{"id":"jezyk-angielski-2016-maj-matura-rozszerzona/zad/9","paper_id":"jezyk-angielski-2016-maj-matura-rozszerzona","number":"9","points":4,"ptype":"open","subject":"jezyk-angielski","category":"matura","year":2016,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 9. (0-4)\nWykorzystując wyrazy podane drukowanymi literami, uzupełnij każde zdanie z luką,\ntak aby zachować sens zdania wyjściowego (9.1.-9.4.). W każdą lukę można wpisać\nmaksymalnie pięć wyrazów, wliczając wyraz już podany. Wymagana jest pełna\npoprawność ortograficzna i gramatyczna wpisywanych fragmentów zdań.\nUwaga: nie zmieniaj formy podanych wyrazów.\n9.1. He worked as a travel guide and so he visited all the European countries in one year.\nVISITED\nIf he hadn’t worked as a travel guide, he\nall the European countries in one year.\n9.2. The number of modern vehicles on our roads has risen since last year.\nRISE\nThere the number of modern vehicles\non our roads since last year.\n9.3. They asked him if he had seen anything unusual, but he said he hadn’t.\nDENIED\nHe anything unusual when they asked him\nabout it.\n9.4. John didn’t enjoy the film as much as he had expected.\nLIVE\nThe film didn’t John’s expectations.\nMJA-1R","answer":null,"answer_text":"9. W ocenie poprawności środków językowych w wypowiedziach zdających ze stwierdzoną\ndysleksją nie bierze się pod uwagę błędów ortograficznych i interpunkcyjnych. Błąd\nortograficzny zmieniający znaczenie wyrazu w pracy zdającego z opinią o dysleksji to\nbłąd językowy. Jest on brany pod uwagę w ocenie poprawności językowej.\nZasady te obowiązują również w ocenie prac zdających z dysgrafią, dysortografią, afazją,\nz zaburzeniami komunikacji językowej, mózgowym porażeniem dziecięcym, a także prac\nzdających, którzy korzystali z pomocy nauczyciela wspomagającego oraz prac pisanych\nna komputerze.","solution":"**9.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**wouldn't have visited** (akceptowane: *would/could/might/may not have visited*, *would/could/might/may never have visited*, *never would/could/might/may have visited*).\n\n## Sposób 1 - analiza transformacji (Conditional III)\n\n> Zdanie wyjściowe: \"He worked as a travel guide and so he visited all the European countries in one year.\"\n> Zdanie docelowe: \"If he hadn't worked as a travel guide, he all the European countries in one year.\"\n> Key word: **VISITED**\n\nLogika:\n- **Zdanie wyjściowe (FAKT przeszły):** PRACOWAŁ jako przewodnik → ODWIEDZIŁ kraje\n- **Zdanie docelowe (HIPOTEZA o przeszłości):** GDYBY NIE pracował NIE odwiedziłby\n- **Konstrukcja:** Conditional III (nierealne w przeszłości)\n\n**Conditional III:**\n`If + Past Perfect, would have + V3`\n\nW zdaniu wyjściowym warunek już dany:\n- \"If he HADN'T worked\" = Past Perfect (negacja)\n- Wynik: \"he WOULD NOT HAVE VISITED\" = nie odwiedziłby\n\n**Wynik:** wouldn't have visited (3 słowa: wouldn't + have + visited) ✓\n\n## Sposób 2 - wymiana modalnych w Conditional III\n\nCKE akceptuje WARIANTY modalnych w głównym zdaniu:\n\n**Z negacją w modalu:**\n- **would not have visited / wouldn't have visited** ✓\n- could not have visited / couldn't have visited\n- might not have visited / mightn't have visited\n- may not have visited\n\n**Z \"never\" zamiast \"not\":**\n- would never have visited\n- could never have visited\n- might never have visited\n- may never have visited\n\n**Z inwersją:**\n- never would have visited\n- never could have visited\n- never might have visited\n- never may have visited\n\nWszystkie z TYM SAMYM sensem: nie odwiedziłby (gdyby nie pracował).