{"id":"jezyk-angielski-2015-maj-matura-rozszerzona/zad/7","paper_id":"jezyk-angielski-2015-maj-matura-rozszerzona","number":"7","points":4,"ptype":"closed","subject":"jezyk-angielski","category":"matura","year":2015,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 7. (0-4)\nPrzeczytaj tekst. Z podanych odpowiedzi wybierz właściwą, tak aby otrzymać logiczny\ni gramatycznie poprawny tekst. Zakreśl literę A, B, C albo D.\nSUPER BOWL COMMERCIALS\nTelevision advertisements are typically skipped, but when it 7.1. to Super Bowl\ncommercials, that’s not the case. The vast majority of Super Bowl spectators are Americans,\nand they eagerly await breaks in the big game to see which commercials impress them\nthe most. In the days to follow, national surveys will judge which advertisement carried\nthe best viewer response. Over the past decades ads 7.2. an increasingly significant\naspect of the event. Sometimes they are discussed even more than the game 7.3.\nWhich commercials cost the most to make? Which ones were surprisingly cheap? These are\nthe two most frequently asked questions. 7.4. the answers, one of the most popular\ncommercials was a Doritos tortilla chips advert which cost only about $500 to make.\nAltogether, around 60 commercials were broadcast throughout the game, with prices up to\n$4 million for 30-second slots.\nadapted from www.people.howstuffworks.com\n7.1.\nA. adds\nB. goes\nC. passes\nD. comes\n7.2.\nA. have become\nB. had become\nC. are to become\nD. will have become\n7.3.\nA. by oneself\nB. aside\nC. itself\nD. for its sake\n7.4.\nA. If only\nB. The more\nC. Due to\nD. As for\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nMJA-1R","answer":null,"answer_text":"7. Jeśli zdający nadaje tytuł rozprawce, nie bierze się go pod uwagę, oceniając pracę.\ngg\nfragmenty nie na\ntemat\nfragmenty odbiegające od tematu\nElementy tematu\n1. Elementami są: (1) wady i (2) zalety odbywania samotnie trudnych wypraw.\n2. Jeśli argument przedstawiony przez zdającego (wada lub zaleta) jest sprzeczny z tematem,\nczyli samotnym odbywaniem wypraw, nie bierze się tego argumentu pod uwagę,\noceniając dany element.\nnp. In such extreme conditions we can test to what extent we can depend on the people we\nare travelling with. (argument odnosi się do podróżowania z innymi osobami, a nie\nsamotnie).\n3. Jeśli zdający realizuje dany element, ale jego argumentacja nie odnosi się w żadnym\nstopniu do „samotności”, to uznaje się, że „zdający bardzo pobieżnie dotyka tematu” (o ile\nsamotne podróżowanie nie jest wspomniane w całej pracy).\n4. Jeśli zdający konsekwentnie używa niewłaściwego słowa, które jest kluczowe dla pracy\n(np. raise zamiast journey lub single journey zamiast travelling alone), ale argumenty\npasują do tematu, taka realizacja poszczególnych części pracy jest kwalifikowana na\npoziom niższy (maksymalnie poziom 1).\nZgodność z tematem\nCoraz częściej słyszymy o osobach, które decydują się wyruszyć samotnie na trudną wyprawę\n- opłynąć Ziemię, dotrzeć na biegun, zdobyć niedostępny szczyt itp. Napisz rozprawkę,\nw której przedstawisz wady i zalety odbycia takiej wyprawy samotnie.\n1. Fragmenty wypracowania zgodne z tematem:\n ściśle związane z „główką” i elementami tematu (A, B)\n ściśle związane z „główką”, ale niezwiązane z elementami tematu (C, D), np.\n charakterystyka osób, które się na taką wyprawę decydują.\nFragmenty C, D nie są uznawane za realizację pierwszego i drugiego elementu tematu.\n2. Fragmenty wypracowania odbiegające od tematu:\n luźno związane z „główką” oraz przedstawiające argumenty niezwiązane z elementami\ntematu (X, Y), np.\n relacja z odbytej wyprawy\n samotne wakacje „wypoczynkowe”.\n„główka”\nelementy tematu\nC\nD\nX\nY\nA\nB\nTakie fragmenty są zaznaczone w pracy zdającego nawiasami kwadratowymi. Jeśli\nwystępują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5.\nw Tabeli A.\n3. Fragmenty wypracowania nie na temat:\n w żaden sposób nienawiązujące do „główki” tematu, np.\n opis osoby, która jest znanym podróżnikiem, bez odniesienia do podróżowania\nsamotnie.\nTakie fragmenty są otaczane „chmurką”. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana\nna poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A. Fragmenty te nie są uwzględniane\nw liczbie słów ani brane pod uwagę w ocenie zakresu i poprawności środków językowych.\n4. Jeżeli w wypracowaniu występuje fragment (1-2 zdania), który mógłby zostać uznany\nza odbiegający od tematu lub nie na temat, ale w pracy pełni funkcję logicznego łącznika,\nuznaje się go za fragment zgodny z tematem (C, D).\n5. Jeśli zdający realizuje jeden z elementów tematu we wstępie lub zakończeniu, to dany\nfragment pracy uznaje się za część rozwinięcia albo część wstępu/zakończenia. Ten sam\nfragment pracy nie może być realizacją elementu tematu oraz częścią wstępu/zakończenia.\n6. W uzasadnionych przypadkach dopuszczalne jest wydzielenie wstępu/zakończenia\nz dłuższego fragmentu i uznanie tego za dwie oddzielne części, ale wtedy segmentacja\noceniana jest na 0.\nPodsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi\n1. Rozpatrując zgodność zakończenia z treścią pracy, bierze się pod uwagę zgodność tej\nczęści pracy z rozwinięciem wypracowania.\n2. Jeśli w rozwinięciu zdający podaje wady i zalety, a w podsumowaniu pisze, zgodnie\nz przedstawioną argumentacją, że jest więcej zalet/wad, to takie zakończenie jest\nakceptowane jako zgodne z treścią i tematem.\nLIST FORMALNY\nTemat\nJedna z gazet ogłosiła konkurs na pomysł kampanii zachęcającej do oszczędzania wody.\nNapisz list do redakcji. Opisz w nim sytuację, dzięki której uświadomiłeś(-aś) sobie wagę\ntego problemu, i przedstaw swoją propozycję takiej kampanii.\nList formalny jest napisany w odpowiedzi na sytuację określoną w zadaniu egzaminacyjnym.\nMoże to być np. list czytelnika do gazety/czasopisma lub list mieszkańca do władz miasta.\nList może zawierać elementy opisu, sprawozdania, recenzji itp.\nDobrze napisany list formalny:\n zawiera we wstępie określenie celu, w jakim został napisany\n omawia dane zagadnienie w sposób przejrzysty i logiczny\n zawiera elementy typowe dla formy: odpowiedni zwrot rozpoczynający i kończący,\nakapity itp.\nWstęp\n1. Aby wstęp był uznany za zgodny z tematem, zdający powinien odnieść się do:\nogłoszonego konkursu / przeczytanego ogłoszenia / artykułu dotyczącego konkursu I/LUB\nsamego problemu oszczędzania wody (którego ma dotyczyć ogłoszony konkurs). Celem\nlistu może być też zgłoszenie się do konkursu.\n2. Zdający nie musi odnosić się we wstępie do zaobserwowanej sytuacji związanej\nz oszczędzaniem wody oraz do swojej propozycji takiej kampanii.\nElementy tematu\n1. Elementami są: (1) opis sytuacji, która uświadomiła zdającemu wagę problemu\n(konieczność oszczędzania wody); (2) przedstawienie własnej propozycji kampanii\nzachęcającej do oszczędzania wody.\n(1) opis sytuacji\nAkceptowane są: opis sytuacji lub zrelacjonowanie wydarzenia.\nMoże to być np. przedstawienie sytuacji z własnego doświadczenia (np. brak wody przez dwa\ndni), opis sytuacji zaobserwowanej (np. podczas podróży), jakiś fakt, o którym zdający\ndowiedział się z programu telewizyjnego, gazety itp.\n(2) przedstawienie swojej propozycji kampanii\nAkceptowane są wypowiedzi, w których zdający przedstawia konkretne rozwiązania, np.\n zarys swojej propozycji na konkurs\n pomysły, które proponuje wykorzystać w takiej kampanii.\nJeśli zdający nie przedstawia konkretnej propozycji takiej kampanii / swojego pomysłu na\ntaką kampanię, np. podaje powody, dla których taka kampania powinna być zorganizowana /\njest godna pochwały lub niepotrzebna; wyraża gotowość pomocy w tej kampanii, ale nie\nprecyzuje, w jaki sposób chce pomóc, realizacja drugiego elementu tematu jest kwalifikowana\nna poziom 0.\nZgodność z tematem\nJedna z gazet ogłosiła konkurs na pomysł kampanii zachęcającej do oszczędzania wody.\nNapisz list do redakcji.\nOpisz w nim sytuację, dzięki której uświadomiłeś(-aś) sobie wagę tego problemu,\ni przedstaw swoją propozycję takiej kampanii.\n1. Fragmenty wypracowania zgodne z tematem:\n ściśle związane z „główką” i elementami tematu (A, B)\n ściśle związane z „główką”, ale niezwiązane z elementami tematu (C, D), np.\n rozważania dlaczego woda jest ważna/warto ją oszczędzać\n opinia piszącego, czy taki konkurs jest potrzebny\nFragmenty C, D nie są uznawane za realizację pierwszego i drugiego elementu tematu.\n2. Fragmenty wypracowania odbiegające od tematu:\n luźno związane z „główką” oraz przedstawiające argumenty niezwiązane\nz elementami tematu (X, Y), np.\n opisanie różnych sposobów ochrony środowiska\n przedstawienie zagrożeń dla środowiska.\nTakie fragmenty są zaznaczone w pracy zdającego nawiasami kwadratowymi. Jeśli\nwystępują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5.\nw Tabeli A.\n3. Fragmenty wypracowania nie na temat:\n w żaden sposób nienawiązujące do „główki” tematu, np.