{"id":"jezyk-angielski-2018-maj-matura-rozszerzona/zad/3","paper_id":"jezyk-angielski-2018-maj-matura-rozszerzona","number":"3","points":5,"ptype":"closed","subject":"jezyk-angielski","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 3. (0-5)\nUsłyszysz dwukrotnie wywiad na temat High Line, jednego z parków w Nowym Jorku.\nZ podanych odpowiedzi wybierz właściwą, zgodną z treścią nagrania. Zakreśl jedną\nz liter: A, B, C albo D.\n3.1. The High Line is different from the other parks in New York because\nA. it runs above street level.\nB. it has a great variety of rare bushes.\nC. it was constructed along a straight horizontal line.\nD. it was built along a railroad track that had been demolished.\n3.2. The High Line was created thanks to\nA. people protesting against closing a railway station.\nB. a campaign launched by the railroad track owners.\nC. a charity event organized by celebrities.\nD. the determination of the local residents.\n3.3. The main objective for the architects was to\nA. provide the area with appropriate soil.\nB. select plants that create a mysterious atmosphere.\nC. design a safe space for visitors.\nD. ensure a sufficient amount of light for the plants.\n3.4. The High Line can be considered environmentally friendly because\nA. no paving has been laid out.\nB. rainwater is used in an efficient way.\nC. a significant carbon reduction has been noted there.\nD. around 85% of construction materials have been recycled.\n3.5. In the interview, James talks about\nA. various architectural trends in designing parks.\nB. the future of post-industrial sites turned into parks.\nC. the means to encourage architects to create original parks.\nD. the origins of the park and the challenges in making it a reality.\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA ZADAŃ OD 1. DO 3. NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nMJA-1R","answer":null,"answer_text":"3.\ndrugi\nelement\ntematu","solution":"**3.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**A** - *it runs above street level* (biegnie ponad poziomem ulicy).\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\n\n> \"Interviewer: Today we're talking to one of the architects involved in designing the High Line, an extremely popular park in New York. James, what makes the park unique?\n> James: The main difference from the other parks in New York is that **it is an elevated structure which you can reach using steps, platforms and elevators.** With its unexpected twists and turns, it looks very much like a ribbon that winds among high-rise buildings, stretching for more than a mile. The park was created on a former railroad track, which went out of use in 1982, and over the years fell into neglect and became overgrown with weeds and bushes.\"\n\nKluczowe wskazówki:\n1. **\"elevated structure\"** → konstrukcja wzniesiona ponad ziemią (above street level)\n2. **\"steps, platforms and elevators\"** → trzeba wejść w górę\n3. **\"a ribbon that winds among high-rise buildings\"** → biegnie WŚRÓD wieżowców (na wysokości)\n4. **\"former railroad track\"** → na byłym torze kolejowym (też wzniesionym)\n\n**Wniosek:** Główna RÓŻNICA od innych parków: konstrukcja WZNIESIONA → biegnie nad ulicami → **A (above street level)**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja dystraktorów\n\n**Opcja A (runs above street level):** ✓\n- \"elevated structure\" = wzniesiona = above street level\n- \"reach using elevators\" = wjazd windą = ponad poziomem\n\n**Opcja B (great variety of rare bushes):**\n- Tekst wspomina o roślinach, ale jako WYZWANIU (\"hardy and resistant plants\"), nie RZADKICH\n- \"became overgrown with weeds and bushes\" - to opis PRZED renowacją\n- Nie jest to GŁÓWNA RÓŻNICA\n\n**Opcja C (straight horizontal line):**\n- Tekst: \"unexpected twists and turns\" + \"a ribbon that winds\"\n- WRĘCZ PRZECIWNIE - kręty, nie prosty\n\n**Opcja D (along railroad track that had been demolished):**\n- Tor NIE został zburzony - został PRZEROBIONY na park\n- Tekst: \"changing this elevated railroad into a park\" = adaptacja, nie demolacja\n- \"Many people wanted it demolished, but \" - chcieli zburzyć, ale ZACHOWANO\n\n## Reference gramatyczny - \"elevated\" + relative clauses\n\n> 📖 **\"Elevated structure\":**\n> `elevated` = wzniesiony, podniesiony\n> Synonim: `raised, lifted, above ground level`\n> Vs `subterranean`/`underground`\n\n> 📖 **Defining relative clause z \"which\":**\n> `an elevated structure which you can reach using steps` = wzniesiona konstrukcja, do której wchodzi się po schodach\n> Form: `N + which + clause` (essential info, no comma)\n> Note: `that` zamienialne z `which` w defining clauses\n\n> 📖 **\"Fall into neglect\":**\n> `fell into neglect` = popadł w zaniedbanie\n> Form: `fall + into + state (Noun)`\n> Inne: `fall into disrepair, fall into ruin, fall into despair`\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 3.1, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **A**\n> - **Wymaganie szczegółowe:** 2.3) Zdający znajduje w tekście określone informacje.\n> - **Uzasadnienie:** \"elevated structure\" + \"steps, platforms, elevators\" = above street level.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| **A** | **Above street level** | **POPRAWNA - elevated structure** | - |\n| B | Rare bushes | Tekst o trudnych warunkach roślin, nie rzadkich | Uczeń łączy z \"weeds and bushes\" |\n| C | Straight horizontal line | Park ma \"twists and turns\" - kręty | Uczeń ignoruje \"ribbon winds\" |\n| D | Demolished railroad | Tor NIE został zburzony, ZAADAPTOWANY | Uczeń łączy \"demolished\" z planami |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Klucz: \"elevated\" = wzniesiony. Bezpośredni synonim \"above street level\". Bez znajomości tego słowa łatwo pomylić.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Pułapka D: \"Many people wanted it demolished, but \" - to były PLANY, których NIE zrealizowano. Tor zachowano i przerobiono.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Pułapka C: \"ribbon that winds among\" = wstążka kręcąca się - to opis krzywej linii, NIE prostej.