{"id":"jezyk-angielski-2015-maj-matura-rozszerzona/zad/9","paper_id":"jezyk-angielski-2015-maj-matura-rozszerzona","number":"9","points":4,"ptype":"open","subject":"jezyk-angielski","category":"matura","year":2015,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 9. (0-4)\nUzupełnij zdania 9.1.-9.4., wykorzystując podane w nawiasach wyrazy w odpowiedniej\nformie. Nie należy zmieniać kolejności podanych wyrazów, trzeba natomiast - jeżeli jest\nto konieczne - dodać inne wyrazy, tak aby otrzymać logiczne i gramatycznie poprawne\nzdania. Wymagana jest pełna poprawność ortograficzna wpisywanych fragmentów.\nUwaga: w każdą lukę możesz wpisać maksymalnie pięć wyrazów, wliczając w to wyrazy\njuż podane.\n9.1. When I was a lecturer at university, I (use / speak / public)\nat least three times a week,\nbut since I retired it has happened only occasionally.\n9.2. I have to write down this limerick. I won’t manage (learn / it / heart)\nin five minutes.\n9.3. The manager’s sarcastic comments (prevent / I / express)\nmy opinion at the last meeting.\n9.4. If I knew how to ski, I (go / ski)\nwith a group of friends last weekend.\nMJA-1R","answer":null,"answer_text":"9. W ocenie poprawności środków językowych w wypowiedziach zdających ze stwierdzoną\ndysleksją nie bierze się pod uwagę błędów ortograficznych i interpunkcyjnych. Błąd\nortograficzny zmieniający znaczenie wyrazu w pracy zdającego z opinią o dysleksji to\nbłąd językowy. Jest on brany pod uwagę w ocenie poprawności językowej.\nZasady te obowiązują również w ocenie prac zdających z dysgrafią, dysortografią, afazją,\nz zaburzeniami komunikacji językowej, a także prac zdających, którzy korzystali\nz pomocy nauczyciela wspomagającego oraz prac pisanych na komputerze.","solution":"**9.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**used to speak in public**\n\n## Sposób 1 - analiza wyrazów do wykorzystania + kontekst\n\nWyrazy w nawiasach: **use / speak / public**\n\nKontekst zdania:\n> \"When I was a lecturer at university, I at least three times a week, but since I retired it has happened only occasionally.\"\n\nLogika:\n- **\"When I was a lecturer\"** = przeszłość (już nie jest wykładowcą)\n- **\"At least three times a week\"** = regularność, częstotliwość (nawyk)\n- **\"Since I retired it has happened only occasionally\"** = teraz rzadko\n\nKontrast: w przeszłości → CZĘSTO (nawyk); teraz → rzadko. Klasyczne użycie **\"used to + V\"** = przeszłe nawyki, które już nie istnieją.\n\nKonstrukcja:\n- `used to` (przeszły nawyk) + `speak in public` (V + collocation)\n\n**Wynik:** **used to speak in public** (4 słowa, mieści się w limicie 5).\n\n## Sposób 2 - analiza gramatyczna \"used to\" vs alternatywy\n\n**\"Used to + V\"** (przeszłe nawyki):\n- Form: `used to + bare infinitive`\n- Sens: kiedyś robiłem (już nie)\n- Tylko PRZESZŁOŚĆ\n- Przykład: `I used to smoke.` = Kiedyś paliłem (już nie).\n\n**Alternatywy (BŁĘDNE):**\n- **\"would speak\"** = past habitual, ale mniej naturalny w pierwszej osobie z nawykami\n- **\"spoke\"** = Past Simple, brakuje aspektu nawyku\n- **\"was used to speaking\"** = przyzwyczajony do (state of mind, nie nawyk)\n- **\"got used to speaking\"** = przyzwyczajał się (proces) - błędne znaczenie\n\nKluczowa różnica:\n- **used to V** (przeszły nawyk): `I used to smoke.`\n- **be used to V-ing** (przyzwyczajony): `I am used to smoking.`\n- **get used to V-ing** (przyzwyczajać się): `I'm getting used to smoking.`\n\n**Kolokacja \"speak in public\"**:\n- Stała fraza: \"public speaking\" = wystąpienia publiczne\n- Verb form: \"speak in public\" lub \"speak publicly\"\n- Wymaga \"in\" przed \"public\"\n\n## Reference gramatyczny - \"used to\" + collocations\n\n> 📖 **\"Used to + V\" (past habit):**\n> Form: `S + used to + V (bare infinitive)`\n> Sens: kiedyś robiłem (już nie)\n> Negacja: `didn't use to + V`\n> Pytanie: `Did you use to + V?`\n> NIE: \"I used to V-ing\" (nie gerund!)