{"id":"jezyk-angielski-2017-maj-matura-rozszerzona/zad/10","paper_id":"jezyk-angielski-2017-maj-matura-rozszerzona","number":"10","points":13,"ptype":"open","subject":"jezyk-angielski","category":"matura","year":2017,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 10. (0-13)\nWypowiedz się na jeden z poniższych tematów. Wypowiedź powinna zawierać od 200\ndo 250 słów i spełniać wszystkie wymogi typowe dla formy wskazanej w poleceniu.\nZaznacz temat, który wybrałeś(-aś), zakreślając jego numer.\n1. Napisz rozprawkę, w której przedstawisz dobre i złe strony występowania dzieci\nw programach telewizyjnych typu talent show.\n2. Wiele osób nie przestrzega podstawowych zasad bezpieczeństwa podczas górskich\nwycieczek. Napisz artykuł, w którym zrelacjonujesz niebezpieczną sytuację, która wynikła\nz lekkomyślnego zachowania turystów, i przedstawisz swój pomysł kampanii promującej\nodpowiedzialne zachowanie w górach.\nCZYSTOPIS\nMJA-1R\nMJA-1R\nZgodność z poleceniem\nSpójność\ni logika\nZakres\nśrodków\njęzykowych\nPoprawność\nśrodków\njęzykowych\nRAZEM\n0-1-2-3-4-5\n0-1-2\n0-1-2-3\n0-1-2-3\nElementy treści (0-1-2)\nElementy formy (0-1)\n1\n2\n3\n4\n5\n1\n2\n3\n4\nMJA-1R\nBRUDNOPIS (nie podlega ocenie)","answer":null,"answer_text":"10. W przypadku obniżenia punktacji w zakresie środków językowych za usterki stylistyczne,\npod pracą zapisuje się „rażące uchybienia w stylu” i wskazuje rodzaj usterki. Samo użycie\nform skróconych nie jest traktowane jako rażące uchybienie.","solution":"**10.1.** ## Poprawna odpowiedź - wzorcowa rozprawka (~230 słów)\n\nIn recent years, television talent shows featuring children have gained\nenormous popularity worldwide. Programmes such as \"Britain's Got Talent\"\nor \"The Voice Kids\" regularly attract millions of viewers. However, the\nparticipation of young people in such competitions has both advantages\nand disadvantages.\n\nOn the one hand, talent shows offer children a unique opportunity to\ndevelop their abilities. Performing in front of professional judges and\na live audience helps them build self-confidence and overcome stage\nfright. Moreover, the winners often receive valuable prizes, including\nrecording contracts or scholarships, which can launch a successful career.\nFor instance, several global stars, like Justin Bieber, started their\nadventure with music through similar contests.\n\nOn the other hand, taking part in talent shows can be extremely stressful\nfor a child. The pressure of constant evaluation, the fear of public\nrejection, and the criticism from harsh judges may negatively affect\ntheir mental health. What is more, young participants often miss out on\na normal childhood, spending hours on rehearsals instead of playing with\npeers. The intense media attention may also lead to early burnout or\nemotional problems in adulthood.\n\nIn conclusion, although television talent shows can help talented\nchildren start a promising career, they also expose them to serious\nrisks. In my opinion, the participation of young people in such\nprogrammes should be carefully supervised by parents and psychologists\nto ensure their well-being.\n\nLiczba słów: ~230 (w zakresie 180-280).\n\n## Sposób 1 - analiza wymagań CKE\n\nRozprawka musi zawierać 4 ELEMENTY:\n\n1. **Wstęp z tezą** zapowiadającą za i przeciw występowaniu dzieci w talent shows\n- Cytat: \"talent shows gained enormous popularity\" + \"participation of young people has both advantages and disadvantages\" ✓\n\n2. **Dobre strony** (advantages):\n- Rozwój umiejętności (\"develop their abilities\")\n- Self-confidence + overcome stage fright\n- Nagrody (\"recording contracts, scholarships\")\n- Przykład: Justin Bieber ✓\n\n3. **Złe strony** (disadvantages):\n- Stres (\"extremely stressful\")\n- Presja, krytyka, mental health\n- Brak normalnego dzieciństwa (\"miss out on a normal childhood\")\n- Early burnout, emotional problems ✓\n\n4. **Podsumowanie** zgodne