{"id":"jezyk-angielski-2016-maj-matura-rozszerzona/zad/5","paper_id":"jezyk-angielski-2016-maj-matura-rozszerzona","number":"5","points":4,"ptype":"closed","subject":"jezyk-angielski","category":"matura","year":2016,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 5. (0-4)\nPrzeczytaj tekst, z którego usunięto cztery fragmenty. Wpisz w luki 5.1.-5.4. litery,\nktórymi oznaczono brakujące fragmenty (A-E), tak aby otrzymać logiczny i spójny\ntekst.\nUwaga: jeden fragment został podany dodatkowo i nie pasuje do żadnej luki.\nWEARABLE TECH DEVICES\nThe approximately 15 million smart glasses, fitness bands and watches sold proves that public\ninterest in wearable technology has rocketed recently. 5.1. Just like PCs and\nsmartphones, wearable devices create a ‘data exhaust’, a stream of quite easily accessible\ninformation that is extremely attractive to cybercriminals.\nOne of the most apparently innocent forms of wearable technology is the smart fitness band,\nwhich measures a range of activities: from steps walked to hours slept. 5.2. Having\nacquired such data, they are able to work out where the target of their attack lives, works,\nand stops for coffee. The hacker could then use this information. Data extracted from\na smartwatch can show chronic high blood pressure which could be used to prove that\na person is unfit for work. A cybercriminal could use such information to blackmail their\ntargets, or even to publicly discredit them. 5.3. If a cybercriminal snapped images from\nit, they could build up a complex picture of where the target is, what they are doing and who\nthey are meeting. The wearable devices could also act as gateways to other devices or data\nstored in the cloud. If the smartwatch or eyewear is unprotected, it becomes the weak point\nin the chain, giving hackers a backdoor to confidential data.\nUnfortunately, many cybersecurity experts acknowledge that there is very little consumers\ncan do to protect themselves from these risks. 5.4. However, it should not be\nup to users, but to the wearable technology manufacturers themselves to install security into\ntheir devices.\nadapted from www.telegraph.co.uk\nA. For most of us such detailed information on other people’s lives seems irrelevant.\nHowever, it might prove invaluable for hackers and cybercriminals.\nB. One of the precautions they can take is to choose strong passwords or turn their fitness\ntrackers on at the end of the street or round the corner, not outside their front door.\nC. But experts are warning that such an explosive growth in the demand for these gadgets\ncould soon lead to a security nightmare.\nD. In some cases wearable technology gadgets may improve consumer security by being\nused, for example, as authentication devices which enable recognition.\nE. Another threat to the users of some devices is the built-in camera which may contain a lot\nof personally sensitive information.\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nMJA-1R","answer":null,"answer_text":"5.\nfragmenty\nodbiegające\nod tematu\ni/lub nie na\ntemat\nR\nA\nL\nwypowiedź nie zawiera\nfragmentów odbiegających\nod tematu i/lub nie na temat\nwypowiedź zawiera dłuższy\nfragment / nieliczne krótkie\nfragmenty odbiegające od\ntematu i/lub nie na temat\nwypowiedź nie spełnia\nwarunków określonych\ndla poziomu 1.\nTabela B. Zgodność z poleceniem: elementy formy\nElementy formy\nForma\n1\n0\n1.\nelementy\ncharakterystyczne\ndla formy\nR\nteza jest poprawnie umiejscowiona w wypowiedzi\nwypowiedź nie spełnia\nwarunków określonych\ndla poziomu 1.\nA\nwypowiedź jest zatytułowana\nL\nwypowiedź zawiera odpowiedni zwrot rozpoczynający\ni kończący\n2.\nkompozycja\nR\nA\nL\nwypowiedź cechuje widoczny zamysł kompozycyjny\nwyrażający się w funkcjonalnie uzasadnionych proporcjach\nwstępu, rozwinięcia i zakończenia\nwypowiedź nie spełnia\nwarunków określonych\ndla poziomu 1.\n3.\nsegmentacja\nR\nA\nL\ntekst jest uporządkowany; układ graficzny pracy (podział na\nakapity) jest konsekwentny\nwypowiedź nie spełnia\nwarunków określonych\ndla poziomu 1.\n4.\ndługość pracy\nR\nA\nL\ndługość pracy mieści się w granicach 180-280 słów\nwypowiedź nie spełnia\nwarunków określonych\ndla poziomu 1.\nUwaga: jedna usterka jest wystarczająca, żeby zakwalifikować pracę na 0 w danym\npodkryterium.\nOstateczną liczbę punktów za zgodność z poleceniem ustala się na podstawie oceny\nelementów treści i elementów formy, zgodnie z Tabelą C.\nTabela C\nElementy\ntreści\nElementy formy\n4-3\n2-1\n0\n10-9\n5 p.\n4 p.\n3 p.\n8-7\n4 p.\n3 p.\n2 p.\n6-5\n3 p.\n2 p.\n1 p.\n4-3\n2 p.\n1 p.\n0 p.\n2-1\n1 p.\n0 p.\n0 p.\n0\n0 p.\n0 p.\n0 p.\nNa przykład za wypowiedź, w której elementy treści oceniono na 5, a elementy formy\noceniono na 2, za zgodność z poleceniem przyznaje się 2 punkty.\nDodatkowe uwagi dotyczące oceny elementów treści\nROZPRAWKA\nTemat\nWładze wielu miast sponsorują koncerty gwiazd na świeżym powietrzu w noc sylwestrową.\nNapisz rozprawkę, w której przedstawisz dobre i złe strony organizacji takich imprez na\npowitanie Nowego Roku.\nRozprawka to wypowiedź, w której zdający rozważa zagadnienie podane w poleceniu,\nprzedstawiając argumenty, wspierając je dodatkowymi wyjaśnieniami oraz/lub przykładami.\nAutor rozprawki „za i przeciw” powinien przedstawić argumenty za i przeciw, odpowiednio\nsygnalizując przyjęty schemat w tezie wspartej adekwatnymi argumentami i właściwym\nzakończeniem.\nDobrze napisana rozprawka:\n omawia zagadnienie w sposób przejrzysty i logiczny; wszystkie jej części (wstęp,\nrozwinięcie, zakończenie) są podporządkowane jednej myśli głównej\n zawiera jasno sformułowaną tezę, odpowiednią do formy rozprawki\n charakteryzuje się stylem formalnym.\nTeza\n1. Aby teza rozprawki była uznana za zgodną z tematem, wymagane jest odniesienie się do\norganizowania w miastach koncertów/imprez muzycznych na świeżym powietrzu na\npowitanie Nowego Roku oraz zaznaczenie, że w pracy będą rozpatrywane dobre i złe\nstrony (wymaga tego ten typ rozprawki), np. Many city councils decide to organise\noutdoor concerts on New Year’s Eve / to welcome New Year. It has many advantages for\nresidents but there are also some problems connected with it.\n2. Opisanie problemu, który jest tematem rozprawki, np. stwierdzenie, że w wielu miastach\nkoncerty gwiazd na świeżym powietrzu są organizowane w noc sylwestrową, nie jest tezą.