\n\n> 📖 **\"Speak in public\" (collocation):**\n> Form: `speak + in + public`\n> Sens: przemawiać publicznie, wystąpienia publiczne\n> Synonyms: address an audience, give a speech, deliver a lecture\n> Pułapka: NIE \"speak publicly\" (akceptowane, ale mniej idiomatyczne)\n\n> 📖 **Vocabulary lecturing:**\n> - `lecturer` = wykładowca\n> - `to give a lecture` = wygłosić wykład\n> - `to speak in public / public speaking` = wystąpienia publiczne\n> - `to address an audience` = przemówić do publiczności\n> - `to retire` = przejść na emeryturę\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** **\"Used to + V\"** wymaga bezokolicznika (V), NIE gerund. Klasyczna pułapka: \"used to speaking\" jest BŁĘDNE.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Rozróżnij **3 konstrukcje**:\n> - **used to V** (przeszły nawyk): I used to play tennis.\n> - **be used to V-ing** (przyzwyczajony): I'm used to playing tennis.\n> - **get used to V-ing** (przyzwyczajać się): I'm getting used to playing tennis.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Kolokacja **\"speak IN public\"** - wymagana preposition \"in\". Bez niej: błąd ortograficzny/gramatyczny.\n\n**9.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**to learn it by heart**\n\n## Sposób 1 - analiza struktury \"manage to V\" + idiom \"by heart\"\n\nWyrazy w nawiasach: **learn / it / heart**\n\nKontekst zdania:\n> \"I have to write down this limerick. I won't manage in five minutes.\"\n\nLogika:\n- **\"Write down\"** = zapisać (nie chcę uczyć się na pamięć)\n- **\"Won't manage\"** = nie dam rady\n- Potrzebuję: \"nauczyć się na pamięć\" - czyli **learn by heart**\n- Po \"manage\" → **TO + V** (manage to + infinitive)\n\nKonstrukcja:\n- `manage to + V` = dawać radę zrobić coś\n- `learn by heart` = nauczyć się na pamięć (idiom)\n- `it` = the limerick (zaimek)\n\n**Wynik:** **to learn it by heart** (5 słów, mieści się w limicie).\n\n## Sposób 2 - analiza idiomu \"learn by heart\"\n\n**\"Learn by heart\"** = nauczyć się na pamięć (idiom).\n- Form: `learn + Object + by heart`\n- Sens: zapamiętać dosłownie\n- Synonyms: memorise, commit to memory\n\nPrzykłady:\n- `Learn the poem by heart.` = Naucz się wiersza na pamięć.\n- `She knows it by heart.` = Zna to na pamięć.\n\n**Pozycja zaimka:** \"learn IT by heart\" (NIE: \"learn by heart it\" - nieidiomatyczne dla zaimków).\n\n**\"Manage to + V\":**\n- Form: `manage + to + V`\n- Sens: dać radę (z trudem)\n- Po \"manage\" ZAWSZE infinitive z \"to\"\n- Negacja: \"won't manage to V\" lub \"didn't manage to V\"\n\n## Reference gramatyczny - \"manage to V\" + idiom \"by heart\"\n\n> 📖 **\"Manage to + V\":**\n> Form: `manage + to + V`\n> Sens: zdołać, dać radę\n> Implikuje wysiłek / trudność\n> Przykład: `I managed to finish on time.` = Zdołałem skończyć na czas.\n> Pozytyw: managed to V (got it done despite difficulty)\n> Negacja: didn't manage to V (couldn't despite trying)\n\n> 📖 **\"Learn by heart\" (idiom):**\n> Form: `learn + Object + by heart`\n> Sens: nauczyć się na pamięć\n> Synonyms: memorise, commit to memory, learn by rote\n> Pozycja zaimka: \"learn IT by heart\" (zaimek przed \"by heart\")\n> Pozycja rzeczownika: \"learn the poem by heart\" lub \"learn by heart the long poem\" (dla długich obiektów)\n\n> 📖 **Idiomy z \"heart\":**\n> - `by heart` = na pamięć\n> - `to know sth by heart` = znać na pamięć\n> - `to learn sth by heart` = nauczyć się na pamięć\n> - `to take to heart` = wziąć sobie do serca\n> - `to break sb's heart` = złamać komuś serce\n\n> 📖 **Pułapka - pozycja \"it\" w idiomach:**\n> Zaimki (it, them, him) zawsze PRZED przyimkiem w phrasal/idiomatic:\n> - `look it up` (NIE \"look up it\")\n> - `pick it up` (NIE \"pick up it\")\n> - `learn it by heart` (NIE \"learn by heart it\")\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Po **\"manage\"** zawsze **TO + V** (infinitive z to). NIE: \"manage learning\", \"manage learn\".\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Idiom **\"by heart\"** (NIE \"from heart\", \"in heart\", \"with heart\"). Ocena CKE bywa rygorystyczna co do preposition.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Pozycja zaimka **\"it\"**: między czasownikiem a idiom: \"learn IT by heart\" (NIE \"learn by heart it\"). Klasyczna pułapka.\n\n**9.