z tezą:\n- \"In conclusion, although they also expose them to serious risks\"\n- Własna opinia + zalecenie ✓\n\n## Sposób 2 - analiza gramatyczna kluczowych konstrukcji\n\n**Present Perfect dla rosnącej popularności:**\n> \"talent shows HAVE GAINED enormous popularity\"\n- Form: `have/has + V3`\n- Sens: trwająca tendencja do teraz\n\n**Gerund po przyimku:**\n> \"Performing in front of judges helps them build \"\n> \"taking part in talent shows can be stressful\"\n- Form: V-ing po przyimku/po niektórych czasownikach\n\n**Modale dla możliwości/zagrożeń:**\n> \"the pressure MAY negatively affect\"\n> \"the media attention MAY lead to burnout\"\n- Form: `may + V` (możliwość)\n\n**Subjunctive w conclusion:**\n> \"participation of young people SHOULD BE carefully supervised\"\n- Form: `should + be + V3` (suggestion + passive)\n\n**Linking words:**\n- Addition: moreover, what is more\n- Contrast: on the one hand, on the other hand, however, although\n- Example: for instance\n- Conclusion: in conclusion, in my opinion\n\n## Sposób 3 - struktura rozprawki (PR, 200-250 słów)\n\n**Introduction (~50 słów):**\n- Tło/kontekst (popularność talent shows)\n- Przykłady programów (BGT, The Voice Kids)\n- TEZA zapowiadająca pro/contra\n\n**Body 1 - Advantages (~60 słów):**\n- \"On the one hand\" + argument PRO 1 (development abilities)\n- Argument PRO 2 (self-confidence, prizes)\n- Przykład (Justin Bieber)\n\n**Body 2 - Disadvantages (~70 słów):**\n- \"On the other hand\" + argument CON 1 (stress)\n- Argument CON 2 (no normal childhood)\n- Argument CON 3 (burnout)\n\n**Conclusion (~40 słów):**\n- \"In conclusion\" + powtórzenie tezy\n- Własna opinia + zalecenie\n\n## Reference gramatyczny - strukturyzowane essay\n\n> 📖 **Linking words for argumentative essay:**\n> - Introduction: In recent years, Nowadays, Recently\n> - Stating pro: Firstly, To begin with, On the one hand\n> - Stating con: On the other hand, However, In contrast\n> - Adding: Moreover, Furthermore, What is more, In addition\n> - Examples: For instance, For example, Such as\n> - Cause-effect: Therefore, Consequently, As a result\n> - Conclusion: In conclusion, To sum up, All in all\n\n> 📖 **Modal verbs dla opinii:**\n> - `should + V` = powinien (sugestia)\n> - `may/might + V` = może (możliwość)\n> - `can + V` = może (capability)\n> - `would + V` = condicional\n\n> 📖 **Passive voice for formal style:**\n> - `should be supervised` = powinno być nadzorowane\n> - `is/are expected to V` = oczekuje się\n> - `is regarded as` = jest uważany za\n\n## Schemat oceniania CKE (max 13 pkt)\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 10.1 Temat 1 Rozprawka, max 13 pkt):**\n>\n> **ZGODNOŚĆ Z POLECENIEM (max 5 pkt):**\n> - **Elementy treści (5 pkt):**\n> 1. Wstęp z tezą zapowiadającą za i przeciw\n> 2. Dobre strony (przynajmniej 1)\n> 3. Złe strony (przynajmniej 1)\n> 4. Podsumowanie zgodne z tezą\n> 5. Brak fragmentów odbiegających\n> - **Wymagane:** odniesienie do występów DZIECI/MŁODYCH LUDZI (kids, children, youngsters, teens, young people)\n> - **NIE akceptowane:** odniesienie do udziału dzieci jako WIDZÓW\n>\n> **Elementy formy (max 4 pkt):**\n> 1. Teza poprawnie umiejscowiona (we wstępie)\n> 2. Zamysł kompozycyjny (3-4 akapity z funkcjami)\n> 3. Segmentacja (akapity wyraźne)\n> 4. Długość 180-280 słów\n>\n> **SPÓJNOŚĆ I LOGIKA (0-2 pkt):** linking words, logiczne przejścia\n>\n> **ZAKRES ŚRODKÓW JĘZYKOWYCH (0-3 pkt):** zaawansowana leksyka, różne struktury\n>\n> **POPRAWNOŚĆ ŚRODKÓW JĘZYKOWYCH (0-3 pkt):** gramatyka, spelling, interpunkcja\n>\n> **RAZEM max 13 pkt.**\n>\n> **Przykład tezy zgodnej:** \"There are more and more talent shows with kids as participants. This situation has benefits and drawbacks.\"\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** **NIE akceptowane:** odniesienie do dzieci jako WIDZÓW talent shows. MUSI być o WYSTĘPACH dzieci jako uczestników.