\n3. Teza musi zapowiadać oczekiwaną strukturę rozprawki, wskazywać, że prezentowane\nbędą wady i zalety. Na przykład: …są plusy i minusy takiej decyzji…; …ma wiele zalet,\nale spowoduje też wiele problemów.\n4. Jeśli teza jest pytaniem, które nie zapowiada struktury rozprawki, np. Czy to dobry\npomysł?, uznaje się ją za odbiegającą od tematu.\n5. Użycie zwrotów typu: Moim zdaniem, Według mnie nie wpływa na obniżenie jakości tezy\nw rozprawce „za i przeciw”, jeśli zdający wskazuje w tezie na wady i zalety danego\nzjawiska.","solution":"**5.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C** - *But experts are warning that such an explosive growth in the demand for these gadgets could soon lead to a security nightmare.*\n\n## Sposób 1 - analiza luki 5.1 i kontekstu\n\n> Kontekst luki 5.1:\n> \"The approximately 15 million smart glasses, fitness bands and watches sold proves that public interest in wearable technology has rocketed recently. **5.1. ** Just like PCs and smartphones, wearable devices create a 'data exhaust', a stream of quite easily accessible information that is extremely attractive to cybercriminals.\"\n\nLogika:\n- **PRZED luką:** wzrost POPULARNOŚCI (15 million sold, rocketed)\n- **PO luce:** dane → cybercriminals (przejście do ZAGROŻEŃ)\n- **Luka 5.1** musi POŁĄCZYĆ popularność z zagrożeniami\n\n**Opcja C** zaczyna od **\"BUT experts are warning\"** = ALE eksperci ostrzegają - idealny pomost między POPULARNOŚCIĄ a NIEBEZPIECZEŃSTWEM.\n\n**Opcja C wprowadza:**\n- \"explosive growth in demand\" = nawiązuje do wzrostu popularności (PRZED)\n- \"security nightmare\" = wprowadza temat zagrożeń (PO)\n\n**Wniosek:** Opcja C tworzy logiczny most między popularność a zagrożeniami → **C**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja innych opcji\n\n**Opcja A** (\"detailed information irrelevant\"):\n- Mówi o szczegółowych informacjach jako materiale dla hackerów\n- Pasuje raczej do luki 5.2 (po opisie fitness band)\n\n**Opcja B** (\"precautions consumers can take\"):\n- Mówi o ŚRODKACH OSTROŻNOŚCI\n- Pasuje raczej do luki 5.4 (po wzmiance, że konsumenci niewiele mogą zrobić)\n\n**Opcja C** (\"experts warning security nightmare\"): ✓\n- POPRAWNA: \"BUT\" + \"explosive growth\" + \"security nightmare\"\n\n**Opcja D** (\"wearable tech may improve security\"):\n- POZYTYWNE stwierdzenie o bezpieczeństwie\n- Sprzeczne z głównym tematem (zagrożenia)\n- Prawdopodobnie OPCJA DODATKOWA (extra)\n\n**Opcja E** (\"built-in camera as threat\"):\n- Wprowadza KOLEJNY THREAT (kamera)\n- Pasuje raczej do luki 5.3 (po smartfit band)\n\n## Reference gramatyczny - \"such an explosive growth\" + \"could lead to\"\n\n> 📖 **\"Such + a/an + Adj + Noun\":**\n> Form: `such + a/an + Adj + Noun`\n> Sens: taki [Adj] [Noun]\n> Funkcja: emfatyczne podkreślenie\n> Tu: \"such an explosive growth\" = taki gwałtowny wzrost\n\n> 📖 **\"Could lead to + Object\":**\n> Form: `could + lead + to + Object`\n> Sens: może prowadzić do\n> Modal: mniejszy stopień pewności niż \"will lead\"\n> Tu: \"could soon lead to a security nightmare\" = może wkrótce prowadzić do bezpieczeństwowej koszmaru\n\n> 📖 **Linking word \"But\":**\n> Funkcja: kontrast, zmiana kierunku\n> Tu: \"But experts are warning\" = ALE eksperci ostrzegają\n> Sygnalizuje: po pozytywnym (popularność) → negatywne (zagrożenia)\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 5.1, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **C**\n> - **Wymaganie szczegółowe:** 3.6) Zdający rozpoznaje związki pomiędzy poszczególnymi częściami tekstu.\n> - **Uzasadnienie:** Opcja C łączy popularność (\"explosive growth\") z zagrożeniami (\"security nightmare\") - pomost logiczny.\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** W zadaniach gap-fill SZUKAJ ŁĄCZNIKÓW: BUT (kontrast), HOWEVER (przeciwieństwo), MOREOVER (dodanie), THEREFORE (skutek). Opcja C zaczyna od \"But\" - to KLUCZ.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** **\"Security nightmare\"** = koszmar bezpieczeństwa. Łączy się z \"data exhaust\" + \"cybercriminals\" w następnym zdaniu.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Sprawdź LOGICZNĄ KONTYNUACJĘ - opcja C wprowadza ostrzeżenie ekspertów, a następne zdanie konkretyzuje (\"Just like PCs data exhaust\").\n\n**5.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**A** - *For most of us such detailed information on other people's lives seems irrelevant. However, it might prove invaluable for hackers and cybercriminals.*\n\n## Sposób 1 - analiza luki 5.2 i kontekstu\n\n> Kontekst luki 5.2:\n> \"One of the most apparently innocent forms of wearable technology is the smart fitness band, which measures a range of activities: from steps walked to hours slept. **5.2. ** Having acquired such data, they are able to work out where the target of their attack lives, works, and stops for coffee.\"\n\nLogika:\n- **PRZED luką:** opis SMART FITNESS BAND (mierzy kroki, sen - szczegółowe dane)\n- **PO luce:** \"Having acquired such data, THEY are able to work out where target lives\"\n- **\"They\"** musi mieć ANTECEDENT w luce - musi być wprowadzony PODMIOT (hackers/cybercriminals)\n\n**Opcja A** zawiera:\n- \"such detailed information on other people's lives\" = nawiązanie do danych z fitness band\n- \"hackers and cybercriminals\" = ANTECEDENT dla \"they\" w następnym zdaniu\n- \"might prove invaluable\" = uzasadnia, dlaczego dane są ważne dla hackerów\n\n**Wniosek:** Opcja A wprowadza pojęcie \"hackers and cybercriminals\" jako PODMIOT \"they\" → **A**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja innych opcji\n\n**Opcja A** (\"detailed information invaluable for hackers\"): ✓\n- POPRAWNA: kontrast \"irrelevant for us / invaluable for hackers\"\n- Wprowadza \"hackers\" jako antecedent dla \"they\"\n\n**Opcja B** (\"precautions\"):\n- Pasuje do luki 5.4 (środki ostrożności)\n\n**Opcja C** (\"experts warning\"):\n- Pasuje do luki 5.1 (popularność → zagrożenia)\n- JUŻ UŻYTA dla 5.1\n\n**Opcja D** (\"wearable tech may improve security\"):\n- POZYTYWNE - sprzeczne z negatywnym tonem\n- Prawdopodobnie EXTRA OPTION (dodatkowa, niewykorzystana)\n\n**Opcja E** (\"built-in camera threat\"):\n- Wprowadza KAMERĘ jako kolejne zagrożenie\n- Pasuje do luki 5.3 (po fitness band → camera)\n\n## Reference gramatyczny - \"however\" + \"prove + Adj\"\n\n> 📖 **\"However\" (contrast):**\n> Funkcja: kontrast (formalniej niż \"but\")\n> Pozycja: początek zdania + przecinek\n> Tu: \"However, it might prove invaluable\" = jednak okaże się nieocenione\n\n> 📖 **\"Prove + Adj\":**\n> Form: `S + prove + Adj`\n> Sens: okazać się\n> Synonyms: turn out to be, end up being\n> Tu: \"might prove invaluable\" = może okazać się nieocenione\n\n> 📖 **\"Invaluable\" (vocabulary):**\n> Sens: nieoceniony, bezcenny\n> POZYTYWNE znaczenie - w PR często mylone z \"valueless\"!