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**prevented me from expressing**\n\n## Sposób 1 - analiza struktury \"prevent sb from V-ing\"\n\nWyrazy w nawiasach: **prevent / I / express**\n\nKontekst zdania:\n> \"The manager's sarcastic comments my opinion at the last meeting.\"\n\nLogika:\n- **\"The manager's sarcastic comments\"** = podmiot\n- **\"My opinion\"** = dopełnienie wyrażania (express my opinion)\n- **\"At the last meeting\"** = past simple - przeszłość zakończona\n\nKonstrukcja: **\"prevent sb from V-ing\"** = powstrzymać kogoś od zrobienia czegoś.\n\nForma:\n- `prevent + Object pronoun + from + V-ing`\n- `prevented` (Past Simple, bo \"at the last meeting\")\n- `me` (Object pronoun zamiast \"I\")\n- `from expressing` (preposition + gerund)\n\n**Wynik:** **prevented me from expressing** (4 słowa, mieści się w limicie 5).\n\n## Sposób 2 - analiza form: prevent / I → me / express → expressing\n\n**\"Prevent\":**\n- Past Simple: prevented (bo \"at the last meeting\" = past)\n- Konstrukcja: prevent sb FROM doing\n\n**\"I\" → \"me\":**\n- Po czasowniku \"prevent\" potrzebny **object pronoun**\n- I (subject) → me (object)\n- Pułapka: nie używaj \"I\" - to gramatyczny błąd\n\n**\"Express\" → \"expressing\":**\n- Po przyimku \"from\" zawsze **gerund (V-ing)**\n- express → expressing (dodaj -ing)\n- NIE: \"from express\", \"from to express\", \"to express\"\n\n## Reference gramatyczny - \"prevent sb from V-ing\"\n\n> 📖 **\"Prevent sb from V-ing\":**\n> Form: `prevent + Object + from + V-ing`\n> Sens: powstrzymać kogoś przed zrobieniem czegoś\n> Synonyms: stop sb from V-ing, keep sb from V-ing\n> Przykład: `He prevented me from leaving.` = Powstrzymał mnie od wyjścia.\n> Pułapka: ZAWSZE \"from + V-ing\", NIE \"to + V\"\n\n> 📖 **Czasowniki z \"from + V-ing\":**\n> - prevent sb from V-ing (powstrzymać)\n> - stop sb from V-ing (zatrzymać)\n> - keep sb from V-ing (powstrzymać)\n> - discourage sb from V-ing (zniechęcić)\n> - prohibit sb from V-ing (zakazać)\n> - ban sb from V-ing (zakazać)\n\n> 📖 **Object pronouns:**\n> | Subject | Object |\n> |---------|--------|\n> | I | me |\n> | you | you |\n> | he | him |\n> | she | her |\n> | it | it |\n> | we | us |\n> | they | them |\n\n> 📖 **Gerund po prepositions:**\n> Po WSZYSTKICH przyimkach (in, on, at, from, of, about, by, etc.) → gerund (V-ing).\n> Przykład: `interested IN learning`, `keen ON sports`, `accused OF stealing`, `prevented FROM working`.\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** **\"Prevent sb FROM V-ing\"** - preposition **from** + **gerund**. NIE: \"prevent sb TO V\". Klasyczna pułapka.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** **\"I\" → \"me\"** w pozycji dopełnienia. CKE odejmuje punkt za zły zaimek (subject vs object).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** **\"At the last meeting\"** = wskaźnik Past Simple. Czasownik prevent → \"prevented\" (-ed). Spelling: 1×l, 1×t, 1×e.\n\n**9.4.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**would have gone skiing**\n\n## Sposób 1 - analiza Mixed Conditional\n\nWyrazy w nawiasach: **go / ski**\n\nKontekst zdania:\n> \"If I **knew** how to ski, I with a group of friends **last weekend**.\"\n\nLogika:\n- **\"If I knew\"** = Past Simple (Second Conditional) - TERAZ nierealny stan: nie umiem jeździć\n- **\"Last weekend\"** = punkt w PRZESZŁOŚCI\n\nKolizja czasów: warunek o STANIE TERAŹNIEJSZYM (umiejętność) → skutek W PRZESZŁOŚCI (zeszły weekend).\n\nTo jest **MIXED CONDITIONAL** (3rd → 2nd reverse): warunek TERAŹNIEJSZY → skutek w PRZESZŁOŚCI.\n\nKonstrukcja:\n- If clause: `Past Simple` (knew - stan trwały, dotyczy teraz)\n- Main clause: `would have + V3` (skutek w przeszłości)\n\n**Wynik:** Po \"I\" potrzebujemy **would have gone**, a po nim **skiing** (kolokacja \"go + V-ing\").\n\n**\"would have gone skiing\"** (4 słowa, mieści się w limicie 5).