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Długość 200-250 słów. Min 180, max 280 - poza zakresem -1 pkt formy. CALCULATE words.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Rozprawka WYMAGA \"za i przeciw\" - NIE może być jednostronna (tylko za lub tylko przeciw).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Linking words: minimum 5-7 różnych w całej rozprawce. Bez nich SPÓJNOŚĆ = 0.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Konkluzja MUSI być zgodna z tezą - nie wprowadzaj nowych argumentów na końcu.\n\n**10.2.** ## Poprawna odpowiedź - wzorcowy artykuł (~225 słów)\n\nMOUNTAIN ESCAPADES: A DANGEROUS DREAM?\n\nEvery year, thousands of tourists head to the mountains, dreaming of\nbreathtaking views and unforgettable adventures. Unfortunately, many of\nthem ignore the basic safety rules, putting their lives at serious risk.\nLast summer, I witnessed a shocking situation that I will never forget.\n\nDuring a family trip in the Tatras, I noticed a group of young tourists\nwearing flip-flops and shorts, climbing a steep, rocky trail towards\nRysy. The weather had been beautiful in the morning, but dark clouds\nwere gathering rapidly. Despite warnings from experienced hikers, they\nrefused to turn back. Within an hour, a violent thunderstorm broke out.\nOne of them slipped on a wet rock and broke his leg. Mountain rescuers\nspent hours pulling the injured man to safety, risking their own lives\nin extreme conditions.\n\nThis experience inspired me to design a campaign called \"Respect the\nMountains, Save Your Life\". The initiative would consist of colourful\nposters at trail entrances, short educational videos shared on social\nmedia, and free safety workshops held in schools. Volunteers from\nmountain rescue services could speak about real accidents and demonstrate\nproper equipment.\n\nUltimately, mountains are not amusement parks. By promoting responsible\nbehaviour and basic preparation, we can prevent tragedies and ensure\nthat every mountain trip ends with a smile, not an ambulance.\n\nLiczba słów: ~225 (w zakresie 180-280).\n\n## Sposób 1 - analiza wymagań CKE\n\nArtykuł musi zawierać 5 elementów:\n\n1. **Tytuł** chwytliwy:\n- \"MOUNTAIN ESCAPADES: A DANGEROUS DREAM?\" ✓\n- Pytanie retoryczne przyciąga uwagę\n\n2. **Wstęp zachęcający:**\n- Statystyki turystów + ignorowanie zasad + zapowiedź relacji ✓\n\n3. **Relacja niebezpiecznej sytuacji** (czas przeszły):\n- Tatry, młodzi turyści w klapkach\n- Niebezpieczne zachowanie (lekceważenie ostrzeżeń)\n- Burza + złamana noga ✓\n\n4. **Pomysł kampanii**:\n- Nazwa: \"Respect the Mountains, Save Your Life\"\n- Plakaty, filmy w social media, warsztaty w szkołach\n- Wolontariusze z górskiego ratownictwa ✓\n\n5. **Zakończenie**:\n- \"Ultimately, mountains are not amusement parks\"\n- Apel: \"prevent tragedies\" ✓\n\n## Sposób 2 - analiza gramatyczna kluczowych konstrukcji\n\n**Past Simple narracji (wymóg 5.4):**\n> \"I witnessed a shocking situation\"\n> \"I noticed a group \"\n> \"slipped on a wet rock and broke his leg\"\n- Wymóg CKE: czas PRZESZŁY dla relacji wydarzeń\n\n**Past Continuous + Past Perfect (tło narracji):**\n> \"dark clouds were gathering\" (Past Continuous = tło)\n> \"The weather had been beautiful in the morning\" (Past Perfect = wcześniejszy stan)\n\n**Conditional/modal dla kampanii (wymóg 7.4 - propozycja):**\n> \"The initiative WOULD consist of \"\n> \"Volunteers COULD speak about \"\n- Modale dla zaproponowanej akcji\n\n**Present Simple dla wniosku:**\n> \"mountains are not amusement parks\"\n> \"we can prevent tragedies\"\n- Fakty / prawdy ogólne w wniosku\n\n**Linking words:**\n- Time: every year, last summer, during, within an hour\n- Contrast: unfortunately, despite\n- Addition: and, also\n- Conclusion: ultimately, by promoting\n\n## Sposób 3 - struktura artykułu (PR, 200-250 słów)\n\n**Title (chwytliwy):**\n- Krótki, intrygujący, często z pytaniem\n\n**Intro (~50 