\n\n**3.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**D** - *the determination of the local residents* (determinacja lokalnych mieszkańców).\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\n\n> \"Interviewer: How did the idea of transforming this neglected space into a park originate?\n> James: Well, when the railroad track fell into ruin, there were plans to pull it down and make room for new offices and residential buildings. **But in 1999, two local people, Joshua David and Robert Hammond, came up with an idea for revitalizing the area. They set up the Friends of the High Line organization and started to campaign for the creation of the park. Many people living in this neighbourhood joined in.** What followed was a series of disputes and negotiations with sceptical property owners and the city authorities. Friends of the High Line also gained the support of many celebrities, who signed their petition. The organization managed to raise funds, and finally in 2006 the decision was taken by the city mayor.\"\n\nKluczowe wskazówki:\n1. **\"two local people\"** → lokalni mieszkańcy (residents)\n2. **\"came up with an idea\"** → wymyślili pomysł (inicjatywa)\n3. **\"set up the Friends of the High Line organization\"** → założyli organizację\n4. **\"started to campaign\"** → kampania (determinacja)\n5. **\"Many people joined in\"** → wsparcie lokalnej społeczności\n6. **\"managed to raise funds\"** → udało im się zebrać fundusze (determinacja)\n\n**Wniosek:** Park powstał dzięki LOKALNYM mieszkańcom (Joshua i Robert + sąsiedzi), którzy nie ustąpili → **D (determination of local residents)**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja dystraktorów\n\n**Opcja A (people protesting against closing a railway station):**\n- Tekst nie o STACJI, tylko o torze (railroad track)\n- Tor nie zamykano - fell into ruin (sam popadł w ruinę)\n- Brak protestów PRZECIW zamknięciu\n\n**Opcja B (campaign launched by railroad track owners):**\n- Inicjatorzy to LOKALNI MIESZKAŃCY (Joshua, Robert), NIE właściciele toru\n- \"property owners\" są wspomniani jako \"sceptical\" - sprzeciwiali się\n\n**Opcja C (charity event organized by celebrities):**\n- Celebryci podpisali PETYCJĘ jako WSPARCIE, NIE zorganizowali event\n- \"gained the support of celebrities, who signed their petition\" - dodatkowe wsparcie\n\n**Opcja D (determination of local residents):** ✓\n- 2 lokalnych → organizacja → kampania → fundusze → sukces = determinacja\n\n## Reference gramatyczny - phrasal verbs + Present Perfect\n\n> 📖 **\"Come up with\":**\n> `came up with an idea` = wymyślili pomysł\n> Form: `come + up + with + N`\n> Synonimy: `think of, devise, conceive`\n\n> 📖 **\"Set up\":**\n> `set up an organization` = założyli organizację\n> Form: `set + N + up` lub `set + up + N`\n> Synonimy: `establish, found, create`\n\n> 📖 **\"Join in\":**\n> `Many people joined in` = wielu się przyłączyło\n> Form: `join + in (+ N)` lub absolute\n> Synonim: `take part, get involved, participate`\n\n> 📖 **\"Manage to + V\":**\n> `managed to raise funds` = udało im się zebrać fundusze\n> Form: `manage + to + V` (succeed despite difficulty)\n> Note: silniejsze niż samo `succeed in` - sugeruje wysiłek\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 3.2, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **D**\n> - **Wymaganie szczegółowe:** 2.3) Zdający znajduje w tekście określone informacje.\n> - **Uzasadnienie:** \"two local people\" + \"campaign\" + \"managed to raise funds\" = determinacja lokalnych.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |\n| A | Protesting against closing station | Tor (NIE stacja); brak protestów PRZECIW zamknięciu |\n| B | Railroad track owners | Inicjatorzy = lokalni mieszkańcy, NIE właściciele |\n| C | Charity event by celebrities | Celebryci PODPISALI petycję, NIE zorganizowali event |\n| **D** | **Determination of locals** | **POPRAWNA - 2 lokalnych + organizacja + sukces** |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Pułapka C: celebryci są wspomniani, ale ICH ROLA = wsparcie petycji, nie INICJATYWA. Klucz: \"gained the support of\" = otrzymali wsparcie.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Pułapka B: właściciele nieruchomości występują w tekście, ale jako SCEPTYCY (przeszkoda), NIE inicjatorzy.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** \"Local people\" = lokalni mieszkańcy = local residents. Bezpośredni synonim.\n\n**3.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C** - *design a safe space for visitors* (zaprojektować bezpieczną przestrzeń dla zwiedzających).\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\n\n> \"Interviewer: What were the most important aspects for architects to consider while working on this ambitious project?\n> James: There were lots of them. Preserving a slightly old-fashioned quality in an ever-evolving and modernizing city was a challenge we couldn't miss. Obviously, we wanted to give visitors the feeling that they have come across a unique place, a kind of a magic garden. **But our primary goal was to ensure safety. We wanted every detail, from the paths and benches to lighting and water features, to make people feel secure and comfortable in this place.