\n\n## Reference gramatyczny - Conditional III (Third Conditional)\n\n> 📖 **Conditional III (nierealne w przeszłości):**\n> Form: `If + S + Past Perfect, S + would/could/might/may + have + V3`\n> Sens: gdyby [stało się X w przeszłości], to [stało by się Y]\n> Tu: \"If he HADN'T worked, he WOULDN'T HAVE VISITED\" = gdyby nie pracował, nie odwiedziłby\n> Klucz: TYLKO o przeszłości - efekt teraz LUB w przeszłości\n\n> 📖 **Modale w Conditional III (różnice znaczeniowe):**\n> - **would have** = bezpieczne stwierdzenie (logiczny wynik)\n> - **could have** = byłoby możliwe\n> - **might have** = byłoby możliwe (mniej pewne)\n> - **may have** = byłoby możliwe (rzadziej w Cond III)\n\n> 📖 **Negacja w Conditional III:**\n> Position 1: \"would NOT have\" (negacja modalu)\n> Position 2: \"would have NEVER + V3\" (lub: NEVER would have + V3)\n> Oba sposoby AKCEPTOWANE w kluczach CKE\n\n> 📖 **Zachowanie key word \"VISITED\":**\n> Klucz: forma \"VISITED\" w zdaniu wyjściowym to **V3** (past participle)\n> Wynik: \"have VISITED\" (Present Perfect/Conditional III)\n> NIE zmieniaj formy słowa kluczowego!\n\n> 📖 **Liczba słów (max 5 wliczając word):**\n> \"wouldn't have visited\" = 3 słowa (wouldn't, have, visited) ✓\n> Z dodaniem never: \"would never have visited\" = 4 słowa ✓\n> Pułapka: NIE wpisuj > 5 słów\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 9.1, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **wouldn't have visited**\n> - **Akceptowane warianty:**\n> - would/could/might/may **not** have visited\n> - would/could/might/may **never** have visited\n> - **never** would/could/might/may have visited\n> - **Wymaganie szczegółowe:** Use of English - Conditional III transformation.\n> - **0 pkt:** brak negacji (\"would have visited\" - odwrócenie sensu); zła forma czasownika (\"would visit\" - Conditional II zamiast III); przekroczenie 5 słów.\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** **Conditional III ≠ Conditional II.** Cond II: \"If I HAD a car, I WOULD drive\" (teraz hipotetyczne). Cond III: \"If I HAD HAD a car, I WOULD HAVE DRIVEN\" (przeszłość hipotetyczna).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** **Negacja w Cond III** - zachowaj sens. Zdanie wyjściowe: \"worked → visited\" (POZYTYWNE). Zdanie docelowe: \"hadn't worked → wouldn't have visited\" (oba NEGATYWNE = zachowany sens).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** **Forma key word** musi pozostać. \"VISITED\" jako V3 → w wyniku \"have VISITED\". NIE zmieniaj na \"visit\" lub \"visiting\".\n\n**9.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**has been a rise in** (Present Perfect z rzeczownikiem \"rise\" + preposition \"in\").\n\n## Sposób 1 - analiza transformacji (V → N)\n\n> Zdanie wyjściowe: \"The number of modern vehicles on our roads has risen since last year.\"\n> Zdanie docelowe: \"There the number of modern vehicles on our roads since last year.\"\n> Key word: **RISE**\n\nLogika:\n- **Zdanie wyjściowe (czasownik):** \"has risen\" (Present Perfect od \"rise\") - liczba wzrosła\n- **Zdanie docelowe (rzeczownik):** \"There the number\" - wymagana konstrukcja \"there be\" + N\n- **Key word \"RISE\":** musi pozostać formą BAZOWĄ (V infinitive/N)\n- Transformacja: czasownik \"rise\" → rzeczownik \"rise\" (taka sama forma!)\n\n**Konstrukcja:** \"There has been + a + N + in + Object\"\n- \"There HAS BEEN A RISE IN the number\" = nastąpił wzrost w liczbie ✓\n\n**Słowo bazowe:** RISE\n- Jako V: rise → rose → risen → rising (nieregularny)\n- Jako N: rise / a rise / the rise (countable noun)\n\n**Wynik:** \"has been a rise in\" (4 słowa: has, been, a, rise) - wliczając \"rise\" key word = OK ✓\n\n## Sposób 2 - analiza struktury \"there has been\"\n\n**Klasyczna konstrukcja: There + be + N**\n- Present Simple: there IS / there ARE\n- Past Simple: there WAS / there WERE\n- Present Perfect: there HAS BEEN / there HAVE BEEN\n- Past Perfect: there HAD BEEN\n\nTu: \"since last year\" = sygnał Present Perfect → there HAS BEEN\n\n**Dlaczego \"a rise\" (z rodzajnikiem):**\n- \"rise\" to countable noun\n- Pierwsza wzmianka → rodzajnik nieokreślony \"a\"\n- \"a rise\" = wzrost (jeden, nieokreślony)\n\n**Dlaczego \"in\" przed obiektem:**\n- Kolokacja: \"rise IN + Noun\" = wzrost w/czym\n- Klasyczne: a rise in prices, a rise in temperature, a rise in numbers\n- NIE: \"rise OF the number\" (błąd)\n\n## Reference gramatyczny - \"there has been + N\" + V→N transformation\n\n> 📖 **\"There has been / there have been\" (Present Perfect existential):**\n> Form: `There + has/have + been + N`\n> Sens: nastąpił/istniał/było\n> Tu: \"There has been a rise\" = nastąpił wzrost\n> Singular N → has been; Plural N → have been\n\n> 📖 **V → N transformation (zachowanie sensu):**\n> | Czasownik | Rzeczownik | Preposition |\n> |-----------|-----------|-------------|\n> | rise (rosnąć) | a rise (wzrost) | in |\n> | fall (spadać) | a fall (spadek) | in |\n> | increase (zwiększać) | an increase | in |\n> | decrease (zmniejszać) | a decrease | in |\n> | improve (poprawiać) | an improvement | in |\n> | grow (rosnąć) | growth (uncountable) | in |\n\n> 📖 **Sygnały Present Perfect:**\n> - since + punkt: since last year, since 2020\n> - for + okres: for 5 years\n> - already, just, yet, ever, never\n> - recently, lately\n> Tu: \"since last year\" → MUSI BYĆ Present Perfect\n\n> 📖 **\"Rise\" - nieregularny V:**\n> - Infinitive: rise\n> - Past Simple: rose\n> - Past Participle: risen\n> - -ing: rising\n> - 3rd singular: rises\n> Pułapka: NIE myl z \"raise\" (raise/raised/raised - regularny, transitive)\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 9.2, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **has been a rise in**\n> - **Wymaganie szczegółowe:** Use of English - V→N transformation + Present Perfect existential.\n> - **Uzasadnienie:** \"There has been + a rise + in\" = wzrost (z czasu \"has risen\") + Present Perfect (since last year).\n> - **0 pkt:** brak \"in\" (\"has been a rise\" - niezupełne); zły artykuł (\"has been the rise\"); zły aspekt (\"is a rise\" - Present Simple, nie pasuje do \"since\").\n> - **Liczba słów:** \"has been a rise in\" = 4 słowa wliczając \"rise\" - w limicie ≤5.\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** **\"Rise\" vs \"Raise\":** rise (intransitive, no object) = rosnąć (sun rises); raise (transitive, with object) = podnosić (raise your hand). Tu: \"rise\" jako rzeczownik.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** **Preposition \"in\" with rise/increase/decrease**: zawsze \"a rise IN X\", NIE \"of X\". Klasyczna kolokacja PR.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** **Since last year** sygnalizuje Present Perfect - sprawdzaj sygnały czasowe w zdaniu wyjściowym (\"has risen\" → Present Perfect).\n\n**9.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**denied seeing** (akceptowane: *denied seeing*, *denied having seen*, *denied (that) he had seen*, *denied (that) he saw*, *denied noticing*, *denied being a witness of*, *denied having noticed*).\n\n## Sposób 1 - analiza transformacji (reported speech + deny + V-ing)\n\n> Zdanie wyjściowe: \"They asked him if he had seen anything unusual, but he said he hadn't.\"\n> Zdanie docelowe: \"He anything unusual when they asked him about it.\"\n> Key word: **DENIED**\n\nLogika:\n- **Zdanie wyjściowe:** pytanie + odpowiedź \"hadn't seen\" (zaprzeczenie)\n- **Zdanie docelowe:** \"He DENIED anything unusual\" - wymagana konstrukcja \"deny + V-ing\"\n- **Key word \"DENIED\":** musi pozostać w formie Past Simple\n- **Sens:** zaprzeczył, że widział\n\n**Konstrukcje akceptowane (deny):**\n1. **deny + V-ing** → \"denied seeing\" ✓ (klasyczna)\n2. **deny + having + V3** → \"denied having seen\" (Past Perfect gerund)\n3. **deny + that-clause** → \"denied (that) he had seen\" / \"denied (that) he saw\"\n\n**Wynik (najprostszy):** denied seeing (2 słowa wliczając DENIED + seeing) ✓\n\n## Sposób 2 - analiza \"deny + gerund\"\n\n**Reguła:** Czasownik DENY zawsze łączy się z **gerundem (V-ing)**, NIE z infinitive.