{"id":"jezyk-angielski-2016-maj-matura-podstawowa/zad/9","paper_id":"jezyk-angielski-2016-maj-matura-podstawowa","number":"9","points":5,"ptype":"closed","subject":"jezyk-angielski","category":"matura","year":2016,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 9. (0-5)\nW zadaniach 9.1.-9.5. spośród podanych odpowiedzi (A-C) wybierz tę, która jest\ntłumaczeniem fragmentu podanego w nawiasie, poprawnie uzupełniającym lukę.\nZakreśl literę A, B albo C.\n9.1. You look tired. You can hardly catch your breath. (Biegałeś) ?\nA. Have you been running\nB. Are you going to run\nC. Had you run\n9.2. (A może spotkamy się) tomorrow? We have a lot to talk about.\nA. Have we met\nB. How about meeting\nC. Perhaps we met\n9.3. I don’t know how to (zainteresować go) in history.\nA. get him interested\nB. show his interest\nC. find him interesting\n9.4. (Czy pozwolisz mi) to invite my friends to celebrate my graduation?\nA. Do you let me\nB. Would you agree\nC. Will you allow me\n9.5. Mary decided to leave me and move abroad. (Nic nie mogłem na to poradzić)\nA. I couldn’t stand it\nB. I couldn’t do anything about it\nC. I wasn’t able to do it\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nMJA-1P","answer":null,"answer_text":"9. Zaimki\noraz\npospolite\nmodyfikatory\nwystępujące\nprzed\nprzymiotnikiem\nlub\nprzysłówkiem (np. bardzo, dość, trochę) nie są traktowane jako kolejne odniesienie\ndo danego podpunktu polecenia.","solution":"**9.1.** ## 1. Poprawna odpowiedź\n\n**A** (Have you been running).\n\n## 2. Sposób 1 - analiza znaczenia\n\n**Kontekst:** \"You look tired. You can hardly catch your breath. (Biegałeś)?\"\n\n- Widoczne SKUTKI TERAZ (tired, hardly catch breath)\n- Czynność zakończona PRZED CHWILĄ\n- Polski: \"Biegałeś?\" (past pytanie)\n\n## 3. Sposób 2 - eliminacja\n\n- **A (Have you been running) - POPRAWNA** - Present Perfect Continuous, rezultat widoczny teraz\n- B (Are you going to run) - Future intent (BĘDZIESZ biegać), nielogiczne - kontekst pokazuje SKUTKI po bieganiu\n- C (Had you run) - Past Perfect, wymaga punktu odniesienia w przeszłości, brak kontekstu\n\n## 4. Reference gramatyczny\n\n> Reference - Present Perfect Continuous:\n> Form: have/has + been + V-ing\n> Use: czynność zakończona z widocznym skutkiem TERAZ\n> Sygnały kontekstowe: widoczne efekty (zmęczenie, mokre włosy itp.)\n> Pytanie: Have you been V-ing?\n\n## 5. Schemat oceniania CKE\n\n> Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 9.1, max 1 pkt, wersja A):\n> - **1 pkt** - **A**\n> - **0 pkt** - B, C lub brak\n> - Wymaganie szczegółowe: 1.\n\n## 6. Reference - Present Perfect Continuous vs Present Perfect\n\n> - PPC: \"Have you been running?\" = pytanie o PROCES (skupiamy się na trwaniu)\n> - PP: \"Have you run?