** Another important task was choosing plants that can survive in this difficult environment \"\n\nKluczowe wskazówki:\n1. **\"primary goal\"** → GŁÓWNY CEL (main objective)\n2. **\"to ensure safety\"** → zapewnić bezpieczeństwo\n3. **\"every detail to make people feel secure\"** → bezpieczeństwo we WSZYSTKICH detalach\n4. **\"primary\"** = pierwszy, najważniejszy\n\n**Wniosek:** James DOSŁOWNIE mówi \"our PRIMARY goal was to ensure safety\" → **C (safe space)**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja dystraktorów\n\n**Opcja A (provide appropriate soil):**\n- Tekst wspomina o glebie: \"We have very thin soil which gets very hot\"\n- Ale to WYZWANIE z roślinami, NIE główny cel\n- Architekci nie \"provided soil\" - wybrali odporne rośliny\n\n**Opcja B (select plants creating mysterious atmosphere):**\n- \"a kind of a magic garden\" - wspomniany, ale jako EFEKT, nie cel\n- \"choosing plants that can survive\" - cel praktyczny, nie atmosfera\n- Main goal = safety, NOT atmosphere\n\n**Opcja C (design safe space for visitors):** ✓\n- Bezpośredni cytat: \"our **primary goal** was to **ensure safety**\"\n- \"every detail to make people feel **secure**\"\n\n**Opcja D (ensure sufficient light for plants):**\n- Brak wzmianki o ŚWIETLE dla roślin\n- Problem to gleba + temperatura, nie światło\n- \"lighting\" w tekście dotyczy LAMP dla ludzi, nie dla roślin\n\n## Reference gramatyczny - \"primary\" + infinitive of purpose\n\n> 📖 **\"Primary goal/aim\":**\n> `our primary goal was to ensure safety` = naszym głównym celem było\n> Form: `primary + goal/aim/objective` = pierwszorzędny, najważniejszy\n> Synonimy: `main, principal, chief, foremost`\n\n> 📖 **Infinitive of purpose \"to + V\":**\n> `to ensure safety` = aby zapewnić bezpieczeństwo\n> Form: `(in order) to + V` (cel)\n> Note: można pominąć \"in order\" - czyste \"to + V\" wystarczy\n\n> 📖 **\"Make + sb + V\" (causative):**\n> `make people feel secure` = sprawić, aby ludzie czuli się bezpiecznie\n> Form: `make + sb + bare V` (BEZ \"to\")\n> Note: UWAGA - passive ma \"to\": `people were made TO feel `\n\n> 📖 **\"Ensure\" vs \"insure\" vs \"assure\":**\n> - `ensure` = zapewnić (że coś się stanie)\n> - `insure` = ubezpieczyć (financial)\n> - `assure` = zapewnić kogoś (powiedzieć z pewnością)\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 3.3, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **C**\n> - **Wymaganie szczegółowe:** 2.3) Zdający znajduje w tekście określone informacje.\n> - **Uzasadnienie:** \"primary goal\" + \"ensure safety\" = main objective = safe space.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | Appropriate soil | Soil to wyzwanie, nie cel | Uczeń łączy z \"very thin soil\" |\n| B | Mysterious atmosphere | Magic garden to efekt, nie główny cel | Uczeń łączy z \"magic garden\" |\n| **C** | **Safe space** | **POPRAWNA - primary goal = ensure safety** | - |\n| D | Light for plants | Brak wzmianki o świetle dla roślin | Uczeń łączy \"lighting\" z roślinami |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Klucz: bezpośrednie słowo **\"primary\"** = main objective. To kluczowy marker.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Pułapka D: \"lighting\" w tekście dotyczy oświetlenia DLA LUDZI (path lighting), NIE dla roślin. Klucz: kontekst.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Bezpieczeństwo dotyczy WSZYSTKICH detali (paths, benches, lighting, water features) - to nie 1 rzecz, to kompleksowe planowanie.\n\n**3.4.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**B** - *rainwater is used in an efficient way* (woda deszczowa jest wykorzystywana w efektywny sposób).\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\n\n> \"Interviewer: Is there something you are particularly proud of?\n> James: There are several things. One of the greatest features is the **paving which has open joints, so when it rains the water falls through them and is collected, stored and then absorbed into the flower beds. We can demonstrate that about 85% of all the water that falls on the High Line stays on the High Line.** We also hope that with all this greenery there will be some carbon reduction. There's certainly a cooling effect with the shade the plants provide. All the materials are recyclable or come from sustainable sources.\"\n\nKluczowe wskazówki:\n1. **\"paving with open joints\"** → wycieki przez bruk\n2. **\"water is collected, stored and absorbed\"** → ZBIERANA + PRZECHOWYWANA + WCHŁANIANA\n3. **\"85% of all the water stays on the High Line\"** → efektywność: 85% retencji\n4. **\"flower beds\"** → woda idzie do roślin (efektywne wykorzystanie)\n\n**Wniosek:** Woda deszczowa wykorzystywana EFEKTYWNIE (85% retencji + nawodnienie roślin) → **B**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja dystraktorów\n\n**Opcja A (no paving has been laid out):**\n- Bruk JEST - \"paving which has open joints\"\n- Tylko ma SPECJALNE złącza\n- Tekst NIE mówi, że nie ma bruku\n\n**Opcja B (rainwater is used in an efficient way):** ✓\n- 85% wody pozostaje\n- Zbierana, przechowywana, wchłaniana → efektywne\n\n**Opcja C (significant carbon reduction):**\n- Tekst: \"we **hope** that there will be some carbon reduction\"\n- **\"hope\"** + **\"some\"** = niepewne, NIEPOTWIERDZONE\n- NIE jest \"significant\" (znacząca redukcja)\n\n**Opcja D (around 85% of construction materials recycled):**\n- 85% odnosi się do WODY, NIE do materiałów\n- Materiały: \"recyclable or come from sustainable sources\" - ale BEZ procentu\n- POMYŁKA: uczeń łączy 85% z materiałami\n\n## Reference gramatyczny - passive voice + present\n\n> 📖 **Passive voice (3x):**\n> `is collected, stored and then absorbed` = jest zbierana, magazynowana i wchłaniana\n> Form: `is/are + V3` (każde z 3 czasowników w Past Participle)\n> Funkcja: koncentracja na PROCESIE, nie na agencie\n\n> 📖 **\"That falls on\":**\n> `water that falls on the High Line` = woda, która spada na High Line\n> Form: `N + that + V` (defining relative clause)\n\n> 📖 **\"Stay on\":**\n> `water stays on the High Line` = woda pozostaje na High Line\n> Form: `stay + on + N`\n> Synonim: `remain on, be retained`\n\n> 📖 **\"Open joint\" (kolokacja):**\n> `paving with open joints` = bruk z otwartymi spoinami/szczelinami\n> Note: \"joint\" w architekturze = spoina/szczelina (nie staw!)\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 3.4, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **B**\n> - **Wymaganie szczegółowe:** 2.3) Zdający znajduje w tekście określone informacje.\n> - **Uzasadnienie:** \"85% of water stays\" + zbieranie + nawadnianie = rainwater used efficiently.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | No paving | Bruk JEST, tylko z otwartymi spoinami | Uczeń źle interpretuje \"open joints\" |\n| **B** | **Efficient rainwater use** | **POPRAWNA - 85% + collected/stored/absorbed** | - |\n| C | Significant carbon reduction | Tekst: \"hope\" + \"some\" = niepewne | Uczeń ignoruje hedging |\n| D | 85% materials recycled | 85% to WODA, NIE materiały | Uczeń przyporządkowuje 85% do złego N |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Krytyczna pułapka D: 85% odnosi się do WODY (\"water that stays\"), NIE materiałów. Klucz: PRZECZYTAJ co dokładnie odnosi się do 85%.