencja linker'ów: PRZED (no specific linker) → THUS (luka A) → CONSEQUENTLY (PO luce). Logiczny łańcuch.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** **\"Commuters\"** vs **\"fellow drivers\"** - synonimiczne w kontekście (osoby na drogach). Klucz: nawiązanie semantyczne między opcją a tekstem po luce.\n\n**5.4.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**D** - *Nevertheless, there is no doubt that such services can improve the accuracy of maps to the benefit of all.*\n\n## Sposób 1 - analiza kontekstu luki 5.4\n\n> Tekst PRZED luką: \"a system based on collecting data from users' posts works better when more people take part, **so if the number is smaller, it might not always be 100% reliable.**\"\n>\n> Luka 5.4: **D. Nevertheless, there is no doubt that such services can improve the accuracy of maps to the benefit of all.**\n>\n> Tekst PO luce: \"National emergency services spring to mind first when one thinks of the users of the more precise, dynamically-updated maps which are currently available.\"\n\nLogika:\n1. PRZED luką: NEGATYWNA informacja - \"might not always be 100% reliable\" (NIE zawsze niezawodne)\n2. Luka: **\"Nevertheless\"** (jednak/mimo to) - KONTRAST + pozytywna teza \"there is no doubt improve accuracy\"\n3. PO luce: konkretny przykład beneficjentów = \"national emergency services\"\n\nKluczowe sygnały:\n- **\"Nevertheless\"** w opcji D = kontrast z poprzednią negatywną informacją\n- **\"To the benefit of all\"** w opcji D → \"national emergency services\" w następującym (jeden z beneficjentów)\n- Sekwencja: KRYTYKA (przed) → MIMO TO POZYTYW (luka D) → KONKRETNY PRZYKŁAD (po)\n\n**Wniosek:** Opcja D używa \"Nevertheless\" jako kontrastu do \"not always 100% reliable\" i wprowadza pozytywną tezę o korzyściach → **D**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja innych opcji\n\n**Opcja A:** już użyta w 5.3 ✗\n\n**Opcja B:** już użyta w 5.1 ✗\n\n**Opcja C (\"billion hours saved\"):** statystyki bez kontrastu - nie pasują po \"not always reliable\".\n\n**Opcja D (\"Nevertheless improve accuracy\"):** ✓\n- \"Nevertheless\" = idealny kontrast do \"not always reliable\"\n- \"Benefit of all\" → \"emergency services\" jako przykład\n\n**Opcja E:** już użyta w 5.2 ✗\n\nOpcja C zostaje NIEWYKORZYSTANA (jeden fragment dodatkowy).\n\n## Reference gramatyczny - \"Nevertheless\" + cleft\n\n> 📖 **\"Nevertheless\" (formal contrast):**\n> Form: zdanie kompletne, na początku lub w środku\n> Sens: jednak, mimo to (mocniejsze niż \"however\")\n> Synonyms: nonetheless, even so, despite that\n> Klucz: wprowadza POZYTYW po NEGATYW (lub odwrotnie)\n\n> 📖 **\"There is no doubt that\":**\n> Form: `There + is + no doubt + that + clause`\n> Sens: nie ma wątpliwości, że\n> Synonyms: undoubtedly, indisputably\n> Funkcja: emphasizing certainty\n\n> 📖 **\"To the benefit of\":**\n> Form: `to + the + benefit + of + Noun`\n> Sens: z korzyścią dla\n> Przykład: `to the benefit of all` = z korzyścią dla wszystkich\n\n> 📖 **Linker contrast - strength scale:**\n> - `but` (informal, weak)\n> - `however` (formal, medium)\n> - `nevertheless / nonetheless` (formal, strong)\n> - `notwithstanding` (very formal)\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** **\"Nevertheless\"** wymaga NEGATYWNEJ informacji przed luką. \"Not always 100% reliable\" w PRZED luką to sygnał, że tu jest \"jednak/mimo to\".\n\n> ⚠️ **Uwaga:** **Opcja C (\"billion hours saved\")** zostaje NIEWYKORZYSTANA - to NORMALNE w zadaniu (5 opcji, 4 luki).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Hierarchia formalności kontrastu: but < however < nevertheless. W tekście formalnym (jak ten) używaj \"nevertheless\" lub \"however\".","image":"img/jezyk-angielski-2015-maj-matura-rozszerzona/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język angielski · Matura · maj 2015 (rozszerzona)","subject_label":"Język angielski","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 5. (0-4)