\" = pytanie o REZULTAT (czy ukończyłeś bieg)\n> Kontekst tired + breathless → PPC (proces trwania bieganiem)\n\n## 7. Dlaczego inne opcje są błędne\n\n| Opcja | Dlaczego błędna |\n| **A** | **POPRAWNA** |\n| B | Future, ale skutki są TERAZ (po bieganiu) |\n| C | Past Perfect bez punktu odniesienia |\n\n## 8. Typowe pułapki i uwaga\n\n> Uwaga: Polskie \"biegałeś\" (past) tłumaczy się NA POZIOM 3 sposoby. Tu kontekst (look tired NOW) wymusza PRESENT PERFECT CONTINUOUS - niedawno zakończona czynność, skutki TERAZ.\n\n> Uwaga: \"You look tired\" + \"hardly catch your breath\" = teraz widoczne efekty. PPC = sygnały: \"you look exhausted\", \"your face is red\".\n\n**9.2.** ## 1. Poprawna odpowiedź\n\n**B** (How about meeting).\n\n## 2. Sposób 1 - analiza znaczenia\n\n**Kontekst:** \"(A może spotkamy się) tomorrow? We have a lot to talk about.\"\n\n- \"A może spotkamy się\" = propozycja (suggestion)\n- \"tomorrow\" = przyszłość\n- Po polsku: forma futurystyczna + sugestia\n\n## 3. Sposób 2 - eliminacja\n\n- A (Have we met) - Present Perfect - \"czy już się spotkaliśmy?\" (PAST experience), nie pasuje do tomorrow\n- **B (How about meeting) - POPRAWNA** - \"how about + V-ing\" = a może ?\n- C (Perhaps we met) - Past Simple - \"może się spotkaliśmy\", nie pasuje do tomorrow\n\n## 4. Reference gramatyczny\n\n> Reference - Suggestions (propozycje):\n> - **How about + V-ing?** = a może ?\n> - **What about + V-ing?** = co powiesz na ?\n> - **Why don't we + V?** = czemu byśmy nie ?\n> - **Let's + V** = chodźmy\n> - **Shall we + V?** = czy mamy ?\n\n## 5. Schemat oceniania CKE\n\n> Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 9.2, max 1 pkt, wersja A):\n> - **1 pkt** - **B**\n> - **0 pkt** - A, C lub brak\n> - Wymaganie szczegółowe: 1.\n\n## 6. Reference - propozycje\n\n> Po \"how about\" / \"what about\" idzie ZAWSZE V-ing (gerund):\n> - How about going? (NIE: how about to go)\n> - What about eating? (NIE: what about eat)\n\n## 7. Dlaczego inne opcje są błędne\n\n| Opcja | Dlaczego błędna |\n| A | Present Perfect o przeszłym doświadczeniu - bez sensu z \"tomorrow\" |\n| **B** | **POPRAWNA** |\n| C | Past Simple - przeszłość, bez sensu z \"tomorrow\" |\n\n## 8. Typowe pułapki i uwaga\n\n> Uwaga: \"How about\" + GERUND (V-ing) - typowy błąd uczniów: \"how about TO MEET\" jest niepoprawne.\n\n> Uwaga: \"Tomorrow\" wymusza odniesienie do PRZYSZŁOŚCI lub propozycji - Past/Perfect są wykluczone.\n\n**9.3.** ## 1. Poprawna odpowiedź\n\n**A** (get him interested).\n\n## 2. Sposób 1 - analiza znaczenia\n\n**Kontekst:** \"I don't know how to (zainteresować go) in history.\"\n\n- \"zainteresować go\" = sprawić, by on się zainteresował (causative)\n- Konstrukcja: **get sb interested in sth**\n\n## 3. Sposób 2 - eliminacja\n\n- **A (get him interested) - POPRAWNA** - causative: SPRAWIĆ, by się interesował\n- B (show his interest) - \"pokazać jego zainteresowanie\" - opisuje stan, nie zmienia go\n- C (find him interesting) - \"uważać go za interesującego\" - opinia, nie zmiana\n\n## 4. Reference gramatyczny\n\n> Reference - Causative \"get + obj + V3\":\n> - \"get sb interested\" = zainteresować kogoś\n> - \"get sb to do sth\" = sprawić, by ktoś zrobił\n> - \"get sth done\" = sprawić, by coś zostało zrobione\n\n## 5. Schemat oceniania CKE\n\n> Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 9.3, max 1 pkt, wersja A):\n> - **1 pkt** - **A**\n> - **0 pkt** - B, C lub brak\n> - Wymaganie szczegółowe: 1.