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Materiały są opisane jako \"recyclable\" (mogą być przetworzone), ale NIE 85% - to inna informacja.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** \"hope that there WILL BE some carbon reduction\" - modal `will` + `hope` + `some` = NIEPEWNOŚĆ. To eliminuje opcję C jako \"significant\".\n\n**3.5.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**D** - *the origins of the park and the challenges in making it a reality* (pochodzenie parku i wyzwania w jego realizacji).\n\n## Sposób 1 - analiza całego wywiadu\n\nWywiad obejmuje:\n\n**ORIGINS (pochodzenie):**\n> \"created on a former railroad track, which went out of use in 1982\"\n> \"in 1999, two local people came up with an idea\"\n> \"set up the Friends of the High Line organization\"\n> \"in 2006 the decision was taken by the city mayor\"\n\n**CHALLENGES (wyzwania):**\n> \"a series of disputes and negotiations with sceptical property owners\"\n> \"primary goal was to ensure safety\"\n> \"choosing plants that can survive in this difficult environment\"\n> \"very thin soil hot in summer freezing cold in winter\"\n\nObie sekcje są KLUCZOWE w wywiadzie → **D**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja dystraktorów\n\n**Opcja A (various architectural trends in designing parks):**\n- Brak omówienia trendów ARCHITEKTONICZNYCH\n- James mówi o JEDNYM parku (High Line), nie o trendach\n- Nie porównuje stylów\n\n**Opcja B (future of post-industrial sites turned into parks):**\n- Brak rozważań o PRZYSZŁOŚCI postindustrialnych terenów\n- James mówi tylko o High Line, NIE generalizuje\n\n**Opcja C (means to encourage architects to create original parks):**\n- Brak instrukcji/rekomendacji dla innych architektów\n- Wywiad nie jest rad dla architektów\n\n**Opcja D (origins and challenges):** ✓\n- POCHODZENIE: railroad → idea → organization → fundusze → decyzja\n- WYZWANIA: scep. owners, safety, plants, climate\n\n## Sposób 3 - analiza struktury wywiadu\n\nPytania interviewera:\n1. \"What makes the park unique?\" → architecture\n2. \"How did the idea originate?\" → **ORIGINS**\n3. \"What were the most important aspects to consider?\" → **CHALLENGES**\n4. \"Is there something you are proud of?\" → results\n\nStruktura wywiadu = pytania 2 i 3 SĄ głównym tematem (origins + challenges) = **D**.\n\n## Reference gramatyczny - main idea identification\n\n> 📖 **Markery \"origins\":**\n> - `originated from/in `\n> - `dates back to `\n> - `came up with the idea`\n> - `set up the organization`\n\n> 📖 **Markery \"challenges\":**\n> - `difficult environment`\n> - `disputes and negotiations`\n> - `sceptical property owners`\n> - `another important task was`\n\n> 📖 **\"Make it a reality\":**\n> Idiom: `make X a reality` = sprawić, że X stanie się rzeczywistością\n> Synonim: `bring X to life, realize X`\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 3.5, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **D**\n> - **Wymaganie szczegółowe:** 2.1) Zdający określa główną myśl tekstu.\n> - **Uzasadnienie:** Wywiad obejmuje POCHODZENIE (railroad → 2006) + WYZWANIA (sceptyk, safety, plants).\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |\n| A | Architectural trends | Brak trendów; tylko 1 park, nie porównanie |\n| B | Future of post-industrial sites | Brak refleksji o przyszłości innych terenów |\n| C | Encourage architects | Brak rad dla innych architektów |\n| **D** | **Origins + challenges** | **POPRAWNA - railroad→park + difficulties** |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Pytanie typowe dla 3.5 (R) - main idea CAŁEGO wywiadu. Trzeba SCALIĆ informacje z różnych odpowiedzi.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** \"Origins\" = początki, pochodzenie. NIE \"źródła\" (sources). Bezpośredni synonim w transkrypcji: \"originate\".\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Pułapka C: wywiad MOŻE inspirować architektów, ale to NIE GŁÓWNY CEL - to skutek uboczny. Klucz: główny TEMAT, nie skutek.","image":"img/jezyk-angielski-2018-maj-matura-rozszerzona/zad-3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język angielski · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"Język angielski","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 3. (0-5)
Usłyszysz dwukrotnie wywiad na temat High Line, jednego z parków w Nowym Jorku.
Z podanych odpowiedzi wybierz właściwą, zgodną z treścią nagrania. Zakreśl jedną
z liter: A, B, C albo D.
3.1. The High Line is different from the other parks in New York because
A. it runs above street level.
B. it has a great variety of rare bushes.
C. it was constructed along a straight horizontal line.
D. it was built along a railroad track that had been demolished.
3.2. The High Line was created thanks to
A. people protesting against closing a railway station.
B. a campaign launched by the railroad track owners.
C. a charity event organized by celebrities.
D. the determination of the local residents.
3.3. The main objective for the architects was to
A. provide the area with appropriate soil.
B. select plants that create a mysterious atmosphere.
C. design a safe space for visitors.
D. ensure a sufficient amount of light for the plants.
3.4. The High Line can be considered environmentally friendly because
A. no paving has been laid out.
B. rainwater is used in an efficient way.
C. a significant carbon reduction has been noted there.
D. around 85% of construction materials have been recycled.
3.5. In the interview, James talks about
A. various architectural trends in designing parks.
B. the future of post-industrial sites turned into parks.
C. the means to encourage architects to create original parks.
D. the origins of the park and the challenges in making it a reality.
PRZENIEŚ ROZWIĄZANIA ZADAŃ OD 1. DO 3. NA KARTĘ ODPOWIEDZI!
MJA-1R