Przeczytaj tekst, z którego usunięto cztery fragmenty. Wpisz w luki 5.1.-5.4. litery,
którymi oznaczono brakujące fragmenty (A-E), tak aby otrzymać logiczny i spójny
tekst. Uwaga: jeden fragment został podany dodatkowo i nie pasuje do żadnej luki.
THE MAPS OF THE FUTURE
The modern map is no longer a printed publication we struggle with on a mountain peak,
but digital, data-rich and dynamic. Thanks to satellite navigation, GPS-enabled smartphones,
social networking and 3D visualisation technology, maps are becoming almost unlimited in
their functionality and capable of incorporating real-time updates. 5.1. For instance,
tourists will be able to plan their trips by using their phones to project a 3D map onto a wall.
Then they’ll be able to manipulate it remotely with their fingers, adding layers of information
such as landmarks, restaurants, recommendations from friends, as well as transport links and
times. As digital maps can now be linked to an almost infinite number of data sets, they’re
also going to become more personalised. Cyclists or surfers, for example, will be able to add
whatever information they find relevant. And soon we may not only be visualising maps.
5.2. This kind of function in a map would also be an obvious advantage for people
whose sight is impaired.
Not only does geo-location help us know where we are and what there is of interest around us,
it can also show us where everyone else is, and what they think is useful and interesting.
5.3. Consequently, we receive real-time alerts from fellow drivers, and hopefully enjoy
a less frustrating journey. In my area, over 1,500 motorists drove 105,000 miles and posted
and shared 528 road alerts in the last week alone. Of course, a system based on collecting data
from users’ posts works better when more people take part, so if the number is smaller, it
might not always be 100% reliable. 5.4. National emergency services spring to mind
first when one thinks of the users of the more precise, dynamically-updated maps which are
currently available.
While new interaction technologies are making maps richer, there is still one underlying theme
uniting all maps throughout history - location. We’ll always need to know where we are.
adapted from www.bbc.co.uk
A. Thus, maps are becoming social. Many navigation applications for mobile phones are
incorporating live updates from their community of users to give commuters tips on how
to avoid traffic jams.
B. And in the years to come the way we interact with maps will undergo even more
transformations.
C. It’s said that about one billion hours of travel time and 3.5 billion litres of fuel are saved
globally due to improved navigation.
D. Nevertheless, there is no doubt that such services can improve the accuracy of maps
to the benefit of all.
E. They may be talking to us, too. Words are sometimes better than pictures, particularly if
you don’t want to keep stopping to look at your smartphone.
PRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!
MJA-1R