\n\n## 6. Reference - interested vs interesting\n\n> - **interested** = zainteresowany (PERSON feels it)\n> - **interesting** = interesujący (THING gives feeling)\n> Przykład: \"I'm interested in history\" (ja mam zainteresowanie) vs \"History is interesting\" (historia jest ciekawa)\n\n## 7. Dlaczego inne opcje są błędne\n\n| Opcja | Dlaczego błędna |\n| **A** | **POPRAWNA** - causative |\n| B | pokazać JEGO zainteresowanie (his) - nie zmiana, opis |\n| C | uważać go za interesującego - opinia o nim |\n\n## 8. Typowe pułapki i uwaga\n\n> Uwaga: Klasyczna pułapka - interested (uczucie człowieka) vs interesting (cecha rzeczy). \"Get him interested\" - zainteresowanie po jego stronie.\n\n> Uwaga: \"In history\" = w historii (po \"interested\" zawsze \"in\").\n\n**9.4.** ## 1. Poprawna odpowiedź\n\n**C** (Will you allow me).\n\n## 2. Sposób 1 - analiza znaczenia + gramatyki\n\n**Kontekst:** \"(Czy pozwolisz mi) to invite my friends to celebrate my graduation?\"\n\nPo luce idzie \"to invite\" → musimy wybrać konstrukcję, która łączy się z **\"to + V\"**.\n\n- \"czy pozwolisz mi\" = prośba o pozwolenie\n- Konstrukcja: **allow sb to V** (z \"to\")\n\n## 3. Sposób 2 - eliminacja\n\n- A (Do you let me) - \"let\" łączy się z bezokolicznikiem BEZ \"to\": \"let me invite\" (NIE \"let me TO invite\"). Tu po luce JEST \"to invite\" → A niepoprawne\n- B (Would you agree) - \"agree to V\" = zgodzić się - sens \"czy byś się zgodził\", ale nie pasuje do \"czy pozwolisz\" + brak grzecznościowego sensu\n- **C (Will you allow me) - POPRAWNA** - allow sb to V\n\n## 4. Reference gramatyczny\n\n> Reference - Verbs of permission:\n> - **allow sb to V** - z \"to\": \"allow me to come\"\n> - **let sb V** - BEZ \"to\": \"let me come\"\n> - **permit sb to V** - z \"to\": \"permit him to enter\"\n>\n> Form pytania: \"Will/Would/Can you allow me to V?\"\n\n## 5. Schemat oceniania CKE\n\n> Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 9.4, max 1 pkt, wersja A):\n> - **1 pkt** - **C**\n> - **0 pkt** - A, B lub brak\n> - Wymaganie szczegółowe: 1.\n\n## 6. Reference - permission requests\n\n> - \"Will you allow me to V?\" = czy pozwolisz mi?\n> - \"Can/May I + V?\" = czy mogę?\n> - \"Would you mind if I + V (Past)?\" = czy miałbyś coś przeciwko\n\n## 7. Dlaczego inne opcje są błędne\n\n| Opcja | Dlaczego błędna |\n| A | \"let\" NIE łączy się z \"to + V\" |\n| B | \"agree\" + \"to V\", ale sens inny |\n| **C** | **POPRAWNA** |\n\n## 8. Typowe pułapki i uwaga\n\n> Uwaga: Klasyczna pułapka - \"let\" + bezokolicznik BEZ \"to\". \"Allow\" / \"permit\" wymagają \"to\".\n\n> Uwaga: \"Will you ?\" w pytaniu = grzeczna prośba (NIE czysta przyszłość).