\n\n## Sposób 2 - analiza kolokacji \"go skiing\"\n\n**\"Go + V-ing\"** (kolokacja dla aktywności):\n- go skiing = jeździć na nartach\n- go swimming = pływać\n- go shopping = chodzić na zakupy\n- go fishing = wędkować\n- go camping = obozować\n- go dancing = tańczyć\n\nForm: `go + V-ing` (NIE: \"go to ski\", \"go ski\")\n\nKonstrukcja w 9.4:\n- `would have` (modal perfect)\n- `gone` (V3 od go)\n- `skiing` (gerund kolokacji)\n\n## Reference gramatyczny - Mixed Conditional + go V-ing\n\n> 📖 **Mixed Conditional (Type 2/3):**\n> Form: `If + Past Simple (present unreal state), would have + V3 (past unreal result)`\n> Sens: gdybym TERAZ był/umiał X, ZROBIŁBYM Y W PRZESZŁOŚCI\n> Przykład: `If I knew French, I would have understood the lecture yesterday.`\n> = Gdybym znał francuski (stan trwały), zrozumiałbym wczorajszy wykład (przeszłość).\n\n> 📖 **Standard conditionals:**\n> - **0th:** If + PS, PS (zero conditional - prawdy ogólne)\n> - **1st:** If + PS, will + V (prawdopodobne w przyszłości)\n> - **2nd:** If + Past Simple, would + V (nierealne TERAZ)\n> - **3rd:** If + Past Perfect, would have + V3 (nierealne w PRZESZŁOŚCI)\n> - **Mixed (2/3):** If + Past Simple, would have V3 (stan teraz → skutek w przeszłości)\n> - **Mixed (3/2):** If + Past Perfect, would V (warunek w przeszłości → skutek teraz)\n\n> 📖 **\"Go + V-ing\" (sport/aktywność):**\n> Form: `go + V-ing`\n> Sens: pójść / jechać robić aktywność\n> Lista najczęstszych: skiing, swimming, fishing, shopping, dancing, hiking, jogging, surfing, climbing\n> NIE: \"go to ski\", \"go ski\"\n\n> 📖 **\"Would have + V3\" (past unreal):**\n> Form: `would + have + V3`\n> Sens: byłbym zrobił (nierealne w przeszłości)\n> Skutek nieosiągnięty\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** **Mixed Conditional** = klasyczna pułapka. \"If + Past Simple\" + \"last weekend\" wymaga MIXED (2/3), nie zwykłego 2nd Conditional. Klucz: zwróć uwagę na CZAS w main clause.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Forma **V3 od \"go\"** to **gone**, NIE \"went\". Pułapka: uczeń pisze \"would have went\" - błąd.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Kolokacja **\"go skiing\"** (NIE \"go to ski\"). Po \"go\" w aktywnościach sportowych ZAWSZE gerund (V-ing).","image":"img/jezyk-angielski-2015-maj-matura-rozszerzona/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język angielski · Matura · maj 2015 (rozszerzona)","subject_label":"Język angielski","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 9. (0-4)<br>Uzupełnij zdania 9.1.-9.4., wykorzystując podane w nawiasach wyrazy w odpowiedniej<br>formie. Nie należy zmieniać kolejności podanych wyrazów, trzeba natomiast - jeżeli jest<br>to konieczne - dodać inne wyrazy, tak aby otrzymać logiczne i gramatycznie poprawne<br>zdania. Wymagana jest pełna poprawność ortograficzna wpisywanych fragmentów.<br>Uwaga: w każdą lukę możesz wpisać maksymalnie pięć wyrazów, wliczając w to wyrazy<br>już podane.<br>9.1. When I was a lecturer at university, I (use / speak / public)<br>at least three times a week,<br>but since I retired it has happened only occasionally.<br>9.2. I have to write down this limerick. I won’t manage (learn / it / heart)<br>in five minutes.<br>9.3. The manager’s sarcastic comments (prevent / I / express)<br>my opinion at the last meeting.<br>9.4. If I knew how to ski, I (go / ski)<br>with a group of friends last weekend.<br>MJA-1R</p>","answer_text_html":"<ol><li>W ocenie poprawności środków językowych w wypowiedziach zdających ze stwierdzoną</li></ol>\n<p>dysleksją nie bierze się pod uwagę błędów ortograficznych i interpunkcyjnych. Błąd<br>ortograficzny zmieniający znaczenie wyrazu w pracy zdającego z opinią o dysleksji to<br>błąd językowy. Jest on brany pod uwagę w ocenie poprawności językowej.<br>Zasady te obowiązują również w ocenie prac zdających z dysgrafią, dysortografią, afazją,<br>z zaburzeniami komunikacji językowej, a także prac zdających, którzy korzystali<br>z pomocy nauczyciela wspomagającego oraz prac pisanych na komputerze.</p>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<p><strong>9.1.</strong> ## Poprawna odpowiedź</p>\n<p><strong>used to speak in public</strong></p>\n<h4>Sposób 1 - analiza wyrazów do wykorzystania + kontekst</h4>\n<p>Wyrazy w nawiasach: <strong>use / speak / public</strong></p>\n<p>Kontekst zdania:</p>\n<blockquote>&quot;When I was a lecturer at university, I at least three times a week, but since I retired it has happened only occasionally.