","answer_text_html":"

5.
fragmenty
odbiegające
od tematu
i/lub nie na
temat
R
A
L
wypowiedź nie zawiera
fragmentów odbiegających
od tematu i/lub nie na temat
wypowiedź zawiera dłuższy
fragment / nieliczne krótkie
fragmenty odbiegające od
tematu i/lub nie na temat
wypowiedź nie spełnia
warunków określonych
dla poziomu 1.

\n\n

Tabela B. Zgodność z poleceniem: elementy formy
Elementy formy
Forma
1
0
1.
elementy
charakterystyczne
dla formy
R
teza jest poprawnie umiejscowiona w wypowiedzi
wypowiedź nie spełnia
warunków określonych
dla poziomu 1.
A
wypowiedź jest zatytułowana
L
wypowiedź zawiera odpowiedni zwrot rozpoczynający
i kończący
2.
kompozycja
R
A
L
wypowiedź cechuje widoczny zamysł kompozycyjny
wyrażający się w funkcjonalnie uzasadnionych proporcjach
wstępu, rozwinięcia i zakończenia
wypowiedź nie spełnia
warunków określonych
dla poziomu 1.
3.
segmentacja
R
A
L
tekst jest uporządkowany; układ graficzny pracy (podział na
akapity) jest konsekwentny
wypowiedź nie spełnia
warunków określonych
dla poziomu 1.
4.
długość pracy
R
A
L
długość pracy mieści się w granicach 180-280 słów
wypowiedź nie spełnia
warunków określonych
dla poziomu 1.
Uwaga: jedna usterka jest wystarczająca, żeby zakwalifikować pracę na 0 w danym
podkryterium.
Ostateczną liczbę punktów za zgodność z poleceniem ustala się na podstawie oceny
elementów treści i elementów formy, zgodnie z Tabelą C.
Tabela C
Elementy
treści
Elementy formy
4-3
2-1
0
10-9
5 p.
4 p.
3 p.
8-7
4 p.
3 p.
2 p.
6-5
3 p.
2 p.
1 p.
4-3
2 p.
1 p.
0 p.
2-1
1 p.
0 p.
0 p.
0
0 p.
0 p.
0 p.
Na przykład za wypowiedź, w której elementy treści oceniono na 5, a elementy formy
oceniono na 2, za zgodność z poleceniem przyznaje się 2 punkty.
Dodatkowe uwagi dotyczące oceny elementów treści
ROZPRAWKA
Temat
Coraz częściej słyszymy o osobach, które decydują się wyruszyć samotnie na trudną wyprawę

\n\n

w której przedstawisz wady i zalety odbycia takiej wyprawy samotnie.
Rozprawka to wypowiedź, w której zdający rozważa zagadnienie podane w poleceniu,
przedstawiając argumenty, wspierając je dodatkowymi wyjaśnieniami oraz/lub przykładami.
Autor rozprawki „za i przeciw” powinien przedstawić argumenty za i przeciw, odpowiednio
sygnalizując przyjęty schemat w tezie wspartej adekwatnymi argumentami i właściwym
zakończeniem.
Dobrze napisana rozprawka:
 omawia zagadnienie w sposób przejrzysty i logiczny; wszystkie jej części (wstęp,
rozwinięcie, zakończenie) są podporządkowane jednej myśli głównej
 zawiera jasno sformułowaną tezę, odpowiednią do formy rozprawki
 charakteryzuje się stylem formalnym.
Teza

\n
  1. Aby teza rozprawki była uznana za zgodną z tematem, wymagane jest odniesienie się do
\n

samotnego odbywania niebezpiecznych/trudnych wypraw/podróży oraz zaznaczenie, że
w pracy będą rozpatrywane wady i zalety (wymaga tego ten typ rozprawki), np. Going on
a dangerous expedition on your own has many advantages and disadvantages.

\n
  1. Opisanie problemu, który jest tematem rozprawki, np. stwierdzenie, że coraz więcej ludzi
\n

wyrusza na trudne wyprawy, nie jest tezą.

\n
  1. Teza musi zapowiadać oczekiwaną strukturę rozprawki, wskazywać, że prezentowane
\n

będą wady i zalety. Na przykład: …są plusy i minusy takiej decyzji…; …ma wiele zalet,
ale spowoduje też wiele problemów.

\n
  1. Jeśli teza jest pytaniem, które nie zapowiada struktury rozprawki, np. Czy to dobry
\n

pomysł?, uznaje się ją za odbiegającą od tematu.

\n
  1. Użycie zwrotów typu: Moim zdaniem, Według mnie nie wpływa na obniżenie jakości tezy
\n

w rozprawce „za i przeciw”, jeśli zdający wskazuje w tezie na wady i zalety danego
zjawiska.

","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"

5.1. ## Poprawna odpowiedź

\n

B - And in the years to come the way we interact with maps will undergo even more transformations.

\n

Sposób 1 - analiza kontekstu luki 5.1

\n
Tekst PRZED luką: "maps are becoming almost unlimited in their functionality and capable of incorporating real-time updates."

Luka 5.1: B. And in the years to come the way we interact with maps will undergo even more transformations.