","answer_text_html":"

3.
drugi
element
tematu

","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"

3.1. ## Poprawna odpowiedź

\n

A - it runs above street level (biegnie ponad poziomem ulicy).

\n

Sposób 1 - analiza transkrypcji

\n
"Interviewer: Today we're talking to one of the architects involved in designing the High Line, an extremely popular park in New York. James, what makes the park unique?
James: The main difference from the other parks in New York is that it is an elevated structure which you can reach using steps, platforms and elevators. With its unexpected twists and turns, it looks very much like a ribbon that winds among high-rise buildings, stretching for more than a mile. The park was created on a former railroad track, which went out of use in 1982, and over the years fell into neglect and became overgrown with weeds and bushes."
\n

Kluczowe wskazówki:

\n
  1. "elevated structure" → konstrukcja wzniesiona ponad ziemią (above street level)
  2. "steps, platforms and elevators" → trzeba wejść w górę
  3. "a ribbon that winds among high-rise buildings" → biegnie WŚRÓD wieżowców (na wysokości)
  4. "former railroad track" → na byłym torze kolejowym (też wzniesionym)
\n

Wniosek: Główna RÓŻNICA od innych parków: konstrukcja WZNIESIONA → biegnie nad ulicami → A (above street level).

\n

Sposób 2 - eliminacja dystraktorów

\n

Opcja A (runs above street level): ✓

\n\n

Opcja B (great variety of rare bushes):

\n\n

Opcja C (straight horizontal line):

\n\n

Opcja D (along railroad track that had been demolished):

\n\n

Reference gramatyczny - "elevated" + relative clauses

\n
📖 "Elevated structure":
elevated = wzniesiony, podniesiony
Synonim: raised, lifted, above ground level
Vs subterranean/underground
\n
📖 Defining relative clause z "which":
an elevated structure which you can reach using steps = wzniesiona konstrukcja, do której wchodzi się po schodach
Form: N + which + clause (essential info, no comma)
Note: that zamienialne z which w defining clauses
\n
📖 "Fall into neglect":
fell into neglect = popadł w zaniedbanie
Form: fall + into + state (Noun)
Inne: fall into disrepair, fall into ruin, fall into despair
\n