&quot;</blockquote>\n<p>Logika:</p>\n<ul><li><strong>&quot;When I was a lecturer&quot;</strong> = przeszłość (już nie jest wykładowcą)</li><li><strong>&quot;At least three times a week&quot;</strong> = regularność, częstotliwość (nawyk)</li><li><strong>&quot;Since I retired it has happened only occasionally&quot;</strong> = teraz rzadko</li></ul>\n<p>Kontrast: w przeszłości → CZĘSTO (nawyk); teraz → rzadko. Klasyczne użycie <strong>&quot;used to + V&quot;</strong> = przeszłe nawyki, które już nie istnieją.</p>\n<p>Konstrukcja:</p>\n<ul><li><code>used to</code> (przeszły nawyk) + <code>speak in public</code> (V + collocation)</li></ul>\n<p><strong>Wynik:</strong> <strong>used to speak in public</strong> (4 słowa, mieści się w limicie 5).</p>\n<h4>Sposób 2 - analiza gramatyczna &quot;used to&quot; vs alternatywy</h4>\n<p><strong>&quot;Used to + V&quot;</strong> (przeszłe nawyki):</p>\n<ul><li>Form: <code>used to + bare infinitive</code></li><li>Sens: kiedyś robiłem (już nie)</li><li>Tylko PRZESZŁOŚĆ</li><li>Przykład: <code>I used to smoke.</code> = Kiedyś paliłem (już nie).</li></ul>\n<p><strong>Alternatywy (BŁĘDNE):</strong></p>\n<ul><li><strong>&quot;would speak&quot;</strong> = past habitual, ale mniej naturalny w pierwszej osobie z nawykami</li><li><strong>&quot;spoke&quot;</strong> = Past Simple, brakuje aspektu nawyku</li><li><strong>&quot;was used to speaking&quot;</strong> = przyzwyczajony do (state of mind, nie nawyk)</li><li><strong>&quot;got used to speaking&quot;</strong> = przyzwyczajał się (proces) - błędne znaczenie</li></ul>\n<p>Kluczowa różnica:</p>\n<ul><li><strong>used to V</strong> (przeszły nawyk): <code>I used to smoke.</code></li><li><strong>be used to V-ing</strong> (przyzwyczajony): <code>I am used to smoking.</code></li><li><strong>get used to V-ing</strong> (przyzwyczajać się): <code>I&#x27;m getting used to smoking.</code></li></ul>\n<p><strong>Kolokacja &quot;speak in public&quot;</strong>:</p>\n<ul><li>Stała fraza: &quot;public speaking&quot; = wystąpienia publiczne</li><li>Verb form: &quot;speak in public&quot; lub &quot;speak publicly&quot;</li><li>Wymaga &quot;in&quot; przed &quot;public&quot;</li></ul>\n<h4>Reference gramatyczny - &quot;used to&quot; + collocations</h4>\n<blockquote>📖 <strong>&quot;Used to + V&quot; (past habit):</strong><br>Form: <code>S + used to + V (bare infinitive)</code><br>Sens: kiedyś robiłem (już nie)<br>Negacja: <code>didn&#x27;t use to + V</code><br>Pytanie: <code>Did you use to + V?</code><br>NIE: &quot;I used to V-ing&quot; (nie gerund!)</blockquote>\n<blockquote>📖 <strong>&quot;Speak in public&quot; (collocation):</strong><br>Form: <code>speak + in + public</code><br>Sens: przemawiać publicznie, wystąpienia publiczne<br>Synonyms: address an audience, give a speech, deliver a lecture<br>Pułapka: NIE &quot;speak publicly&quot; (akceptowane, ale mniej idiomatyczne)</blockquote>\n<blockquote>📖 <strong>Vocabulary lecturing:</strong><br>- <code>lecturer</code> = wykładowca<br>- <code>to give a lecture</code> = wygłosić wykład<br>- <code>to speak in public / public speaking</code> = wystąpienia publiczne<br>- <code>to address an audience</code> = przemówić do publiczności<br>- <code>to retire</code> = przejść na emeryturę</blockquote>\n<h4>Typowe pułapki i uwaga</h4>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> <strong>&quot;Used to + V&quot;</strong> wymaga bezokolicznika (V), NIE gerund. Klasyczna pułapka: &quot;used to speaking&quot; jest BŁĘDNE.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Rozróżnij <strong>3 konstrukcje</strong>:<br>- <strong>used to V</strong> (przeszły nawyk): I used to play tennis.<br>- <strong>be used to V-ing</strong> (przyzwyczajony): I&#x27;m used to playing tennis.<br>- <strong>get used to V-ing</strong> (przyzwyczajać się): I&#x27;m getting used to playing tennis.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Kolokacja <strong>&quot;speak IN public&quot;</strong> - wymagana preposition &quot;in&quot;. Bez niej: błąd ortograficzny/gramatyczny.