\n\n**9.5.** ## 1. Poprawna odpowiedź\n\n**B** (I couldn't do anything about it).\n\n## 2. Sposób 1 - analiza idiomu\n\n**Kontekst:** \"Mary decided to leave me and move abroad. (Nic nie mogłem na to poradzić) \"\n\n- \"Nic nie mogłem na to poradzić\" = utarte wyrażenie\n- Angielski idiom: **can't do anything about it** = nic na to nie poradzę\n\n## 3. Sposób 2 - eliminacja\n\n- A (I couldn't stand it) - \"couldn't stand\" = nie mogłem znieść (emotion, not powerlessness)\n- **B (I couldn't do anything about it) - POPRAWNA** - idiom: nic na to nie poradzę\n- C (I wasn't able to do it) - \"nie potrafiłem tego zrobić\" - umiejętność, nie bezsilność\n\n## 4. Reference gramatyczny\n\n> Reference - Idioms with \"can/could\":\n> - \"can't do anything about it\" = nic nie mogę poradzić\n> - \"can't help it\" = nie mogę się powstrzymać\n> - \"can't stand sth\" = nie mogę znieść\n> - \"be able to V\" = potrafić zrobić\n\n## 5. Schemat oceniania CKE\n\n> Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 9.5, max 1 pkt, wersja A):\n> - **1 pkt** - **B**\n> - **0 pkt** - A, C lub brak\n> - Wymaganie szczegółowe: 1.\n\n## 6. Reference - vocabulary of powerlessness\n\n> - \"do nothing about it\" = nic z tym nie zrobić\n> - \"powerless\" = bezsilny\n> - \"helpless\" = bezradny\n\n## 7. Dlaczego inne opcje są błędne\n\n| Opcja | Dlaczego błędna |\n| A | \"couldn't stand it\" = nie mogłem ZNIEŚĆ (emocje) |\n| **B** | **POPRAWNA** - idiom bezsilności |\n| C | \"wasn't able to do it\" = nie umiałem TEGO (jakiej rzeczy?) |\n\n## 8. Typowe pułapki i uwaga\n\n> Uwaga: Klasyczna pułapka - uczeń tłumaczy SŁOWO PO SŁOWIE. \"Nic nie mogłem na to poradzić\" to IDIOM - nie tłumaczy się dosłownie.\n\n> Uwaga: \"About it\" w opcji B = \"na to\" w polskim - idiomatyczna kalka.","image":"img/jezyk-angielski-2016-maj-matura-podstawowa/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język angielski · Matura · maj 2016 (podstawowa)","subject_label":"Język angielski","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 9. (0-5)
W zadaniach 9.1.-9.5. spośród podanych odpowiedzi (A-C) wybierz tę, która jest
tłumaczeniem fragmentu podanego w nawiasie, poprawnie uzupełniającym lukę.
Zakreśl literę A, B albo C.
9.1. You look tired. You can hardly catch your breath. (Biegałeś) ?
A. Have you been running
B. Are you going to run
C. Had you run
9.2. (A może spotkamy się) tomorrow? We have a lot to talk about.
A. Have we met
B. How about meeting
C. Perhaps we met
9.3. I don’t know how to (zainteresować go) in history.
A. get him interested
B. show his interest
C. find him interesting
9.4. (Czy pozwolisz mi) to invite my friends to celebrate my graduation?
A. Do you let me
B. Would you agree
C. Will you allow me
9.5. Mary decided to leave me and move abroad. (Nic nie mogłem na to poradzić)
A. I couldn’t stand it
B. I couldn’t do anything about it
C. I wasn’t able to do it
PRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!
MJA-1P