\n> Synonyms: priceless, precious, extremely valuable\n> Antonyms: worthless, valueless\n\n> 📖 **Pułapka - \"invaluable\" vs \"valueless\":**\n> - **invaluable** = nieoceniony (BARDZO wartościowy)\n> - **valueless** = bezwartościowy (NIC nie wart)\n> Klasyczna pułapka maturalna!\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 5.2, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **A**\n> - **Wymaganie szczegółowe:** 3.6) Zdający rozpoznaje związki pomiędzy poszczególnymi częściami tekstu.\n> - **Uzasadnienie:** Opcja A wprowadza \"hackers and cybercriminals\" jako antecedent dla \"they\" w następnym zdaniu.\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Klucz: szukaj ZAIMKÓW (they, it, this) w sąsiednich zdaniach i ich ANTECEDENTÓW w luce. \"They\" po luce → \"hackers\" w luce.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** **\"Invaluable\"** = nieoceniony (POZYTYWNE - bardzo wartościowe). NIE myl z \"valueless\". Klasyczna pułapka leksykalna.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Opcja A tworzy KONTRAST \"irrelevant for us / invaluable for hackers\" - to klasyczna struktura argumentacji \"perspektywa A vs perspektywa B\".\n\n**5.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**E** - *Another threat to the users of some devices is the built-in camera which may contain a lot of personally sensitive information.*\n\n## Sposób 1 - analiza luki 5.3 i kontekstu\n\n> Kontekst luki 5.3:\n> \" Data extracted from a smartwatch can show chronic high blood pressure which could be used to prove that a person is unfit for work. A cybercriminal could use such information to blackmail their targets, or even to publicly discredit them. **5.3. ** If a cybercriminal snapped images from it, they could build up a complex picture of where the target is, what they are doing and who they are meeting.\"\n\nLogika:\n- **PRZED luką:** smartwatch threats (blood pressure, blackmail)\n- **PO luce:** \"if a cybercriminal snapped images from IT\" - \"IT\" = singular noun (kamera?)\n- Następne zdanie mówi o \"snapped images\" - KAMERA!\n\n**Opcja E** zawiera:\n- \"Another threat\" = wskazuje na DODATKOWE zagrożenie (po smartwatch)\n- \"Built-in camera\" = wprowadza KAMERĘ jako temat\n- \"It\" w następnym zdaniu odnosi się do KAMERY z opcji E\n\n**Wniosek:** Opcja E wprowadza kamerę jako antecedent dla \"it\" w następnym zdaniu → **E**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja innych opcji\n\n**Opcja A** (\"detailed information invaluable for hackers\"):\n- JUŻ UŻYTA dla 5.2\n\n**Opcja B** (\"precautions\"):\n- Pasuje do luki 5.4 (środki ostrożności)\n\n**Opcja C** (\"experts warning\"):\n- JUŻ UŻYTA dla 5.1\n\n**Opcja D** (\"wearable tech may improve security\"):\n- POZYTYWNE - sprzeczne z negatywnym tonem akapitu\n- EXTRA OPTION\n\n**Opcja E** (\"built-in camera threat\"): ✓\n- POPRAWNA: \"Another threat\" + \"built-in camera\"\n- Wprowadza kamerę jako antecedent \"it\" w następnym zdaniu\n\n## Reference gramatyczny - \"Another threat\" + relative clause + Conditional\n\n> 📖 **\"Another + Noun\" (sequence/addition):**\n> Form: `another + singular Noun`\n> Sens: jeszcze jeden, kolejny\n> Funkcja: wprowadzenie KOLEJNEGO elementu w liście\n> Tu: \"Another threat\" = kolejne zagrożenie (po smartwatch)\n\n> 📖 **Relative clause \"which may contain\":**\n> Form: `Noun + which + V`\n> Sens: który (defining relative clause)\n> Tu: \"camera WHICH may contain information\" = kamera, która może zawierać informacje\n\n> 📖 **\"Built-in\" (compound adjective):**\n> Form: `built + in`\n> Sens: wbudowany\n> Synonyms: in-built, integrated, embedded\n> Tu: \"built-in camera\" = wbudowana kamera\n\n> 📖 **2nd Conditional \"If + Past Simple, could/would + V\":**\n> Form: `if + S + V (Past Simple), could/would + V`\n> Sens: hipotetyczne (mało prawdopodobne)\n> Tu: \"If a cybercriminal SNAPPED images, they COULD build up \" = gdyby hacker zrobił zdjęcia, mógłby zbudować obraz\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 5.3, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **E**\n> - **Wymaganie szczegółowe:** 3.6) Zdający rozpoznaje związki pomiędzy poszczególnymi częściami tekstu.\n> - **Uzasadnienie:** Opcja E wprowadza \"camera\" jako antecedent dla \"it\" w następnym zdaniu (\"snapped images from it\").\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Klucz dla gap-fill: znajdź ZAIMKI (\"it\", \"they\", \"this\") po luce i upewnij się, że opcja wprowadza ANTECEDENT. \"It\" w 5.3 → potrzebujemy noun singular (camera).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** **\"Another threat\"** = sygnał DODATKOWEGO elementu po wcześniejszych zagrożeniach. Klasyczna struktura PR.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Pamiętaj - opcja D jest DODATKOWA (extra, niewykorzystana). To NORMALNE w gap-fill: 5 opcji, 4 luki, 1 zostaje.\n\n**5.4.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**B** - *One of the precautions they can take is to choose strong passwords or turn their fitness trackers on at the end of the street or round the corner, not outside their front door.*\n\n## Sposób 1 - analiza luki 5.4 i kontekstu\n\n> Kontekst luki 5.4:\n> \"Unfortunately, many cybersecurity experts acknowledge that **there is very little consumers can do** to protect themselves from these risks. **5.4. ** However, it should not be up to users, but to the wearable technology manufacturers themselves to install security into their devices.