Schemat oceniania CKE

\n
📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 3.1, max 1 pkt):
- 1 pkt - odpowiedź: A
- Wymaganie szczegółowe: 2.3) Zdający znajduje w tekście określone informacje.
- Uzasadnienie: "elevated structure" + "steps, platforms, elevators" = above street level.
\n

Dlaczego inne odpowiedzi są błędne

\n

| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |
| A | Above street level | POPRAWNA - elevated structure | - |
| B | Rare bushes | Tekst o trudnych warunkach roślin, nie rzadkich | Uczeń łączy z "weeds and bushes" |
| C | Straight horizontal line | Park ma "twists and turns" - kręty | Uczeń ignoruje "ribbon winds" |
| D | Demolished railroad | Tor NIE został zburzony, ZAADAPTOWANY | Uczeń łączy "demolished" z planami |

\n

Typowe pułapki i uwaga

\n
⚠️ Uwaga: Klucz: "elevated" = wzniesiony. Bezpośredni synonim "above street level". Bez znajomości tego słowa łatwo pomylić.
\n
⚠️ Uwaga: Pułapka D: "Many people wanted it demolished, but " - to były PLANY, których NIE zrealizowano. Tor zachowano i przerobiono.
\n
⚠️ Uwaga: Pułapka C: "ribbon that winds among" = wstążka kręcąca się - to opis krzywej linii, NIE prostej.
\n

3.2. ## Poprawna odpowiedź

\n

D - the determination of the local residents (determinacja lokalnych mieszkańców).

\n

Sposób 1 - analiza transkrypcji

\n
"Interviewer: How did the idea of transforming this neglected space into a park originate?
James: Well, when the railroad track fell into ruin, there were plans to pull it down and make room for new offices and residential buildings. But in 1999, two local people, Joshua David and Robert Hammond, came up with an idea for revitalizing the area. They set up the Friends of the High Line organization and started to campaign for the creation of the park. Many people living in this neighbourhood joined in. What followed was a series of disputes and negotiations with sceptical property owners and the city authorities. Friends of the High Line also gained the support of many celebrities, who signed their petition. The organization managed to raise funds, and finally in 2006 the decision was taken by the city mayor."
\n

Kluczowe wskazówki:

\n
  1. "two local people" → lokalni mieszkańcy (residents)
  2. "came up with an idea" → wymyślili pomysł (inicjatywa)
  3. "set up the Friends of the High Line organization" → założyli organizację
  4. "started to campaign" → kampania (determinacja)
  5. "Many people joined in" → wsparcie lokalnej społeczności
  6. "managed to raise funds" → udało im się zebrać fundusze (determinacja)
\n

Wniosek: Park powstał dzięki LOKALNYM mieszkańcom (Joshua i Robert + sąsiedzi), którzy nie ustąpili → D (determination of local residents).

\n

Sposób 2 - eliminacja dystraktorów

\n

Opcja A (people protesting against closing a railway station):

\n\n

Opcja B (campaign launched by railroad track owners):

\n\n

Opcja C (charity event organized by celebrities):

\n\n

Opcja D (determination of local residents): ✓

\n\n

Reference gramatyczny - phrasal verbs + Present Perfect

\n
📖 "Come up with":
came up with an idea = wymyślili pomysł
Form: come + up + with + N
Synonimy: think of, devise, conceive
\n
📖 "Set up":
set up an organization = założyli organizację
Form: set + N + up lub set + up + N
Synonimy: establish, found, create
\n
📖 "Join in":
Many people joined in = wielu się przyłączyło
Form: join + in (+ N) lub absolute
Synonim: take part, get involved, participate
\n
📖 "Manage to + V":
managed to raise funds = udało im się zebrać fundusze
Form: manage + to + V (succeed despite difficulty)
Note: silniejsze niż samo succeed in - sugeruje wysiłek
\n

Schemat oceniania CKE

\n
📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 3.2, max 1 pkt):
- 1 pkt - odpowiedź: D
- Wymaganie szczegółowe: 2.3) Zdający znajduje w tekście określone informacje.
- Uzasadnienie: "two local people" + "campaign" + "managed to raise funds" = determinacja lokalnych.
\n

Dlaczego inne odpowiedzi są błędne

\n

| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |
| A | Protesting against closing station | Tor (NIE stacja); brak protestów PRZECIW zamknięciu |
| B | Railroad track owners | Inicjatorzy = lokalni mieszkańcy, NIE właściciele |
| C | Charity event by celebrities | Celebryci PODPISALI petycję, NIE zorganizowali event |
| D | Determination of locals | POPRAWNA - 2 lokalnych + organizacja + sukces |

\n

Typowe pułapki i uwaga

\n
⚠️ Uwaga: Pułapka C: celebryci są wspomniani, ale ICH ROLA = wsparcie petycji, nie INICJATYWA. Klucz: "gained the support of" = otrzymali wsparcie.
\n
⚠️ Uwaga: Pułapka B: właściciele nieruchomości występują w tekście, ale jako SCEPTYCY (przeszkoda), NIE inicjatorzy.
\n
⚠️ Uwaga: "Local people" = lokalni mieszkańcy = local residents. Bezpośredni synonim.
\n

3.3. ## Poprawna odpowiedź

\n

C - design a safe space for visitors (zaprojektować bezpieczną przestrzeń dla zwiedzających).