\n opis kampanii, która nie dotyczy ochrony środowiska.\nTakie fragmenty są otaczane „chmurką”. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana\nna poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A. Fragmenty te nie są uwzględniane\nw liczbie słów ani brane pod uwagę w ocenie zakresu i poprawności środków językowych.\n4. Jeżeli w wypracowaniu występuje fragment (1-2 zdania), który mógłby zostać uznany\nza odbiegający od tematu lub nie na temat, ale w pracy pełni funkcję logicznego łącznika,\nuznaje się go za fragment zgodny z tematem (C, D).\n5. Jeśli zdający realizuje jeden z elementów tematu we wstępie lub zakończeniu, to dany\nfragment pracy uznaje się za część rozwinięcia albo część wstępu/zakończenia. Ten sam\nfragment pracy nie może być realizacją elementu tematu oraz częścią wstępu/zakończenia.\n6. W uzasadnionych przypadkach dopuszczalne jest też wydzielenie wstępu/zakończenia\nz dłuższego fragmentu i uznanie tego za dwie oddzielne części, ale wtedy segmentację\noceniamy na 0.\nelement 2.\n„główka”\nelement 1.\nPodsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi\nRozpatrując zgodność zakończenia z treścią pracy bierze się pod uwagę zgodność tej części\npracy z rozwinięciem wypracowania.\nElementy charakterystyczne dla formy\nAkceptujemy formalne i półformalne zwroty rozpoczynające list (np. Dear Editor; Dear\nSir/Madam; Dear Mr Watson) oraz zwroty kończące list (np. Yours faithfully; Best regards)\nSpójność i logika wypowiedzi\n2 p.\nwypowiedź zawiera najwyżej 2 usterki w spójności ORAZ/LUB logice na poziomie\nzdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu\n1 p.\nwypowiedź zawiera od 3 do 5 usterek w spójności ORAZ/LUB logice na poziomie\nzdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu\n0 p.\nwypowiedź zawiera 6 lub więcej usterek w spójności ORAZ/LUB logice na\npoziomie zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu\nJeśli w pracy występuje dłuższy niekomunikatywny fragment pracy (np. dłuższe zdanie lub\n2-3 krótkie zdania), przyznaje się 1 punkt; jeśli takich fragmentów jest więcej, przyznaje się\n0 punktów.\nW ocenie spójności bierze się pod uwagę, czy i w jakim stopniu tekst funkcjonuje jako całość\ndzięki jasnym powiązaniom (np. leksykalnym, gramatycznym) wewnątrz zdań oraz między\nzdaniami/akapitami tekstu.\nW ocenie logiki wypowiedzi bierze się pod uwagę, czy i w jakim stopniu wypowiedź jest\nklarowna (np. czy nie jest jedynie zbiorem przypadkowo zebranych myśli, czy wnioski\nwynikają logicznie z przesłanek).\nDodatkowe uwagi dotyczące spójności\n1. Zaburzenie spójności i/lub logiki może wynikać na przykład z:\n braku połączenia między częściami tekstu; odwoływanie się do czegoś, co nie jest\nwcześniej wspomniane\n nieuzasadnionego\nużycia\nczasowników\nw\nróżnych\nczasach\ngramatycznych\n(„przeskakiwania” z jednego czasu gramatycznego na inny)\n błędów językowych i/lub ortograficznych, które powodują, że odbiorca gubi się,\nczytając tekst\n poważnych zakłóceń komunikacji w tekście w wyniku błędów językowych\n braku logiki w tekście, np. przytoczenia argumentu, który jest sprzeczny z ogólnie\nprzyjętymi zasadami rozumowania. (jeśli nie ma w pracy żadnego uzasadnienia/\nkontekstu, który tłumaczyłby taką właśnie realizację danego podpunktu)\n2. Brak podziału na akapity nie prowadzi automatycznie do obniżenia punktacji za spójność\ni logikę wypowiedzi.\n3. Jeżeli w pracy nie są zaznaczone żadne błędy w spójności/logice, należy przyznać\n2 punkty w tym kryterium.\n4. Jako usterki w spójności/logice egzaminator oznacza te fragmenty, w których gubi się,\nczytając tekst. Błędy językowe i ortograficzne mogą powodować zaburzenie spójności\ni logiki, ale wiele zależy od kontekstu wypowiedzi. Ten sam błąd może w mniejszym lub\nwiększym stopniu zaburzać zrozumienie tekstu.\n5. Błędy logiczne mogą często wynikać z niewystarczającego kontekstu w treści pracy,\nbraku kluczowego elementu do uzasadnienia stwierdzenia, które samo w sobie jest\nsprzeczne z zasadami logiki.\n6. Słowa napisane po polsku lub w języku innym niż język egzaminu egzaminator zaznacza\njako błędy w spójności, jeśli w znacznym stopniu utrudniają zrozumienie komunikatu.\nJeśli komunikacja nie jest zaburzona, podkreśla je jedynie jako błędy językowe.\n7. Jeśli praca (lub jej obszerne fragmenty) jest w znacznej większości niespójna/\nniekomunikatywna/niezrozumiała dla odbiorcy, egzaminator może zaznaczyć całość\npracy (lub dany fragment) „pionową falą” na marginesie i nie podkreślać poszczególnych\nzaburzeń. Jednocześnie w takiej pracy oznacza się błędy językowe.\nZakres środków językowych\nW ocenie zakresu środków językowych bierze się pod uwagę zróżnicowanie i precyzję\nśrodków leksykalno-gramatycznych użytych w wypowiedzi.\n3 p.\n szeroki zakres środków językowych\n w pracy występują dość liczne fragmenty charakteryzujące się naturalnością\ni różnorodnością frazeologiczną oraz precyzją użytych środków językowych\n2 p.\n zadowalający zakres środków językowych\n w pracy występuje kilka fragmentów charakteryzujących się naturalnością\ni różnorodnością frazeologiczną oraz precyzją użytych środków językowych,\njednak w większości użyte są struktury o wysokim stopniu pospolitości\n1 p.\n ograniczony zakres środków językowych\n w pracy użyte są głównie struktury o wysokim stopniu pospolitości\n0 p.\n bardzo ograniczony zakres środków językowych\n w pracy użyte są wyłącznie struktury o wysokim stopniu pospolitości\nJeżeli w wypowiedzi występują rażące/liczne uchybienia w stosowności i/lub jednolitości\nstylu, wówczas liczbę punktów przyznanych za zakres środków językowych można obniżyć\no 1 punkt (maksymalnie do zera).\nPrzez „naturalność” rozumie się charakterystyczny dla danego języka sposób wyrażania\nznaczeń, natomiast przez „precyzyjne sformułowania” rozumie się wyrażanie myśli\nz wykorzystaniem słownictwa swoistego dla tematu i unikanie słów oraz struktur o wysokim\nstopniu pospolitości, takich jak miły, interesujący, fajny.\nPrzez „stosowność” stylu rozumie się dostosowanie przez zdającego środków językowych\ndo wybranej formy wypowiedzi, celowość zastosowanych konstrukcji składniowych\ni jednostek leksykalnych. Styl niestosowny to np. styl zbyt metaforyczny lub zbyt bliski\nstylowi potocznemu w odmianie mówionej. Przez „jednolitość” stylu rozumie się\nkonsekwentne posługiwanie się jednym, wybranym stylem. Mieszanie różnych stylów\nwypowiedzi uznaje się za uzasadnione, jeśli jest funkcjonalne (tzn. czemuś służy). Styl uznaje\nsię za niejednolity, jeżeli zdający miesza bez uzasadnienia różne style wypowiedzi,\nnp. w tekście rozprawki występują fragmenty nazbyt potoczne, z wtrętami ze stylu\nurzędowego.\nZa zbyt nieformalny język i/lub personalne rozważanie problemu w rozprawce, zwłaszcza\ntypu „za i przeciw”, egzaminator odejmuje punkty w zakresie środków językowych\n(uchybienia w stylu).\nPoprawność środków językowych\nW ocenie poprawności środków językowych bierze się pod uwagę błędy gramatyczne,\nleksykalne, ortograficzne i interpunkcyjne. Punkty przyznaje się zgodnie z poniższą tabelą.\nPoprawność językowa\n(leksykalno-gramatyczna)\nPoprawność zapisu (ortograficzna, interpunkcyjna)\nnieliczne błędy zapisu\nliczne LUB bardzo liczne\nbłędy zapisu\nnieliczne błędy językowe\n3 p.\n2 p.\nliczne błędy językowe\n2 p.\n1 p.\nbardzo liczne błędy językowe\n1 p.\n0 p.\n1. W przypadku wątpliwości w sytuacjach granicznych o zakwalifikowaniu pracy do niższej\nlub wyższej kategorii punktowej decyduje „waga” błędów oraz ich wpływ na\nkomunikację.\n2. Błędy interpunkcyjne traktowane są jako mniej istotne niż błędy ortograficzne.\n3. W wypowiedziach zdających ze stwierdzoną dysleksją w przypadku bardzo licznych\nbłędów językowych, które nie zakłócają komunikacji lub sporadycznie zakłócają\nkomunikację, przyznaje się 1 punkt. Jeżeli błędy językowe są bardzo liczne i często\nzakłócają komunikację, przyznaje się 0 punktów.\nKwalifikowanie i oznaczanie błędów\nrodzaj błędu\nsposób oznaczania\nprzykład\nbłąd językowy (leksykalny,\ngramatyczny)\npodkreślenie linią prostą\nMarek lubić czekoladę.\nbłąd językowy spowodowany\nbrakiem wyrazu\nznak √ w miejscu brakującego\nwyrazu\nMarek √ czekoladę.\nbłąd ortograficzny\notoczenie słowa kołem\nSłońce gżeje.\nbłąd językowy i ortograficzny\nw jednym słowie\npodkreślenie linią prostą\ni otoczenie kołem\nSłońce gżać w lecie.\nbłędy w spójności / logice\npodkreślenie linią falistą\nZałożyłem kurtkę bo było\ngorąco.\nfragment odbiegający od\ntematu\notaczamy nawiasami\nkwadratowymi\nFragment odbiegający od\ntematu\nfragment niezgodny z tematem\notaczamy chmurką\nFragment niezgodny\nz tematem\nbłędy interpunkcyjne\notoczenie zbędnego znaku\nkółkiem\nznak √ w kółku w miejscu\nbrakującego znaku\nByło ciepło , i deszczowo.\nZrobiłem to√ ponieważ…\nBłędy ortograficzne zmieniające znaczenie wyrazu są traktowane jako błędy językowe\ni oznaczane poprzez podkreślenie wyrazu linią prostą.