\"\n\nLogika:\n- **PRZED luką:** \"very little consumers CAN DO to protect themselves\" (konsumenci niewiele mogą zrobić)\n- **PO luce:** \"However, it should not be up to users, but to manufacturers\" (jednak to producenci powinni instalować zabezpieczenia)\n- **Luka 5.4** musi pokazać CO konsumenci JEDNAK mogą zrobić - pomost między \"very little\" a \"however manufacturers should \"\n\n**Opcja B** zawiera:\n- \"One of the precautions THEY can take\" = jeden ze środków ostrożności (KONSUMENCI = \"they\")\n- Konkretne PORADY: strong passwords + włączanie trackera nie pod drzwiami\n- Następne \"However\" ma sens - jednak to nie powinno spoczywać na użytkownikach\n\n**Wniosek:** Opcja B podaje przykład środków ostrożności, które user może podjąć → **B**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja innych opcji\n\n**Opcja A** (\"detailed information invaluable for hackers\"):\n- JUŻ UŻYTA dla 5.2\n\n**Opcja B** (\"precautions they can take\"): ✓\n- POPRAWNA: konkretne porady ochronne dla konsumentów\n- \"They\" = consumers z poprzedniego zdania\n\n**Opcja C** (\"experts warning\"):\n- JUŻ UŻYTA dla 5.1\n\n**Opcja D** (\"wearable tech may improve security\"):\n- POZYTYWNE stwierdzenie\n- Sprzeczne z negatywnym tonem akapitu (\"unfortunately\")\n- EXTRA OPTION (niewykorzystana)\n\n**Opcja E** (\"built-in camera threat\"):\n- JUŻ UŻYTA dla 5.3\n\n## Reference gramatyczny - \"one of the + plural\" + \"it should not be up to + N\"\n\n> 📖 **\"One of the + plural Noun\":**\n> Form: `one of the + plural Noun + singular Verb`\n> Sens: jeden z\n> Tu: \"One of the precautions IS to choose\" (singular verb, bo podmiot to \"one\")\n> Pułapka: NIE \"one of the precautions ARE\" - zawsze singular verb\n\n> 📖 **\"It should not be up to + N\":**\n> Form: `it + should (not) be + up to + Noun`\n> Sens: nie powinno spoczywać na\n> Synonyms: it's not the responsibility of, it shouldn't fall to\n> Tu: \"it should not be up to users, but to manufacturers\" = nie konsumenci, lecz producenci powinni\n\n> 📖 **\"Precaution\" (vocabulary):**\n> Sens: środek ostrożności, zapobieganie\n> Kolokacje: take precautions, as a precaution, safety precautions\n> Tu: \"precautions they can take\" = środki ostrożności jakie mogą podjąć\n\n> 📖 **Linking \"However\":**\n> Funkcja: kontrast, zmiana kierunku\n> Pozycja: początek zdania + przecinek\n> Tu: \"However, it should not be up to users\" = jednak (mimo środków ostrożności) odpowiedzialność powinna być na producentach\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 5.4, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **B**\n> - **Wymaganie szczegółowe:** 3.6) Zdający rozpoznaje związki pomiędzy poszczególnymi częściami tekstu.\n> - **Uzasadnienie:** Opcja B podaje konkretne środki ostrożności (\"precautions they can take\") po wzmiance, że konsumenci mają niewiele opcji.\n> - **0 pkt** - A/C/E (już użyte), D (sprzeczne z tonem akapitu).\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | Detailed info invaluable | Użyta w 5.2 | Uczeń nie sprawdza wcześniejszych luk |\n| **B** | **Precautions they can take** | **POPRAWNA - środki ostrożności** | - |\n| C | Experts warning | Użyta w 5.1 | - |\n| D | Wearable may improve security | Pozytywne - sprzeczne | EXTRA, niewykorzystana |\n| E | Built-in camera threat | Użyta w 5.3 | - |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** W gap-fill PR z 5 opcjami i 4 lukami JEDNA opcja zostaje. Zwykle to opcja sprzeczna z tonem lub niepasująca tematycznie. Tu opcja D (pozytywne stwierdzenie o bezpieczeństwie).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** **\"Precautions\"** kolokuje z \"take\" (take precautions) i \"against\" (precautions against). Pamiętaj te kolokacje.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Pomost logiczny: konsumenci niewiele MOGĄ - JEDNAK są środki - JEDNAK to producenci powinni instalować zabezpieczenia. Klasyczna struktura argumentacyjna PR.","image":"img/jezyk-angielski-2016-maj-matura-rozszerzona/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język angielski · Matura · maj 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Język angielski","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 5. (0-4)
Przeczytaj tekst, z którego usunięto cztery fragmenty. Wpisz w luki 5.1.-5.4. litery,
którymi oznaczono brakujące fragmenty (A-E), tak aby otrzymać logiczny i spójny
tekst.
Uwaga: jeden fragment został podany dodatkowo i nie pasuje do żadnej luki.
WEARABLE TECH DEVICES
The approximately 15 million smart glasses, fitness bands and watches sold proves that public
interest in wearable technology has rocketed recently. 5.1. Just like PCs and
smartphones, wearable devices create a ‘data exhaust’, a stream of quite easily accessible
information that is extremely attractive to cybercriminals.
One of the most apparently innocent forms of wearable technology is the smart fitness band,
which measures a range of activities: from steps walked to hours slept. 5.2. Having
acquired such data, they are able to work out where the target of their attack lives, works,
and stops for coffee. The hacker could then use this information. Data extracted from
a smartwatch can show chronic high blood pressure which could be used to prove that
a person is unfit for work. A cybercriminal could use such information to blackmail their
targets, or even to publicly discredit them. 5.3. If a cybercriminal snapped images from
it, they could build up a complex picture of where the target is, what they are doing and who
they are meeting. The wearable devices could also act as gateways to other devices or data
stored in the cloud. If the smartwatch or eyewear is unprotected, it becomes the weak point
in the chain, giving hackers a backdoor to confidential data.
Unfortunately, many cybersecurity experts acknowledge that there is very little consumers
can do to protect themselves from these risks. 5.4. However, it should not be
up to users, but to the wearable technology manufacturers themselves to install security into
their devices.
adapted from www.telegraph.co.uk
A. For most of us such detailed information on other people’s lives seems irrelevant.
However, it might prove invaluable for hackers and cybercriminals.
B. One of the precautions they can take is to choose strong passwords or turn their fitness
trackers on at the end of the street or round the corner, not outside their front door.
C. But experts are warning that such an explosive growth in the demand for these gadgets
could soon lead to a security nightmare.
D. In some cases wearable technology gadgets may improve consumer security by being
used, for example, as authentication devices which enable recognition.
E. Another threat to the users of some devices is the built-in camera which may contain a lot
of personally sensitive information.
PRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!
MJA-1R