\n\n**Forma podstawowa:** deny + V-ing\n- denied seeing = zaprzeczył (że) widział\n- denied stealing = zaprzeczył (że) ukradł\n- denied knowing = zaprzeczył (że) wiedział\n\n**Forma rozszerzona (perfect gerund):** deny + having + V3\n- Sens: zaprzeczyć W PRZESZŁOŚCI że robiło się\n- denied having seen = zaprzeczył (że) widział wcześniej\n- Klasyczne, gdy chcemy podkreślić wcześniejszość\n\n**Forma z that-clause (akceptowana, ale rzadsza):**\n- denied (that) he had seen - Reported Speech (Past Perfect)\n- denied (that) he saw - Reported Speech (Past Simple)\n\n**Synonimy \"see\" w klucz:**\n- denied seeing\n- denied noticing\n- denied being a witness of (mniej idiomatyczne, ale akceptowane)\n- denied having noticed (perfect gerund)\n\n## Reference gramatyczny - verbs + gerund + reported speech\n\n> 📖 **\"Deny + V-ing\" (verb + gerund):**\n> Form: `S + deny + V-ing`\n> Sens: zaprzeczyć (że robił)\n> Pułapka: NIE \"deny to V\" - ZAWSZE V-ing\n> Klasyczne: denied stealing, denied knowing, denied seeing\n\n> 📖 **Czasowniki z V-ing (klasyczne):**\n> admit, avoid, **deny**, enjoy, finish, miss, suggest, recommend, postpone, practise, consider, give up, keep on, mind\n> Pamiętaj: po nich ZAWSZE gerund, NIE infinitive\n\n> 📖 **Perfect gerund \"having + V3\":**\n> Form: `having + V3`\n> Sens: zrobienie czegoś WCZEŚNIEJ (przed głównym czasem)\n> Tu: \"denied having seen\" = zaprzeczył, że widział (wcześniej, przed pytaniem)\n> Synonim: that-clause z Past Perfect (\"denied that he had seen\")\n\n> 📖 **Reported speech \"deny\":**\n> Direct: \"I didn't see anything.\" → Reported: \"He denied seeing anything.\" / \"He denied having seen anything.\"\n> Direct: \"I haven't seen X.\" → Reported: \"He denied having seen X.\"\n> Klucz: deny ZAPRZECZA przeszłej akcji\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 9.3, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **denied seeing** lub **denied having seen**\n> - **Akceptowane warianty:**\n> - denied seeing / denied having seen\n> - denied (that) he had seen / denied (that) he saw\n> - denied noticing / denied having noticed\n> - denied being a witness of\n> - **Wymaganie szczegółowe:** Use of English - deny + V-ing / having + V3.\n> - **0 pkt:** \"denied to see\" (deny + infinitive - BŁĄD), \"denied see\" (brak końcówki), \"deny seeing\" (forma bazowa, nie Past).\n> - **Liczba słów:** \"denied seeing\" = 2 słowa, w limicie.\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** **DENY + V-ING** (NIGDY \"deny to V\"). Klasyczna pułapka PR - uczeń bierze infinitive z analogii do innych czasowników.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** **Perfect gerund \"having + V3\"** dla wcześniejszych akcji: \"denied HAVING seen\" = zaprzeczył wcześniejszemu zobaczeniu. Eleganckie w PR.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Klucz CKE akceptuje wiele wariantów - pamiętaj że MUSI być Past Simple denied (key word), ale forma po deny może być różna (V-ing, having + V3, that-clause).\n\n**9.4.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**live up to** (phrasal verb: \"live up to expectations\" = spełnić oczekiwania).\n\n## Sposób 1 - analiza transformacji (phrasal verb)\n\n> Zdanie wyjściowe: \"John didn't enjoy the film as much as he had expected.\"\n> Zdanie docelowe: \"The film didn't John's expectations.\"\n> Key word: **LIVE**\n\nLogika:\n- **Zdanie wyjściowe:** John NIE CIESZYŁ SIĘ filmem AŻ TAK BARDZO jak OCZEKIWAŁ\n- **Zdanie docelowe:** \"The film didn't John's expectations\" - film NIE SPEŁNIŁ jego oczekiwań\n- **Key word \"LIVE\":** musi pozostać w formie bezokolicznika\n- **Wymagany phrasal verb:** live up to (= spełnić)\n\n**Phrasal verb:** LIVE UP TO + Object\n- Sens: spełnić (oczekiwania, standardy, reputację)\n- Klasyczne: live up to expectations, live up to one's reputation, live up to standards\n\n**Konstrukcja po \"didn't\":**\n- \"didn't\" już zawiera czas Past Simple → po nim INFINITIVE bez \"to\"\n- \"didn't live up to\" = nie spełnił\n- Forma: did not + V (base form) + complement\n\n**Wynik:** live up to (3 słowa: live, up, to) ✓\n\n## Sposób 2 - analiza phrasal verb \"live up to\"\n\n**Phrasal verb \"live up to\":**\n- Składa się z 3 elementów: **live** (V) + **up** (Adv) + **to** (Prep)\n- Sens: spełnić oczekiwania, dorównać standardom\n- Transitive: wymaga obiektu (live up to + N)\n\n**Klasyczne kolokacje z \"live up to\":**\n- live up to expectations = spełnić