słów):**\n- Zaczep czytelnika (statystyki/anegdota)\n- Wprowadzenie do tematu\n- Zapowiedź relacji\n\n**Body 1 - Relation of dangerous situation (~80 słów):**\n- Past Simple narracja\n- Konkretne detale (miejsce, czas, ludzie)\n- Konsekwencje (uraz, ratownictwo)\n\n**Body 2 - Campaign idea (~60 słów):**\n- Nazwa kampanii\n- Konkretne narzędzia (plakaty, filmy, warsztaty)\n- Wykonawcy (volunteers)\n\n**Conclusion (~30 słów):**\n- Mocna myśl końcowa\n- Apel do czytelnika\n- Pytanie retoryczne lub stwierdzenie\n\n## Reference gramatyczny - narrative + proposal\n\n> 📖 **Past Simple narracja (wymóg 5.4):**\n> Form: `S + V2/V-ed`\n> Użycie: sekwencja zakończonych wydarzeń\n> Sygnały: yesterday, last summer, ago, when, suddenly\n\n> 📖 **Past Continuous (tło):**\n> Form: `S + was/were + V-ing`\n> Użycie: trwająca czynność w tle\n> Sygnały: while, as, when (background)\n\n> 📖 **Past Perfect (wcześniejsza czynność):**\n> Form: `S + had + V3`\n> Użycie: czynność wcześniejsza wobec innej przeszłej\n\n> 📖 **Modal proposal (wymóg 7.4):**\n> Form: `would + V` (proposal)\n> Form: `could + V` (suggestion)\n> Sens: hipotetyczna propozycja\n\n> 📖 **Vocabulary mountain/safety:**\n> - Mountain rescue services = ratownictwo górskie\n> - Trail = szlak\n> - Hike/hiker = wędrówka/wędrowiec\n> - Steep, rocky = stromy, skalisty\n> - Thunderstorm = burza\n> - Slip on wet rock = poślizgnąć się na mokrej skale\n> - Break a leg = złamać nogę\n\n## Schemat oceniania CKE (max 13 pkt)\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 10.2 Temat 2 Artykuł, max 13 pkt):**\n>\n> **ZGODNOŚĆ Z POLECENIEM (max 5 pkt):**\n> - **Elementy treści (5 pkt):**\n> 1. Wstęp zachęcający\n> 2. Relacja niebezpiecznej sytuacji wynikłej z lekkomyślnego zachowania turystów\n> 3. Pomysł kampanii promującej odpowiedzialne zachowanie w górach\n> 4. Zakończenie\n> 5. Brak fragmentów odbiegających\n>\n> **Elementy formy (max 4 pkt):**\n> 1. Tytuł\n> 2. Zamysł kompozycyjny (wstęp + 2 body + zakończenie)\n> 3. Segmentacja (akapity)\n> 4. Długość 180-280 słów\n>\n> **SPÓJNOŚĆ I LOGIKA (0-2 pkt):** linking words, logiczne przejścia\n>\n> **ZAKRES ŚRODKÓW JĘZYKOWYCH (0-3 pkt):** różnorodna leksyka, zaawansowane struktury\n>\n> **POPRAWNOŚĆ ŚRODKÓW JĘZYKOWYCH (0-3 pkt):** gramatyka, spelling, interpunkcja\n>\n> **RAZEM max 13 pkt.**\n>\n> **Wymagania szczegółowe:**\n> - 5.4 (relacja wydarzeń z przeszłości - czas PRZESZŁY!)\n> - 5.9 (opis doświadczeń)\n> - 7.4 (propozycja kampanii)\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** **Tytuł jest WYMAGANY** dla artykułu. Bez tytułu - minus 1 pkt formy.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Relacja sytuacji MUSI być w CZASIE PRZESZŁYM (wymóg 5.4). Niedopuszczalne Present Simple/Continuous w opisie wydarzenia.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Sytuacja MUSI być spowodowana LEKKOMYŚLNYM zachowaniem turystów (nie naturalnym wypadkiem). Klucz: poślizgnięcie się na mokrej skale BO byli w klapkach = lekkomyślność.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Kampania MUSI mieć konkretne narzędzia (plakaty, social media, szkolenia, oznakowanie) + propozycję wykonawców.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Długość 200-250 słów (180-280 z tolerancją). Tytuł wlicza się w słowa.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Artykuł = INFORMACYJNY, ale z osobistym tonem. Forma chwytliwa (tytuł + zaczep), ale rzeczowa.","image":"img/jezyk-angielski-2017-maj-matura-rozszerzona/zad-10.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język angielski · Matura · maj 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Język angielski","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 10. (0-13)
Wypowiedz się na jeden z poniższych tematów. Wypowiedź powinna zawierać od 200
do 250 słów i spełniać wszystkie wymogi typowe dla formy wskazanej w poleceniu.
Zaznacz temat, który wybrałeś(-aś), zakreślając jego numer.