","answer_text_html":"

5.
fragmenty
odbiegające
od tematu
i/lub nie na
temat
R
A
L
wypowiedź nie zawiera
fragmentów odbiegających
od tematu i/lub nie na temat
wypowiedź zawiera dłuższy
fragment / nieliczne krótkie
fragmenty odbiegające od
tematu i/lub nie na temat
wypowiedź nie spełnia
warunków określonych
dla poziomu 1.
Tabela B. Zgodność z poleceniem: elementy formy
Elementy formy
Forma
1
0
1.
elementy
charakterystyczne
dla formy
R
teza jest poprawnie umiejscowiona w wypowiedzi
wypowiedź nie spełnia
warunków określonych
dla poziomu 1.
A
wypowiedź jest zatytułowana
L
wypowiedź zawiera odpowiedni zwrot rozpoczynający
i kończący
2.
kompozycja
R
A
L
wypowiedź cechuje widoczny zamysł kompozycyjny
wyrażający się w funkcjonalnie uzasadnionych proporcjach
wstępu, rozwinięcia i zakończenia
wypowiedź nie spełnia
warunków określonych
dla poziomu 1.
3.
segmentacja
R
A
L
tekst jest uporządkowany; układ graficzny pracy (podział na
akapity) jest konsekwentny
wypowiedź nie spełnia
warunków określonych
dla poziomu 1.
4.
długość pracy
R
A
L
długość pracy mieści się w granicach 180-280 słów
wypowiedź nie spełnia
warunków określonych
dla poziomu 1.
Uwaga: jedna usterka jest wystarczająca, żeby zakwalifikować pracę na 0 w danym
podkryterium.
Ostateczną liczbę punktów za zgodność z poleceniem ustala się na podstawie oceny
elementów treści i elementów formy, zgodnie z Tabelą C.
Tabela C
Elementy
treści
Elementy formy
4-3
2-1
0
10-9
5 p.
4 p.
3 p.
8-7
4 p.
3 p.
2 p.
6-5
3 p.
2 p.
1 p.
4-3
2 p.
1 p.
0 p.
2-1
1 p.
0 p.
0 p.
0
0 p.
0 p.
0 p.
Na przykład za wypowiedź, w której elementy treści oceniono na 5, a elementy formy
oceniono na 2, za zgodność z poleceniem przyznaje się 2 punkty.
Dodatkowe uwagi dotyczące oceny elementów treści
ROZPRAWKA
Temat
Władze wielu miast sponsorują koncerty gwiazd na świeżym powietrzu w noc sylwestrową.
Napisz rozprawkę, w której przedstawisz dobre i złe strony organizacji takich imprez na
powitanie Nowego Roku.
Rozprawka to wypowiedź, w której zdający rozważa zagadnienie podane w poleceniu,
przedstawiając argumenty, wspierając je dodatkowymi wyjaśnieniami oraz/lub przykładami.
Autor rozprawki „za i przeciw” powinien przedstawić argumenty za i przeciw, odpowiednio
sygnalizując przyjęty schemat w tezie wspartej adekwatnymi argumentami i właściwym
zakończeniem.
Dobrze napisana rozprawka:
 omawia zagadnienie w sposób przejrzysty i logiczny; wszystkie jej części (wstęp,
rozwinięcie, zakończenie) są podporządkowane jednej myśli głównej
 zawiera jasno sformułowaną tezę, odpowiednią do formy rozprawki
 charakteryzuje się stylem formalnym.
Teza