oczekiwania\n- live up to one's name = dorównać nazwie/reputacji\n- live up to the hype = sprostać szumowi\n- live up to standards = sprostać standardom\n- live up to potential = wykorzystać potencjał\n\n**Synonimy phrasal:**\n- meet expectations\n- fulfill expectations\n- match expectations\n\n**Pułapka - pokrewne phrasal:**\n- live up to = spełnić ✓ (POPRAWNE)\n- live on = utrzymywać się\n- live by = żyć według (zasad)\n- live with = znosić\n- live for = żyć dla\n\n## Reference gramatyczny - phrasal verbs (3-word) + transformations\n\n> 📖 **\"Live up to\" (3-word phrasal verb):**\n> Form: `live + up + to + Object`\n> Sens: spełnić, dorównać\n> Synonyms: meet, fulfill, match, satisfy\n> Pułapka: nie można rozdzielić elementów\n\n> 📖 **3-word phrasal verbs (kluczowe w PR):**\n> | Phrasal | Sens | Przykład |\n> |---------|------|----------|\n> | live up to | spełnić | live up to expectations |\n> | put up with | znosić | put up with noise |\n> | look forward to | czekać niecierpliwie | look forward to seeing |\n> | come up with | wymyślić | come up with idea |\n> | get on with | dogadywać się | get on with neighbours |\n> | run out of | skończyć się | run out of milk |\n> | look down on | patrzeć z góry | look down on others |\n\n> 📖 **\"Didn't + V (base)\":**\n> Form: `S + did + not + V (infinitive without \"to\")`\n> Sens: Past Simple negation\n> Tu: \"didn't LIVE up to\" = nie spełnił (\"live\" jako base form, NIE \"lived\")\n> Pułapka: NIE \"didn't lived\" - po did/didn't ZAWSZE base form\n\n> 📖 **Word count z key word:**\n> Limit: max 5 słów wliczając key word\n> Tu: \"live up to\" = 3 słowa wliczając \"live\" ✓\n> Pułapka: NIE dodawaj zbędnych słów (\"to live up to\", \"do live up to\") - przekroczenie limitu\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 9.4, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **live up to**\n> - **Wymaganie szczegółowe:** Use of English - phrasal verb transformation.\n> - **Uzasadnienie:** \"Live up to expectations\" = spełnić oczekiwania. Po \"didn't\" forma bazowa V (live, NIE lived).\n> - **0 pkt:** \"lived up to\" (zła forma po didn't), \"live up\" (brak \"to\"), \"come up to\" (inny phrasal - błędne znaczenie), \"meet\" (akceptowane synonim ALE niezgodne z key word \"LIVE\").\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** **Po \"didn't\" zawsze base form** czasownika (V infinitive bez \"to\"). \"didn't LIVED\" = BŁĄD. Pamiętaj: did(n't) + V base.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** **\"Live up to\"** = phrasal verb 3-elementowy. Nie można pominąć \"up\" ani \"to\". \"Live the expectations\" = bezsens.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** **Phrasal \"live up to\" vs \"meet\":** Oba znaczą \"spełnić\". ALE klucz CKE wymaga key word LIVE → musisz użyć \"live up to\", a nie \"meet\".","image":"img/jezyk-angielski-2016-maj-matura-rozszerzona/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język angielski · Matura · maj 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Język angielski","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 9. (0-4)
Wykorzystując wyrazy podane drukowanymi literami, uzupełnij każde zdanie z luką,
tak aby zachować sens zdania wyjściowego (9.1.-9.4.). W każdą lukę można wpisać
maksymalnie pięć wyrazów, wliczając wyraz już podany. Wymagana jest pełna
poprawność ortograficzna i gramatyczna wpisywanych fragmentów zdań.
Uwaga: nie zmieniaj formy podanych wyrazów.
9.1. He worked as a travel guide and so he visited all the European countries in one year.
VISITED
If he hadn’t worked as a travel guide, he
all the European countries in one year.
9.2. The number of modern vehicles on our roads has risen since last year.
RISE
There the number of modern vehicles
on our roads since last year.
9.3. They asked him if he had seen anything unusual, but he said he hadn’t.
DENIED
He anything unusual when they asked him
about it.
9.4. John didn’t enjoy the film as much as he had expected.
LIVE
The film didn’t John’s expectations.
MJA-1R