\nUsterki w spójności i logice występujące pomiędzy akapitami mogą być zaznaczane\n„pionową falą” na marginesie.\nUwagi dodatkowe\n1. Wypowiedź jest oceniana na 0 punktów we wszystkich kryteriach, jeżeli jest\n w całości nieczytelna (pod pracą zapisuje się „praca w całości nieczytelna”, a na karcie\nodpowiedzi zaznacza się 0 punktów w każdym kryterium) LUB\n całkowicie niezgodna z poleceniem (pod pracą zapisuje się „praca całkowicie\nniezgodna z poleceniem”, a na karcie odpowiedzi zaznacza się 0 punktów w każdym\nkryterium) LUB\n niekomunikatywna dla odbiorcy, np. w całości napisana fonetycznie (pod pracą\nzapisuje się „praca całkowicie niekomunikatywna”, a na karcie odpowiedzi zaznacza\nsię 0 punktów w każdym kryterium).\n2. Praca, która zawiera fragmenty odtworzone z podręcznika, zadania zawartego w arkuszu\negzaminacyjnym lub innego źródła, w tym internetowego, lub przepisane od innego\nzdającego, jest uznawana za niesamodzielną.\n3. Jeżeli praca zawiera fragmenty na zupełnie inny temat, wyuczone na pamięć lub\ncałkowicie nienawiązujące do polecenia, a jednocześnie zaburzające spójność i logikę\ntekstu, są one otaczane kołem i nie są brane pod uwagę przy liczeniu wyrazów i ocenie\nzakresu środków językowych i poprawności środków językowych.\n4. Jeżeli wypowiedź zawiera mniej niż 160 słów, przyznaje się 0 punktów za zakres\ni poprawność środków językowych. W takich pracach nie oznacza się błędów.\n5. Jeżeli za wypowiedź przyznano 0 punktów w kryterium zgodności z poleceniem,\nwe wszystkich pozostałych kryteriach przyznaje się 0 punktów.\n6. Jeżeli wypowiedź nie zawiera w ogóle rozwinięcia (np. zdający napisał tylko wstęp),\nprzyznaje się 0 punktów w każdym kryterium.\n7. Jeżeli za wypowiedź przyznano 1 punkt w kryterium zgodności z poleceniem,\nwe wszystkich pozostałych kryteriach można również przyznać maksymalnie po\n1 punkcie.","solution":"**7.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**D** - *comes* (\"when it **comes** to Super Bowl commercials\").\n\n## Sposób 1 - analiza idiomu \"when it comes to\"\n\nWyrażenie: **\"when it comes to + Noun/V-ing\"** = jeśli chodzi o , kiedy mowa o\n\n> Tekst: \"Television advertisements are typically skipped, but **when it COMES to** Super Bowl commercials, that's not the case.\"\n\nSensu: kiedy mowa o reklamach Super Bowl, jest inaczej - ludzie ich NIE pomijają.\n\n**Idiom \"when it comes to\"** jest stałą konstrukcją gramatyczną - żadna inna forma nie pasuje semantycznie. To leksykalna kolokacja zerowa, NIE da się jej zastąpić innym czasownikiem ruchu.\n\n**Wniosek:** Tylko **comes** tworzy poprawny idiom → **D**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja dystraktorów\n\n**Opcja A (adds):**\n- \"When it adds to \" - gramatycznie poprawne, ale ZUPEŁNIE inne znaczenie\n- \"Add to\" = dodawać do, zwiększać\n- Tu kontekst wymaga \"jeśli chodzi o\"\n\n**Opcja B (goes):**\n- \"When it goes to \" - nie istnieje taki idiom w tym znaczeniu\n- \"Go to\" = iść do (dosłownie)\n- Nieidiomatyczne\n\n**Opcja C (passes):**\n- \"When it passes to \" - nie istnieje taki idiom\n- \"Pass to\" = przekazać do\n- Nieidiomatyczne\n\n**Opcja D (comes):** ✓\n- \"When it COMES to\" = JEŚLI CHODZI O - stała kolokacja\n- W tym kontekście jedyna możliwa\n\n## Reference gramatyczny - idiom \"when it comes to\"\n\n> 📖 **\"When it comes to + Noun/V-ing\":**\n> Form: `when + it + comes + to + Noun/Gerund`\n> Sens: jeśli chodzi o, kiedy mowa o\n> Synonyms: as far as X is concerned, regarding X, in terms of X\n> Przykłady:\n> - `When it comes to cooking, she's the best.` = Jeśli chodzi o gotowanie, ona jest najlepsza.\n> - `When it comes to making decisions, I'm slow.` = Jeśli chodzi o podejmowanie decyzji, jestem powolny.\n\n> 📖 **Pułapka - \"come\" w 3 osobie sing.:**\n> Po \"it\" (subject = it) → **comes** (3rd person singular -s)\n> NIE: come, came, coming\n\n> 📖 **Kolokacje z \"come\":**\n> - `come to think of it` = jak się zastanowić\n> - `come to terms with` = pogodzić się z czymś\n> - `come up with` = wymyślić\n> - `come across` = natknąć się\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | adds | \"Add to\" = zwiększać, nie \"jeśli chodzi o\" | Uczeń tłumaczy dosłownie |\n| B | goes | \"Go to\" = iść do, nie idiom | Uczeń wybiera czasownik ruchu |\n| C | passes | \"Pass to\" = przekazać, niedopasowane | Uczeń odgaduje |\n| **D** | **comes** | **POPRAWNA - \"when it comes to\" idiom** | - |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** **\"When it comes to\"** to JEDNA z najczęstszych kolokacji idiomatycznych w angielskim. Naucz się na pamięć - pojawia się w PR/PP.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Po \"when it comes to\" → **Noun** lub **V-ing** (gerund), NIE bezokolicznik. Przykład: \"when it comes to cooking\" (NIE: \"when it comes to cook\").\n\n> ⚠️ **Uwaga:** \"Comes\" w 3. osobie liczby pojedynczej (po \"it\") MUSI mieć -s. To czysta gramatyka subject-verb agreement.\n\n**7.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**A** - *have become* (Present Perfect - \"Over the past decades ads **have become** an increasingly significant aspect\").\n\n## Sposób 1 - analiza sygnałów czasowych\n\nKluczowy sygnał: **\"Over the past decades\"** - od minionych dekad DO TERAZ.\n\n> Tekst: \"**Over the past decades** ads 7.2. an increasingly significant aspect of the event.\"\n\n**Sygnał \"over the past decades\"** = Present Perfect:\n- \"over\" + \"past\" = czas ciągnący się DO TERAZ\n- Czynność rozpoczęła się w przeszłości i trwa\n- TYPOWY sygnał Present Perfect\n\nForma Present Perfect: `have/has + V3` → \"have become\".\n\n**Wniosek:** \"Over the past decades\" + ongoing process → **A** (Present Perfect).\n\n## Sposób 2 - eliminacja dystraktorów\n\n**Opcja A (have become):** ✓\n- Present Perfect - pasuje do \"over the past decades\"\n- Czynność trwa od przeszłości do teraz\n- Forma: have + V3 (become)\n\n**Opcja B (had become):**\n- Past Perfect - wymaga punktu odniesienia W PRZESZŁOŚCI\n- Tu brak takiego punktu, fokus jest na TERAZ\n- BŁĄD: nie pasuje do \"past decades currently\"\n\n**Opcja C (are to become):**\n- \"Be to + V\" = mają stać się (przyszłe oficjalne plany)\n- Wymaga przyszłości, ale \"past decades\" sugeruje PRZESZŁOŚĆ → TERAZ\n- BŁĄD: zły kierunek czasowy\n\n**Opcja D (will have become):**\n- Future Perfect - wymaga punktu W PRZYSZŁOŚCI\n- Sygnały: \"by 2030\", \"by then\"\n- BŁĄD: tu sygnał jest PAST → NOW, nie FUTURE\n\n## Reference gramatyczny - Present Perfect z sygnałami\n\n> 📖 **Present Perfect:**\n> Form: `S + have/has + V3`\n> Użycie: czynność trwająca od przeszłości do teraz; doświadczenie życiowe; rezultat aktualny\n> Sygnały: for, since, over the past X, in the last X, lately, recently, just, already, yet, ever, never\n\n> 📖 **\"Over the past X years/decades/months\":**\n> Form: `over + the + past + period`\n> Sens: od ostatnich X (do teraz)\n> Synonym: in the last X, during the past X\n> Wymaga: Present Perfect lub Present Perfect Continuous\n\n> 📖 **\"Become\" - formy nieregularne:**\n> - V1: become\n> - V2 (past): became\n> - V3 (participle): become (SAMO słowo, NIE \"becomed\"!)\n> - Present Perfect: have/has become\n\n> 📖 **\"Be to + V\" (planowana przyszłość):**\n> Form: `be + to + V`\n> Sens: ma się stać, planowane jest\n> Przykład: `The president is to visit Poland.` = Prezydent ma odwiedzić Polskę.\n> NIE pasuje do retrospektywnego \"over the past decades\"\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| **A** | **have become** | **POPRAWNA - Present Perfect** | - |\n| B | had become | Past Perfect wymaga punktu w przeszłości | Uczeń myli z prostym past |\n| C | are to become | Przyszłość planowana, niezgodna z past | Uczeń ignoruje \"past decades\" |\n| D | will have become | Future Perfect wymaga punktu w przyszłości | Uczeń myli kierunek czasowy |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Sygnał **\"over the past X\"** = ZAWSZE Present Perfect (lub Present Perfect Continuous, jeśli proces ciągły).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Forma **\"become\"** w Present Perfect: `have/has + BECOME` (nie \"becamed\", nie \"became\"). Ocena CKE bywa rygorystyczna co do nieregularne czasowniki.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Pułapka opcji B (Past Perfect): wymaga **drugiego** punktu w przeszłości (np. \"by 2000, they had become \"). Tu brak takiej struktury.\n\n**7.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C** - *itself* (\"Sometimes they are discussed even more than the game **itself**\").\n\n## Sposób 1 - analiza emfatycznego zaimka zwrotnego\n\n> Tekst: \"Sometimes they [the ads] are discussed even more than the game 7.3. \"\n\nKontrast w zdaniu:\n- **Reklamy** (they) → omawiane\n- **Sam mecz** (the game itself) → kontrast - paradoksalnie mniej omawiany\n\nKluczowa konstrukcja: **\"the game itself\"** = sam mecz (emfatyczne wzmocnienie podmiotu).