\n
  1. Aby teza rozprawki była uznana za zgodną z tematem, wymagane jest odniesienie się do
\n

organizowania w miastach koncertów/imprez muzycznych na świeżym powietrzu na
powitanie Nowego Roku oraz zaznaczenie, że w pracy będą rozpatrywane dobre i złe
strony (wymaga tego ten typ rozprawki), np. Many city councils decide to organise
outdoor concerts on New Year’s Eve / to welcome New Year. It has many advantages for
residents but there are also some problems connected with it.

\n
  1. Opisanie problemu, który jest tematem rozprawki, np. stwierdzenie, że w wielu miastach
\n

koncerty gwiazd na świeżym powietrzu są organizowane w noc sylwestrową, nie jest tezą.

\n
  1. Teza musi zapowiadać oczekiwaną strukturę rozprawki, wskazywać, że prezentowane
\n

będą wady i zalety. Na przykład: …są plusy i minusy takiej decyzji…; …ma wiele zalet,
ale spowoduje też wiele problemów.

\n
  1. Jeśli teza jest pytaniem, które nie zapowiada struktury rozprawki, np. Czy to dobry
\n

pomysł?, uznaje się ją za odbiegającą od tematu.

\n
  1. Użycie zwrotów typu: Moim zdaniem, Według mnie nie wpływa na obniżenie jakości tezy
\n

w rozprawce „za i przeciw”, jeśli zdający wskazuje w tezie na wady i zalety danego
zjawiska.

","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"

5.1. ## Poprawna odpowiedź

\n

C - But experts are warning that such an explosive growth in the demand for these gadgets could soon lead to a security nightmare.

\n

Sposób 1 - analiza luki 5.1 i kontekstu

\n
Kontekst luki 5.1:
"The approximately 15 million smart glasses, fitness bands and watches sold proves that public interest in wearable technology has rocketed recently. 5.1. Just like PCs and smartphones, wearable devices create a 'data exhaust', a stream of quite easily accessible information that is extremely attractive to cybercriminals."
\n

Logika:

\n\n

Opcja C zaczyna od "BUT experts are warning" = ALE eksperci ostrzegają - idealny pomost między POPULARNOŚCIĄ a NIEBEZPIECZEŃSTWEM.

\n

Opcja C wprowadza:

\n\n

Wniosek: Opcja C tworzy logiczny most między popularność a zagrożeniami → C.

\n

Sposób 2 - eliminacja innych opcji

\n

Opcja A ("detailed information irrelevant"):

\n\n

Opcja B ("precautions consumers can take"):

\n\n

Opcja C ("experts warning security nightmare"): ✓

\n\n

Opcja D ("wearable tech may improve security"):

\n\n

Opcja E ("built-in camera as threat"):

\n\n

Reference gramatyczny - "such an explosive growth" + "could lead to"

\n
📖 "Such + a/an + Adj + Noun":
Form: such + a/an + Adj + Noun
Sens: taki [Adj] [Noun]
Funkcja: emfatyczne podkreślenie
Tu: "such an explosive growth" = taki gwałtowny wzrost
\n
📖 "Could lead to + Object":
Form: could + lead + to + Object
Sens: może prowadzić do
Modal: mniejszy stopień pewności niż "will lead"
Tu: "could soon lead to a security nightmare" = może wkrótce prowadzić do bezpieczeństwowej koszmaru
\n
📖 Linking word "But":
Funkcja: kontrast, zmiana kierunku
Tu: "But experts are warning" = ALE eksperci ostrzegają
Sygnalizuje: po pozytywnym (popularność) → negatywne (zagrożenia)
\n