\n

Sposób 1 - analiza transkrypcji

\n
"Interviewer: What were the most important aspects for architects to consider while working on this ambitious project?
James: There were lots of them. Preserving a slightly old-fashioned quality in an ever-evolving and modernizing city was a challenge we couldn't miss. Obviously, we wanted to give visitors the feeling that they have come across a unique place, a kind of a magic garden. But our primary goal was to ensure safety. We wanted every detail, from the paths and benches to lighting and water features, to make people feel secure and comfortable in this place. Another important task was choosing plants that can survive in this difficult environment "
\n

Kluczowe wskazówki:

\n
  1. "primary goal" → GŁÓWNY CEL (main objective)
  2. "to ensure safety" → zapewnić bezpieczeństwo
  3. "every detail to make people feel secure" → bezpieczeństwo we WSZYSTKICH detalach
  4. "primary" = pierwszy, najważniejszy
\n

Wniosek: James DOSŁOWNIE mówi "our PRIMARY goal was to ensure safety" → C (safe space).

\n

Sposób 2 - eliminacja dystraktorów

\n

Opcja A (provide appropriate soil):

\n\n

Opcja B (select plants creating mysterious atmosphere):

\n\n

Opcja C (design safe space for visitors): ✓

\n\n

Opcja D (ensure sufficient light for plants):

\n\n

Reference gramatyczny - "primary" + infinitive of purpose

\n
📖 "Primary goal/aim":
our primary goal was to ensure safety = naszym głównym celem było
Form: primary + goal/aim/objective = pierwszorzędny, najważniejszy
Synonimy: main, principal, chief, foremost
\n
📖 Infinitive of purpose "to + V":
to ensure safety = aby zapewnić bezpieczeństwo
Form: (in order) to + V (cel)
Note: można pominąć "in order" - czyste "to + V" wystarczy
\n
📖 "Make + sb + V" (causative):
make people feel secure = sprawić, aby ludzie czuli się bezpiecznie
Form: make + sb + bare V (BEZ "to")
Note: UWAGA - passive ma "to": people were made TO feel
\n
📖 "Ensure" vs "insure" vs "assure":
- ensure = zapewnić (że coś się stanie)
- insure = ubezpieczyć (financial)
- assure = zapewnić kogoś (powiedzieć z pewnością)
\n

Schemat oceniania CKE

\n
📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 3.3, max 1 pkt):
- 1 pkt - odpowiedź: C
- Wymaganie szczegółowe: 2.3) Zdający znajduje w tekście określone informacje.
- Uzasadnienie: "primary goal" + "ensure safety" = main objective = safe space.
\n

Dlaczego inne odpowiedzi są błędne

\n

| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |
| A | Appropriate soil | Soil to wyzwanie, nie cel | Uczeń łączy z "very thin soil" |
| B | Mysterious atmosphere | Magic garden to efekt, nie główny cel | Uczeń łączy z "magic garden" |
| C | Safe space | POPRAWNA - primary goal = ensure safety | - |
| D | Light for plants | Brak wzmianki o świetle dla roślin | Uczeń łączy "lighting" z roślinami |

\n

Typowe pułapki i uwaga

\n
⚠️ Uwaga: Klucz: bezpośrednie słowo "primary" = main objective. To kluczowy marker.
\n
⚠️ Uwaga: Pułapka D: "lighting" w tekście dotyczy oświetlenia DLA LUDZI (path lighting), NIE dla roślin. Klucz: kontekst.
\n
⚠️ Uwaga: Bezpieczeństwo dotyczy WSZYSTKICH detali (paths, benches, lighting, water features) - to nie 1 rzecz, to kompleksowe planowanie.
\n

3.4. ## Poprawna odpowiedź

\n

B - rainwater is used in an efficient way (woda deszczowa jest wykorzystywana w efektywny sposób).

\n

Sposób 1 - analiza transkrypcji

\n
"Interviewer: Is there something you are particularly proud of?
James: There are several things. One of the greatest features is the paving which has open joints, so when it rains the water falls through them and is collected, stored and then absorbed into the flower beds. We can demonstrate that about 85% of all the water that falls on the High Line stays on the High Line. We also hope that with all this greenery there will be some carbon reduction. There's certainly a cooling effect with the shade the plants provide. All the materials are recyclable or come from sustainable sources."
\n

Kluczowe wskazówki:

\n
  1. "paving with open joints" → wycieki przez bruk
  2. "water is collected, stored and absorbed" → ZBIERANA + PRZECHOWYWANA + WCHŁANIANA
  3. "85% of all the water stays on the High Line" → efektywność: 85% retencji
  4. "flower beds" → woda idzie do roślin (efektywne wykorzystanie)
\n

Wniosek: Woda deszczowa wykorzystywana EFEKTYWNIE (85% retencji + nawodnienie roślin) → B.