\n\n**Reflexive pronoun \"itself\"** używany jest do EMFATYCZNEGO podkreślenia rzeczownika nieosobowego (rzecz, idea, gra).\n\n**Wniosek:** \"the game itself\" = sam mecz (z podkreśleniem) → **C**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja dystraktorów\n\n**Opcja A (by oneself):**\n- \"By oneself\" = sam (sam jeden, bez pomocy)\n- Wymaga osoby (\"He went by himself\")\n- Gra nie może być \"by herself/itself\" w tym znaczeniu\n- BŁĄD: nieosobowe + nielogiczne semantycznie\n\n**Opcja B (aside):**\n- \"Aside\" = na boku, oprócz\n- \"The game aside\" = pominąwszy mecz\n- Inne znaczenie - wykluczenie, nie podkreślenie\n- BŁĄD: zła konstrukcja\n\n**Opcja C (itself):** ✓\n- POPRAWNA: emfatyczny reflexive dla rzeczy/idei\n- \"the game itself\" = sam mecz (podkreślenie)\n- Pasuje do kontrastu reklamy vs mecz\n\n**Opcja D (for its sake):**\n- \"For its sake\" = dla jego (czegoś) dobra\n- \"For the game's sake\" = dla dobra meczu\n- Sens całkiem inny - nie pasuje\n- BŁĄD: nieidiomatyczne\n\n## Reference gramatyczny - emphatic reflexive pronouns\n\n> 📖 **Emphatic reflexive pronouns:**\n> Form: `Noun + reflexive pronoun (myself, yourself, himself, herself, itself, ourselves, yourselves, themselves)`\n> Sens: sam, sama, samo (emfatyczne)\n> Pozycja: po podmiocie lub na końcu zdania\n> Przykłady:\n> - `The president himself attended the meeting.` = Sam prezydent wziął udział.\n> - `The book itself is interesting, not just the cover.` = Sama książka jest interesująca.\n> - `I did it myself.` = Zrobiłem to sam.\n\n> 📖 **Reflexive vs emphatic użycie:**\n> - **Reflexive** (zwrotne - czynność wraca do podmiotu): `She hurt herself.` = zraniła SIEBIE\n> - **Emphatic** (emfatyczne - podkreślenie): `She did it herself.` = ZROBIŁA TO SAMA (osobiście)\n\n> 📖 **\"Itself\" - formy:**\n> - Singular neuter: it → itself\n> - Plural: they → themselves\n> - Z grą (the game = it): the game itself\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | by oneself | Wymaga osoby, nielogiczne dla \"game\" | Uczeń myli reflexive z \"alone\" |\n| B | aside | \"Aside\" = oprócz, nie podkreślenie | Uczeń odgaduje |\n| **C** | **itself** | **POPRAWNA - emphatic reflexive** | - |\n| D | for its sake | Nieidiomatyczne w tym kontekście | Uczeń tłumaczy dosłownie |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** **Reflexive pronouns** mają DWA użycia: 1) zwrotne (She hurt herself), 2) emfatyczne (She herself did it). Tu mamy emphatic.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Dla rzeczowników rodzaju nijakiego (rzeczy, abstrakty) → **itself**. Klucz: \"the game\" → it → itself.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Pułapka A: \"by oneself\" wymaga zaimka osobowego (himself, herself). Nieosobowe \"the game\" wymaga \"itself\".\n\n**7.4.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**D** - *As for* (\"**As for** the answers, one of the most popular commercials \").\n\n## Sposób 1 - analiza wprowadzenia tematu\n\n> Tekst: \"Which commercials cost the most to make? Which ones were surprisingly cheap? These are the two most frequently asked questions. **7.4. the answers**, one of the most popular commercials was a Doritos tortilla chips advert which cost only about $500 to make.\"\n\nStruktura zdania:\n- Wcześniej padły **dwa pytania** (które reklamy były drogie / tanie)\n- Teraz autor **przechodzi do ODPOWIEDZI** na te pytania\n- Wymaga zwrotu: \"jeśli chodzi o odpowiedzi\"\n\n**\"As for + Noun\"** = jeśli chodzi o (przechodząc do innego aspektu).\n\n**Wniosek:** Autor wprowadza temat odpowiedzi → **D** (As for).\n\n## Sposób 2 - eliminacja dystraktorów\n\n**Opcja A (If only):**\n- \"If only\" = gdyby tylko (życzenie nierealne)\n- Wymaga clausu z conditional: \"If only I knew \"\n- BŁĄD: gramatycznie i semantycznie niezgodne\n\n**Opcja B (The more):**\n- \"The more X, the more Y\" = im więcej tym więcej\n- Wymaga DWÓCH klauzul porównawczych\n- BŁĄD: brak drugiej części \"the more\"\n\n**Opcja C (Due to):**\n- \"Due to + Noun\" = z powodu (przyczyna)\n- Sens: \"Z powodu odpowiedzi \" - nielogiczne\n- BŁĄD: niedopasowane semantycznie\n\n**Opcja D (As for):** ✓\n- \"As for + Noun\" = jeśli chodzi o (przechodząc do tematu)\n- Wprowadza nowy aspekt rozważań\n- Idealnie pasuje: \"As for the answers, one was a Doritos advert\"\n\n## Reference gramatyczny - discourse markers / topic shift\n\n> 📖 **\"As for + Noun\":**\n> Form: `As for + Noun + clause`\n> Sens: jeśli chodzi o, co do, jeżeli chodzi o\n> Synonyms: regarding, concerning, in terms of, as far as X is concerned\n> Funkcja: wprowadzenie nowego aspektu/tematu\n> Przykład: `As for John, he's still in London.` = Jeśli chodzi o Johna, wciąż jest w Londynie.\n\n> 📖 **\"If only\" (counterfactual wish):**\n> Form: `If only + S + past simple/past perfect/would`\n> Sens: gdyby tylko (życzenie nierealne)\n> Przykład: `If only I had more time.` = Gdybym tylko miał więcej czasu.\n> Wymaga: pełnej klauzuli, nie noun phrase\n\n> 📖 **\"The more X, the more Y\" (correlative):**\n> Form: `The + comparative, the + comparative`\n> Sens: im tym\n> Przykład: `The more you read, the more you learn.`\n> Wymaga: DWÓCH klauzul z comparative\n\n> 📖 **\"Due to + Noun\" (cause):**\n> Form: `Due to + Noun`\n> Sens: z powodu (przyczyna)\n> Synonym: because of, owing to\n> NIE używaj z czasownikiem (\"due to be\" = inne znaczenie)\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | If only | Wymaga clausu z conditional, nie noun | Uczeń tłumaczy dosłownie \"jeśli tylko\" |\n| B | The more | Wymaga drugiego \"the more\" w zdaniu | Uczeń wybiera comparative |\n| C | Due to | \"Z powodu odpowiedzi\" nielogiczne | Uczeń myli z preposition causal |\n| **D** | **As for** | **POPRAWNA - topic shift marker** | - |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** **\"As for\"** to klasyczny dyskursywny marker zmiany tematu (jak \"regarding\", \"concerning\"). Naucz się na pamięć - często testowane.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** **\"If only\" + noun** = niepoprawne. Wymaga conditional clausu (\"If only she WERE here\").\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Pułapka B: \"The more\" jako początek correlative ma sens TYLKO z drugim \"the more\" w zdaniu. Brak drugiego = błąd.","image":"img/jezyk-angielski-2015-maj-matura-rozszerzona/zad-7.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język angielski · Matura · maj 2015 (rozszerzona)","subject_label":"Język angielski","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 7. (0-4)<br>Przeczytaj tekst. Z podanych odpowiedzi wybierz właściwą, tak aby otrzymać logiczny<br>i gramatycznie poprawny tekst. Zakreśl literę A, B, C albo D.<br>SUPER BOWL COMMERCIALS<br>Television advertisements are typically skipped, but when it 7.1. to Super Bowl<br>commercials, that’s not the case. The vast majority of Super Bowl spectators are Americans,<br>and they eagerly await breaks in the big game to see which commercials impress them<br>the most. In the days to follow, national surveys will judge which advertisement carried<br>the best viewer response. Over the past decades ads 7.2. an increasingly significant<br>aspect of the event. Sometimes they are discussed even more than the game 7.3.<br>Which commercials cost the most to make? Which ones were surprisingly cheap? These are<br>the two most frequently asked questions. 7.4. the answers, one of the most popular<br>commercials was a Doritos tortilla chips advert which cost only about $500 to make.<br>Altogether, around 60 commercials were broadcast throughout the game, with prices up to<br>$4 million for 30-second slots.<br>adapted from www.people.howstuffworks.com<br>7.1.<br>A. adds<br>B. goes<br>C. passes<br>D. comes<br>7.2.<br>A. have become<br>B. had become<br>C. are to become<br>D. will have become<br>7.3.<br>A. by oneself<br>B. aside<br>C. itself<br>D. for its sake<br>7.4.<br>A. If only<br>B. The more<br>C. Due to<br>D. As for<br>PRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!<br>MJA-1R</p>","answer_text_html":"<ol><li>Jeśli zdający nadaje tytuł rozprawce, nie bierze się go pod uwagę, oceniając pracę.</li></ol>\n<p>gg<br>fragmenty nie na<br>temat<br>fragmenty odbiegające od tematu<br>Elementy tematu</p>\n<ol><li>Elementami są: (1) wady i (2) zalety odbywania samotnie trudnych wypraw.</li><li>Jeśli argument przedstawiony przez zdającego (wada lub zaleta) jest sprzeczny z tematem,</li></ol>\n<p>czyli samotnym odbywaniem wypraw, nie bierze się tego argumentu pod uwagę,<br>oceniając dany element.<br>np. In such extreme conditions we can test to what extent we can depend on the people we<br>are travelling with. (argument odnosi się do podróżowania z innymi osobami, a nie<br>samotnie).</p>\n<ol><li>Jeśli zdający realizuje dany element, ale jego argumentacja nie odnosi się w żadnym</li></ol>\n<p>stopniu do „samotności”, to uznaje się, że „zdający bardzo pobieżnie dotyka tematu” (o ile<br>samotne podróżowanie nie jest wspomniane w całej pracy).