Schemat oceniania CKE

\n
📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 5.1, max 1 pkt):
- 1 pkt - odpowiedź: C
- Wymaganie szczegółowe: 3.6) Zdający rozpoznaje związki pomiędzy poszczególnymi częściami tekstu.
- Uzasadnienie: Opcja C łączy popularność ("explosive growth") z zagrożeniami ("security nightmare") - pomost logiczny.
\n

Typowe pułapki i uwaga

\n
⚠️ Uwaga: W zadaniach gap-fill SZUKAJ ŁĄCZNIKÓW: BUT (kontrast), HOWEVER (przeciwieństwo), MOREOVER (dodanie), THEREFORE (skutek). Opcja C zaczyna od "But" - to KLUCZ.
\n
⚠️ Uwaga: "Security nightmare" = koszmar bezpieczeństwa. Łączy się z "data exhaust" + "cybercriminals" w następnym zdaniu.
\n
⚠️ Uwaga: Sprawdź LOGICZNĄ KONTYNUACJĘ - opcja C wprowadza ostrzeżenie ekspertów, a następne zdanie konkretyzuje ("Just like PCs data exhaust").
\n

5.2. ## Poprawna odpowiedź

\n

A - For most of us such detailed information on other people's lives seems irrelevant. However, it might prove invaluable for hackers and cybercriminals.

\n

Sposób 1 - analiza luki 5.2 i kontekstu

\n
Kontekst luki 5.2:
"One of the most apparently innocent forms of wearable technology is the smart fitness band, which measures a range of activities: from steps walked to hours slept. 5.2. Having acquired such data, they are able to work out where the target of their attack lives, works, and stops for coffee."
\n

Logika:

\n\n

Opcja A zawiera:

\n\n

Wniosek: Opcja A wprowadza pojęcie "hackers and cybercriminals" jako PODMIOT "they" → A.

\n

Sposób 2 - eliminacja innych opcji

\n

Opcja A ("detailed information invaluable for hackers"): ✓

\n\n

Opcja B ("precautions"):

\n\n

Opcja C ("experts warning"):

\n\n

Opcja D ("wearable tech may improve security"):

\n\n

Opcja E ("built-in camera threat"):

\n\n

Reference gramatyczny - "however" + "prove + Adj"

\n
📖 "However" (contrast):
Funkcja: kontrast (formalniej niż "but")
Pozycja: początek zdania + przecinek
Tu: "However, it might prove invaluable" = jednak okaże się nieocenione
\n
📖 "Prove + Adj":
Form: S + prove + Adj
Sens: okazać się
Synonyms: turn out to be, end up being
Tu: "might prove invaluable" = może okazać się nieocenione
\n
📖 "Invaluable" (vocabulary):
Sens: nieoceniony, bezcenny
POZYTYWNE znaczenie - w PR często mylone z "valueless"!
Synonyms: priceless, precious, extremely valuable
Antonyms: worthless, valueless
\n
📖 Pułapka - "invaluable" vs "valueless":
- invaluable = nieoceniony (BARDZO wartościowy)
- valueless = bezwartościowy (NIC nie wart)
Klasyczna pułapka maturalna!
\n

Schemat oceniania CKE

\n
📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 5.2, max 1 pkt):
- 1 pkt - odpowiedź: A
- Wymaganie szczegółowe: 3.6) Zdający rozpoznaje związki pomiędzy poszczególnymi częściami tekstu.
- Uzasadnienie: Opcja A wprowadza "hackers and cybercriminals" jako antecedent dla "they" w następnym zdaniu.
\n

Typowe pułapki i uwaga

\n
⚠️ Uwaga: Klucz: szukaj ZAIMKÓW (they, it, this) w sąsiednich zdaniach i ich ANTECEDENTÓW w luce. "They" po luce → "hackers" w luce.
\n
⚠️ Uwaga: "Invaluable" = nieoceniony (POZYTYWNE - bardzo wartościowe). NIE myl z "valueless". Klasyczna pułapka leksykalna.
\n
⚠️ Uwaga: Opcja A tworzy KONTRAST "irrelevant for us / invaluable for hackers" - to klasyczna struktura argumentacji "perspektywa A vs perspektywa B".
\n

5.3. ## Poprawna odpowiedź

\n

E - Another threat to the users of some devices is the built-in camera which may contain a lot of personally sensitive information.

\n

Sposób 1 - analiza luki 5.3 i kontekstu

\n
Kontekst luki 5.3:
" Data extracted from a smartwatch can show chronic high blood pressure which could be used to prove that a person is unfit for work. A cybercriminal could use such information to blackmail their targets, or even to publicly discredit them. 5.3. If a cybercriminal snapped images from it, they could build up a complex picture of where the target is, what they are doing and who they are meeting."
\n

Logika:

\n\n

Opcja E zawiera:

\n\n

Wniosek: Opcja E wprowadza kamerę jako antecedent dla "it" w następnym zdaniu → E.