","answer_text_html":"
  1. W ocenie poprawności środków językowych w wypowiedziach zdających ze stwierdzoną
\n

dysleksją nie bierze się pod uwagę błędów ortograficznych i interpunkcyjnych. Błąd
ortograficzny zmieniający znaczenie wyrazu w pracy zdającego z opinią o dysleksji to
błąd językowy. Jest on brany pod uwagę w ocenie poprawności językowej.
Zasady te obowiązują również w ocenie prac zdających z dysgrafią, dysortografią, afazją,
z zaburzeniami komunikacji językowej, mózgowym porażeniem dziecięcym, a także prac
zdających, którzy korzystali z pomocy nauczyciela wspomagającego oraz prac pisanych
na komputerze.

","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"

9.1. ## Poprawna odpowiedź

\n

wouldn't have visited (akceptowane: would/could/might/may not have visited, would/could/might/may never have visited, never would/could/might/may have visited).

\n

Sposób 1 - analiza transformacji (Conditional III)

\n
Zdanie wyjściowe: "He worked as a travel guide and so he visited all the European countries in one year."
Zdanie docelowe: "If he hadn't worked as a travel guide, he all the European countries in one year."
Key word: VISITED
\n

Logika:

\n\n

Conditional III:
If + Past Perfect, would have + V3

\n

W zdaniu wyjściowym warunek już dany:

\n\n

Wynik: wouldn't have visited (3 słowa: wouldn't + have + visited) ✓

\n

Sposób 2 - wymiana modalnych w Conditional III

\n

CKE akceptuje WARIANTY modalnych w głównym zdaniu:

\n

Z negacją w modalu:

\n\n

Z "never" zamiast "not":

\n\n

Z inwersją:

\n\n

Wszystkie z TYM SAMYM sensem: nie odwiedziłby (gdyby nie pracował).

\n

Reference gramatyczny - Conditional III (Third Conditional)

\n
📖 Conditional III (nierealne w przeszłości):
Form: If + S + Past Perfect, S + would/could/might/may + have + V3
Sens: gdyby [stało się X w przeszłości], to [stało by się Y]
Tu: "If he HADN'T worked, he WOULDN'T HAVE VISITED" = gdyby nie pracował, nie odwiedziłby
Klucz: TYLKO o przeszłości - efekt teraz LUB w przeszłości
\n
📖 Modale w Conditional III (różnice znaczeniowe):
- would have = bezpieczne stwierdzenie (logiczny wynik)
- could have = byłoby możliwe
- might have = byłoby możliwe (mniej pewne)
- may have = byłoby możliwe (rzadziej w Cond III)
\n
📖 Negacja w Conditional III:
Position 1: "would NOT have" (negacja modalu)
Position 2: "would have NEVER + V3" (lub: NEVER would have + V3)
Oba sposoby AKCEPTOWANE w kluczach CKE
\n
📖 Zachowanie key word "VISITED":
Klucz: forma "VISITED" w zdaniu wyjściowym to V3 (past participle)
Wynik: "have VISITED" (Present Perfect/Conditional III)
NIE zmieniaj formy słowa kluczowego!
\n
📖 Liczba słów (max 5 wliczając word):
"wouldn't have visited" = 3 słowa (wouldn't, have, visited) ✓
Z dodaniem never: "would never have visited" = 4 słowa ✓
Pułapka: NIE wpisuj > 5 słów
\n

Schemat oceniania CKE

\n
📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 9.1, max 1 pkt):
- 1 pkt - odpowiedź: wouldn't have visited
- Akceptowane warianty:
- would/could/might/may not have visited
- would/could/might/may never have visited
- never would/could/might/may have visited
- Wymaganie szczegółowe: Use of English - Conditional III transformation.
- 0 pkt: brak negacji ("would have visited" - odwrócenie sensu); zła forma czasownika ("would visit" - Conditional II zamiast III); przekroczenie 5 słów.
\n

Typowe pułapki i uwaga

\n
⚠️ Uwaga: Conditional III ≠ Conditional II. Cond II: "If I HAD a car, I WOULD drive" (teraz hipotetyczne). Cond III: "If I HAD HAD a car, I WOULD HAVE DRIVEN" (przeszłość hipotetyczna).
\n
⚠️ Uwaga: Negacja w Cond III - zachowaj sens. Zdanie wyjściowe: "worked → visited" (POZYTYWNE). Zdanie docelowe: "hadn't worked → wouldn't have visited" (oba NEGATYWNE = zachowany sens).
\n
⚠️ Uwaga: Forma key word musi pozostać. "VISITED" jako V3 → w wyniku "have VISITED". NIE zmieniaj na "visit" lub "visiting".
\n

9.2. ## Poprawna odpowiedź

\n

has been a rise in (Present Perfect z rzeczownikiem "rise" + preposition "in").

\n

Sposób 1 - analiza transformacji (V → N)

\n
Zdanie wyjściowe: "The number of modern vehicles on our roads has risen since last year."
Zdanie docelowe: "There the number of modern vehicles on our roads since last year."
Key word: RISE
\n

Logika:

\n\n

Konstrukcja: "There has been + a + N + in + Object"

\n\n

Słowo bazowe: RISE

\n\n

Wynik: "has been a rise in" (4 słowa: has, been, a, rise) - wliczając "rise" key word = OK ✓

\n

Sposób 2 - analiza struktury "there has been"

\n

Klasyczna konstrukcja: There + be + N

\n\n

Tu: "since last year" = sygnał Present Perfect → there HAS BEEN

\n

Dlaczego "a rise" (z rodzajnikiem):

\n\n

Dlaczego "in" przed obiektem:

\n\n

Reference gramatyczny - "there has been + N" + V→N transformation

\n
📖 "There has been / there have been" (Present Perfect existential):
Form: There + has/have + been + N
Sens: nastąpił/istniał/było
Tu: "There has been a rise" = nastąpił wzrost
Singular N → has been; Plural N → have been
\n
📖 V → N transformation (zachowanie sensu):
| Czasownik | Rzeczownik | Preposition |
|-----------|-----------|-------------|
| rise (rosnąć) | a rise (wzrost) | in |
| fall (spadać) | a fall (spadek) | in |
| increase (zwiększać) | an increase | in |
| decrease (zmniejszać) | a decrease | in |
| improve (poprawiać) | an improvement | in |
| grow (rosnąć) | growth (uncountable) | in |
\n
📖 Sygnały Present Perfect:
- since + punkt: since last year, since 2020
- for + okres: for 5 years
- already, just, yet, ever, never
- recently, lately
Tu: "since last year" → MUSI BYĆ Present Perfect
\n
📖 "Rise" - nieregularny V:
- Infinitive: rise
- Past Simple: rose
- Past Participle: risen
- -ing: rising
- 3rd singular: rises
Pułapka: NIE myl z "raise" (raise/raised/raised - regularny, transitive)
\n

Schemat oceniania CKE

\n
📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 9.2, max 1 pkt):
- 1 pkt - odpowiedź: has been a rise in
- Wymaganie szczegółowe: Use of English - V→N transformation + Present Perfect existential.
- Uzasadnienie: "There has been + a rise + in" = wzrost (z czasu "has risen") + Present Perfect (since last year).
- 0 pkt: brak "in" ("has been a rise" - niezupełne); zły artykuł ("has been the rise"); zły aspekt ("is a rise" - Present Simple, nie pasuje do "since").
- Liczba słów: "has been a rise in" = 4 słowa wliczając "rise" - w limicie ≤5.
\n

Typowe pułapki i uwaga

\n
⚠️ Uwaga: "Rise" vs "Raise": rise (intransitive, no object) = rosnąć (sun rises); raise (transitive, with object) = podnosić (raise your hand). Tu: "rise" jako rzeczownik.
\n
⚠️ Uwaga: Preposition "in" with rise/increase/decrease: zawsze "a rise IN X", NIE "of X". Klasyczna kolokacja PR.
\n
⚠️ Uwaga: Since last year sygnalizuje Present Perfect - sprawdzaj sygnały czasowe w zdaniu wyjściowym ("has risen" → Present Perfect).
\n

9.3. ## Poprawna odpowiedź

\n

denied seeing (akceptowane: denied seeing, denied having seen, denied (that) he had seen, denied (that) he saw, denied noticing, denied being a witness of, denied having noticed).

\n

Sposób 1 - analiza transformacji (reported speech + deny + V-ing)

\n
Zdanie wyjściowe: "They asked him if he had seen anything unusual, but he said he hadn't."
Zdanie docelowe: "He anything unusual when they asked him about it."
Key word: DENIED
\n

Logika:

\n\n

Konstrukcje akceptowane (deny):

\n
  1. deny + V-ing → "denied seeing" ✓ (klasyczna)
  2. deny + having + V3 → "denied having seen" (Past Perfect gerund)
  3. deny + that-clause → "denied (that) he had seen" / "denied (that) he saw"
\n

Wynik (najprostszy): denied seeing (2 słowa wliczając DENIED + seeing) ✓

\n

Sposób 2 - analiza "deny + gerund"

\n

Reguła: Czasownik DENY zawsze łączy się z gerundem (V-ing), NIE z infinitive.

\n

Forma podstawowa: deny + V-ing

\n\n

Forma rozszerzona (perfect gerund): deny + having + V3

\n\n

Forma z that-clause (akceptowana, ale rzadsza):

\n\n

Synonimy "see" w klucz:

\n\n

Reference gramatyczny - verbs + gerund + reported speech

\n
📖 "Deny + V-ing" (verb + gerund):
Form: S + deny + V-ing
Sens: zaprzeczyć (że robił)
Pułapka: NIE "deny to V" - ZAWSZE V-ing
Klasyczne: denied stealing, denied knowing, denied seeing
\n
📖 Czasowniki z V-ing (klasyczne):
admit, avoid, deny, enjoy, finish, miss, suggest, recommend, postpone, practise, consider, give up, keep on, mind
Pamiętaj: po nich ZAWSZE gerund, NIE infinitive
\n
📖 Perfect gerund "having + V3":
Form: having + V3
Sens: zrobienie czegoś WCZEŚNIEJ (przed głównym czasem)
Tu: "denied having seen" = zaprzeczył, że widział (wcześniej, przed pytaniem)
Synonim: that-clause z Past Perfect ("denied that he had seen")
\n
📖 Reported speech "deny":
Direct: "I didn't see anything." → Reported: "He denied seeing anything." / "He denied having seen anything."
Direct: "I haven't seen X." → Reported: "He denied having seen X."
Klucz: deny ZAPRZECZA przeszłej akcji
\n