</p>\n<ol><li>Jeśli zdający konsekwentnie używa niewłaściwego słowa, które jest kluczowe dla pracy</li></ol>\n<p>(np. raise zamiast journey lub single journey zamiast travelling alone), ale argumenty<br>pasują do tematu, taka realizacja poszczególnych części pracy jest kwalifikowana na<br>poziom niższy (maksymalnie poziom 1).<br>Zgodność z tematem<br>Coraz częściej słyszymy o osobach, które decydują się wyruszyć samotnie na trudną wyprawę</p>\n<ul><li>opłynąć Ziemię, dotrzeć na biegun, zdobyć niedostępny szczyt itp. Napisz rozprawkę,</li></ul>\n<p>w której przedstawisz wady i zalety odbycia takiej wyprawy samotnie.</p>\n<ol><li>Fragmenty wypracowania zgodne z tematem:</li></ol>\n<p> ściśle związane z „główką” i elementami tematu (A, B)<br> ściśle związane z „główką”, ale niezwiązane z elementami tematu (C, D), np.<br> charakterystyka osób, które się na taką wyprawę decydują.<br>Fragmenty C, D nie są uznawane za realizację pierwszego i drugiego elementu tematu.</p>\n<ol><li>Fragmenty wypracowania odbiegające od tematu:</li></ol>\n<p> luźno związane z „główką” oraz przedstawiające argumenty niezwiązane z elementami<br>tematu (X, Y), np.<br> relacja z odbytej wyprawy<br> samotne wakacje „wypoczynkowe”.<br>„główka”<br>elementy tematu<br>C<br>D<br>X<br>Y<br>A<br>B<br>Takie fragmenty są zaznaczone w pracy zdającego nawiasami kwadratowymi. Jeśli<br>występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5.<br>w Tabeli A.</p>\n<ol><li>Fragmenty wypracowania nie na temat:</li></ol>\n<p> w żaden sposób nienawiązujące do „główki” tematu, np.<br> opis osoby, która jest znanym podróżnikiem, bez odniesienia do podróżowania<br>samotnie.<br>Takie fragmenty są otaczane „chmurką”. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana<br>na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A. Fragmenty te nie są uwzględniane<br>w liczbie słów ani brane pod uwagę w ocenie zakresu i poprawności środków językowych.</p>\n<ol><li>Jeżeli w wypracowaniu występuje fragment (1-2 zdania), który mógłby zostać uznany</li></ol>\n<p>za odbiegający od tematu lub nie na temat, ale w pracy pełni funkcję logicznego łącznika,<br>uznaje się go za fragment zgodny z tematem (C, D).</p>\n<ol><li>Jeśli zdający realizuje jeden z elementów tematu we wstępie lub zakończeniu, to dany</li></ol>\n<p>fragment pracy uznaje się za część rozwinięcia albo część wstępu/zakończenia. Ten sam<br>fragment pracy nie może być realizacją elementu tematu oraz częścią wstępu/zakończenia.</p>\n<ol><li>W uzasadnionych przypadkach dopuszczalne jest wydzielenie wstępu/zakończenia</li></ol>\n<p>z dłuższego fragmentu i uznanie tego za dwie oddzielne części, ale wtedy segmentacja<br>oceniana jest na 0.<br>Podsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi</p>\n<ol><li>Rozpatrując zgodność zakończenia z treścią pracy, bierze się pod uwagę zgodność tej</li></ol>\n<p>części pracy z rozwinięciem wypracowania.</p>\n<ol><li>Jeśli w rozwinięciu zdający podaje wady i zalety, a w podsumowaniu pisze, zgodnie</li></ol>\n<p>z przedstawioną argumentacją, że jest więcej zalet/wad, to takie zakończenie jest<br>akceptowane jako zgodne z treścią i tematem.<br>LIST FORMALNY<br>Temat<br>Jedna z gazet ogłosiła konkurs na pomysł kampanii zachęcającej do oszczędzania wody.<br>Napisz list do redakcji. Opisz w nim sytuację, dzięki której uświadomiłeś(-aś) sobie wagę<br>tego problemu, i przedstaw swoją propozycję takiej kampanii.<br>List formalny jest napisany w odpowiedzi na sytuację określoną w zadaniu egzaminacyjnym.<br>Może to być np. list czytelnika do gazety/czasopisma lub list mieszkańca do władz miasta.<br>List może zawierać elementy opisu, sprawozdania, recenzji itp.<br>Dobrze napisany list formalny:<br> zawiera we wstępie określenie celu, w jakim został napisany<br> omawia dane zagadnienie w sposób przejrzysty i logiczny<br> zawiera elementy typowe dla formy: odpowiedni zwrot rozpoczynający i kończący,<br>akapity itp.<br>Wstęp</p>\n<ol><li>Aby wstęp był uznany za zgodny z tematem, zdający powinien odnieść się do:</li></ol>\n<p>ogłoszonego konkursu / przeczytanego ogłoszenia / artykułu dotyczącego konkursu I/LUB<br>samego problemu oszczędzania wody (którego ma dotyczyć ogłoszony konkurs). Celem<br>listu może być też zgłoszenie się do konkursu.</p>\n<ol><li>Zdający nie musi odnosić się we wstępie do zaobserwowanej sytuacji związanej</li></ol>\n<p>z oszczędzaniem wody oraz do swojej propozycji takiej kampanii.<br>Elementy tematu</p>\n<ol><li>Elementami są: (1) opis sytuacji, która uświadomiła zdającemu wagę problemu</li></ol>\n<p>(konieczność oszczędzania wody); (2) przedstawienie własnej propozycji kampanii<br>zachęcającej do oszczędzania wody.<br>(1) opis sytuacji<br>Akceptowane są: opis sytuacji lub zrelacjonowanie wydarzenia.<br>Może to być np. przedstawienie sytuacji z własnego doświadczenia (np. brak wody przez dwa<br>dni), opis sytuacji zaobserwowanej (np. podczas podróży), jakiś fakt, o którym zdający<br>dowiedział się z programu telewizyjnego, gazety itp.<br>(2) przedstawienie swojej propozycji kampanii<br>Akceptowane są wypowiedzi, w których zdający przedstawia konkretne rozwiązania, np.<br> zarys swojej propozycji na konkurs<br> pomysły, które proponuje wykorzystać w takiej kampanii.<br>Jeśli zdający nie przedstawia konkretnej propozycji takiej kampanii / swojego pomysłu na<br>taką kampanię, np. podaje powody, dla których taka kampania powinna być zorganizowana /<br>jest godna pochwały lub niepotrzebna; wyraża gotowość pomocy w tej kampanii, ale nie<br>precyzuje, w jaki sposób chce pomóc, realizacja drugiego elementu tematu jest kwalifikowana<br>na poziom 0.<br>Zgodność z tematem<br>Jedna z gazet ogłosiła konkurs na pomysł kampanii zachęcającej do oszczędzania wody.<br>Napisz list do redakcji.<br>Opisz w nim sytuację, dzięki której uświadomiłeś(-aś) sobie wagę tego problemu,<br>i przedstaw swoją propozycję takiej kampanii.</p>\n<ol><li>Fragmenty wypracowania zgodne z tematem:</li></ol>\n<p> ściśle związane z „główką” i elementami tematu (A, B)<br> ściśle związane z „główką”, ale niezwiązane z elementami tematu (C, D), np.<br> rozważania dlaczego woda jest ważna/warto ją oszczędzać<br> opinia piszącego, czy taki konkurs jest potrzebny<br>Fragmenty C, D nie są uznawane za realizację pierwszego i drugiego elementu tematu.</p>\n<ol><li>Fragmenty wypracowania odbiegające od tematu:</li></ol>\n<p> luźno związane z „główką” oraz przedstawiające argumenty niezwiązane<br>z elementami tematu (X, Y), np.<br> opisanie różnych sposobów ochrony środowiska<br> przedstawienie zagrożeń dla środowiska.<br>Takie fragmenty są zaznaczone w pracy zdającego nawiasami kwadratowymi. Jeśli<br>występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5.<br>w Tabeli A.</p>\n<ol><li>Fragmenty wypracowania nie na temat:</li></ol>\n<p> w żaden sposób nienawiązujące do „główki” tematu, np.<br> opis kampanii, która nie dotyczy ochrony środowiska.<br>Takie fragmenty są otaczane „chmurką”. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana<br>na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A. Fragmenty te nie są uwzględniane<br>w liczbie słów ani brane pod uwagę w ocenie zakresu i poprawności środków językowych.</p>\n<ol><li>Jeżeli w wypracowaniu występuje fragment (1-2 zdania), który mógłby zostać uznany</li></ol>\n<p>za odbiegający od tematu lub nie na temat, ale w pracy pełni funkcję logicznego łącznika,<br>uznaje się go za fragment zgodny z tematem (C, D).</p>\n<ol><li>Jeśli zdający realizuje jeden z elementów tematu we wstępie lub zakończeniu, to dany</li></ol>\n<p>fragment pracy uznaje się za część rozwinięcia albo część wstępu/zakończenia. Ten sam<br>fragment pracy nie może być realizacją elementu tematu oraz częścią wstępu/zakończenia.</p>\n<ol><li>W uzasadnionych przypadkach dopuszczalne jest też wydzielenie wstępu/zakończenia</li></ol>\n<p>z dłuższego fragmentu i uznanie tego za dwie oddzielne części, ale wtedy segmentację<br>oceniamy na 0.<br>element 2.<br>„główka”<br>element 1.<br>Podsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi<br>Rozpatrując zgodność zakończenia z treścią pracy bierze się pod uwagę zgodność tej części<br>pracy z rozwinięciem wypracowania.<br>Elementy charakterystyczne dla formy<br>Akceptujemy formalne i półformalne zwroty rozpoczynające list (np. Dear Editor; Dear<br>Sir/Madam; Dear Mr Watson) oraz zwroty kończące list (np. Yours faithfully; Best regards)<br>Spójność i logika wypowiedzi<br>2 p.<br>wypowiedź zawiera najwyżej 2 usterki w spójności ORAZ/LUB logice na poziomie<br>zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu<br>1 p.<br>wypowiedź zawiera od 3 do 5 usterek w spójności ORAZ/LUB logice na poziomie<br>zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu<br>0 p.