\n

Sposób 2 - eliminacja innych opcji

\n

Opcja A ("detailed information invaluable for hackers"):

\n\n

Opcja B ("precautions"):

\n\n

Opcja C ("experts warning"):

\n\n

Opcja D ("wearable tech may improve security"):

\n\n

Opcja E ("built-in camera threat"): ✓

\n\n

Reference gramatyczny - "Another threat" + relative clause + Conditional

\n
📖 "Another + Noun" (sequence/addition):
Form: another + singular Noun
Sens: jeszcze jeden, kolejny
Funkcja: wprowadzenie KOLEJNEGO elementu w liście
Tu: "Another threat" = kolejne zagrożenie (po smartwatch)
\n
📖 Relative clause "which may contain":
Form: Noun + which + V
Sens: który (defining relative clause)
Tu: "camera WHICH may contain information" = kamera, która może zawierać informacje
\n
📖 "Built-in" (compound adjective):
Form: built + in
Sens: wbudowany
Synonyms: in-built, integrated, embedded
Tu: "built-in camera" = wbudowana kamera
\n
📖 2nd Conditional "If + Past Simple, could/would + V":
Form: if + S + V (Past Simple), could/would + V
Sens: hipotetyczne (mało prawdopodobne)
Tu: "If a cybercriminal SNAPPED images, they COULD build up " = gdyby hacker zrobił zdjęcia, mógłby zbudować obraz
\n

Schemat oceniania CKE

\n
📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 5.3, max 1 pkt):
- 1 pkt - odpowiedź: E
- Wymaganie szczegółowe: 3.6) Zdający rozpoznaje związki pomiędzy poszczególnymi częściami tekstu.
- Uzasadnienie: Opcja E wprowadza "camera" jako antecedent dla "it" w następnym zdaniu ("snapped images from it").
\n

Typowe pułapki i uwaga

\n
⚠️ Uwaga: Klucz dla gap-fill: znajdź ZAIMKI ("it", "they", "this") po luce i upewnij się, że opcja wprowadza ANTECEDENT. "It" w 5.3 → potrzebujemy noun singular (camera).
\n
⚠️ Uwaga: "Another threat" = sygnał DODATKOWEGO elementu po wcześniejszych zagrożeniach. Klasyczna struktura PR.
\n
⚠️ Uwaga: Pamiętaj - opcja D jest DODATKOWA (extra, niewykorzystana). To NORMALNE w gap-fill: 5 opcji, 4 luki, 1 zostaje.
\n

5.4. ## Poprawna odpowiedź

\n

B - One of the precautions they can take is to choose strong passwords or turn their fitness trackers on at the end of the street or round the corner, not outside their front door.

\n

Sposób 1 - analiza luki 5.4 i kontekstu

\n
Kontekst luki 5.4:
"Unfortunately, many cybersecurity experts acknowledge that there is very little consumers can do to protect themselves from these risks. 5.4. However, it should not be up to users, but to the wearable technology manufacturers themselves to install security into their devices."
\n

Logika:

\n\n

Opcja B zawiera:

\n\n

Wniosek: Opcja B podaje przykład środków ostrożności, które user może podjąć → B.

\n

Sposób 2 - eliminacja innych opcji

\n

Opcja A ("detailed information invaluable for hackers"):

\n\n

Opcja B ("precautions they can take"): ✓

\n\n

Opcja C ("experts warning"):

\n\n

Opcja D ("wearable tech may improve security"):

\n\n

Opcja E ("built-in camera threat"):

\n\n

Reference gramatyczny - "one of the + plural" + "it should not be up to + N"

\n
📖 "One of the + plural Noun":
Form: one of the + plural Noun + singular Verb
Sens: jeden z
Tu: "One of the precautions IS to choose" (singular verb, bo podmiot to "one")
Pułapka: NIE "one of the precautions ARE" - zawsze singular verb
\n
📖 "It should not be up to + N":
Form: it + should (not) be + up to + Noun
Sens: nie powinno spoczywać na
Synonyms: it's not the responsibility of, it shouldn't fall to
Tu: "it should not be up to users, but to manufacturers" = nie konsumenci, lecz producenci powinni
\n
📖 "Precaution" (vocabulary):
Sens: środek ostrożności, zapobieganie
Kolokacje: take precautions, as a precaution, safety precautions
Tu: "precautions they can take" = środki ostrożności jakie mogą podjąć
\n
📖 Linking "However":
Funkcja: kontrast, zmiana kierunku
Pozycja: początek zdania + przecinek
Tu: "However, it should not be up to users" = jednak (mimo środków ostrożności) odpowiedzialność powinna być na producentach
\n

Schemat oceniania CKE

\n
📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 5.4, max 1 pkt):
- 1 pkt - odpowiedź: B
- Wymaganie szczegółowe: 3.6) Zdający rozpoznaje związki pomiędzy poszczególnymi częściami tekstu.
- Uzasadnienie: Opcja B podaje konkretne środki ostrożności ("precautions they can take") po wzmiance, że konsumenci mają niewiele opcji.
- 0 pkt - A/C/E (już użyte), D (sprzeczne z tonem akapitu).
\n

Dlaczego inne odpowiedzi są błędne

\n

| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |
| A | Detailed info invaluable | Użyta w 5.2 | Uczeń nie sprawdza wcześniejszych luk |
| B | Precautions they can take | POPRAWNA - środki ostrożności | - |
| C | Experts warning | Użyta w 5.1 | - |
| D | Wearable may improve security | Pozytywne - sprzeczne | EXTRA, niewykorzystana |
| E | Built-in camera threat | Użyta w 5.3 | - |

\n

Typowe pułapki i uwaga

\n
⚠️ Uwaga: W gap-fill PR z 5 opcjami i 4 lukami JEDNA opcja zostaje. Zwykle to opcja sprzeczna z tonem lub niepasująca tematycznie. Tu opcja D (pozytywne stwierdzenie o bezpieczeństwie).
\n
⚠️ Uwaga: "Precautions" kolokuje z "take" (take precautions) i "against" (precautions against). Pamiętaj te kolokacje.
\n
⚠️ Uwaga: Pomost logiczny: konsumenci niewiele MOGĄ - JEDNAK są środki - JEDNAK to producenci powinni instalować zabezpieczenia. Klasyczna struktura argumentacyjna PR.
"}]}