Tekst PO luce: "For instance, tourists will be able to plan their trips by using their phones to project a 3D map onto a wall."
\n

Logika:

\n
  1. PRZED luką: opis OBECNYCH możliwości map (real-time, dynamic)
  2. Luka: zapowiedź PRZYSZŁYCH zmian ("years to come", "will undergo more transformations")
  3. PO luce: "For instance" wprowadza KONKRETNY przykład przyszłych zmian (3D map projection)
\n

Wniosek: Opcja B idealnie łączy obecne osiągnięcia z przykładem przyszłej technologii ("for instance" odnosi się do "transformations" z opcji B) → B.

\n

Sposób 2 - eliminacja innych opcji

\n

Opcja A ("maps becoming social"):

\n\n

Opcja B ("years to come more transformations"): ✓

\n\n

Opcja C ("billion hours saved"):

\n\n

Opcja D ("Nevertheless improve accuracy"):

\n\n

Opcja E ("They may be talking to us"):

\n\n

Reference gramatyczny - "in the years to come" + Future

\n
📖 "In the years to come" (idiom):
Form: in + the + years/days/months + to + come
Sens: w nadchodzących latach, w przyszłości
Synonyms: in the future, in the years ahead
Używane z Future Simple/Continuous
\n
📖 "Undergo + Noun":
Form: undergo + transformation/change/development
Sens: przejść (zmianę), doświadczyć
Forma nieregularna: undergo → underwent → undergone
Przykład: the way we interact will undergo transformations
\n
📖 Linking words for examples:
- For instance = na przykład
- For example = na przykład
- Such as = takie jak
- Namely = mianowicie
\n

Typowe pułapki i uwaga

\n
⚠️ Uwaga: "For instance" po luce to KLUCZOWY sygnał. Wymaga, by przed luką była OGÓLNA TEZA, której zdanie po luce daje przykład.
\n
⚠️ Uwaga: Sprawdź linking words w opcji: "Thus" (A) = wniosek; "Nevertheless" (D) = kontrast; "And" (B) = neutralne dodanie - pasuje do logiki tekstu.
\n
⚠️ Uwaga: "Undergo" = przejść (zmianę). To formalniejsze niż "experience" lub "go through".
\n

5.2. ## Poprawna odpowiedź

\n

E - They may be talking to us, too. Words are sometimes better than pictures, particularly if you don't want to keep stopping to look at your smartphone.

\n

Sposób 1 - analiza kontekstu luki 5.2

\n
Tekst PRZED luką: "And soon we may not only be visualising maps."

Luka 5.2: E. They may be talking to us, too. Words are sometimes better than pictures, particularly if you don't want to keep stopping to look at your smartphone.

Tekst PO luce: "This kind of function in a map would also be an obvious advantage for people whose sight is impaired."
\n

Logika:

\n
  1. PRZED luką: "not only VISUALISING maps" (nie tylko WIZUALIZACJA)
  2. Luka: rozwinięcie - "maps may be TALKING to us" (mapy mogą do nas MÓWIĆ) → dźwięk jako alternatywa
  3. PO luce: "This kind of function advantage for people whose sight is impaired" (osoby niewidome) - odnosi się do MÓWIĄCYCH map
\n

Kluczowe sygnały:

\n\n

Wniosek: Opcja E mówi o mapach przemawiających głosem, co idealnie wprowadza temat "osób niewidomych" w następującym zdaniu → E.

\n

Sposób 2 - eliminacja innych opcji

\n

Opcja A ("maps becoming social"): pasuje LEPIEJ do luki 5.3 (kontekst social/community updates).

\n

Opcja B: już użyta w 5.1 ✗

\n

Opcja C ("billion hours saved"): statystyki - nie pasują do logiki "visualising → talking".

\n

Opcja D ("Nevertheless accuracy"): kontrastowe - wymaga negatywnej informacji wcześniej.