<br>wypowiedź zawiera 6 lub więcej usterek w spójności ORAZ/LUB logice na<br>poziomie zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu<br>Jeśli w pracy występuje dłuższy niekomunikatywny fragment pracy (np. dłuższe zdanie lub<br>2-3 krótkie zdania), przyznaje się 1 punkt; jeśli takich fragmentów jest więcej, przyznaje się<br>0 punktów.<br>W ocenie spójności bierze się pod uwagę, czy i w jakim stopniu tekst funkcjonuje jako całość<br>dzięki jasnym powiązaniom (np. leksykalnym, gramatycznym) wewnątrz zdań oraz między<br>zdaniami/akapitami tekstu.<br>W ocenie logiki wypowiedzi bierze się pod uwagę, czy i w jakim stopniu wypowiedź jest<br>klarowna (np. czy nie jest jedynie zbiorem przypadkowo zebranych myśli, czy wnioski<br>wynikają logicznie z przesłanek).<br>Dodatkowe uwagi dotyczące spójności</p>\n<ol><li>Zaburzenie spójności i/lub logiki może wynikać na przykład z:</li></ol>\n<p> braku połączenia między częściami tekstu; odwoływanie się do czegoś, co nie jest<br>wcześniej wspomniane<br> nieuzasadnionego<br>użycia<br>czasowników<br>w<br>różnych<br>czasach<br>gramatycznych<br>(„przeskakiwania” z jednego czasu gramatycznego na inny)<br> błędów językowych i/lub ortograficznych, które powodują, że odbiorca gubi się,<br>czytając tekst<br> poważnych zakłóceń komunikacji w tekście w wyniku błędów językowych<br> braku logiki w tekście, np. przytoczenia argumentu, który jest sprzeczny z ogólnie<br>przyjętymi zasadami rozumowania. (jeśli nie ma w pracy żadnego uzasadnienia/<br>kontekstu, który tłumaczyłby taką właśnie realizację danego podpunktu)</p>\n<ol><li>Brak podziału na akapity nie prowadzi automatycznie do obniżenia punktacji za spójność</li></ol>\n<p>i logikę wypowiedzi.</p>\n<ol><li>Jeżeli w pracy nie są zaznaczone żadne błędy w spójności/logice, należy przyznać</li></ol>\n<p>2 punkty w tym kryterium.</p>\n<ol><li>Jako usterki w spójności/logice egzaminator oznacza te fragmenty, w których gubi się,</li></ol>\n<p>czytając tekst. Błędy językowe i ortograficzne mogą powodować zaburzenie spójności<br>i logiki, ale wiele zależy od kontekstu wypowiedzi. Ten sam błąd może w mniejszym lub<br>większym stopniu zaburzać zrozumienie tekstu.</p>\n<ol><li>Błędy logiczne mogą często wynikać z niewystarczającego kontekstu w treści pracy,</li></ol>\n<p>braku kluczowego elementu do uzasadnienia stwierdzenia, które samo w sobie jest<br>sprzeczne z zasadami logiki.</p>\n<ol><li>Słowa napisane po polsku lub w języku innym niż język egzaminu egzaminator zaznacza</li></ol>\n<p>jako błędy w spójności, jeśli w znacznym stopniu utrudniają zrozumienie komunikatu.<br>Jeśli komunikacja nie jest zaburzona, podkreśla je jedynie jako błędy językowe.</p>\n<ol><li>Jeśli praca (lub jej obszerne fragmenty) jest w znacznej większości niespójna/</li></ol>\n<p>niekomunikatywna/niezrozumiała dla odbiorcy, egzaminator może zaznaczyć całość<br>pracy (lub dany fragment) „pionową falą” na marginesie i nie podkreślać poszczególnych<br>zaburzeń. Jednocześnie w takiej pracy oznacza się błędy językowe.<br>Zakres środków językowych<br>W ocenie zakresu środków językowych bierze się pod uwagę zróżnicowanie i precyzję<br>środków leksykalno-gramatycznych użytych w wypowiedzi.<br>3 p.<br> szeroki zakres środków językowych<br> w pracy występują dość liczne fragmenty charakteryzujące się naturalnością<br>i różnorodnością frazeologiczną oraz precyzją użytych środków językowych<br>2 p.<br> zadowalający zakres środków językowych<br> w pracy występuje kilka fragmentów charakteryzujących się naturalnością<br>i różnorodnością frazeologiczną oraz precyzją użytych środków językowych,<br>jednak w większości użyte są struktury o wysokim stopniu pospolitości<br>1 p.<br> ograniczony zakres środków językowych<br> w pracy użyte są głównie struktury o wysokim stopniu pospolitości<br>0 p.<br> bardzo ograniczony zakres środków językowych<br> w pracy użyte są wyłącznie struktury o wysokim stopniu pospolitości<br>Jeżeli w wypowiedzi występują rażące/liczne uchybienia w stosowności i/lub jednolitości<br>stylu, wówczas liczbę punktów przyznanych za zakres środków językowych można obniżyć<br>o 1 punkt (maksymalnie do zera).<br>Przez „naturalność” rozumie się charakterystyczny dla danego języka sposób wyrażania<br>znaczeń, natomiast przez „precyzyjne sformułowania” rozumie się wyrażanie myśli<br>z wykorzystaniem słownictwa swoistego dla tematu i unikanie słów oraz struktur o wysokim<br>stopniu pospolitości, takich jak miły, interesujący, fajny.<br>Przez „stosowność” stylu rozumie się dostosowanie przez zdającego środków językowych<br>do wybranej formy wypowiedzi, celowość zastosowanych konstrukcji składniowych<br>i jednostek leksykalnych. Styl niestosowny to np. styl zbyt metaforyczny lub zbyt bliski<br>stylowi potocznemu w odmianie mówionej. Przez „jednolitość” stylu rozumie się<br>konsekwentne posługiwanie się jednym, wybranym stylem. Mieszanie różnych stylów<br>wypowiedzi uznaje się za uzasadnione, jeśli jest funkcjonalne (tzn. czemuś służy). Styl uznaje<br>się za niejednolity, jeżeli zdający miesza bez uzasadnienia różne style wypowiedzi,<br>np. w tekście rozprawki występują fragmenty nazbyt potoczne, z wtrętami ze stylu<br>urzędowego.<br>Za zbyt nieformalny język i/lub personalne rozważanie problemu w rozprawce, zwłaszcza<br>typu „za i przeciw”, egzaminator odejmuje punkty w zakresie środków językowych<br>(uchybienia w stylu).<br>Poprawność środków językowych<br>W ocenie poprawności środków językowych bierze się pod uwagę błędy gramatyczne,<br>leksykalne, ortograficzne i interpunkcyjne. Punkty przyznaje się zgodnie z poniższą tabelą.<br>Poprawność językowa<br>(leksykalno-gramatyczna)<br>Poprawność zapisu (ortograficzna, interpunkcyjna)<br>nieliczne błędy zapisu<br>liczne LUB bardzo liczne<br>błędy zapisu<br>nieliczne błędy językowe<br>3 p.<br>2 p.<br>liczne błędy językowe<br>2 p.<br>1 p.<br>bardzo liczne błędy językowe<br>1 p.<br>0 p.</p>\n<ol><li>W przypadku wątpliwości w sytuacjach granicznych o zakwalifikowaniu pracy do niższej</li></ol>\n<p>lub wyższej kategorii punktowej decyduje „waga” błędów oraz ich wpływ na<br>komunikację.</p>\n<ol><li>Błędy interpunkcyjne traktowane są jako mniej istotne niż błędy ortograficzne.</li><li>W wypowiedziach zdających ze stwierdzoną dysleksją w przypadku bardzo licznych</li></ol>\n<p>błędów językowych, które nie zakłócają komunikacji lub sporadycznie zakłócają<br>komunikację, przyznaje się 1 punkt. Jeżeli błędy językowe są bardzo liczne i często<br>zakłócają komunikację, przyznaje się 0 punktów.<br>Kwalifikowanie i oznaczanie błędów<br>rodzaj błędu<br>sposób oznaczania<br>przykład<br>błąd językowy (leksykalny,<br>gramatyczny)<br>podkreślenie linią prostą<br>Marek lubić czekoladę.<br>błąd językowy spowodowany<br>brakiem wyrazu<br>znak √ w miejscu brakującego<br>wyrazu<br>Marek √ czekoladę.<br>błąd ortograficzny<br>otoczenie słowa kołem<br>Słońce gżeje.<br>błąd językowy i ortograficzny<br>w jednym słowie<br>podkreślenie linią prostą<br>i otoczenie kołem<br>Słońce gżać w lecie.<br>błędy w spójności / logice<br>podkreślenie linią falistą<br>Założyłem kurtkę bo było<br>gorąco.<br>fragment odbiegający od<br>tematu<br>otaczamy nawiasami<br>kwadratowymi<br>Fragment odbiegający od<br>tematu<br>fragment niezgodny z tematem<br>otaczamy chmurką<br>Fragment niezgodny<br>z tematem<br>błędy interpunkcyjne<br>otoczenie zbędnego znaku<br>kółkiem<br>znak √ w kółku w miejscu<br>brakującego znaku<br>Było ciepło , i deszczowo.<br>Zrobiłem to√ ponieważ…<br>Błędy ortograficzne zmieniające znaczenie wyrazu są traktowane jako błędy językowe<br>i oznaczane poprzez podkreślenie wyrazu linią prostą.<br>Usterki w spójności i logice występujące pomiędzy akapitami mogą być zaznaczane<br>„pionową falą” na marginesie.<br>Uwagi dodatkowe</p>\n<ol><li>Wypowiedź jest oceniana na 0 punktów we wszystkich kryteriach, jeżeli jest</li></ol>\n<p> w całości nieczytelna (pod pracą zapisuje się „praca w całości nieczytelna”, a na karcie<br>odpowiedzi zaznacza się 0 punktów w każdym kryterium) LUB<br> całkowicie niezgodna z poleceniem (pod pracą zapisuje się „praca całkowicie<br>niezgodna z poleceniem”, a na karcie odpowiedzi zaznacza się 0 punktów w każdym<br>kryterium) LUB<br> niekomunikatywna dla odbiorcy, np. w całości napisana fonetycznie (pod pracą<br>zapisuje się „praca całkowicie niekomunikatywna”, a na karcie odpowiedzi zaznacza<br>się 0 punktów w każdym kryterium).</p>\n<ol><li>Praca, która zawiera fragmenty odtworzone z podręcznika, zadania zawartego w arkuszu</li></ol>\n<p>egzaminacyjnym lub innego źródła, w tym internetowego, lub przepisane od innego<br>zdającego, jest uznawana za niesamodzielną.</p>\n<ol><li>Jeżeli praca zawiera fragmenty na zupełnie inny temat, wyuczone na pamięć lub</li></ol>\n<p>całkowicie nienawiązujące do polecenia, a jednocześnie zaburzające spójność i logikę<br>tekstu, są one otaczane kołem i nie są brane pod uwagę przy liczeniu wyrazów i ocenie<br>zakresu środków językowych i poprawności środków językowych.