\n

Sposób 2 - eliminacja dystraktorów

\n

Opcja A (no paving has been laid out):

\n\n

Opcja B (rainwater is used in an efficient way): ✓

\n\n

Opcja C (significant carbon reduction):

\n\n

Opcja D (around 85% of construction materials recycled):

\n\n

Reference gramatyczny - passive voice + present

\n
📖 Passive voice (3x):
is collected, stored and then absorbed = jest zbierana, magazynowana i wchłaniana
Form: is/are + V3 (każde z 3 czasowników w Past Participle)
Funkcja: koncentracja na PROCESIE, nie na agencie
\n
📖 "That falls on":
water that falls on the High Line = woda, która spada na High Line
Form: N + that + V (defining relative clause)
\n
📖 "Stay on":
water stays on the High Line = woda pozostaje na High Line
Form: stay + on + N
Synonim: remain on, be retained
\n
📖 "Open joint" (kolokacja):
paving with open joints = bruk z otwartymi spoinami/szczelinami
Note: "joint" w architekturze = spoina/szczelina (nie staw!)
\n

Schemat oceniania CKE

\n
📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 3.4, max 1 pkt):
- 1 pkt - odpowiedź: B
- Wymaganie szczegółowe: 2.3) Zdający znajduje w tekście określone informacje.
- Uzasadnienie: "85% of water stays" + zbieranie + nawadnianie = rainwater used efficiently.
\n

Dlaczego inne odpowiedzi są błędne

\n

| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |
| A | No paving | Bruk JEST, tylko z otwartymi spoinami | Uczeń źle interpretuje "open joints" |
| B | Efficient rainwater use | POPRAWNA - 85% + collected/stored/absorbed | - |
| C | Significant carbon reduction | Tekst: "hope" + "some" = niepewne | Uczeń ignoruje hedging |
| D | 85% materials recycled | 85% to WODA, NIE materiały | Uczeń przyporządkowuje 85% do złego N |

\n

Typowe pułapki i uwaga

\n
⚠️ Uwaga: Krytyczna pułapka D: 85% odnosi się do WODY ("water that stays"), NIE materiałów. Klucz: PRZECZYTAJ co dokładnie odnosi się do 85%.
\n
⚠️ Uwaga: Materiały są opisane jako "recyclable" (mogą być przetworzone), ale NIE 85% - to inna informacja.
\n
⚠️ Uwaga: "hope that there WILL BE some carbon reduction" - modal will + hope + some = NIEPEWNOŚĆ. To eliminuje opcję C jako "significant".
\n

3.5. ## Poprawna odpowiedź

\n

D - the origins of the park and the challenges in making it a reality (pochodzenie parku i wyzwania w jego realizacji).

\n

Sposób 1 - analiza całego wywiadu

\n

Wywiad obejmuje:

\n

ORIGINS (pochodzenie):

\n
"created on a former railroad track, which went out of use in 1982"
"in 1999, two local people came up with an idea"
"set up the Friends of the High Line organization"
"in 2006 the decision was taken by the city mayor"
\n

CHALLENGES (wyzwania):

\n
"a series of disputes and negotiations with sceptical property owners"
"primary goal was to ensure safety"
"choosing plants that can survive in this difficult environment"
"very thin soil hot in summer freezing cold in winter"
\n

Obie sekcje są KLUCZOWE w wywiadzie → D.

\n

Sposób 2 - eliminacja dystraktorów

\n

Opcja A (various architectural trends in designing parks):

\n\n

Opcja B (future of post-industrial sites turned into parks):

\n\n

Opcja C (means to encourage architects to create original parks):

\n\n

Opcja D (origins and challenges): ✓

\n\n

Sposób 3 - analiza struktury wywiadu

\n

Pytania interviewera:

\n
  1. "What makes the park unique?" → architecture
  2. "How did the idea originate?" → ORIGINS
  3. "What were the most important aspects to consider?" → CHALLENGES
  4. "Is there something you are proud of?" → results
\n

Struktura wywiadu = pytania 2 i 3 SĄ głównym tematem (origins + challenges) = D.

\n

Reference gramatyczny - main idea identification

\n
📖 Markery "origins":
- originated from/in
- dates back to
- came up with the idea
- set up the organization
\n
📖 Markery "challenges":
- difficult environment
- disputes and negotiations
- sceptical property owners
- another important task was
\n
📖 "Make it a reality":
Idiom: make X a reality = sprawić, że X stanie się rzeczywistością
Synonim: bring X to life, realize X
\n

Schemat oceniania CKE

\n
📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 3.5, max 1 pkt):
- 1 pkt - odpowiedź: D
- Wymaganie szczegółowe: 2.1) Zdający określa główną myśl tekstu.
- Uzasadnienie: Wywiad obejmuje POCHODZENIE (railroad → 2006) + WYZWANIA (sceptyk, safety, plants).
\n

Dlaczego inne odpowiedzi są błędne

\n

| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |
| A | Architectural trends | Brak trendów; tylko 1 park, nie porównanie |
| B | Future of post-industrial sites | Brak refleksji o przyszłości innych terenów |
| C | Encourage architects | Brak rad dla innych architektów |
| D | Origins + challenges | POPRAWNA - railroad→park + difficulties |

\n

Typowe pułapki i uwaga

\n
⚠️ Uwaga: Pytanie typowe dla 3.5 (R) - main idea CAŁEGO wywiadu. Trzeba SCALIĆ informacje z różnych odpowiedzi.
\n
⚠️ Uwaga: "Origins" = początki, pochodzenie. NIE "źródła" (sources). Bezpośredni synonim w transkrypcji: "originate".
\n
⚠️ Uwaga: Pułapka C: wywiad MOŻE inspirować architektów, ale to NIE GŁÓWNY CEL - to skutek uboczny. Klucz: główny TEMAT, nie skutek.
"}]}