\n

Opcja E ("They may be talking to us"): ✓

\n\n

Reference gramatyczny - "not only X, but Y" + sound vs vision

\n
📖 "Not only but (also)":
Form: not only + X, but (also) + Y
Sens: nie tylko X, ale (też) Y
W tekście: not only VISUALISING (X) + opcja E o TALKING (Y)
\n
📖 Vocabulary visualisation vs audio:
- visualise = wizualizować (oczy)
- audio output = wyjście dźwiękowe
- voice navigation = nawigacja głosowa
- sight-impaired / visually impaired = osoby z niepełnosprawnością wzroku
- talking map / voice-guided map = mówiąca mapa
\n
📖 "Sight is impaired" (passive impersonal):
Form: sight + is/are + impaired
Sens: wzrok jest osłabiony
Synonym: visually impaired, blind
Uwaga: "impaired" = osłabiony (delikatnie), nie zawsze ślepy
\n
📖 Linker "too" (informal addition):
Position: zwykle na końcu zdania
Sens: też, również
Synonym: also, as well
\n

Typowe pułapki i uwaga

\n
⚠️ Uwaga: Sygnał kluczowy: "people whose sight is impaired" PO luce. To odnosi się tylko do MAP MÓWIĄCYCH (audio = alternatywa dla wzroku). Tylko opcja E daje ten kontekst.
\n
⚠️ Uwaga: "They" w opcji E to anafora - odnosi się do MAP. Sprawdź, czy zaimki w opcjach mają sens w kontekście.
\n
⚠️ Uwaga: Pułapka: opcja A też używa zaimka, ale "Thus" + "social" pasują do innej luki (5.3). Sygnały dyskursywne są kluczowe.
\n

5.3. ## Poprawna odpowiedź

\n

A - Thus, maps are becoming social. Many navigation applications for mobile phones are incorporating live updates from their community of users to give commuters tips on how to avoid traffic jams.

\n

Sposób 1 - analiza kontekstu luki 5.3

\n
Tekst PRZED luką: "Not only does geo-location help us know where we are and what there is of interest around us, it can also show us where everyone else is, and what they think is useful and interesting."

Luka 5.3: A. Thus, maps are becoming social. Many navigation applications for mobile phones are incorporating live updates from their community of users to give commuters tips on how to avoid traffic jams.

Tekst PO luce: "Consequently, we receive real-time alerts from fellow drivers, and hopefully enjoy a less frustrating journey."
\n

Logika:

\n
  1. PRZED luką: geo-location pokazuje GDZIE inni są + co MYŚLĄ (social/community aspect)
  2. Luka: "Thus, maps are becoming SOCIAL" - WNIOSEK z poprzedniego + opis traffic jam apps
  3. PO luce: "Consequently, we receive real-time alerts from FELLOW DRIVERS" - to konsekwencja COMMUNITY UPDATES
\n

Kluczowe sygnały:

\n\n

Wniosek: Opcja A wnioskuje że mapy stają się "społeczne", co bezpośrednio prowadzi do "alerts from fellow drivers" → A.

\n

Sposób 2 - eliminacja innych opcji

\n

Opcja A ("maps becoming social"): ✓ Thus = wniosek, traffic jams → alerts from drivers

\n

Opcja B: już użyta w 5.1 ✗

\n

Opcja C ("billion hours saved"): pasuje LEPIEJ do końca tekstu/dodatku

\n

Opcja D ("Nevertheless accuracy"): pasuje do luki 5.4 (po krytyce niedoskonałości)

\n

Opcja E: już użyta w 5.2 ✗

\n

Reference gramatyczny - "Thus" + "Consequently" sequence

\n
📖 "Thus" + "Consequently" (cause-effect chain):
- Thus = w ten sposób, więc (wniosek z poprzedniego)
- Consequently = w konsekwencji (następna konsekwencja)
Tworzą logiczną sekwencję: PRZYCZYNA → THUS (wniosek) → CONSEQUENTLY (skutek)
\n
📖 Vocabulary social map / community apps:
- community of users = społeczność użytkowników
- live updates = aktualizacje na żywo
- traffic jam = korek drogowy
- commuter = osoba dojeżdżająca do pracy
- real-time alert = alarm w czasie rzeczywistym
- fellow drivers = inni kierowcy
\n
📖 Present Continuous "are becoming":
Form: is/are + V-ing
Sens: zmieniają się stopniowo (trend)
Przykład: maps are becoming social = mapy stają się społeczne
\n