\n
  1. Napisz rozprawkę, w której przedstawisz dobre i złe strony występowania dzieci
\n

w programach telewizyjnych typu talent show.

\n
  1. Wiele osób nie przestrzega podstawowych zasad bezpieczeństwa podczas górskich
\n

wycieczek. Napisz artykuł, w którym zrelacjonujesz niebezpieczną sytuację, która wynikła
z lekkomyślnego zachowania turystów, i przedstawisz swój pomysł kampanii promującej
odpowiedzialne zachowanie w górach.
CZYSTOPIS
MJA-1R
MJA-1R
Zgodność z poleceniem
Spójność
i logika
Zakres
środków
językowych
Poprawność
środków
językowych
RAZEM
0-1-2-3-4-5
0-1-2
0-1-2-3
0-1-2-3
Elementy treści (0-1-2)
Elementy formy (0-1)
1
2
3
4
5
1
2
3
4
MJA-1R
BRUDNOPIS (nie podlega ocenie)

","answer_text_html":"
  1. W przypadku obniżenia punktacji w zakresie środków językowych za usterki stylistyczne,
\n

pod pracą zapisuje się „rażące uchybienia w stylu” i wskazuje rodzaj usterki. Samo użycie
form skróconych nie jest traktowane jako rażące uchybienie.

","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"

10.1. ## Poprawna odpowiedź - wzorcowa rozprawka (~230 słów)

\n

In recent years, television talent shows featuring children have gained
enormous popularity worldwide. Programmes such as "Britain's Got Talent"
or "The Voice Kids" regularly attract millions of viewers. However, the
participation of young people in such competitions has both advantages
and disadvantages.