Schemat oceniania CKE

\n
📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 9.3, max 1 pkt):
- 1 pkt - odpowiedź: denied seeing lub denied having seen
- Akceptowane warianty:
- denied seeing / denied having seen
- denied (that) he had seen / denied (that) he saw
- denied noticing / denied having noticed
- denied being a witness of
- Wymaganie szczegółowe: Use of English - deny + V-ing / having + V3.
- 0 pkt: "denied to see" (deny + infinitive - BŁĄD), "denied see" (brak końcówki), "deny seeing" (forma bazowa, nie Past).
- Liczba słów: "denied seeing" = 2 słowa, w limicie.
\n

Typowe pułapki i uwaga

\n
⚠️ Uwaga: DENY + V-ING (NIGDY "deny to V"). Klasyczna pułapka PR - uczeń bierze infinitive z analogii do innych czasowników.
\n
⚠️ Uwaga: Perfect gerund "having + V3" dla wcześniejszych akcji: "denied HAVING seen" = zaprzeczył wcześniejszemu zobaczeniu. Eleganckie w PR.
\n
⚠️ Uwaga: Klucz CKE akceptuje wiele wariantów - pamiętaj że MUSI być Past Simple denied (key word), ale forma po deny może być różna (V-ing, having + V3, that-clause).
\n

9.4. ## Poprawna odpowiedź

\n

live up to (phrasal verb: "live up to expectations" = spełnić oczekiwania).

\n

Sposób 1 - analiza transformacji (phrasal verb)

\n
Zdanie wyjściowe: "John didn't enjoy the film as much as he had expected."
Zdanie docelowe: "The film didn't John's expectations."
Key word: LIVE
\n

Logika:

\n\n

Phrasal verb: LIVE UP TO + Object

\n\n

Konstrukcja po "didn't":

\n\n

Wynik: live up to (3 słowa: live, up, to) ✓

\n

Sposób 2 - analiza phrasal verb "live up to"

\n

Phrasal verb "live up to":

\n\n

Klasyczne kolokacje z "live up to":

\n\n

Synonimy phrasal:

\n\n

Pułapka - pokrewne phrasal:

\n\n

Reference gramatyczny - phrasal verbs (3-word) + transformations

\n
📖 "Live up to" (3-word phrasal verb):
Form: live + up + to + Object
Sens: spełnić, dorównać
Synonyms: meet, fulfill, match, satisfy
Pułapka: nie można rozdzielić elementów
\n
📖 3-word phrasal verbs (kluczowe w PR):
| Phrasal | Sens | Przykład |
|---------|------|----------|
| live up to | spełnić | live up to expectations |
| put up with | znosić | put up with noise |
| look forward to | czekać niecierpliwie | look forward to seeing |
| come up with | wymyślić | come up with idea |
| get on with | dogadywać się | get on with neighbours |
| run out of | skończyć się | run out of milk |
| look down on | patrzeć z góry | look down on others |
\n
📖 "Didn't + V (base)":
Form: S + did + not + V (infinitive without "to")
Sens: Past Simple negation
Tu: "didn't LIVE up to" = nie spełnił ("live" jako base form, NIE "lived")
Pułapka: NIE "didn't lived" - po did/didn't ZAWSZE base form
\n
📖 Word count z key word:
Limit: max 5 słów wliczając key word
Tu: "live up to" = 3 słowa wliczając "live" ✓
Pułapka: NIE dodawaj zbędnych słów ("to live up to", "do live up to") - przekroczenie limitu
\n

Schemat oceniania CKE

\n
📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 9.4, max 1 pkt):
- 1 pkt - odpowiedź: live up to
- Wymaganie szczegółowe: Use of English - phrasal verb transformation.
- Uzasadnienie: "Live up to expectations" = spełnić oczekiwania. Po "didn't" forma bazowa V (live, NIE lived).
- 0 pkt: "lived up to" (zła forma po didn't), "live up" (brak "to"), "come up to" (inny phrasal - błędne znaczenie), "meet" (akceptowane synonim ALE niezgodne z key word "LIVE").
\n

Typowe pułapki i uwaga

\n
⚠️ Uwaga: Po "didn't" zawsze base form czasownika (V infinitive bez "to"). "didn't LIVED" = BŁĄD. Pamiętaj: did(n't) + V base.
\n
⚠️ Uwaga: "Live up to" = phrasal verb 3-elementowy. Nie można pominąć "up" ani "to". "Live the expectations" = bezsens.
\n
⚠️ Uwaga: Phrasal "live up to" vs "meet": Oba znaczą "spełnić". ALE klucz CKE wymaga key word LIVE → musisz użyć "live up to", a nie "meet".
"}]}