Typowe pułapki i uwaga

\n
⚠️ Uwaga: "Thus" = wniosek logiczny. Wymaga PRZESŁANEK przed luką (geo-location + others). Opcja A pasuje, bo "social maps" to wniosek z "showing where everyone else is".
\n
⚠️ Uwaga: Sekwencja linker'ów: PRZED (no specific linker) → THUS (luka A) → CONSEQUENTLY (PO luce). Logiczny łańcuch.
\n
⚠️ Uwaga: "Commuters" vs "fellow drivers" - synonimiczne w kontekście (osoby na drogach). Klucz: nawiązanie semantyczne między opcją a tekstem po luce.
\n

5.4. ## Poprawna odpowiedź

\n

D - Nevertheless, there is no doubt that such services can improve the accuracy of maps to the benefit of all.

\n

Sposób 1 - analiza kontekstu luki 5.4

\n
Tekst PRZED luką: "a system based on collecting data from users' posts works better when more people take part, so if the number is smaller, it might not always be 100% reliable."

Luka 5.4: D. Nevertheless, there is no doubt that such services can improve the accuracy of maps to the benefit of all.

Tekst PO luce: "National emergency services spring to mind first when one thinks of the users of the more precise, dynamically-updated maps which are currently available."
\n

Logika:

\n
  1. PRZED luką: NEGATYWNA informacja - "might not always be 100% reliable" (NIE zawsze niezawodne)
  2. Luka: "Nevertheless" (jednak/mimo to) - KONTRAST + pozytywna teza "there is no doubt improve accuracy"
  3. PO luce: konkretny przykład beneficjentów = "national emergency services"
\n

Kluczowe sygnały:

\n\n

Wniosek: Opcja D używa "Nevertheless" jako kontrastu do "not always 100% reliable" i wprowadza pozytywną tezę o korzyściach → D.

\n

Sposób 2 - eliminacja innych opcji

\n

Opcja A: już użyta w 5.3 ✗

\n

Opcja B: już użyta w 5.1 ✗

\n

Opcja C ("billion hours saved"): statystyki bez kontrastu - nie pasują po "not always reliable".

\n

Opcja D ("Nevertheless improve accuracy"): ✓

\n\n

Opcja E: już użyta w 5.2 ✗

\n

Opcja C zostaje NIEWYKORZYSTANA (jeden fragment dodatkowy).

\n

Reference gramatyczny - "Nevertheless" + cleft

\n
📖 "Nevertheless" (formal contrast):
Form: zdanie kompletne, na początku lub w środku
Sens: jednak, mimo to (mocniejsze niż "however")
Synonyms: nonetheless, even so, despite that
Klucz: wprowadza POZYTYW po NEGATYW (lub odwrotnie)
\n
📖 "There is no doubt that":
Form: There + is + no doubt + that + clause
Sens: nie ma wątpliwości, że
Synonyms: undoubtedly, indisputably
Funkcja: emphasizing certainty
\n
📖 "To the benefit of":
Form: to + the + benefit + of + Noun
Sens: z korzyścią dla
Przykład: to the benefit of all = z korzyścią dla wszystkich
\n
📖 Linker contrast - strength scale:
- but (informal, weak)
- however (formal, medium)
- nevertheless / nonetheless (formal, strong)
- notwithstanding (very formal)
\n

Typowe pułapki i uwaga

\n
⚠️ Uwaga: "Nevertheless" wymaga NEGATYWNEJ informacji przed luką. "Not always 100% reliable" w PRZED luką to sygnał, że tu jest "jednak/mimo to".
\n
⚠️ Uwaga: Opcja C ("billion hours saved") zostaje NIEWYKORZYSTANA - to NORMALNE w zadaniu (5 opcji, 4 luki).
\n
⚠️ Uwaga: Hierarchia formalności kontrastu: but < however < nevertheless. W tekście formalnym (jak ten) używaj "nevertheless" lub "however".
"}]}