\n

On the one hand, talent shows offer children a unique opportunity to
develop their abilities. Performing in front of professional judges and
a live audience helps them build self-confidence and overcome stage
fright. Moreover, the winners often receive valuable prizes, including
recording contracts or scholarships, which can launch a successful career.
For instance, several global stars, like Justin Bieber, started their
adventure with music through similar contests.

\n

On the other hand, taking part in talent shows can be extremely stressful
for a child. The pressure of constant evaluation, the fear of public
rejection, and the criticism from harsh judges may negatively affect
their mental health. What is more, young participants often miss out on
a normal childhood, spending hours on rehearsals instead of playing with
peers. The intense media attention may also lead to early burnout or
emotional problems in adulthood.

\n

In conclusion, although television talent shows can help talented
children start a promising career, they also expose them to serious
risks. In my opinion, the participation of young people in such
programmes should be carefully supervised by parents and psychologists
to ensure their well-being.

\n

Liczba słów: ~230 (w zakresie 180-280).

\n

Sposób 1 - analiza wymagań CKE

\n

Rozprawka musi zawierać 4 ELEMENTY:

\n
  1. Wstęp z tezą zapowiadającą za i przeciw występowaniu dzieci w talent shows
\n\n
  1. Dobre strony (advantages):
\n\n
  1. Złe strony (disadvantages):
\n\n
  1. Podsumowanie zgodne z tezą:
\n\n

Sposób 2 - analiza gramatyczna kluczowych konstrukcji

\n

Present Perfect dla rosnącej popularności:

\n
"talent shows HAVE GAINED enormous popularity"
\n\n

Gerund po przyimku:

\n
"Performing in front of judges helps them build "
"taking part in talent shows can be stressful"
\n\n

Modale dla możliwości/zagrożeń:

\n
"the pressure MAY negatively affect"
"the media attention MAY lead to burnout"
\n\n

Subjunctive w conclusion:

\n
"participation of young people SHOULD BE carefully supervised"
\n\n

Linking words:

\n\n

Sposób 3 - struktura rozprawki (PR, 200-250 słów)

\n

Introduction (~50 słów):

\n\n

Body 1 - Advantages (~60 słów):

\n\n

Body 2 - Disadvantages (~70 słów):

\n\n

Conclusion (~40 słów):

\n\n

Reference gramatyczny - strukturyzowane essay

\n
📖 Linking words for argumentative essay:
- Introduction: In recent years, Nowadays, Recently
- Stating pro: Firstly, To begin with, On the one hand
- Stating con: On the other hand, However, In contrast
- Adding: Moreover, Furthermore, What is more, In addition
- Examples: For instance, For example, Such as
- Cause-effect: Therefore, Consequently, As a result
- Conclusion: In conclusion, To sum up, All in all
\n
📖 Modal verbs dla opinii:
- should + V = powinien (sugestia)
- may/might + V = może (możliwość)
- can + V = może (capability)
- would + V = condicional
\n
📖 Passive voice for formal style:
- should be supervised = powinno być nadzorowane
- is/are expected to V = oczekuje się
- is regarded as = jest uważany za
\n

Schemat oceniania CKE (max 13 pkt)

\n
📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 10.1 Temat 1 Rozprawka, max 13 pkt):

ZGODNOŚĆ Z POLECENIEM (max 5 pkt):
- Elementy treści (5 pkt):
1. Wstęp z tezą zapowiadającą za i przeciw
2. Dobre strony (przynajmniej 1)
3. Złe strony (przynajmniej 1)
4. Podsumowanie zgodne z tezą
5. Brak fragmentów odbiegających
- Wymagane: odniesienie do występów DZIECI/MŁODYCH LUDZI (kids, children, youngsters, teens, young people)
- NIE akceptowane: odniesienie do udziału dzieci jako WIDZÓW

Elementy formy (max 4 pkt):
1. Teza poprawnie umiejscowiona (we wstępie)
2. Zamysł kompozycyjny (3-4 akapity z funkcjami)
3. Segmentacja (akapity wyraźne)
4. Długość 180-280 słów

SPÓJNOŚĆ I LOGIKA (0-2 pkt): linking words, logiczne przejścia

ZAKRES ŚRODKÓW JĘZYKOWYCH (0-3 pkt): zaawansowana leksyka, różne struktury

POPRAWNOŚĆ ŚRODKÓW JĘZYKOWYCH (0-3 pkt): gramatyka, spelling, interpunkcja

RAZEM max 13 pkt.