</p>\n<ol><li>Jeżeli wypowiedź zawiera mniej niż 160 słów, przyznaje się 0 punktów za zakres</li></ol>\n<p>i poprawność środków językowych. W takich pracach nie oznacza się błędów.</p>\n<ol><li>Jeżeli za wypowiedź przyznano 0 punktów w kryterium zgodności z poleceniem,</li></ol>\n<p>we wszystkich pozostałych kryteriach przyznaje się 0 punktów.</p>\n<ol><li>Jeżeli wypowiedź nie zawiera w ogóle rozwinięcia (np. zdający napisał tylko wstęp),</li></ol>\n<p>przyznaje się 0 punktów w każdym kryterium.</p>\n<ol><li>Jeżeli za wypowiedź przyznano 1 punkt w kryterium zgodności z poleceniem,</li></ol>\n<p>we wszystkich pozostałych kryteriach można również przyznać maksymalnie po<br>1 punkcie.</p>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<p><strong>7.1.</strong> ## Poprawna odpowiedź</p>\n<p><strong>D</strong> - <em>comes</em> (&quot;when it <strong>comes</strong> to Super Bowl commercials&quot;).</p>\n<h4>Sposób 1 - analiza idiomu &quot;when it comes to&quot;</h4>\n<p>Wyrażenie: <strong>&quot;when it comes to + Noun/V-ing&quot;</strong> = jeśli chodzi o , kiedy mowa o</p>\n<blockquote>Tekst: &quot;Television advertisements are typically skipped, but <strong>when it COMES to</strong> Super Bowl commercials, that&#x27;s not the case.&quot;</blockquote>\n<p>Sensu: kiedy mowa o reklamach Super Bowl, jest inaczej - ludzie ich NIE pomijają.</p>\n<p><strong>Idiom &quot;when it comes to&quot;</strong> jest stałą konstrukcją gramatyczną - żadna inna forma nie pasuje semantycznie. To leksykalna kolokacja zerowa, NIE da się jej zastąpić innym czasownikiem ruchu.</p>\n<p><strong>Wniosek:</strong> Tylko <strong>comes</strong> tworzy poprawny idiom → <strong>D</strong>.</p>\n<h4>Sposób 2 - eliminacja dystraktorów</h4>\n<p><strong>Opcja A (adds):</strong></p>\n<ul><li>&quot;When it adds to &quot; - gramatycznie poprawne, ale ZUPEŁNIE inne znaczenie</li><li>&quot;Add to&quot; = dodawać do, zwiększać</li><li>Tu kontekst wymaga &quot;jeśli chodzi o&quot;</li></ul>\n<p><strong>Opcja B (goes):</strong></p>\n<ul><li>&quot;When it goes to &quot; - nie istnieje taki idiom w tym znaczeniu</li><li>&quot;Go to&quot; = iść do (dosłownie)</li><li>Nieidiomatyczne</li></ul>\n<p><strong>Opcja C (passes):</strong></p>\n<ul><li>&quot;When it passes to &quot; - nie istnieje taki idiom</li><li>&quot;Pass to&quot; = przekazać do</li><li>Nieidiomatyczne</li></ul>\n<p><strong>Opcja D (comes):</strong> ✓</p>\n<ul><li>&quot;When it COMES to&quot; = JEŚLI CHODZI O - stała kolokacja</li><li>W tym kontekście jedyna możliwa</li></ul>\n<h4>Reference gramatyczny - idiom &quot;when it comes to&quot;</h4>\n<blockquote>📖 <strong>&quot;When it comes to + Noun/V-ing&quot;:</strong><br>Form: <code>when + it + comes + to + Noun/Gerund</code><br>Sens: jeśli chodzi o, kiedy mowa o<br>Synonyms: as far as X is concerned, regarding X, in terms of X<br>Przykłady:<br>- <code>When it comes to cooking, she&#x27;s the best.</code> = Jeśli chodzi o gotowanie, ona jest najlepsza.<br>- <code>When it comes to making decisions, I&#x27;m slow.</code> = Jeśli chodzi o podejmowanie decyzji, jestem powolny.</blockquote>\n<blockquote>📖 <strong>Pułapka - &quot;come&quot; w 3 osobie sing.:</strong><br>Po &quot;it&quot; (subject = it) → <strong>comes</strong> (3rd person singular -s)<br>NIE: come, came, coming</blockquote>\n<blockquote>📖 <strong>Kolokacje z &quot;come&quot;:</strong><br>- <code>come to think of it</code> = jak się zastanowić<br>- <code>come to terms with</code> = pogodzić się z czymś<br>- <code>come up with</code> = wymyślić<br>- <code>come across</code> = natknąć się</blockquote>\n<h4>Dlaczego inne odpowiedzi są błędne</h4>\n<p>| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |<br>| A | adds | &quot;Add to&quot; = zwiększać, nie &quot;jeśli chodzi o&quot; | Uczeń tłumaczy dosłownie |<br>| B | goes | &quot;Go to&quot; = iść do, nie idiom | Uczeń wybiera czasownik ruchu |<br>| C | passes | &quot;Pass to&quot; = przekazać, niedopasowane | Uczeń odgaduje |<br>| <strong>D</strong> | <strong>comes</strong> | <strong>POPRAWNA - &quot;when it comes to&quot; idiom</strong> | - |</p>\n<h4>Typowe pułapki i uwaga</h4>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> <strong>&quot;When it comes to&quot;</strong> to JEDNA z najczęstszych kolokacji idiomatycznych w angielskim. Naucz się na pamięć - pojawia się w PR/PP.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Po &quot;when it comes to&quot; → <strong>Noun</strong> lub <strong>V-ing</strong> (gerund), NIE bezokolicznik. Przykład: &quot;when it comes to cooking&quot; (NIE: &quot;when it comes to cook&quot;).</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> &quot;Comes&quot; w 3. osobie liczby pojedynczej (po &quot;it&quot;) MUSI mieć -s. To czysta gramatyka subject-verb agreement.</blockquote>\n<p><strong>7.2.</strong> ## Poprawna odpowiedź</p>\n<p><strong>A</strong> - <em>have become</em> (Present Perfect - &quot;Over the past decades ads <strong>have become</strong> an increasingly significant aspect&quot;).</p>\n<h4>Sposób 1 - analiza sygnałów czasowych</h4>\n<p>Kluczowy sygnał: <strong>&quot;Over the past decades&quot;</strong> - od minionych dekad DO TERAZ.</p>\n<blockquote>Tekst: &quot;<strong>Over the past decades</strong> ads 7.2. an increasingly significant aspect of the event.&quot;</blockquote>\n<p><strong>Sygnał &quot;over the past decades&quot;</strong> = Present Perfect:</p>\n<ul><li>&quot;over&quot; + &quot;past&quot; = czas ciągnący się DO TERAZ</li><li>Czynność rozpoczęła się w przeszłości i trwa</li><li>TYPOWY sygnał Present Perfect</li></ul>\n<p>Forma Present Perfect: <code>have/has + V3</code> → &quot;have become&quot;.</p>\n<p><strong>Wniosek:</strong> &quot;Over the past decades&quot; + ongoing process → <strong>A</strong> (Present Perfect).</p>\n<h4>Sposób 2 - eliminacja dystraktorów</h4>\n<p><strong>Opcja A (have become):</strong> ✓</p>\n<ul><li>Present Perfect - pasuje do &quot;over the past decades&quot;</li><li>Czynność trwa od przeszłości do teraz</li><li>Forma: have + V3 (become)</li></ul>\n<p><strong>Opcja B (had become):</strong></p>\n<ul><li>Past Perfect - wymaga punktu odniesienia W PRZESZŁOŚCI</li><li>Tu brak takiego punktu, fokus jest na TERAZ</li><li>BŁĄD: nie pasuje do &quot;past decades currently&quot;</li></ul>\n<p><strong>Opcja C (are to become):</strong></p>\n<ul><li>&quot;Be to + V&quot; = mają stać się (przyszłe oficjalne plany)</li><li>Wymaga przyszłości, ale &quot;past decades&quot; sugeruje PRZESZŁOŚĆ → TERAZ</li><li>BŁĄD: zły kierunek czasowy</li></ul>\n<p><strong>Opcja D (will have become):</strong></p>\n<ul><li>Future Perfect - wymaga punktu W PRZYSZŁOŚCI</li><li>Sygnały: &quot;by 2030&quot;, &quot;by then&quot;</li><li>BŁĄD: tu sygnał jest PAST → NOW, nie FUTURE</li></ul>\n<h4>Reference gramatyczny - Present Perfect z sygnałami</h4>\n<blockquote>📖 <strong>Present Perfect:</strong><br>Form: <code>S + have/has + V3</code><br>Użycie: czynność trwająca od przeszłości do teraz; doświadczenie życiowe; rezultat aktualny<br>Sygnały: for, since, over the past X, in the last X, lately, recently, just, already, yet, ever, never</blockquote>\n<blockquote>📖 <strong>&quot;Over the past X years/decades/months&quot;:</strong><br>Form: <code>over + the + past + period</code><br>Sens: od ostatnich X (do teraz)<br>Synonym: in the last X, during the past X<br>Wymaga: Present Perfect lub Present Perfect Continuous</blockquote>\n<blockquote>📖 <strong>&quot;Become&quot; - formy nieregularne:</strong><br>- V1: become<br>- V2 (past): became<br>- V3 (participle): become (SAMO słowo, NIE &quot;becomed&quot;!)<br>- Present Perfect: have/has become</blockquote>\n<blockquote>📖 <strong>&quot;Be to + V&quot; (planowana przyszłość):</strong><br>Form: <code>be + to + V</code><br>Sens: ma się stać, planowane jest<br>Przykład: <code>The president is to visit Poland.</code> = Prezydent ma odwiedzić Polskę.<br>NIE pasuje do retrospektywnego &quot;over the past decades&quot;</blockquote>\n<h4>Dlaczego inne odpowiedzi są błędne</h4>\n<p>| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |<br>| <strong>A</strong> | <strong>have become</strong> | <strong>POPRAWNA - Present Perfect</strong> | - |<br>| B | had become | Past Perfect wymaga punktu w przeszłości | Uczeń myli z prostym past |<br>| C | are to become | Przyszłość planowana, niezgodna z past | Uczeń ignoruje &quot;past decades&quot; |<br>| D | will have become | Future Perfect wymaga punktu w przyszłości | Uczeń myli kierunek czasowy |</p>\n<h4>Typowe pułapki i uwaga</h4>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Sygnał <strong>&quot;over the past X&quot;</strong> = ZAWSZE Present Perfect (lub Present Perfect Continuous, jeśli proces ciągły).</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Forma <strong>&quot;become&quot;</strong> w Present Perfect: <code>have/has + BECOME</code> (nie &quot;becamed&quot;, nie &quot;became&quot;). Ocena CKE bywa rygorystyczna co do nieregularne czasowniki.