","answer_text_html":"
  1. Zaimki
\n

oraz
pospolite
modyfikatory
występujące
przed
przymiotnikiem
lub
przysłówkiem (np. bardzo, dość, trochę) nie są traktowane jako kolejne odniesienie
do danego podpunktu polecenia.

","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"

9.1. ## 1. Poprawna odpowiedź

\n

A (Have you been running).

\n

2. Sposób 1 - analiza znaczenia

\n

Kontekst: "You look tired. You can hardly catch your breath. (Biegałeś)?"

\n\n

3. Sposób 2 - eliminacja

\n\n

4. Reference gramatyczny

\n
Reference - Present Perfect Continuous:
Form: have/has + been + V-ing
Use: czynność zakończona z widocznym skutkiem TERAZ
Sygnały kontekstowe: widoczne efekty (zmęczenie, mokre włosy itp.)
Pytanie: Have you been V-ing?
\n

5. Schemat oceniania CKE

\n
Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 9.1, max 1 pkt, wersja A):
- 1 pkt - A
- 0 pkt - B, C lub brak
- Wymaganie szczegółowe: 1.
\n

6. Reference - Present Perfect Continuous vs Present Perfect

\n
- PPC: "Have you been running?" = pytanie o PROCES (skupiamy się na trwaniu)
- PP: "Have you run?" = pytanie o REZULTAT (czy ukończyłeś bieg)
Kontekst tired + breathless → PPC (proces trwania bieganiem)
\n

7. Dlaczego inne opcje są błędne

\n

| Opcja | Dlaczego błędna |
| A | POPRAWNA |
| B | Future, ale skutki są TERAZ (po bieganiu) |
| C | Past Perfect bez punktu odniesienia |

\n

8. Typowe pułapki i uwaga

\n
Uwaga: Polskie "biegałeś" (past) tłumaczy się NA POZIOM 3 sposoby. Tu kontekst (look tired NOW) wymusza PRESENT PERFECT CONTINUOUS - niedawno zakończona czynność, skutki TERAZ.
\n
Uwaga: "You look tired" + "hardly catch your breath" = teraz widoczne efekty. PPC = sygnały: "you look exhausted", "your face is red".
\n

9.2. ## 1. Poprawna odpowiedź

\n

B (How about meeting).

\n

2. Sposób 1 - analiza znaczenia

\n

Kontekst: "(A może spotkamy się) tomorrow? We have a lot to talk about."

\n\n

3. Sposób 2 - eliminacja

\n\n

4. Reference gramatyczny

\n
Reference - Suggestions (propozycje):
- How about + V-ing? = a może ?
- What about + V-ing? = co powiesz na ?
- Why don't we + V? = czemu byśmy nie ?
- Let's + V = chodźmy
- Shall we + V? = czy mamy ?
\n

5. Schemat oceniania CKE

\n
Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 9.2, max 1 pkt, wersja A):
- 1 pkt - B
- 0 pkt - A, C lub brak
- Wymaganie szczegółowe: 1.
\n

6. Reference - propozycje

\n
Po "how about" / "what about" idzie ZAWSZE V-ing (gerund):
- How about going? (NIE: how about to go)
- What about eating? (NIE: what about eat)
\n

7. Dlaczego inne opcje są błędne

\n

| Opcja | Dlaczego błędna |
| A | Present Perfect o przeszłym doświadczeniu - bez sensu z "tomorrow" |
| B | POPRAWNA |
| C | Past Simple - przeszłość, bez sensu z "tomorrow" |

\n

8. Typowe pułapki i uwaga

\n
Uwaga: "How about" + GERUND (V-ing) - typowy błąd uczniów: "how about TO MEET" jest niepoprawne.
\n
Uwaga: "Tomorrow" wymusza odniesienie do PRZYSZŁOŚCI lub propozycji - Past/Perfect są wykluczone.
\n

9.3. ## 1. Poprawna odpowiedź

\n

A (get him interested).

\n

2. Sposób 1 - analiza znaczenia

\n

Kontekst: "I don't know how to (zainteresować go) in history."

\n\n

3. Sposób 2 - eliminacja

\n\n

4. Reference gramatyczny

\n
Reference - Causative "get + obj + V3":
- "get sb interested" = zainteresować kogoś
- "get sb to do sth" = sprawić, by ktoś zrobił
- "get sth done" = sprawić, by coś zostało zrobione
\n

5. Schemat oceniania CKE

\n
Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 9.3, max 1 pkt, wersja A):
- 1 pkt - A
- 0 pkt - B, C lub brak
- Wymaganie szczegółowe: 1.
\n

6. Reference - interested vs interesting

\n
- interested = zainteresowany (PERSON feels it)
- interesting = interesujący (THING gives feeling)
Przykład: "I'm interested in history" (ja mam zainteresowanie) vs "History is interesting" (historia jest ciekawa)
\n