Przykład tezy zgodnej: "There are more and more talent shows with kids as participants. This situation has benefits and drawbacks."
\n

Typowe pułapki i uwaga

\n
⚠️ Uwaga: NIE akceptowane: odniesienie do dzieci jako WIDZÓW talent shows. MUSI być o WYSTĘPACH dzieci jako uczestników.
\n
⚠️ Uwaga: Długość 200-250 słów. Min 180, max 280 - poza zakresem -1 pkt formy. CALCULATE words.
\n
⚠️ Uwaga: Rozprawka WYMAGA "za i przeciw" - NIE może być jednostronna (tylko za lub tylko przeciw).
\n
⚠️ Uwaga: Linking words: minimum 5-7 różnych w całej rozprawce. Bez nich SPÓJNOŚĆ = 0.
\n
⚠️ Uwaga: Konkluzja MUSI być zgodna z tezą - nie wprowadzaj nowych argumentów na końcu.
\n

10.2. ## Poprawna odpowiedź - wzorcowy artykuł (~225 słów)

\n

MOUNTAIN ESCAPADES: A DANGEROUS DREAM?

\n

Every year, thousands of tourists head to the mountains, dreaming of
breathtaking views and unforgettable adventures. Unfortunately, many of
them ignore the basic safety rules, putting their lives at serious risk.
Last summer, I witnessed a shocking situation that I will never forget.

\n

During a family trip in the Tatras, I noticed a group of young tourists
wearing flip-flops and shorts, climbing a steep, rocky trail towards
Rysy. The weather had been beautiful in the morning, but dark clouds
were gathering rapidly. Despite warnings from experienced hikers, they
refused to turn back. Within an hour, a violent thunderstorm broke out.
One of them slipped on a wet rock and broke his leg. Mountain rescuers
spent hours pulling the injured man to safety, risking their own lives
in extreme conditions.

\n

This experience inspired me to design a campaign called "Respect the
Mountains, Save Your Life". The initiative would consist of colourful
posters at trail entrances, short educational videos shared on social
media, and free safety workshops held in schools. Volunteers from
mountain rescue services could speak about real accidents and demonstrate
proper equipment.

\n

Ultimately, mountains are not amusement parks. By promoting responsible
behaviour and basic preparation, we can prevent tragedies and ensure
that every mountain trip ends with a smile, not an ambulance.

\n

Liczba słów: ~225 (w zakresie 180-280).

\n

Sposób 1 - analiza wymagań CKE

\n

Artykuł musi zawierać 5 elementów:

\n
  1. Tytuł chwytliwy:
\n\n
  1. Wstęp zachęcający:
\n\n
  1. Relacja niebezpiecznej sytuacji (czas przeszły):
\n\n
  1. Pomysł kampanii:
\n\n
  1. Zakończenie:
\n\n

Sposób 2 - analiza gramatyczna kluczowych konstrukcji

\n

Past Simple narracji (wymóg 5.4):

\n
"I witnessed a shocking situation"
"I noticed a group "
"slipped on a wet rock and broke his leg"
\n\n

Past Continuous + Past Perfect (tło narracji):

\n
"dark clouds were gathering" (Past Continuous = tło)
"The weather had been beautiful in the morning" (Past Perfect = wcześniejszy stan)
\n

Conditional/modal dla kampanii (wymóg 7.4 - propozycja):

\n
"The initiative WOULD consist of "
"Volunteers COULD speak about "
\n\n

Present Simple dla wniosku:

\n
"mountains are not amusement parks"
"we can prevent tragedies"
\n\n

Linking words:

\n\n

Sposób 3 - struktura artykułu (PR, 200-250 słów)

\n

Title (chwytliwy):

\n\n

Intro (~50 słów):

\n\n

Body 1 - Relation of dangerous situation (~80 słów):

\n\n

Body 2 - Campaign idea (~60 słów):

\n\n

Conclusion (~30 słów):

\n\n

Reference gramatyczny - narrative + proposal

\n
📖 Past Simple narracja (wymóg 5.4):
Form: S + V2/V-ed
Użycie: sekwencja zakończonych wydarzeń
Sygnały: yesterday, last summer, ago, when, suddenly
\n
📖 Past Continuous (tło):
Form: S + was/were + V-ing
Użycie: trwająca czynność w tle
Sygnały: while, as, when (background)
\n
📖 Past Perfect (wcześniejsza czynność):
Form: S + had + V3
Użycie: czynność wcześniejsza wobec innej przeszłej
\n
📖 Modal proposal (wymóg 7.4):
Form: would + V (proposal)
Form: could + V (suggestion)
Sens: hipotetyczna propozycja
\n
📖 Vocabulary mountain/safety:
- Mountain rescue services = ratownictwo górskie
- Trail = szlak
- Hike/hiker = wędrówka/wędrowiec
- Steep, rocky = stromy, skalisty
- Thunderstorm = burza
- Slip on wet rock = poślizgnąć się na mokrej skale
- Break a leg = złamać nogę
\n

Schemat oceniania CKE (max 13 pkt)

\n
📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 10.2 Temat 2 Artykuł, max 13 pkt):

ZGODNOŚĆ Z POLECENIEM (max 5 pkt):
- Elementy treści (5 pkt):
1. Wstęp zachęcający
2. Relacja niebezpiecznej sytuacji wynikłej z lekkomyślnego zachowania turystów
3. Pomysł kampanii promującej odpowiedzialne zachowanie w górach
4. Zakończenie
5. Brak fragmentów odbiegających

Elementy formy (max 4 pkt):
1. Tytuł
2. Zamysł kompozycyjny (wstęp + 2 body + zakończenie)
3. Segmentacja (akapity)
4. Długość 180-280 słów

SPÓJNOŚĆ I LOGIKA (0-2 pkt): linking words, logiczne przejścia

ZAKRES ŚRODKÓW JĘZYKOWYCH (0-3 pkt): różnorodna leksyka, zaawansowane struktury

POPRAWNOŚĆ ŚRODKÓW JĘZYKOWYCH (0-3 pkt): gramatyka, spelling, interpunkcja

RAZEM max 13 pkt.

Wymagania szczegółowe:
- 5.4 (relacja wydarzeń z przeszłości - czas PRZESZŁY!)
- 5.9 (opis doświadczeń)
- 7.4 (propozycja kampanii)
\n

Typowe pułapki i uwaga

\n
⚠️ Uwaga: Tytuł jest WYMAGANY dla artykułu. Bez tytułu - minus 1 pkt formy.
\n
⚠️ Uwaga: Relacja sytuacji MUSI być w CZASIE PRZESZŁYM (wymóg 5.4). Niedopuszczalne Present Simple/Continuous w opisie wydarzenia.
\n
⚠️ Uwaga: Sytuacja MUSI być spowodowana LEKKOMYŚLNYM zachowaniem turystów (nie naturalnym wypadkiem). Klucz: poślizgnięcie się na mokrej skale BO byli w klapkach = lekkomyślność.
\n
⚠️ Uwaga: Kampania MUSI mieć konkretne narzędzia (plakaty, social media, szkolenia, oznakowanie) + propozycję wykonawców.
\n
⚠️ Uwaga: Długość 200-250 słów (180-280 z tolerancją). Tytuł wlicza się w słowa.
\n
⚠️ Uwaga: Artykuł = INFORMACYJNY, ale z osobistym tonem. Forma chwytliwa (tytuł + zaczep), ale rzeczowa.
"}]}