</blockquote>\n<p><strong>9.2.</strong> ## Poprawna odpowiedź</p>\n<p><strong>to learn it by heart</strong></p>\n<h4>Sposób 1 - analiza struktury &quot;manage to V&quot; + idiom &quot;by heart&quot;</h4>\n<p>Wyrazy w nawiasach: <strong>learn / it / heart</strong></p>\n<p>Kontekst zdania:</p>\n<blockquote>&quot;I have to write down this limerick. I won&#x27;t manage in five minutes.&quot;</blockquote>\n<p>Logika:</p>\n<ul><li><strong>&quot;Write down&quot;</strong> = zapisać (nie chcę uczyć się na pamięć)</li><li><strong>&quot;Won&#x27;t manage&quot;</strong> = nie dam rady</li><li>Potrzebuję: &quot;nauczyć się na pamięć&quot; - czyli <strong>learn by heart</strong></li><li>Po &quot;manage&quot; → <strong>TO + V</strong> (manage to + infinitive)</li></ul>\n<p>Konstrukcja:</p>\n<ul><li><code>manage to + V</code> = dawać radę zrobić coś</li><li><code>learn by heart</code> = nauczyć się na pamięć (idiom)</li><li><code>it</code> = the limerick (zaimek)</li></ul>\n<p><strong>Wynik:</strong> <strong>to learn it by heart</strong> (5 słów, mieści się w limicie).</p>\n<h4>Sposób 2 - analiza idiomu &quot;learn by heart&quot;</h4>\n<p><strong>&quot;Learn by heart&quot;</strong> = nauczyć się na pamięć (idiom).</p>\n<ul><li>Form: <code>learn + Object + by heart</code></li><li>Sens: zapamiętać dosłownie</li><li>Synonyms: memorise, commit to memory</li></ul>\n<p>Przykłady:</p>\n<ul><li><code>Learn the poem by heart.</code> = Naucz się wiersza na pamięć.</li><li><code>She knows it by heart.</code> = Zna to na pamięć.</li></ul>\n<p><strong>Pozycja zaimka:</strong> &quot;learn IT by heart&quot; (NIE: &quot;learn by heart it&quot; - nieidiomatyczne dla zaimków).</p>\n<p><strong>&quot;Manage to + V&quot;:</strong></p>\n<ul><li>Form: <code>manage + to + V</code></li><li>Sens: dać radę (z trudem)</li><li>Po &quot;manage&quot; ZAWSZE infinitive z &quot;to&quot;</li><li>Negacja: &quot;won&#x27;t manage to V&quot; lub &quot;didn&#x27;t manage to V&quot;</li></ul>\n<h4>Reference gramatyczny - &quot;manage to V&quot; + idiom &quot;by heart&quot;</h4>\n<blockquote>📖 <strong>&quot;Manage to + V&quot;:</strong><br>Form: <code>manage + to + V</code><br>Sens: zdołać, dać radę<br>Implikuje wysiłek / trudność<br>Przykład: <code>I managed to finish on time.</code> = Zdołałem skończyć na czas.<br>Pozytyw: managed to V (got it done despite difficulty)<br>Negacja: didn&#x27;t manage to V (couldn&#x27;t despite trying)</blockquote>\n<blockquote>📖 <strong>&quot;Learn by heart&quot; (idiom):</strong><br>Form: <code>learn + Object + by heart</code><br>Sens: nauczyć się na pamięć<br>Synonyms: memorise, commit to memory, learn by rote<br>Pozycja zaimka: &quot;learn IT by heart&quot; (zaimek przed &quot;by heart&quot;)<br>Pozycja rzeczownika: &quot;learn the poem by heart&quot; lub &quot;learn by heart the long poem&quot; (dla długich obiektów)</blockquote>\n<blockquote>📖 <strong>Idiomy z &quot;heart&quot;:</strong><br>- <code>by heart</code> = na pamięć<br>- <code>to know sth by heart</code> = znać na pamięć<br>- <code>to learn sth by heart</code> = nauczyć się na pamięć<br>- <code>to take to heart</code> = wziąć sobie do serca<br>- <code>to break sb&#x27;s heart</code> = złamać komuś serce</blockquote>\n<blockquote>📖 <strong>Pułapka - pozycja &quot;it&quot; w idiomach:</strong><br>Zaimki (it, them, him) zawsze PRZED przyimkiem w phrasal/idiomatic:<br>- <code>look it up</code> (NIE &quot;look up it&quot;)<br>- <code>pick it up</code> (NIE &quot;pick up it&quot;)<br>- <code>learn it by heart</code> (NIE &quot;learn by heart it&quot;)</blockquote>\n<h4>Typowe pułapki i uwaga</h4>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Po <strong>&quot;manage&quot;</strong> zawsze <strong>TO + V</strong> (infinitive z to). NIE: &quot;manage learning&quot;, &quot;manage learn&quot;.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Idiom <strong>&quot;by heart&quot;</strong> (NIE &quot;from heart&quot;, &quot;in heart&quot;, &quot;with heart&quot;). Ocena CKE bywa rygorystyczna co do preposition.