7. Dlaczego inne opcje są błędne

\n

| Opcja | Dlaczego błędna |
| A | POPRAWNA - causative |
| B | pokazać JEGO zainteresowanie (his) - nie zmiana, opis |
| C | uważać go za interesującego - opinia o nim |

\n

8. Typowe pułapki i uwaga

\n
Uwaga: Klasyczna pułapka - interested (uczucie człowieka) vs interesting (cecha rzeczy). "Get him interested" - zainteresowanie po jego stronie.
\n
Uwaga: "In history" = w historii (po "interested" zawsze "in").
\n

9.4. ## 1. Poprawna odpowiedź

\n

C (Will you allow me).

\n

2. Sposób 1 - analiza znaczenia + gramatyki

\n

Kontekst: "(Czy pozwolisz mi) to invite my friends to celebrate my graduation?"

\n

Po luce idzie "to invite" → musimy wybrać konstrukcję, która łączy się z "to + V".

\n\n

3. Sposób 2 - eliminacja

\n\n

4. Reference gramatyczny

\n
Reference - Verbs of permission:
- allow sb to V - z "to": "allow me to come"
- let sb V - BEZ "to": "let me come"
- permit sb to V - z "to": "permit him to enter"

Form pytania: "Will/Would/Can you allow me to V?"
\n

5. Schemat oceniania CKE

\n
Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 9.4, max 1 pkt, wersja A):
- 1 pkt - C
- 0 pkt - A, B lub brak
- Wymaganie szczegółowe: 1.
\n

6. Reference - permission requests

\n
- "Will you allow me to V?" = czy pozwolisz mi?
- "Can/May I + V?" = czy mogę?
- "Would you mind if I + V (Past)?" = czy miałbyś coś przeciwko
\n

7. Dlaczego inne opcje są błędne

\n

| Opcja | Dlaczego błędna |
| A | "let" NIE łączy się z "to + V" |
| B | "agree" + "to V", ale sens inny |
| C | POPRAWNA |

\n

8. Typowe pułapki i uwaga

\n
Uwaga: Klasyczna pułapka - "let" + bezokolicznik BEZ "to". "Allow" / "permit" wymagają "to".
\n
Uwaga: "Will you ?" w pytaniu = grzeczna prośba (NIE czysta przyszłość).
\n

9.5. ## 1. Poprawna odpowiedź

\n

B (I couldn't do anything about it).

\n

2. Sposób 1 - analiza idiomu

\n

Kontekst: "Mary decided to leave me and move abroad. (Nic nie mogłem na to poradzić) "

\n\n

3. Sposób 2 - eliminacja

\n\n

4. Reference gramatyczny

\n
Reference - Idioms with "can/could":
- "can't do anything about it" = nic nie mogę poradzić
- "can't help it" = nie mogę się powstrzymać
- "can't stand sth" = nie mogę znieść
- "be able to V" = potrafić zrobić
\n

5. Schemat oceniania CKE

\n
Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 9.5, max 1 pkt, wersja A):
- 1 pkt - B
- 0 pkt - A, C lub brak
- Wymaganie szczegółowe: 1.
\n

6. Reference - vocabulary of powerlessness

\n
- "do nothing about it" = nic z tym nie zrobić
- "powerless" = bezsilny
- "helpless" = bezradny
\n

7. Dlaczego inne opcje są błędne

\n

| Opcja | Dlaczego błędna |
| A | "couldn't stand it" = nie mogłem ZNIEŚĆ (emocje) |
| B | POPRAWNA - idiom bezsilności |
| C | "wasn't able to do it" = nie umiałem TEGO (jakiej rzeczy?) |

\n

8. Typowe pułapki i uwaga

\n
Uwaga: Klasyczna pułapka - uczeń tłumaczy SŁOWO PO SŁOWIE. "Nic nie mogłem na to poradzić" to IDIOM - nie tłumaczy się dosłownie.
\n
Uwaga: "About it" w opcji B = "na to" w polskim - idiomatyczna kalka.
"}]}