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Pułapka opcji B (Past Perfect): wymaga <strong>drugiego</strong> punktu w przeszłości (np. &quot;by 2000, they had become &quot;). Tu brak takiej struktury.</blockquote>\n<p><strong>7.3.</strong> ## Poprawna odpowiedź</p>\n<p><strong>C</strong> - <em>itself</em> (&quot;Sometimes they are discussed even more than the game <strong>itself</strong>&quot;).</p>\n<h4>Sposób 1 - analiza emfatycznego zaimka zwrotnego</h4>\n<blockquote>Tekst: &quot;Sometimes they [the ads] are discussed even more than the game 7.3. &quot;</blockquote>\n<p>Kontrast w zdaniu:</p>\n<ul><li><strong>Reklamy</strong> (they) → omawiane</li><li><strong>Sam mecz</strong> (the game itself) → kontrast - paradoksalnie mniej omawiany</li></ul>\n<p>Kluczowa konstrukcja: <strong>&quot;the game itself&quot;</strong> = sam mecz (emfatyczne wzmocnienie podmiotu).</p>\n<p><strong>Reflexive pronoun &quot;itself&quot;</strong> używany jest do EMFATYCZNEGO podkreślenia rzeczownika nieosobowego (rzecz, idea, gra).</p>\n<p><strong>Wniosek:</strong> &quot;the game itself&quot; = sam mecz (z podkreśleniem) → <strong>C</strong>.</p>\n<h4>Sposób 2 - eliminacja dystraktorów</h4>\n<p><strong>Opcja A (by oneself):</strong></p>\n<ul><li>&quot;By oneself&quot; = sam (sam jeden, bez pomocy)</li><li>Wymaga osoby (&quot;He went by himself&quot;)</li><li>Gra nie może być &quot;by herself/itself&quot; w tym znaczeniu</li><li>BŁĄD: nieosobowe + nielogiczne semantycznie</li></ul>\n<p><strong>Opcja B (aside):</strong></p>\n<ul><li>&quot;Aside&quot; = na boku, oprócz</li><li>&quot;The game aside&quot; = pominąwszy mecz</li><li>Inne znaczenie - wykluczenie, nie podkreślenie</li><li>BŁĄD: zła konstrukcja</li></ul>\n<p><strong>Opcja C (itself):</strong> ✓</p>\n<ul><li>POPRAWNA: emfatyczny reflexive dla rzeczy/idei</li><li>&quot;the game itself&quot; = sam mecz (podkreślenie)</li><li>Pasuje do kontrastu reklamy vs mecz</li></ul>\n<p><strong>Opcja D (for its sake):</strong></p>\n<ul><li>&quot;For its sake&quot; = dla jego (czegoś) dobra</li><li>&quot;For the game&#x27;s sake&quot; = dla dobra meczu</li><li>Sens całkiem inny - nie pasuje</li><li>BŁĄD: nieidiomatyczne</li></ul>\n<h4>Reference gramatyczny - emphatic reflexive pronouns</h4>\n<blockquote>📖 <strong>Emphatic reflexive pronouns:</strong><br>Form: <code>Noun + reflexive pronoun (myself, yourself, himself, herself, itself, ourselves, yourselves, themselves)</code><br>Sens: sam, sama, samo (emfatyczne)<br>Pozycja: po podmiocie lub na końcu zdania<br>Przykłady:<br>- <code>The president himself attended the meeting.</code> = Sam prezydent wziął udział.<br>- <code>The book itself is interesting, not just the cover.</code> = Sama książka jest interesująca.<br>- <code>I did it myself.</code> = Zrobiłem to sam.</blockquote>\n<blockquote>📖 <strong>Reflexive vs emphatic użycie:</strong><br>- <strong>Reflexive</strong> (zwrotne - czynność wraca do podmiotu): <code>She hurt herself.</code> = zraniła SIEBIE<br>- <strong>Emphatic</strong> (emfatyczne - podkreślenie): <code>She did it herself.</code> = ZROBIŁA TO SAMA (osobiście)</blockquote>\n<blockquote>📖 <strong>&quot;Itself&quot; - formy:</strong><br>- Singular neuter: it → itself<br>- Plural: they → themselves<br>- Z grą (the game = it): the game itself</blockquote>\n<h4>Dlaczego inne odpowiedzi są błędne</h4>\n<p>| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |<br>| A | by oneself | Wymaga osoby, nielogiczne dla &quot;game&quot; | Uczeń myli reflexive z &quot;alone&quot; |<br>| B | aside | &quot;Aside&quot; = oprócz, nie podkreślenie | Uczeń odgaduje |<br>| <strong>C</strong> | <strong>itself</strong> | <strong>POPRAWNA - emphatic reflexive</strong> | - |<br>| D | for its sake | Nieidiomatyczne w tym kontekście | Uczeń tłumaczy dosłownie |</p>\n<h4>Typowe pułapki i uwaga</h4>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> <strong>Reflexive pronouns</strong> mają DWA użycia: 1) zwrotne (She hurt herself), 2) emfatyczne (She herself did it). Tu mamy emphatic.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Dla rzeczowników rodzaju nijakiego (rzeczy, abstrakty) → <strong>itself</strong>. Klucz: &quot;the game&quot; → it → itself.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Pułapka A: &quot;by oneself&quot; wymaga zaimka osobowego (himself, herself). Nieosobowe &quot;the game&quot; wymaga &quot;itself&quot;.</blockquote>\n<p><strong>7.4.</strong> ## Poprawna odpowiedź</p>\n<p><strong>D</strong> - <em>As for</em> (&quot;<strong>As for</strong> the answers, one of the most popular commercials &quot;).</p>\n<h4>Sposób 1 - analiza wprowadzenia tematu</h4>\n<blockquote>Tekst: &quot;Which commercials cost the most to make? Which ones were surprisingly cheap? These are the two most frequently asked questions. <strong>7.4. the answers</strong>, one of the most popular commercials was a Doritos tortilla chips advert which cost only about $500 to make.&quot;</blockquote>\n<p>Struktura zdania:</p>\n<ul><li>Wcześniej padły <strong>dwa pytania</strong> (które reklamy były drogie / tanie)</li><li>Teraz autor <strong>przechodzi do ODPOWIEDZI</strong> na te pytania</li><li>Wymaga zwrotu: &quot;jeśli chodzi o odpowiedzi&quot;</li></ul>\n<p><strong>&quot;As for + Noun&quot;</strong> = jeśli chodzi o (przechodząc do innego aspektu).</p>\n<p><strong>Wniosek:</strong> Autor wprowadza temat odpowiedzi → <strong>D</strong> (As for).</p>\n<h4>Sposób 2 - eliminacja dystraktorów</h4>\n<p><strong>Opcja A (If only):</strong></p>\n<ul><li>&quot;If only&quot; = gdyby tylko (życzenie nierealne)</li><li>Wymaga clausu z conditional: &quot;If only I knew &quot;</li><li>BŁĄD: gramatycznie i semantycznie niezgodne</li></ul>\n<p><strong>Opcja B (The more):</strong></p>\n<ul><li>&quot;The more X, the more Y&quot; = im więcej tym więcej</li><li>Wymaga DWÓCH klauzul porównawczych</li><li>BŁĄD: brak drugiej części &quot;the more&quot;</li></ul>\n<p><strong>Opcja C (Due to):</strong></p>\n<ul><li>&quot;Due to + Noun&quot; = z powodu (przyczyna)</li><li>Sens: &quot;Z powodu odpowiedzi &quot; - nielogiczne</li><li>BŁĄD: niedopasowane semantycznie</li></ul>\n<p><strong>Opcja D (As for):</strong> ✓</p>\n<ul><li>&quot;As for + Noun&quot; = jeśli chodzi o (przechodząc do tematu)</li><li>Wprowadza nowy aspekt rozważań</li><li>Idealnie pasuje: &quot;As for the answers, one was a Doritos advert&quot;</li></ul>\n<h4>Reference gramatyczny - discourse markers / topic shift</h4>\n<blockquote>📖 <strong>&quot;As for + Noun&quot;:</strong><br>Form: <code>As for + Noun + clause</code><br>Sens: jeśli chodzi o, co do, jeżeli chodzi o<br>Synonyms: regarding, concerning, in terms of, as far as X is concerned<br>Funkcja: wprowadzenie nowego aspektu/tematu<br>Przykład: <code>As for John, he&#x27;s still in London.</code> = Jeśli chodzi o Johna, wciąż jest w Londynie.</blockquote>\n<blockquote>📖 <strong>&quot;If only&quot; (counterfactual wish):</strong><br>Form: <code>If only + S + past simple/past perfect/would</code><br>Sens: gdyby tylko (życzenie nierealne)<br>Przykład: <code>If only I had more time.</code> = Gdybym tylko miał więcej czasu.<br>Wymaga: pełnej klauzuli, nie noun phrase</blockquote>\n<blockquote>📖 <strong>&quot;The more X, the more Y&quot; (correlative):</strong><br>Form: <code>The + comparative, the + comparative</code><br>Sens: im tym<br>Przykład: <code>The more you read, the more you learn.</code><br>Wymaga: DWÓCH klauzul z comparative</blockquote>\n<blockquote>📖 <strong>&quot;Due to + Noun&quot; (cause):</strong><br>Form: <code>Due to + Noun</code><br>Sens: z powodu (przyczyna)<br>Synonym: because of, owing to<br>NIE używaj z czasownikiem (&quot;due to be&quot; = inne znaczenie)</blockquote>\n<h4>Dlaczego inne odpowiedzi są błędne</h4>\n<p>| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |<br>| A | If only | Wymaga clausu z conditional, nie noun | Uczeń tłumaczy dosłownie &quot;jeśli tylko&quot; |<br>| B | The more | Wymaga drugiego &quot;the more&quot; w zdaniu | Uczeń wybiera comparative |<br>| C | Due to | &quot;Z powodu odpowiedzi&quot; nielogiczne | Uczeń myli z preposition causal |<br>| <strong>D</strong> | <strong>As for</strong> | <strong>POPRAWNA - topic shift marker</strong> | - |</p>\n<h4>Typowe pułapki i uwaga</h4>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> <strong>&quot;As for&quot;</strong> to klasyczny dyskursywny marker zmiany tematu (jak &quot;regarding&quot;, &quot;concerning&quot;). Naucz się na pamięć - często testowane.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> <strong>&quot;If only&quot; + noun</strong> = niepoprawne. Wymaga conditional clausu (&quot;If only she WERE here&quot;).</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Pułapka B: &quot;The more&quot; jako początek correlative ma sens TYLKO z drugim &quot;the more&quot; w zdaniu. Brak drugiego = błąd.</blockquote>"}]}