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Pozycja zaimka <strong>&quot;it&quot;</strong>: między czasownikiem a idiom: &quot;learn IT by heart&quot; (NIE &quot;learn by heart it&quot;). Klasyczna pułapka.</blockquote>\n<p><strong>9.3.</strong> ## Poprawna odpowiedź</p>\n<p><strong>prevented me from expressing</strong></p>\n<h4>Sposób 1 - analiza struktury &quot;prevent sb from V-ing&quot;</h4>\n<p>Wyrazy w nawiasach: <strong>prevent / I / express</strong></p>\n<p>Kontekst zdania:</p>\n<blockquote>&quot;The manager&#x27;s sarcastic comments my opinion at the last meeting.&quot;</blockquote>\n<p>Logika:</p>\n<ul><li><strong>&quot;The manager&#x27;s sarcastic comments&quot;</strong> = podmiot</li><li><strong>&quot;My opinion&quot;</strong> = dopełnienie wyrażania (express my opinion)</li><li><strong>&quot;At the last meeting&quot;</strong> = past simple - przeszłość zakończona</li></ul>\n<p>Konstrukcja: <strong>&quot;prevent sb from V-ing&quot;</strong> = powstrzymać kogoś od zrobienia czegoś.</p>\n<p>Forma:</p>\n<ul><li><code>prevent + Object pronoun + from + V-ing</code></li><li><code>prevented</code> (Past Simple, bo &quot;at the last meeting&quot;)</li><li><code>me</code> (Object pronoun zamiast &quot;I&quot;)</li><li><code>from expressing</code> (preposition + gerund)</li></ul>\n<p><strong>Wynik:</strong> <strong>prevented me from expressing</strong> (4 słowa, mieści się w limicie 5).</p>\n<h4>Sposób 2 - analiza form: prevent / I → me / express → expressing</h4>\n<p><strong>&quot;Prevent&quot;:</strong></p>\n<ul><li>Past Simple: prevented (bo &quot;at the last meeting&quot; = past)</li><li>Konstrukcja: prevent sb FROM doing</li></ul>\n<p><strong>&quot;I&quot; → &quot;me&quot;:</strong></p>\n<ul><li>Po czasowniku &quot;prevent&quot; potrzebny <strong>object pronoun</strong></li><li>I (subject) → me (object)</li><li>Pułapka: nie używaj &quot;I&quot; - to gramatyczny błąd</li></ul>\n<p><strong>&quot;Express&quot; → &quot;expressing&quot;:</strong></p>\n<ul><li>Po przyimku &quot;from&quot; zawsze <strong>gerund (V-ing)</strong></li><li>express → expressing (dodaj -ing)</li><li>NIE: &quot;from express&quot;, &quot;from to express&quot;, &quot;to express&quot;</li></ul>\n<h4>Reference gramatyczny - &quot;prevent sb from V-ing&quot;</h4>\n<blockquote>📖 <strong>&quot;Prevent sb from V-ing&quot;:</strong><br>Form: <code>prevent + Object + from + V-ing</code><br>Sens: powstrzymać kogoś przed zrobieniem czegoś<br>Synonyms: stop sb from V-ing, keep sb from V-ing<br>Przykład: <code>He prevented me from leaving.</code> = Powstrzymał mnie od wyjścia.<br>Pułapka: ZAWSZE &quot;from + V-ing&quot;, NIE &quot;to + V&quot;</blockquote>\n<blockquote>📖 <strong>Czasowniki z &quot;from + V-ing&quot;:</strong><br>- prevent sb from V-ing (powstrzymać)<br>- stop sb from V-ing (zatrzymać)<br>- keep sb from V-ing (powstrzymać)<br>- discourage sb from V-ing (zniechęcić)<br>- prohibit sb from V-ing (zakazać)<br>- ban sb from V-ing (zakazać)</blockquote>\n<blockquote>📖 <strong>Object pronouns:</strong><br>| Subject | Object |<br>|---------|--------|<br>| I | me |<br>| you | you |<br>| he | him |<br>| she | her |<br>| it | it |<br>| we | us |<br>| they | them |</blockquote>\n<blockquote>📖 <strong>Gerund po prepositions:</strong><br>Po WSZYSTKICH przyimkach (in, on, at, from, of, about, by, etc.) → gerund (V-ing).<br>Przykład: <code>interested IN learning</code>, <code>keen ON sports</code>, <code>accused OF stealing</code>, <code>prevented FROM working</code>.</blockquote>\n<h4>Typowe pułapki i uwaga</h4>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> <strong>&quot;Prevent sb FROM V-ing&quot;</strong> - preposition <strong>from</strong> + <strong>gerund</strong>. NIE: &quot;prevent sb TO V&quot;. Klasyczna pułapka.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> <strong>&quot;I&quot; → &quot;me&quot;</strong> w pozycji dopełnienia. CKE odejmuje punkt za zły zaimek (subject vs object).</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> <strong>&quot;At the last meeting&quot;</strong> = wskaźnik Past Simple. Czasownik prevent → &quot;prevented&quot; (-ed). Spelling: 1×l, 1×t, 1×e.</blockquote>\n<p><strong>9.4.</strong> ## Poprawna odpowiedź</p>\n<p><strong>would have gone skiing</strong></p>\n<h4>Sposób 1 - analiza Mixed Conditional</h4>\n<p>Wyrazy w nawiasach: <strong>go / ski</strong></p>\n<p>Kontekst zdania:</p>\n<blockquote>&quot;If I <strong>knew</strong> how to ski, I with a group of friends <strong>last weekend</strong>.&quot;</blockquote>\n<p>Logika:</p>\n<ul><li><strong>&quot;If I knew&quot;</strong> = Past Simple (Second Conditional) - TERAZ nierealny stan: nie umiem jeździć</li><li><strong>&quot;Last weekend&quot;</strong> = punkt w PRZESZŁOŚCI</li></ul>\n<p>Kolizja czasów: warunek o STANIE TERAŹNIEJSZYM (umiejętność) → skutek W PRZESZŁOŚCI (zeszły weekend).</p>\n<p>To jest <strong>MIXED CONDITIONAL</strong> (3rd → 2nd reverse): warunek TERAŹNIEJSZY → skutek w PRZESZŁOŚCI.</p>\n<p>Konstrukcja:</p>\n<ul><li>If clause: <code>Past Simple</code> (knew - stan trwały, dotyczy teraz)</li><li>Main clause: <code>would have + V3</code> (skutek w przeszłości)</li></ul>\n<p><strong>Wynik:</strong> Po &quot;I&quot; potrzebujemy <strong>would have gone</strong>, a po nim <strong>skiing</strong> (kolokacja &quot;go + V-ing&quot;).</p>\n<p><strong>&quot;would have gone skiing&quot;</strong> (4 słowa, mieści się w limicie 5).</p>\n<h4>Sposób 2 - analiza kolokacji &quot;go skiing&quot;</h4>\n<p><strong>&quot;Go + V-ing&quot;</strong> (kolokacja dla aktywności):</p>\n<ul><li>go skiing = jeździć na nartach</li><li>go swimming = pływać</li><li>go shopping = chodzić na zakupy</li><li>go fishing = wędkować</li><li>go camping = obozować</li><li>go dancing = tańczyć</li></ul>\n<p>Form: <code>go + V-ing</code> (NIE: &quot;go to ski&quot;, &quot;go ski&quot;)</p>\n<p>Konstrukcja w 9.4:</p>\n<ul><li><code>would have</code> (modal perfect)</li><li><code>gone</code> (V3 od go)</li><li><code>skiing</code> (gerund kolokacji)</li></ul>\n<h4>Reference gramatyczny - Mixed Conditional + go V-ing</h4>\n<blockquote>📖 <strong>Mixed Conditional (Type 2/3):</strong><br>Form: <code>If + Past Simple (present unreal state), would have + V3 (past unreal result)</code><br>Sens: gdybym TERAZ był/umiał X, ZROBIŁBYM Y W PRZESZŁOŚCI<br>Przykład: <code>If I knew French, I would have understood the lecture yesterday.</code><br>= Gdybym znał francuski (stan trwały), zrozumiałbym wczorajszy wykład (przeszłość).</blockquote>\n<blockquote>📖 <strong>Standard conditionals:</strong><br>- <strong>0th:</strong> If + PS, PS (zero conditional - prawdy ogólne)<br>- <strong>1st:</strong> If + PS, will + V (prawdopodobne w przyszłości)<br>- <strong>2nd:</strong> If + Past Simple, would + V (nierealne TERAZ)<br>- <strong>3rd:</strong> If + Past Perfect, would have + V3 (nierealne w PRZESZŁOŚCI)<br>- <strong>Mixed (2/3):</strong> If + Past Simple, would have V3 (stan teraz → skutek w przeszłości)<br>- <strong>Mixed (3/2):</strong> If + Past Perfect, would V (warunek w przeszłości → skutek teraz)</blockquote>\n<blockquote>📖 <strong>&quot;Go + V-ing&quot; (sport/aktywność):</strong><br>Form: <code>go + V-ing</code><br>Sens: pójść / jechać robić aktywność<br>Lista najczęstszych: skiing, swimming, fishing, shopping, dancing, hiking, jogging, surfing, climbing<br>NIE: &quot;go to ski&quot;, &quot;go ski&quot;</blockquote>\n<blockquote>📖 <strong>&quot;Would have + V3&quot; (past unreal):</strong><br>Form: <code>would + have + V3</code><br>Sens: byłbym zrobił (nierealne w przeszłości)<br>Skutek nieosiągnięty</blockquote>\n<h4>Typowe pułapki i uwaga</h4>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> <strong>Mixed Conditional</strong> = klasyczna pułapka. &quot;If + Past Simple&quot; + &quot;last weekend&quot; wymaga MIXED (2/3), nie zwykłego 2nd Conditional. Klucz: zwróć uwagę na CZAS w main clause.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Forma <strong>V3 od &quot;go&quot;</strong> to <strong>gone</strong>, NIE &quot;went&quot;. Pułapka: uczeń pisze &quot;would have went&quot; - błąd.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Kolokacja <strong>&quot;go skiing&quot;</strong> (NIE &quot;go to ski&quot;). Po &quot;go&quot; w aktywnościach sportowych ZAWSZE gerund (V-ing).</blockquote>"}]}